Кыргыз Республикасынын «Ветеринария жөнүндө» Мыйзамы

1-статья. Түшүнүктөрдүн аныктамасы

Ушул Мыйзамда төмөнкүдөй түшүнүктөр жана аныктамалар колдонулат: биологиялык калдыктар - жаныбарлардын өлүктөрү, аборттолгон жана өлүү туулган төлдөр, жаныбарлардан алынуучу эт жана балык азыктары, жа- ныбарлардан алынуучу, ветеринардык-санитардык көрсөткүчтөрү боюнча ал- гылыксыз азык-түлүк жана азык-түлүк эмес чийки заттарды өнөр жайлык кайра иштетүүнүн калдыктары; ветеринария - жаныбарлардын ооруларын изилдөө, алардын алдын алуу жана дарылоо, адам жана жаныбарлар үчүн жалпы оорулардан адамдарды кор- гоо, жаныбарлардан алынуучу ветеринардык-санитардык жактан сапаты жакшы жана коопсуз азыктарды өндүрүүнүн камсыз болушун контролдоо, айла- на-чөйрөнү коргоо маселелерин чечүүтө багытталган илимий билимдердин жана практикалык иштердин жыйындысы; ветеринариялык иш - жаныбарларды жугуштуу жана жугушсуз оорулардан коргоо жана аларды дарылоо, жаныбарлардан алынуучу сапаттуу азыктарды өндүрүүнү камсыз кылуу, адам жана жаныбарлар үчүн бирдей оорулар менен адамдардын ооруп калышын болтурбоо, ошондой эле айлана-чөйрөнү коргоо- нун ветеринардык-санитардык көйгөйлөрүн чечүү боюнча мамлекеттик, коом- дук, чарбалык жана атайын иш-чаралардын комплекси; ветеринардык-санитардык корутунду - жаныбарлардан алынуучу азык- тардын, тоюттардын, тоюттук кошулмалардын, ветеринариялык дары каражат- тарынын, ошондой эле долбоорлоо ченемдеринин, ветеринариялык көзөмөлдөө объекттерин куруунун долбоорун жана пайдаланылуучу документтердин вете- ринариялык эрежелерге ылайык келишин (ылайык эместигин) тастыктоочу до- кумент; ветеринариялык дары каражаттары - жаныбарлардын ооруларынын диаг- нозун аныктоого, иммундук алдын алууга жана дарылоого пайдаланылуучу биологиялык, өсүмдүктүк, химиялык-фармацевттик дары-дармектер жана баш- ка каражаттар; ветеринардык-санитардык иш-чаралар - жаныбарлардын жугуштуу жана жугушсуз жалпыга таралуучу ооруларынын чыгышын жана анын жайылышын бол- турбоого, адам жана жаныбарлар үчүн бирдей оорулардан адамдарды коргоо- го, жаныбарлардын оорусунан келип чыгуучу зыяндын алдын алууга багыт- талган иш-чаралардын тутуму; ветеринариялык көзөмөлдүк - ветеринардык-санитардык талаптардын аткарылышын текшерүү жана камсыз кылуу боюнча ар кандай процедура; ветеринариялык ченем - адам, жаныбарлар, табигый айлана-чөйрө үчүн анын коркунучсуз (коопсуз) экендигинин көз карашынан алганда ветерина- риялык же ветеринардык-санитардык факторду мүнөздөөчү жагынан жүргүзүлгөн изилдөөлөр белгилеген жол берилүүчү максималдуу же минимал- дуу сандык же сапаттык көрсөткүчтүн мааниси; ветеринардык-санитардык жагдай - белгилүү бир аймакта, айкын көрсөтүлгөн убакытта жаныбарлардын оорулары чыккан, алардын таралышы жана дартка чалдыгуунун дењгээли, ошондой эле ветеринариялык көзөмөлдөө объекттериндеги ветеринардык-санитардык талаптардын уюштурулушу жана толук аткарылышы менен мүнөздөлүүчү абал; ветеринариялык эрежелер жана ченемдер - (мындан ары - ветеринария- лык эрежелер) - муну сактабоо жаныбарлардын ооруларынын, анын ичинде адам жана жаныбарлар үчүн жалпы оорулардын жана тамак-аштан уулануунун (зыянга учуроонун) пайда болуу жана таралуу мүмкүндүгүнө коркунуч туу- дурган ветеринариялык жана ветеринардык-санитардык талаптарды (анын ичинде коопсуздуктун ветеринардык-санитардык ченемдерин) белгилөөчү че- немдик укуктук актылар; ветеринариялык практика - юридикалык (менчиктин бардык түрлөрүндөгү ветеринариялык мекемелердин жана мамлекеттик уюмдардын) жана жеке адамдардын (ветеринар адистердин) жаныбарлардын ооруларынын алдын алуу иш-чараларын, диагностикалык текшерүү жана дарылоо, ошондой эле ветеринариялык дары каражаттарын өндүрүү жана сатуу менен байланыш- кан ветеринардык кызмат көрсөтүү боюнча жасалуучу иштин чөйрөсү; ветеринардык-санитардык экспертиза - базарлардагы жаныбарлардан жана өсүмдүктөрдөн алынган азыктардын сапатын баалоо жана аларды пайда- лануу маселесин чечүү максатында жүргүзүлүүчү атайын изилдөөлөрдүн комплекси; ветеринардык кызмат - өз компетенцияларынын чектеринде ветеринар- дык-санитардык жагдайды контролдоону, эпизоотияга каршы иш-чараларды уюштурууну жана жүргүзүүнү жана ушул кызматтар жөнүндөгү жободо белги- ленген ветеринария жаатындагы башка милдеттерди чечүүнү жүзөгө ашыруучу мамлекеттик, ведомстволук, өндүрүштүк уюмдар, мекемелер, ишканалар же алардын бөлүмчөлөрү; жаныбарлардын жугуштуу ооруларынын диагностикасы - атайын изилдөөлөрдү жүргүзүү жолу менен жаныбарлардын жугуштуу ооруларын анык- тоо максатында жүзөгө ашырылуучу иш-чаралардын тутуму; жаныбарлар - айыл чарбасындагы, үйдөгү, зоопарктагы, цирктеги, ла- бораториядагы жана жапайы жаныбарлар, ошондой эле териси баалуу жырт- кычтар, канаттуулар, балыктар, аарылар, фаунанын башка түрлөрү, инкуба- циялык жумурткалар, урукташылган икра, өндүргүчтөрдүн уругу жана эмбри- ондор; жаныбарлардын жугуштуу ооруларын иммундук алдын алуу - алдын алуу- чу эмдөөлөрдү жүргүзүү жолу менен жаныбарлардын жугуштуу ооруларынын чыгышынын алдын алуу, таралышын чектөө жана жоюу максатында жүзөгө ашы- рылуучу иш-чаралардын тутуму; иммунобиологиялык дары-дармектер - жугуштуу ооруларга өзгөчө ту- руштук берүүнү пайда кылуу пайдаланылуучу вакциналар, анатоксиндер, сы- вороткалар, иммуноглобулиндер жана башка каражаттар; карантин - жаныбарлардын жугуштуу ооруларынын таралышын алдын алу- уга багытталган убактылуу ветеринардык-санитардык жана администрациялык чектөө чараларынын комплекси; ветеринариялык дары каражаттарын жүгүртүү - дары каражаттарын иш- теп чыгуу, сыноо, өндүрүү, маркировкалоо, упаковкалоо, сактоо, ташуу, мамлекеттик каттоо, стандартташтыруу, сертификаттоо, сапатын контролдоо жарнамалоо, сатуу, колдонуу жана жараксыз болгондорун утилдештирүү (жок кылуу) камтыган иштер; өзгөчө карантин режими - мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын, ишканалардын, мекемелердин, уюмдардын жана менчигинин түрүнө карабастан чарбалардын ишинде карантиндик жугуш- туу оорулардын чыккан жерин чектөөгө жана жоюуга багытталган, жарандар- дын жана юридикалык жактардын укуктарын жүзөгө ашырууда ушул Мыйзамда каралган убактылуу белгиленген чектөөлөргө жол берүүчү жана аларга ко- шумча милдеттерди жүктөөчү өзгөчө укуктук режим; тобокелдикти сыноо - товарларды импорттоодо жаныбарлардын жугуштуу ооруларын козгоочулардын жугуу мүмкүнчүлүгүн же оорулардын пайда болу- шун жана таралышын болтурбоого талап кылынуучу ветеринардык-санитардык чаралардын башка факторлорунун таасирин аныктоо жана биологиялык жана экономикалык кесепеттерин болжолдоо; жаныбарлардан алынган азыктар - малдардын жана канаттуулардын эти жана алардан жасалган эт азыктары, сүт жана сүт азыктар, жумуртка жана жумурткадан жасалган азыктар, балык жана дењизден алынуучу азыктар, ба- лык азыктары, бал азыктары, терилер, жүн, кыл, ањ терилери, тыбыт жана мамык, эндокриндик бездер, кан, сөөктөр, мүйүздөр, туяктар жана жаны- барлардан алынуучу дагы башка нерселер; эпизоотияга каршы иш-чаралар - эпизоотиянын алдын алууга, табууга же жоюуга багытталган уюштуруучулук жана атайын иш-чаралардын тутуму; эпизоотия - жугуштуу оорунун жаныбарларга кењири жайылышы, мында ооруга чалдыгуунун дењгээли ошол аймак жана ошол мезгил үчүн мүнөздүү болгон кадимки дењгээлинен ашып кетет; эпизоотиялык жакшы абал - аймакта жаныбарлардын өтө коркунучтуу оорулары жок болгон, ал эми башка ооруларга чалдыгуу ошол аймак жана ошол мезгил үчүн мүнөздүү болгон кадимки дењгээлден ашпаган аймактын абалы.

2-статья. Ушул Мыйзам менен жөнгө салынуучу мамилелер

Ушул Мыйзам мамлекеттик ветеринария органдарынын, Кыргыз Республи- касынын мамлекеттик башкаруу органдарынын, жергиликтүү мамлекеттик ад- министрациялардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын, юридикалык жактардын, жеке ишкерлердин жана Кыргыз Республикасынын ай- магында ветеринария жаатынан иш жүргүзүшкөн жарандардын, ошондой эле жаныбарларды дарылоого арналган дары каражаттарын жүгүртүү чөйрөсүндөгү мамилелерин жөнгө салат. Кыргыз Республикасынын аймагында туруктуу жана убактылуу жашаган чет өлкөлүк жарандар жана жарандыгы жок адамдар ушул Мыйзамда белгилен- ген укуктардан пайдаланышат жоболорду бузгандык үчүн жоопкерчилик тар- тышат.

3-статья. Ветеринария жаатындагы укуктук жөнгө салуу

Ветеринария жаатындагы укуктук жөнгө салуу ушул Мыйзам, Кыргыз Республикасынын башка мыйзамдары жана ага ылайык кабыл алынуучу Кыргыз Республикасынын ветеринариялык мыйзамдарын түзгөн Кыргыз Республикасы- нын ветеринария жаатындагы ченемдик укуктук актылар менен ишке ашыры- лат. Ветеринария маселесин тейлеген ыйгарым укуктуу аткаруу бийлигинин органы, мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун республикалык органы ушул Мыйзамда, Кыргыз Республикасынын башка мыйзамдарында каралган учурларда жана чекте, Кыргыз Республикасынын Президентинин жарлыгы жана тескеме- си, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтому жана тескемеси менен вете- ринария жаатындагы мамилелерди жөнгө салуучу нускамаларды, колдонмолор- ду, эрежелерди, токтомдорду, буйруктарды чыгарууга укуктуу, аларды юри- дикалык жактар жеке ишкерлер жана Кыргыз Республикасынын жарандары ат- карууга милдеттүү. Эгерде Кыргыз Республикасы ратификациялаган эл аралык келишимде ветеринариялык мыйзамдарда каралгандан башкача эрежелер белгиленсе, ан- да эл аралык келишимдин эрежеси колдонулат.

4-статья. Кыргыз Республикасында ветеринария ишин уюштуруу

Кыргыз Республикасында ветеринария иши төмөндөгүлөр тарабынан жүзөгө ашырылат:

- ветеринария маселелерин тейлеген аткаруу бийлигинин мамлекеттик

органына караштуу мамлекеттик ветеринария органдары;

- мыйзамдуу тартипте ветеринардык-санитардык кызматтарды түзө алу-

учу аткаруу бийлигинин мамлекеттик башка органдарынын (министрликтер- дин, ведомстволордун) ведомстволук ветеринардык-санитардык кызматтары;

- иши жаныбарларды багуу, пайдалануу, жаныбарлардан алынуучу азык-

тарды, тоюттарды жана ветеринариялык дары каражаттарын өндүрүү, сактоо, ташуу жана сатып өткөрүү менен байланыштуу болгон ишканалардын, мекеме- лердин, уюмдардын жана башка чарбакер субъекттердин өндүрүштүк ветери- нардык кызматтары;

- жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын (айыл өкмөттөрүнүн)

ветеринардык кызматтары;

- берилген лицензияга ылайык ветеринардык кызмат көрсөтүү боюнча

жеке ишкердик иш жүргүзгөн ветеринар адистер;

- ведомстволук ветеринардык-санитардык кызматтар, өндүрүштүк кыз-

маттар, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын ветеринардык кыз- маттары жана жекече иштеген ветеринар адистер өз иштерин мамлекеттик ветеринарияны башкаруу боюнча республикалык органдын усулдук жетекчили- ги менен жүргүзүшөт жана ага отчет беришет;

- ветеринария ишине жалпы жетекчиликти ветеринария маселесин тей-

леген аткаруу бийлигинин мамлекеттик органына караштуу Мамлекеттик ве- теринарияны башкаруунун республикалык органы жүзөгө ашырат.

5-статья. Кыргыз Республикасынын мамлекеттик ветеринариясы (Мамлекеттик ветеринария кызматы)

1. Кыргыз Республикасынын мамлекеттик ветеринариясы - башкаруу ор-

гандарынын, уюмдардын жана мекемелердин борбордоштурулган бирдиктүү ту- туму, анын курамына төмөнкүлөр кирет:

- ветеринария маселесин тейлеген аткаруу бийлигинин мамлекеттик

органына караштуу мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун республикалык органы;

- мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун республикалык органына

түздөн-түз баш ийген республикалык ветеринариялык лаборатория, ветери- нария боюнча контролдук кылуучу илим-изилдөө институту (ветеринариялык дары-дармектердин стандартталышын жана сертификатталышын контролдоо бо- юнча илимий лаборатория), республикалык эпизоотияга каршы экспедиция, чегаралык ветеринариялык контролдоо пунтку, чегаралык ветеринардык-ка- рантиндик кызматтын башкы башкармасы;

- мамлекеттик ветеринариянын областык башкармалары;

- мамлекеттик ветеринариянын областык башкармалыгына түздөн-түз

баш ийген областык, зоналык лабораториялар, ветеринариялык жана ветери- нариялык-санитардык профилдеги областык дарылоочу-алдын алуучу жана башка мекемелер, мамлекеттик ветеринариянын райондук башкармалыгы, об- ластык баш ийүүдөгү шаарлардын мамлекеттик ветеринария мекмелери;

- Бишкек шаардык мамлекеттик ветеринардык-санитардык башкармасы

жана базарлардагы ага түздөн-түз баш ийген мамлекеттик ветеринардык-са- нитардык экспертиза лабораториялары жана Бишкек шаарынын аймагында иш- теген дарылоочу-алдын алуучу мекемелер;

- Ош шаардык мамлекеттик ветеринардык-санитардык башкармасы жана

базарлардагы ага түздөн-түз баш ийген мамлекеттик ветеринардык-санитар- дык экспертиза лабораториялары жана Ош шаарынын аймагында иштеген дары- лоочу-алдын алуучу мекемелер;

- мамлекеттик ветеринариянын райондук башкармасы жана ага

түздөн-түз баш ийген мамлекеттик диагностикалык лабораториялар, базар- лардагы ветеринардык-санитардык экспертиза лабораториялары, райондук маанидеги шаарларды кошо алганда, дарылоочу-алдын алуучу мекемелер.

2. Мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун республикалык органы өз

ишин республикалык администрациялык ведомствонун укугунда жүзөгө ашы- рат.

3. Мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун республикалык органы Кыр-

гыз Республикасынын Өкмөтүнө отчет берет жана анын иши ветеринария жөнүндө мыйзамдарга, мал чарбачылыгы, ветеринария, жаныбарларды, жаны- барлардан алынган азыктарды, тоюттарды жана жаныбарларды дарылоого ар- налган дары каражаттарды импорттоо жана экспорттоо маселелери боюнча Кыргыз Республикасы катышкан эл аралык келишимдерге карама-каршы келбөөгө тийиш.

4. Мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун республикалык органы

жөнүндө жобону Кыргыз Республикасынын Өкмөтү бекитет.

5. Мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун боюнча республикалык ор-

ганынын жетекчиси кызмат орду боюнча бир эле учурда Кыргыз Республика- сынын Башкы мамлекеттик ветеринариялык инспектору болуп саналат, Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан кызматка дайындалат жана бошотулат жа- на өз ишин ветеринария маселесин тейлеген аткаруу бийлигинин мамлекет- тик органынын жетекчисинин орун басарынын укугунда ишке ашырат.

6. Мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун республикалык органынын

жетекчиси - кызмат орду боюнча Кыргыз Республикасынын Башкы мамлекеттик ветеринариялык инспектору Эл аралык эпизоотиялык бюродо, башка Эл ара- лык ветеринариялык уюмдарда Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн өкүлү бо- лот.

6-статья. Кыргыз Республикасынын мамлекеттик ветеринариясынын негизги милдеттери

Мамлекеттик ветеринариянын негизги милдеттери:

1. Жаныбарлардын жугуштуу ооруларынын, анын ичинде адам жана жаны-

барлар үчүн жалпы оорулардын чыгышын жана таралышын болтурбоо боюнча ветеринардык-санитардык, алдын алуучу чараларды, ошондой эле аларды жо- юу боюнча чараларды көрүү.

2. Кыргыз Республикасынын аймагын чет мамлекеттерден же карантин-

дик зоналардан жаныбарлардын жугуштуу ооруларын козгогучтарынын таралы- шынан коргоо боюнча чараларды көрүү.

3. Ветеринардык кызматтын контролунда турган жүктөрдү экспорттоодо

жана импорттоодо, ветеринардык-санитардык талаптардын сакталышына конт- ролдук кылуу.

4. Юридикалык жактардын, жеке ишкерлердин жана жарандардын жаны-

барлардан алынуучу азыктарды, тоюттарды, тоюттук кошулмаларды өндүрүүдө, даярдоодо, кайра иштетүүдө, сактоодо жана ташууда ветеринар- дык-санитардык эрежелердин сакталышына контролду камсыз кылуу.

5. Кыргыз Республикасында өндүрүлүүчү жана алынып келүүчү ветери-

нариялык дары каражаттарынын, биологиялык дары-дармектердин сапатын контролдоо; алардын натыйжалуулугуна жана жаныбарлардын ден соолугуна жана алардан алынуучу азыктарга тийгизүүчү таасирине берүү.

6. Жаныбарлардан алынуучу азыктарды өндүрүүдө жана сатууда, ал эми

базарлардагы адамдын тамактанышына жана жаныбарларды тоюттандырууга жа- на андан ары иштетүүгө арналган өсүмдүктөрдөн алынуучу азыктарга вете- ринардык-санитардык жактан экспертиза, ошондой эле андай азыктар саты- луучу жердин жана мал базарлардын, жармањкелердин жана аукциондордун абалына ветеринардык-санитардык көзөмөл жүргүзүү.

7. Өзгөчө кырдаалдардын учурунда жаныбарларды дартка чалдыгуудан

жана чыгашага учуроодон коргоо боюнча ветеринардык-санитардык жана баш- ка чараларды көрүүнү камсыз кылуу.

8. Жаныбарлардын ооруларынын пайда болушун, өтүшүн жана таралуу

себептерин жана мыйзам ченемдүүлүктөрүн изилдөө, алардын пайда болуу мүмкүндүктөрүн болжолдоо (тобокелди баалоо), алардын алдын алуу жана түп тамырынан бери жок кылуу боюнча программаларды, пландарды жана ту- тумдарды иштеп чыгуу.

9. Жаныбарлардын өтө коркунучтуу ооруларынын чыгышынын алдын алуу

жана жоюу боюнча мамлекеттик максаттуу программаларды иштеп чыгуу жана жүзөгө ашыруу болуп эсептелет.

II глава Ветеринария жаатындагы мамлекеттик саясат

7-статья. Ветеринария жаатындагы мамлекеттин ыйгарым укуктары

Ветеринария жана мал чарбасындагы эпизоотиялык ыњгайлуу абалды камсыз кылуу жагындагы мамлекеттин ыйгарым укуктарына төмөнкүлөр кирет:

1. Мамлекеттик ветеринария кызматын уюштуруу, жаныбарлардын жугуш-

туу ооруларынын чыгышынын жана таралышынын алдын алууга жана жоюуга, адам жана жаныбарлар үчүн жалпы оорулардан калкты коргоону камсыз кылу- уга мүмкүндүк берүүчү бул кызматтын ишине шарттарды түзүү.

2. Ветеринария жаатындагы мыйзамдарды жана дагы башка ченемдик

укуктук актыларды кабыл алуу.

3. Эпизоотиялык ыњгайлуу абалды камсыз кылууга арналган мамлекет-

тик максаттуу программаларды кабыл алуу.

4. Мамлекеттик бийлик органдарынын жана жергиликтүү өз алдынча

башкаруу органдарынын эпизоотиялык ыњгайлуу абалды камсыз кылуу боюнча иштерин координациялоо. Жаныбарлардын өтө коркунучтуу жугуштуу оорулары чыккан жана жалпы таралуу коркунучу пайда болгон учурларда аны жоюу боюнча шашылыш чара көрүү максатында кысталыш шарттарда чечим кабыл алуу зарыл болгондо коргонуу, ички иштер, финансы жана башка маселелерди тейлеген аткаруу бийлигинин органдарынын өкүлдөрү кирген эпизоотияга каршы комиссия түзүү.

5. Эпизоотияны жоюу үчүн материалдык жана башка резервдерди түзүү.

6. Кыргыз Республикасынын аймагында ветеринариялык коргоону камсыз

кылуу.

7. Кыргыз Республикасынын аймагында карантин же дагы башка чектөө

иш-чараларын киргизүү жана алып салуу.

8. Кыргыз Республикасынын мамлекеттик чегарасы аркылуу өткөрүү

пункттарында ветеринариялык контролду киргизүү жана алып салуу.

9. Ветеринариялык биологиялык дары-дармектерди жана башка ветери-

нариялык дары каражаттарын өндүрүүгө жана сапатына контролду жүзөгө ашыруучу органды белгилөө.

10. Мамлекеттик ветеринария органдарынын ишин каржылоонун базалык

өлчөмүнө, анын ичинде ветеринария жаатындагы милдеттүү акысыз кызмат көрсөтүү жагынан кепилдиктерди камсыз кылуу.

11. Ветеринария жаатында илимий изилдөөлөрдү жүргүзүүнү, ветерина-

риялык адистерди даярдоону жана квалификациясын жогорулатууну камсыз кылуу.

12. Ветеринария жаатындагы мамлекеттик жана тармактык стандарттар-

ды, ветеринариялык эрежелерди, юридикалык жактын, жеке ишкерлердин жана Кыргыз Республикасынын жарандарынын аткарышы үчүн милдеттүү болгон ве- теринария жаатындагы дагы башка ченемдик укуктук актыларды белгилөө жа- гынан мамлекеттик ченемдик жөнгө салуу. Ветеринардык кызмат көрсөтүү боюнча мамлекеттик стандарттарды, ве- теринариялык эрежелерди сактабоо алардын ишин токтото турууга же вете- ринариялык практикага берилген лицензиясын Кыргыз Республикасынын мый- замдарында белгиленген тартипте алып коюуга негиз болуп саналат. Ветеринариялык иш-чаралардын (жумуштардын, кызмат көрсөтүүлөрдүн) сапатына мамлекеттик стандарттардын сакталышы үчүн контролдук кылуу мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун республикалык, областтык, район- дук жана шаардык органдары тарабынан жүзөгө ашырылат.

13. Ветеринариялык практиканы лицензиялоо.

8-статья. Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын аларга караштуу аймактагы мал чарбасынын эпизоотиялык ыњгайлуу абалын камсыз кылуу жаатындагы ыйгарым укуктары

Мал чарбасында эпизоотиялык ыњгайлуу абалды камсыз кылуу жаатында- гы жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын ыйгарым укуктарына төмөнкүлөр кирет:

1. Жаныбарлардын ден соолугун коргоону, жугуштуу оорулардын чыгы-

шын жана таралышын болтурбоону камсыз кылуу жаатындагы мамлекеттик сая- сатты иштеп чыгууга жана ишке ашырууга катышуу.

2. Ага караштуу аймактагы эпизоотиялык абалды контролдоо.

3. Ветеринариялык-санитардык жана алдын алуу иш-чараларын иштеп

чыгуу жана аны аткарууга көмөк көрсөтүү.

4. Жаныбарлардын жугуштуу ооруларынын чыгуу коркунучу болгон же ал

аныкталган учурларда чектөө жана кайтаруу-карантин чараларын киргизүү жана алып салуу.

5. Ага карштуу аймакка жаныбарлардын жугуштуу оорусунун тароо кор-

кунучу туулгандыгы же оорунун белгилери белгиленген учурлар жана анын алдын алуу жана жоюу чаралары жөнүндө калкка кабарлоо.

6. Мал чарбасындагы эпизоотиялык ыњгайлуу абалды камсыз кылуу жаа-

тындагы башка маселелерди чечүү.

9-статья. Мамлекеттик ветеринариялык көзөмөл

Мамлекеттик ветеринариялык көзөмөл Кыргыз Республикасынын мамле- кеттик ветеринарияны башкаруу органдары, уюмдары жана мекемелери тара- бынан жүзөгө ашырылат жана төмөнкүлөрдү камсыз кылат:

1. Ветеринардык-санитардык абалды иликтөөнү жана баа берүүнү, жа-

ныбарлардын жугуштуу жана жалпы тароочу жугуштуу эмес ооруларын, анын ичинде адам жана жаныбарлар үчүн жалпы оорулардын жана тамак-аштан уу- лануунун чыгышынын жана таралышынын себептерин жана шарттарын аныктоо- ну.

2. Эпизоотияга каршы иш-чараларды уюштурууну жана Кыргыз Республи-

касынын аймагын жаныбарлардын жугуштуу ооруларынын жугушунан коргоону жана алардын аткарылышын контролдоону.

3. Ветеринария маселеси боюнча башка ченемдик актлардын ветерина-

риялык эрежелерин иштеп чыгууну, колдонууга киргизүүнү, ветеринар- дык-санитардык экспертизаларды, изилдөөлөрдү жана сертификациялык сыно- олорду жүргүзүүнүн тартибин белгилөөнү.

4. Юридикалык жактардыы, жеке ишкерлердин жана жарандардын жаны-

барларды багуунун, жаныбарлардан алынуучу азыктарды өндүрүүнүн, аларды иштетүүнүн, сактоонун, ташуунун жана сатып өткөрүүнүн ветеринардык-са- нитардык эрежелерин, ошондой эле ветеринариялык алдын алуу иш-чараларын аткарышын контролдоону.

5. Жаныбарлардын ооруларына диагноз коюу, алдын алуу жана дарылоо

үчүн ветеринарияда биологиялык дары-дармектерди, ошондой эле ветерина- риялык дагы башка дары каражаттарын өндүрүүнүн жана колдонуунун тарти- бин белгилөөнү.

6. Жаныбарларды өзгөчө факторлордон, табигый жана техногендик кый-

роолордун бүлүндүрүүчү таасиринен коргоо боюнча атайын ветеринариялык иш-чараларды жүзөгө ашырууну.

10-статья. Мамлекеттик ветеринариялык көзөмөлдүн объекттери

Ветеринариялык мыйзамдардын талаптарын сактоо жагындагы иштер мам- лекеттик ветеринариялык көзөмөлгө алынуучу объекттерден (мындан ары - ветеринариялык көзөмөлдүн объекттери) болуп жаныбарларды багуучу, эт, сүт, жумуртка өндүрүүчү фермалар, мал чарба комплекстери, жапайы жаны- барларды багуучу, балык өстүрүүчү, аары багуучу, дыйкан, фермердик чар- балар жана жарандардын жеке менчик көмөкчү чарбалары; жаныбарлардан алынуучу азыктарды даярдоочу, кайра иштетүүчү, сактоочу жана жаныбар- ларды сатуучу, тоюттарды, тоюттук кошулмаларды, биологиялык дары - дар- мектерди өндүрүүчү, аларды сактоочу жана сатып өткөрүүчү ишканалар, те- мир жол жана автомобиль вокзалдары, аэропорттор, транспорт каражатта- рын, жаныбарларды, жаныбарлардан алынуучу азыктарды, ветеринардык кыз- маттын контролунда турган дагы башка жүктөрдү мамлекеттик чегара аркы- луу өткөрүүчү пункттар, жаныбарлар ташылуучу, айдалып өтүүчү трассалар, жайыт участоктору жана өрөөндөр эсептелет.

11-статья. Мамлекеттик ветеринариялык көзөмөлдү камсыз кылуунун ченемдик укуктук жана усулдук негиздери

1. Мамлекеттик ветеринариялык көзөмөлдүн ченемдик укуктук жана

усулдук жактан камсыз болушу иштелип чыккан жана колдонууга киргизилген ветеринариялык эрежелерге, ветеринардык-санитардык иш-чараларды, экс- пертизаларды, изилдөөлөрдү жана сертификациялык сыноолорду жүргүзүүнүн тартибине негизделет.

2. Ветеринариялык эрежелер илимий маалыматтардын жана жагдайга ка-

лыс баа берүүнүн (тобокелдик дењгээли) негизинде иштелип чыгат, ветери- нария маселесин тейлөөчү мамлекеттик аткаруу бийлик органы, мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун республикалык органы тарабынан бекитилет жана ишке киргизилет; алардын эл аралык стандарттан айырмасы болгон учурда долбоор кабарландырылууга (жарыяланууга) тийиш.

3. Ветеринариялык эрежелер, ветеринардык-санитардык экспертизалар-

ды, изилдөөлөрдү, сертификациялык сыноолорду жүргүзүүнүн тартиби усул- дары, аны пайдалануу Кыргыз Республикасынын Өкмөтү белгилеген тартипте катталууга жана расмий жарыяланууга тийиш. Ветеринариялык эрежелерди, усулдарды жана пайдалануу ыкмасын каттоо жана тутумдаштыруу, мамлекет- тик ветеринариялык көзөмөлдү ченемдик-методикалык камсыз кылуу боюнча маалыматтардын базасын түзүү жана киргизүү мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун республикалык органы тарабынан ишке ашырылат.

4. Ветеринариялык эрежелер жана алар тарабынан белгиленген ветери-

нардык-санитардык иш-чаралар эл аралык стандарттарга ылайык келүүгө ти- йиш жана сооданы жасалма чектөөгө же кысмакка алууга, ошондой эле дагы башка түрткүлөөчү максаттарга пайдаланылышы мүмкүн эмес.

12-статья. Ветеринардык-санитардык экспертизалар, изилдөөлөр жана сертификациялык сыноолор

1. Ветеринардык-санитардык экспертизалар, изилдөөлөр жана сертифи-

кациялык сыноолор Кыргыз Республикасынын мамлекеттик ветеринарияны баш- каруу органдары, кызмат адамдары, уюмдары жана мекемелери (эксперттери) тарабынан аныкталган мамлекеттик аткаруу бийлик органы, ветеринария ма- селелерин тейлөөчү мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун республикалык органы белгилеген усул жана тартип боюнча төмөндөгүлөрдү белгилөө мак- сатында жүргүзүлөт:

- жаныбарлардын жугуштуу жана жалпы тараган жугуштуу эмес оорула-

рынын пайда болушунун жана таралышынын, тамак-аштан уулануулардын (оо- руга чалдыгыуунун) себептерин;

- долбоорлоо ченемдеринин, долбоордук жана пайдаланылуучу доку-

менттердин, ветеринариялык көзөмөлдөгү объекттердин, жаныбарлардан алы- нуучу азыктардын, тоюттардын, ветеринариялык эрежелерде жана ченемдерде каралган ветеринариялык каражаттардын ылайык келишин (ылайык келбешин).

2. Ветеринардык-санитардык экспертизалардын, изилдөөлөрдүн, серти-

фикациялык сыноолордун аныкталган тартипте жол-жоболоштурулган жыйын- тыктары башкы мамлекеттик ветеринариялык инспекторлордун өз ыйгарым укуктарына ылайык ветеринардык-санитардык корутундуларды, ветеринария- лык сертификаттарды же күбөлүктөрдү беришине, ветеринардык кызматтын контролу астында турган азыктарды (товарларды) ташып чыгууга, анын ичинде экспорттоого негиз болот.

13-статья. Кыргыз Республикасынын мамлекеттик ветеринария органдарынын Мамлекеттик ветеринариялык көзөмөл жүргүзүүгө ыйгарым укуктуу кызмат адамдары

1. Ушул Мыйзамга ылайык башкаруу органдарынын, ветеринариялык ме-

кемелердин жана уюмдардыы, мамлекеттик ветеринариянын башка ветеринари- ялык жана ветеринардык-санитардык бөлүмдөрүнүн атынан мамлекеттик вете- ринариялык көзөмөл жүргүзүүгө Кыргыз Республикасынын мамлекеттик вете- ринария органдарынын (мамлекеттик ветеринария кызматынын) ыйгарым укук берилген кызмат адамдары (мындан ары - мамлекеттик ветеринариялык көзөмөл жүргүзүүчү кызмат адамдары) болуп төмөндөгүлөр саналышат:

- мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун республикалык органынын

жетекчиси - Кыргыз Республикасынын башкы мамлекеттик ветеринариялык инспектору жана анын орун басарлары;

- администрациялык-аймактык түзүлүштөрдүн, уюмдардын жана мекеме-

лердин мамлекеттик ветеринариянын башкаруу органдарынын жетекчилери жа- на алардын орун басарлары. Мамлекеттик ветеринариялык көзөмөл жүргүзүүгө ыйгарым укуктуу адистердин тизмени, аны жүзөгө ашыруу тартиби Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан бекитилүүчү Кыргыз Республикасындагы мамлекеттик вете- ринариялык көзөмөл жөнүндөгү жобо менен жүзөгө ашырылат.

2. Мамлекеттик ветеринариялык көзөмөлдү жүзөгө ашыруучу кызмат

адамдары көзкарандысыз болушат, ветеринариялык мыйзамдарды жетекчиликке алышат, мамлекеттин коргоосунда болушат, мамлекеттик органдардын, кыз- мат адамдарынын, коомдук уюмдардын жана жарандардын алардын мыйзамдуу ишине тоскоолдук кылуу же чыгарган чечимдерине таасир этүү максатындагы аракеттери Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жоопкерчиликке кириптер кылат.

14-статья. Мамлекеттик ветеринариялык көзөмөлдү жүзөгө ашыруучу кызмат адамдарынын укуктары

1. Мамлекеттик ветеринариялык көзөмөлдү жүзөгө ашыруучу кызмат

адамдары өздөрүнүн кызматтык милдеттерин аткарганда жана кызматтык күбөлүктөрүн көрсөткөн учурда төмөндөгүлөргө укуктуу:

- ага караштуу аймактагы объекттерге Кыргыз Республикасынын

мыйзамдарында каралган тартипте, кирүүгө жана карап чыгууга, бийлик, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынан, жеке ишкерлерден жана юридикалык жактардан эпизоотиялык жагдайды, жаныбарлардын ооруган себептерин аныктоого, жаныбарлардан алынуучу азыктардын жана чийки заттардын сапатына ветеринардык-санитардык жактан баа берүү үчүн керектүү болгон маалыматтарды алууга, ветеринардык-санитардык жана эпизоотияга каршы иш-чараларды аткарууга;

- жаныбарлардын жугуштуу ооруларынын чыгышын жана таралуу себепте-

рин аныктоого, ветеринардык-санитардык экспертиза, изилдөө жүргүзүү үчүн жаныбарлардан алынуучу азыктардын, тоюттардын, тоюттук кошулмалар- дын, жаныбарлардын ооруларынын алдын алууга жана дарылоого арналган да- ры каражаттарынын сынактарын алууга;

- транспорттук каражаттардын жана ташылып жаткан жүктөрдүн ветери-

нариялык эрежелерге ылайык келишин аныктоо максатында жаныбарларды та- шыган транспорттук каражаттарга жана ташылып жаткан жаныбарларга, жаны- барлардан алынуучу азыктарга, тоюттарга жана тоюттук кошулмаларга вете- ринардык-санитардык жактан кароо өткөрүүгө;

- ветеринария мыйзамдарынын бузулгандыгы жөнүндө протокол түзүүгө

жана аны четтетүү жөнүндө көрсөтмө берүүгө;

- оорулуу деп шек туудурган же жугуштуу оорулуу жаныбарларды ташып

чыгууга (жер которууга) жана айдап өтүүгө (аралаштырууга) тыюу салуу жана аларды өзүнчө бөлүү жөнүндө көрсөтмө берүүгө;

- изилдөөнүн жана ветеринардык-санитардык экспертизанын натыйжала-

ры боюнча ветеринардык-санитардык жагынан коркучтуу болгон же эксперти- задан өтпөгөн жаныбарлардан алынган азыктарды, тоюттарды, тоюттук ко- шулмаларды, ветеринариялык алдын алуучу же дарылоочу каражаттарды өндүрүүнү (даярдоону), ташууну же пайдаланууну (сатып өткөрүүнү) токто туруу же тыюу салуу;

- жаныбарлардын оорулары чыккан жерлерде же ал пайда болуу корку-

нучу бар аймактарда ветеринардык-санитардык экспертизаларды (изилдөөлөрдү, сертификациялык сыноолорду) жана кошумча ветеринар- дык-санитардык жана эпизоотияга каршы иш-чараларды жүргүзүү, зыянсыз- дандыруу, дезинсекциялоо жана дератизациялоо жөнүндө көрсөтмөлөрдү берүүгө.

2. Мамлекеттик ветеринариялык көзөмөлдү жүзөгө ашыруучу кызмат

адамдары форма кийим кийип жүрүүгө укуктуу. Бул кийимдин үлгүлөрүн ве- теринария маселесин тейлеген мамлекеттик аткаруу бийлигинин органы аныктайт. (Кыргыз Республикасынын 2009-жылдын 14-апрелиндеги № 120 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

15-статья. Башкы мамлекеттик ветеринариялык инспекторлордун жана алардын орун басарларынын ыйгарым укуктары

1. Башкы мамлекеттик ветеринариялык инспекторлорго жана алардын

орун басарларына ушул Мыйзамдын 14-статьясында каралган укуктар менен кошо төмөнкүдөй ыйгарым укуктар берилет:

- ветеринариялык мыйзамдардын бузулушу жөнүндөгү материалдарды жа-

на иштерди кароо жана зарыл болсо ал боюнча сот органдарына доо менен кайрылуу;

- Кыргыз Республикасынын Администрациялык жоопкерчилик жөнүндө ко-

дексине ылайык администрациялык жаза колдонуу тууралу жүйөлөштүрүлгөн токтом чыгаруу же жазык ишин козгоо жөнүндө маселени чечүү үчүн матери- алдарды укук коргоо органдарына жиберүү;

- кызмат адамдарынын, жеке ишкерлердин жана жарандардын ветерина-

риялык мыйзамдарды бузгандыгы үчүн материалдарды жана иштерди кароо ту- уралу юридикалык жактарды жана жеке адамдарды, жарандарды Кыргыз Рес- публикасынын мамлекеттик ветеринариянын башкаруу органдарына чакыруу жөнүндө аткарылышы милдеттүү болгон көрсөтмөлөрдү берүү;

- юридикалык жана жеке жактарга Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына

ылайык аткарылууга милдеттүү актыларды жөнөтүү;

- төмөнкүдөй сунуштарды киргизүүгө:

жергиликтүү мамлекеттик администрацияларга жана жергиликтүү өз ал- дынча башкаруу органдарына - жаныбарлардын өзгөчө коркунучтуу жугуштуу ооруларынын очогун жок кылганда жаныбарларды бөлөк багуу же жаныбарлар- дан алынган азыктарды, тоюттарды жана тоюттук кошулмаларды өзүнчө алып коюу, эпизоотияга каршы атайын комиссияларды түзүү, карантин киргизүү жана жаныбарлардын жугуштуу ооруларынын таралышын болтурбоого жана жо- юуга арналган дагы башка чектөөчү иш-чараларды киргизүү жана алып салуу жөнүндө; сертификаттоо органдарына - жаныбарлардан алынган азыктардын, то- юттардын жана тоюттук кошулмалардын, ветеринариялык дары каражаттарынын ылайыктуулугу ветеринариялык эрежелерге ылайык келбей калышы аныкталган учурда сертификаттарды колдонууну токтото туруу же алып коюу жөнүндө; лицензия берүү органдарына - лицензиянын ээсинин ветеринариялык эрежелерди бузганы аныкталган учурда анын ветеринариялык практикага бе- рилген лицензиясын колдонууну токтото туруу же аны алып коюу жөнүндө.

2. Кыргыз Республикасынын башкы мамлекеттик ветеринариялык инспек-

торуна ушул Мыйзамдын 14-статьясында жана 15-статьясынын 1-пунктунда каралган укуктар менен ыйгарым укуктардан тышкары төмөнкүдөй кошумча ыйгарым укуктар берилет:

- Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө

караштуу эпизоотияга каршы атайын комиссия түзүү жана Кыргыз Республи- касынын аймагында карантин, өзгөчө карантиндик режим, жаныбарлардын жу- гуштуу ооруларынын чыккан очокторун жоюуга же коркунуч туулганда бол- гондо алардын чыгышын жана таралышын болтурбоого арналган дагы башка чектөөлөрдү киргизүү (алып салуу);

- этти жана эт азыктарын жана жаныбарлардан алынуучу чийки заттар-

ды өндүрүүчү ишканаларды ветеринардык-санитардык аттестациялоонун, кат- тоонун (эсепке алуунун) ошондой эле ал ишканаларга бул товарларды ташып чыгууга, сактоого жана товарларды кайра иштетүүгө ветеринардык-санитар- дык уруксаттарды берүүнүн тартибин белгилөө;

- ветеринариялык эрежелерди, ветеринардык-санитардык экспертиза-

ларды (изилдөөлөрдү, сертификаттык сыноолорду) жүргүзүүнүн ыкмаларын жана усулдарын, ветеринария жаатындагы башка ченемдик укуктук актылар- ды, ошондой эле Кыргыз Республикасынын мамлекеттик ветеринария органда- рынын жана өндүрүштүк ветеринариялык контролдун ишин жөнгө салуучу жо- болорду, нускамаларды жана башка документтерди бекитүү, ведомстволук ветеринардык-санитардык көзөмөл жүргүзүү боюнча ведомстволук ветеринар- дык-санитардык кызматтардын иштерин жөнгө салуучу жетектеме, ченемдик жана башка документтерди макулдашуу.

3. Кыргыз Республикасынын атынан ветеринария маселеси боюнча эл

аралык келишимдерди даярдоого жана кол коюуга катышуу. (Кыргыз Республикасынын 2009-жылдын 14-апрелиндеги № 120 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

16-статья. Мамлекеттик ветеринариялык көзөмөлдү жүзөгө ашыруучу кызмат адамдарынын милдеттери

Мамлекеттик ветеринариялык көзөмөлдү жүзөгө ашыруучу кызмат адам- дары төмөндөгүлөргө милдеттүү:

- мамлекеттик ветеринариялык инспекторлорго ветеринариялык мыйзам-

дарды бузуунун алдын алуу, табуу жана бөгөт коюу жагынан ушул Мыйзам менен берилген укуктарды жана ыйгарым укуктарды пайдаланууга жана толук өлчөмдө аткарууга;

- жаныбарлардын жугуштуу жана жугуштуу эмес массалык ооруларынын

себептерин жана чыгуу шарттарын, ветеринардык-санитардык жагынан корку- нуч туудурган жаныбарлардан алынган азыктарды, тоюттарды, тоюттук ко- шулмаларды жана ветеринариялык дары каражаттарын өндүрүүнү жана пайда- ланууну аныктоого;

- мамлекеттик бийликтин органдарына, жергиликтүү өз алдынча башка-

руу органдарына жана калкка ветеринардык-санитардык кырдаал жана вете- ринариялык органдардын жаныбарлардын жугуштуу ооруларынын чыгышынын ал- дын алуу жана жоюу, адам жана жаныбарлар үчүн жалпы оорулардан жана та- мак-аштан уулануудан коргоо боюнча көрүлүп жаткан чаралар жөнүндө ка- барлоого.

17-статья. Мамлекеттик ветеринариялык көзөмөлдү жүзөгө ашыруучу кызмат адамдарынын жоопкерчилиги

Мамлекеттик ветеринариялык көзөмөлдү жүзөгө ашыруучу кызмат адам- дары өздөрүнүн кызматтык милдеттерин тиешелүү түрдө аткарбагандыгы, ошондой эле жаныбарлардын жугуштуу ооруларынын чыккандыгын жана алардын чыгышы жана таралышы менен коркунуч түзүлгөндүгүн, ветеринардык-сани- тардык жактан коркунучтуу болгон жаныбарлардан алынган азыктардын өндүрүлүшүнүн жана сатып өткөрүшүнүн фактыларын жаап-жашыргандыгы үчүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте жоопкерчилик тартышат.

18-статья. Мамлекеттик ветеринардык көзөмөл кылган кызмат адамдарынын иш-аракетинин (аракетсиздигинин) үстүнөн даттануу

Мамлекеттик ветеринардык көзөмөл кылган кызмат адамдарынын иш- аракетинин (аракетсиздигинин) үстүнөн Кыргыз Республикасынын мыйзам- дарында белгиленген тартипте даттанууга болот. (Кыргыз Республикасынын 2009-жылдын 14-апрелиндеги № 120 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

19-статья. Ведомстволук ветеринардык-санитардык көзөмөл

1. Айыл чарба ишканаларындагы, мал союу, жаныбарлардан алынуучу

азыктарды кайра иштетүүчү, сактоочу ишканадагы, ведомстволук ветеринар- дык-санитардык кызматы бар мамлекеттик аткаруу бийлик органдарынын ве- теринардык-санитардык көзөмөлдөөнүн башка объектилериндеги ветеринар- дык-санитардык көзөмөл ошол кызматтар тарабынан ишке ашырылат; көзөмөлгө алынуучу объекттердин тизмеги, көзөмөлдү уюштуруунун жана жүзөгө ашыруунун тартиби аткаруу бийлигинин тийиштүү органдары иштеп чыккан жана Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик башкы ветеринариялык инспекторунун макулдугу боюнча бекитилүүчү ушул органдардын жетекчилери тарабынан ведомстволук ветеринардык-санитардык көзөмөл жөнүндөгү жобо менен аныкталат.

2. Мамлекеттик аткаруу бийлик органдарынын объекттериндеги ведомс-

тволук ветеринардык-санитардык көзөмөл башкы ветеринардык-санитардык инспекторлор - ушул аткаруу бийлик органдарынын ветеринардык-санитардык кызматтарынын начальниктери тарабынан уюштурулат.

IV глава Мамлекеттик ветеринария жана мамлекеттик ветеринариялык көзөмөл органдарын каржылоо

20-статья. Мамлекеттик ветеринария жана ветеринариялык көзөмөл органдарын каржылоо булактары

Кыргыз Республикасындагы мамлекеттик ветеринария жана мамлекеттик ветеринариялык көзөмөл органдарын каржылоо булактары болуп төмөнкүлөр саналат:

- республикалык бюджеттин акча каражаттары;

- мамлекеттик ветеринария мекемелерине, уюмдарына ветеринардык

кызмат көрсөткөндүгү үчүн түшкөн атайын каражаттар;

- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына карама-каршы келбеген дагы

башка булактар.

21-статья. Кыргыз Республикасындагы мамлекеттик ветеринария жана мамлекеттик ветеринариялык көзөмөл органдарын бюджеттик каржылоо

1. Мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун республикалык органын жа-

на анын түзүмүнө кирген уюмдар менен мекемелерди каржылоо ушул Мыйзам- дын 5-статьясына ылайык республикалык бюджеттин каражаттарынын эсебинен жүзөгө ашырылат. Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын (айыл өкмөттөрүнүн) ветеринардык кызматтын каржылоо республикалык бюджеттин каражатынын эсебинен ишке ашырылат. Базарлардагы ветеринардык-санитардык экспертиза жүргүзүүчү лабора- торияларды каржылоо райондук, шаардык мамлекеттик ветеринария башкарма- лыктарын күтүүгө каралган республикалык бюджеттин каражаттарынын эсеби- нен жүзөгө ашырылат. Ветеринарияда пайдаланылуучу микроорганизмдердин депонирленген штаммдарынын улуттук коллекцияларын сактоого кеткен чыгымдарын каржылоо республикалык бюджеттин каражаттарынын эсебинен жүзөгө ашырылат.

2. Мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун республикалык органы мам-

лекеттик ветеринарияны жана ветеринариялык көзөмөлдөөнү каржылоо үчүн арналган каражаттарды Кыргыз Республикасынын Өкмөтү аныктаган тартипте ведомстволук бөлүштүрүүчүлөргө жана алуучуларга жөнөтүп турат.

3. Ведомстволук ветеринардык-санитардык кызматтардын жана ведомс-

тволук ветеринардык-санитардык көзөмөлдөөнүн иштерин каржылоо ушул кыз- маттар карамагына кирген тийиштүү мамлекеттик аткаруу бийлик органдары- нын бюджеттеринен жүзөгө ашырылат. Бул каражаттар мамлекеттик ветерина- рияны жана ветеринариялык көзөмөлдү каржылоодо Кыргыз Республикасынын жалпы чыгымдарына кошулбайт.

22-статья. Мамлекеттик ветеринария жана ветеринариялык көзөмөл органдарын каржылоо үчүн бөлүнүүчү каражаттардын пайдаланылышына контролдук кылуу

Мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун республикалык органы анын түзүмүнө кирген ветеринариялык мекемелер менен уюмдардын бюджеттик ка- ражаттарды максаттуу, майнаптуу жана сарамжалдуу пайдалануу жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген отчетторду өз учурунда берүү жагынан контролду жүзөгө ашырат.

23-статья. Жаныбарларды багууга, тоюттандырууга жана сугарууга, аларды ташууга же айдоого, ошондой эле базарларда сатууга карата ветеринардык-санитардык талаптар

1. Жаныбарларды багууда, төлдөтүүдө жана пайдаланууда ыњгайлуу

шарттар түзүлүшү керек, жаныбарларга берилүүчү тоют жана суу химиялык курамы боюнча коопсуз жана зыянсыз болууга, белгиленген ветеринар- дык-санитардык ченемдерге ылайык келүүгө тийиш.

2. Жаныбарлардын ээлери - юридикалык жактар, жеке ишкерлер, жаран-

дар жањыдан сатып алынган жаныбарлар, алынган төл, аларды союу жана са- туу, ошондой эле күтүүсүздөн чыгашага учурагандыгы, бир нече жаныбар бир эле мезгилде дартка чалдыкканы же алардын ылањдап калышы тууралу мамлекеттик ветеринария органдарына кабарлоого жана ветеринариялык адистер келгенге чейин аларды өзүнчө бөлүп багууну камсыз кылууга, ве- теринариялык кароосуз жаныбарларды союуга жол бербөөгө жана союлгандан кийин ветеринардык-санитардык экспертизадан өткөрбөстөн алардын этин жана башка органдарын сатууга жол бербөөгө милдеттүү.

3. Жаныбарларды айдоого (ташууга) ветеринардык-санитардык талап-

тарды сактоо менен жана ветеринариялык коштомо документтери (ветерина- риялык күбөлүктөрү) болгондо мамлекеттик ветеринариялык көзөмөлдөө ор- гандары менен макулдашылган маршруттар боюнча уруксат берилет.

24-статья. Жаныбарлардан алынуучу азыктарды өндүрүү, кайра иштетүү, сактоо жагындагы ишканаларды, ошондой эле азык-гүлүк базарларын жана жаныбарларды сатуучу базарларды долбоорлоого жана курууга карата ветеринардык-санитардык талаптар

Мал чарба объектилерин, жаныбарлардан алынуучу азыктарды өндүрүү, кайра иштетүү жана сактоо боюнча ишканаларды, азык-түлүк базарларын, дыйкан (фермер) чарбаларынын, ишканалардын, уюмдардын, аскердик бөлүктөрдүн, көмөкчү чарбалардын, жарандардын жеке көмөкчү чарбалары- нын, малын сатуучу базарларды жана ветеринариялык көзөмөлдүн башка объ- ектилерин долбоорлоодо жана курууда жаныбарларды багуу жана жаныбарлар- дан алынуучу азыктарды ветеринардык-санитардык жактан сапаттуу жана ко- опсуз өндүрүүдө, айлана-чөйрөнү өндүрүш калдыктары жана жаныбарлардын жугуштуу ооруларын козгоочулар менен булганышынын алдын алууну камсыз кылуу үчүн ыњгайлуу шарттарды түзүү каралышы керек.

25-статья. Тоюттарга жана тоюттук кошулмаларга карата ветеринардык-санитардык талаптар

1. Тоют жана тоюттук кошулмалар жаныбарларга залал келтирбегендей

болушу керек, жаныбарлардын чоњоюшун тездетүүчү, анын ичинде гормонал- дык жана жаныбарларга, айлана-чөйрөгө, адамга зыян келтирүүчү дагы баш- ка заттар жол берилген дењгээлден ашкан санда болууга тийиш эмес.

2. Тоюттар жана тоюттук кошулмалар жаныбарлар үчүн коопсуздуктун

жана (же) зыянсыздыктын ветеринардык-санитардык ченемдери жана аларды сертификациялоо тартиби ветеринариялык эрежелер менен белгиленет. Бул ченемдер Кыргыз Республикасы мүчөсү болуп саналган эл аралык ветерина- риялык уюмдардын эл аралык стандарттарында жана ченемдик докумештеринде белгиленген тиешелүү ченемдерден айырмаланууга тийиш эмес.

3. Тоюттарды жана тоюттук кошулмаларды өндүрүүгө жана колдонууга

алардын ветеринариялык эрежелерге ылайык келиши жөнүндө ветеринар- дык-санитардык корутундусу болгондо жол берилет.

4. Тоют жана тоюттук кошулмаларды чыгаруучу юридикалык жактар, же-

ке ишкерлер жана жарандар, ошондой эле аларды сатып алууда, сактоодо, ташууда жана сатып өткөрүүдө алардын сапатын камсыз кылууга жана вете- ринариялык эрежелерди аткарууга тийиш.

5. Ветеринариялык эрежелерге дал келбеген жана ветеринардык-сани-

тардык экспертизанын жана (же) сертификациялоонун натыйжалары боюнча жаныбарлар үчүн кооптуу болгон тоют жана тоюттук кошулмалар өндүрүштөн, сатып өткөрүүдөн алынып салынууга жана жаныбарлардын жаныбарлардын ра- ционунан чыгарылып, андан кийин жок кылынууга же ветеринардык-санитар- дык корутундуга ылайык колдонулууга тийиш.

26-статья. Жаныбарлардан алынуучу чийки заттарды даярдоого, ташууга, сактоого, кайра иштетүүгө жана сатып өткөрүүгө карата ветеринардык-санитардык талаптар

1. Жаныбарлардан алынуучу чийки зат жаныбарлардын жугуштуу оорула-

ры боюнча ыњгайлаштырылган райондордо (шаарларда) даярдалууга тийиш. Чийки заттарды даярдоонун ыњгайлуу орду тиешелүү ветеринариялык доку- мент менен жол-жоболоштурулушу керек.

2. Жаныбарлардан алынуучу чийки заттарды даярдоону, ташууну, сак-

тоочу, кайра иштетүүнү жана сатып өткөрүүнү жүзөгө ашыруучу юридикалык жактар, жеке ишкерлер жана жарандар адамдар менен жаныбарлардын жугуш- туу ооруларынын жугушуна ошол чийки зат негиз болушунун мүмкүндүгүн жокко чыгаруучу ветеринариялык талаптарды аткарууга милдеттүү.

27-статья. Жаныбарларды союуну, эт жана эт азыктарын өндүрүүнү уюштурууга карата ветеринардык-санитардык талаптар

1. Эт жана эт азыктарын өндүрүү үчүн юридикалык жактар, жеке иш-

керлер жана жарандар жаныбарларды союуну ветеринариялык эрежелерди сак- тоо менен адистештирилип аттестациядан өткөрүлгөн ишканаларда жүргүзүшү керек.

2. Жаныбарларды союучу, эт жана эт азыктарын өндүрүүчү ишканалар

алардын өндүрүш шарттарына жана ветеринардык-санитардык эрежелерине ылайык келиши боюнча аттестациялоодон өтүүгө тийиш.

3. Жаныбарларды союуда, эт жана эт азыктарын өндүрүүдө ветеринари-

ялык эрежелер сакталууга жана өндүрүштүк ветеринариялык контроль камсыз кылынууга тийиш, ал юридикалык жактар жана жеке ишкерлер тарабынан уюш- турулат. Өндүрүштүк ветеринариялык контроль өндүрүштүк ветеринардык кызматтар тарабынан ишке ашырылат.

4. Экспортко эт жана эт азыктарын өндүрүү, импорттук эт жана эт

азыктарын ташып келүү жана кайра иштетүү (сактоо) эт жана эт азыктарын кайра иштетүүнүн технологиялык ченемдерин сактоо менен ветеринардык-са- нитардык аттестациядан, каттоодон өткөн жана Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик башкы ветеринариялык инспекторунун ветеринардык-санитардык уруксаты бар ишканаларда гана жүзөгө ашырылууга тийиш.

28-статья. Биологиялык калдыктарды жыйноого, утилдештирүүгө жана жок кылууга карата ветеринардык-санитардык талаптар

1. Биологиялык калдыктардын айлана-чөйрөгө зыяндуу таасир тийгизи-

шин жокко чыгарган, жаныбарлардын ооруларынын пайда болушунун жана та- ралышынын алдын алууну толук камсыз кылган шарттарда, ветеринариялык эрежелерди сактап жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары белги- леген тартипке ылайык чогултулууга, утилдештирилүүгө жана жок кылынууга тийиш.

2. Мамлекеттик ветеринариялык көзөмөлдөө органдары биологиялык

калдыктарды утилдештирүүнүн жана жок кылуунун ордун эсепке алууну жана утилдештирүүнүн жана жок кылуунун ветеринариялык эрежелеринин сакталы- шына контролдук кылат.

29-статья. Кыргыз Республикасьша алынып келинүүчү жаныбарларга, жаныбарлардан алынуучу азыктарга, тоют жана тоюттук кошулмаларга карата ветеринардык-санитардык талаптар

1. Төлдөтүү жана багуу үчүн, анын ичинде зоопарктарга,

көргөзмөлөргө, спорттук мелдештерге катышуу, ошондой эле башка максат- тарда алынып келинүүчү жаныбарлардын дени сак болушу керек. Кайра иштетүү жана сатып өткөрүү үчүн Кыргыз Республикасына алынып келинүүчү жаныбарлардан алынган азыктар дени таза жаныбардыкы болбошу керек. Сатып өткөрүү үчүн алынып келинүүчү тоют жана тоют кошулмалары жа- ныбарлар үчүн зыянсыз болууга тийиш жана жол берилген ченемдерден ашкан өлчөмдө уулуу заттар болбошу керек.

2. Жаныбарлар, жаныбарлардан алынуучу азыктар, тоют жана тоюттук

кошулмалары Кыргыз Республикасынын катышуусу менен ветеринария маселе- лери боюнча эл аралык келишимдерде каралган шарттарды, ветеринария мый- замдарынын талаптарын сактоо менен, ошондой эле алынып келинүүчү көрсөтүлгөн объектилердин (жүктөрдүн) ар бир партиясын анын ветеринар- дык-санитардык коопсуздугун жана ал алынып чыккан өлкөдө жаныбарлардын жугуштуу оорулары жок экендигин ырастоочу (кепилдик берүүчү) ветерина- риялык сертификаттар (күбөлүктөр) менен кошо Кыргыз Республикасынын ай- магына алынып келинүүгө жол берилет. Ветеринардык кызматтар контролдоого алган алынып келинүүчү товар- ларга ветеринариялык талаптар аларды жөнөтүү келишиминин (контракт) ажырагыс бөлүгү болууга жана жөнөтүлүүчү тарабынан аларды сактоо кепил- денүүгө тийиш.

30-статья. Ветеринария жаатындагы илимий изилдөөлөрдү жүргүзүүгө карата ветеринардык-санитардык талаптар

1. Жаныбарларды пайдалануунун жол-жоболорун, ошондой эле илимий

изилдөөлөр жүргүзүлүп жаткан жайды жана аймактарды кошо алганда, вете- ринария жаатында жүргүзүлгөн илимий изилдөөлөр жаныбарлардын жана адам- дардын жугуштуу ооруларынын чыгышын жана жайылып кетишин болтурбай тур- ган ветеринардык-санитардык талаптарга ылайык келүүгө тийиш.

2. Илимий изилдөөлөрдүн натыйжасында иштелип чыккан жана

өркүндөтүлгөн ветеринариялык дары-дармектер, тоюттар жана тоюттук ко- шулмалар ветеринариялык ченемдерге алардын ылайык келишин аныктоо мак- сатында апробациядан өткөрүлүүгө тийиш.

3. Кыргыз Республикасында болгон, ошондой эле илимий

изилдөөлөрдүн, жаныбарлардын ооруларына диагноз коюунун натыйжасында алынган микроорганизмдердин штаммдары ветеринарияда колдонулуучу микро- организмдердин депонирленген штаммдарынын улуттук коллекциясында сакта- лууга тийиш.

31-статья. Жаныбарларды жасалма уруктандыруу, уруктарды алуу жана ташуу, урук клеткаларын (эмбриондорду) топтоо, аларды трансплантациялоо пункттарына карата ветеринардык-санитардык талаптар

1. Жаныбарларды жасалма уруктандыруучу борборлор жана пункттар,

урук сактоо, ташуу, урук клеткаларын (эмбриондорду) топтоо (алуу) шарт- тары ветеринардык-санитардык талаптарга ылайык келиши керек. Донор жа- ныбарлардын дени таза болушу керек, бул тийиштүү изилдөөлөр менен тас- тыкталууга тийиш.

2. Жаныбарларды жасалма уруктандыруу борборлору жана пункттары,

урук клеткаларын (эмбриондорду) алуу жана аларды трансплантациялоо бо- юнча лабораториялар аттестациядан өткөрүлүп, дайыма мамлекеттик ветери- нариялык көзөмөлдөө органдарынын контролунда турушу керек. Аттестация- дан өткөрүлбөгөн борборлордон, пункттардан, лабораториялардан уруктарды жана урук клеткаларын алууга, пайдаланууга тыюу салынат.

32-статья. Кыргыз Республикасынын аймагын жаныбарлардын жугуштуу ылањдарынын сырттан кирүүсүнөн (келүүсүнөн) ветеринардык-санитардык жактан коргоо

1. Кыргыз Республикасынын аймагын ветеринардык-санитардык жактан

коргоо жаныбарлардын жугуштуу ылањдарын, анын ичинде адам жана жаныбар- лар үчүн жалпы оорулардын анын аймагына киришин жана таралышын болтур- боо максатында уюштурулат, ал үчүн Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тара- бынан темир жол жана автомобиль вокзалдарында, аэропорттордо, эл аралык катнаштар үчүн ачык аэродромдордо, Кыргыз Республикасынын мамлекеттик чегарасы аркылуу жарандарды, транспорт каражаттарын, анын ичинде аскер- дик, ошондой эле жаныбарларды, жаныбарлардан алынган азыктарды, тоют- тарды, тоюттук кошулмаларды, ветеринариялык дары-дармек каражаттарын жана патогендик микроорганизмдердин штаммдарын атайын жабдылган башка өткөрүү пункттарында жана бажы автоөткөрмөлөрүндө чегаралык ветеринари- ялык контроль камсыз кылынат.

2. Кыргыз Республикасынын бажы чегарасы аркылуу жаныбарларды, жа-

ныбарлардан алынган азыктарды, даяр тамак-аш азыктарын, жаныбарлардан жана өсүмдүктөрдөн алынган тоюттарды, тоюттук кошулмаларын, микроорга- низмдердин штаммдарын, жаныбарларды коргоо каражаттарды, ошондой эле жаныбарлардын жугуштуу ылањдарын козгоочу булактардан болушу мүмкүн болгон жана ветеринардык кызматтын контролуна караштуу дагы башка то- варларды жана жүктөрдү өткөрүүгө милдеттүү болгон ветеринариялык конт- ролдон өткөндөн кийин гана уруксат берилет. Ветеринардык кызматтын контролуна караштуу болгон товарларды жана жүктөрдү бажылык жол-жоболоштуруу чегаралык ветеринариялык контролдоо органарынын адистери тарабынан ветеринариялык контролдон өткөндөн кийин гана жүргүзүлүшү мүмкүн. Чегаралык ветеринариялык контролдун мамлекет- тик ветеринариялык инспекторлорунун жумуш оруну бажы зонасында болот.

3. Ветеринардык кызматтын контролундагы товарлардын тизмеги тышкы

экономикалык иштердин товардык номенклатурасына ылайык келүүгө тийиш. Чегаралык ветеринариялык контролдун тартиби жана шарттары, ошондой эле Кыргыз Республикасынын аймагында ветеринардык-санитардык коргоо боюнча иш-чаралар Кыргыз Республикасынын ветеринариялык эрежелери жана башка ченемдик актылары менен белгиленет.

4. Жаныбарлардын жугуштуу жана жугуштуу эмес ылањдарынын чыгышына

жана таралышына, тамак-аштан ууланууга коркунуч түзүүчү жүктөрдү Кыргыз Республикасынын аймагына алып кирүүгө жол берилбейт.

5. Мамлекеттик чегарада жана транспортто мамлекеттик ветеринария-

лык контроль жүргүзүү кызматы жөнүндө жобо Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан бекитилет.

33-статья. Жаныбарлардан, өсүмдүктөрдөн алынган азыктарды жана жаныбарларды базарларда сатууну уюштурууга карата ветеринардык-санитардык талаптар

1. Дүњ, чекене азык-түлүк соодасын ишке ашырууда жана жаныбарлар-

дан, өсүмдүктөрдөн алынган азыктарды жана жаныбарларды базарларда сату- уда жаныбарлардын, анын ичинде адам жана жаныбарлар үчүн жалпы оорулар- дын чыгышынын жана таралышынын алдын алуу жана тамак-аштан ууланууларды болтурбоо максатында ветеринариялык эрежелер сакталууга тийиш.

2. Жаныбарлардан жана өсүмдүктөрдөн алынган сапаттуу жана коопсуз

(зыянсыз) азыктарды жана дени таза жаныбарларды сатууга жол берилет, ал азыктарды ветеринардык-санитардык экспертизалоонун жана жаныбарларды кароонун (текшерүүнүн) натыйжалары менен ырасталышы жана тиешелүү түрдө жол-жоболоштурулган ветеринардык-санитардык корутундулар менен күбөлөндүрүлүүгө тийиш.

3. Ветеринариялык эрежелердин аткарылышына контроль жүргүзүү,

азыктарга ветеринардык-санитардык экспертизаны жана жаныбарлардан жана өсүмдүктөрдөн алынган сатып өткөрүлүүчү азыктардын коопсуздугун камсыз кылуучу дагы башка иш-чараларды жүргүзүү үчүн базарларда адистештирил- ген мамлекеттик ветеринардык-санитардык лабораториялар түзүлүүгө тийиш. Мындай лабораторияларды куруу базарларды долбоорлоодо каралышы керек. Лабораториясы жок базарларды ачууга тыюу салынат. Лабораториянын иштери мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун республикалык органы тарабынан бекитилүүчү ал жөнүндөгү жобого ылайык ишке ашырылат.

VI глава Жаныбарлардын өтө корконучтуу, анын ичинде адам жана жаныбарлар үчүн жалпы оорулардын пайда болушунан жана таралышынан жана тамак-аштан уулануудан коргоону камсыз кылуу

34-статья. Карантиндик иш-чаралар

1. Жаныбарлардын өтө коркунучтуу ылањдарынын очоктору пайда болгон

учурда алардын таралуу коркунучун болтурбоо максатында тиешелүү аймак- тардын мамлекеттик башкы ветеринариялык инспекторунун сунуштамасы боюн- ча Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн, жергиликтүү мамлекеттик админист- рациянын же жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын чечими менен ка- рантин белгиленет.

2. Областтардын, райондордун, шаарлардын, калктуу конуштардын,

чарбалык иштин объекттеринин аймагына жана Кыргыз Республикасынын мам- лекеттик чегарасы аркылуу өткөрүү пункттарында карантин жарыялоо же алып салуу тартиби, карантиндин шарттары жана чектөөчү ветеринардык-са- нитардык иш-чараларды жүргүзүү, жаныбарлардын өтө коркунучтуу жугуштуу ылањдары пайда болгондо карантин белгиленгендеги ошол ылањдардын тизме- ги, жаныбарларды бөлүп кетүү (союу), жаныбарлардан алынган азыктарды алып коюу Кыргыз Республикасынын ветеринариялык эрежелери жана дагы башка ченемдик-укуктук актылары менен аныкталат.

3. Юридикалык жактар, жеке ишкерлер, жарандар оорунун таралышын

болтурбоо максатында жаныбарларды бөлүп кетүүнүн (союунун) же жаныбар- лардан алынган азыктарды алып коюунун натыйжасында аларга келтирилген зыяндын ордун толтуртууга Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган тартипте укуктуу.

35-статья. Жаныбарлардын өтө коркунучтуу ооруларынын очокторун жоюу боюнча иш-чараларды өткөрүүдө юридикалык жактардын, жеке ишкерлердин жана жарандардын, Кыргыз Республикасынын мамлекеттик ветеринария органдарынын кызмат адамдарынын милдеттери

1. Юридикалык жактар, жеке ишкерлер жана жарандар - жаныбарлардын

жана жаныбарлардан алынган азыктардын ээлери жаныбарлардын өтө корку- нучтуу ооруларынын очокторун жоюу максатында белгиленген карантиндик режимдин, ветеринариялык мыйзамдардын жана көрсөтмөлөрдүн талаптарын, мамлекеттик ветеринариялык көзөмөл жүргүзүүчү кызмат адамдарынын көрсөтмөлөрүн, ошондой эле ветеринардык-санитардык иш-чараларды, анын ичинде дезинфекция, дезинсекция жана дератизацияны аткарууга милдеттүү.

2. Кыргыз Республикасынын мамлекеттик ветеринария органдарынын

кызмат адамдары ветеринариялык эрежелерге ылайык жаныбарлардын өтө кор- кунучтуу ылањдарынын очокторун жоюу боюнча атайын эпизоотияга каршы иш-чараларды жүргүзүүнү камсыз кылууга милдеттүү.

36-статья. Калкты адам жана жаныбарлар үчүн жалпы оорулардан жана тамак-аштан уулануудан коргоону камсыз кылуу жагындагы Кыргыз Республикасынын мамлекеттик ветеринария органынын компетенциясы

Калкты адам жана жаныбарлар үчүн жалпы оорулардан, ошондой эле жа- ныбарлардан жана өсүмдүктөрдөн алынган азыктарга ветеринардык-санитар- дык жагынан коркунуч келтирген тамак-аштан уулануудан коргоо максатында Кыргыз Республикасынын мамлекеттик ветеринария органдары тарабынан ко- опсуздуктун ветеринардык-санитардык ченемдери белгиленет, жаныбарлардан алынган азыктарды жүгүртүүдө даярдаган (өндүргөн) учурдан тартып калкка сатып өткөргөнгө чейинки бардык этаптарында, ошондой эле өсүмдүктөрдөн алынган азыктарды базарларда сатууда аларга ветеринардык-санитардык экспертиза жүргүзүлөт.

37-статья. Жаныбарлардан алынган азыктардын коопсуздугунун ветеринардык-санитардык ченемдери, аларды белгилөөнүн, колдонуунун, аныктоонун жана тастыктоонун тартиби

1. Жаныбарлардан алынган азыктардын коопсуздугунун ветеринар-

дык-санитардык ченемдери калктын ден-соолугун ушул азыктардын зыяндуу факторлорунун таасиринен коргоону камсыз кылуу максатында колдонулат жана адамдын ден соолугуна ветеринардык-санитардык факторлордун жана мүнөздөмөлөрдүн зыяндуу таасирлерин изилдөө жана баа берүү, ошондой эле ушул негизде алардын коопсуздугунун ошондой эле зыянсыздыгынын крите- рийлерин аныктоо боюнча комплекстүү изилдөөлөрдүн негизинде белгиленет. Эл аралык ветеринардык-санитардык кодекс жана эл аралык стандарт- тар менен белгиленген коопсуздуктун ветеринардык-санитардык ченемдери, анын ичинде жаныбарлардан алынган азыктарды өндүрүү жана аларды жүгүртүү технологияларына коюлган талаптар жагындагы жаныбарлардан алынган азыктарды өндүрүү, жүгүртүү жана пайдалануу жаатында иштелип чыккан жана колдонулуп жаткан стандарттар, техникалык регламенттер жана башка ченемдик-укуктук актылар аткаруу бийлик органдары жана чарбалык иштердин субъекттери үчүн милдеттүү болуп саналат.

2. Коопсуздуктун ветеринардык-санитардык ченемдери өзүбүздөгү жана

чет өлкөллөрдөгү жаныбарлардан алынган азыктарга карата бирдей дењгээл- де колдонулуута тийиш. Алардын ченемдик коопсуздугуна ылайык келүүсүн аныктоо жана тастыктоо ветеринардык-санитардык экспертиза жүргүзүү ме- нен ишке ашырылат.

38-статья. Жаныбарлардан алынган азыктарга ветеринардык-санитардык экспертиза

1. Жаныбарлардан жана канаттуулардан алынган эт, эттен жасалган

жана башка азыктар, сүт жана сүт азыктары, жумуртка, балык, балык азык- тары жана дењиз азыктары, бал жана балазыктары, жаныбарлардан алынган башка азыктардын сапатын аныктоо, алардын ветеринардык-санитардык кооп- суздугун жана тамак-аш максатына пайдаланууга жарактуулугун билүү үчүн ветеринардык-санитардык экспертизадан өткөрүлүүгө тийиш.

2. Жаныбарлардан алынган азыктарды даярдоодо жана аларды милдеттүү

түрдө - жасаган жана базарларда сатып өткөргөн учурда, ошондой эле жүгүртүүнүн кийинки бардык этаптарында ветеринардык-санитардык жагынан шектүү болгондо же жагымсыз белгилер аныкталган учурда ветеринардык-са- нитардык экспертизадан өткөрүлөт. Кыргыз Республикасынын аймагына алынып келинүүчү жаныбарлардан алынган азыктар тиешелүү ветеринардык-санитардык көрсөткүчтөрү болгон учурда чекаралык ветеринариялык контроль жүргүзүүдө ветеринардык-сани- тардык экспертизадан өткөрүлөт.

3. Жаныбарлардан алынган азыктарды ветеринардык-санитардык экспер-

тизалоо бардык этаптарда мамлекеттик ветеринариянын уюмдары жана меке- мелери (эксперттери) тарабынан жүргүзүлөт, алар Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык экспертизанын сапаты жана калыстыгы үчүн жоопкерчи- лик тартышат.

4. Ветеринардык-санитардык экспертиза жүргүзүү тартиби (ыкмалары,

усулдары, эрежелери) мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун республика- лык органы тарабынан белгиленет жана Кыргыз Республикасынын Өкмүтү та- рабынан бекитилет.

5. Шарттуу түрдө жарактуу деп табылган жаныбарлардан алынган азык-

тар белгиленген тартипте жок кылынууга, зыянсыздандырылууга, кайра иш- тетилүүгү же пайдаланылууга тийиш. Азыктарды шарттуу түрдө жарактуу деп табуудан же жок кылынууга ти- йиш болгондогунан улам келтирилген чыгымды (зыянды) анын ээси тартат.

39-статья. Өсүмдүктөрдөн алынган азыктарга ветеринардык-санитардык экспертиза

1. Базарларда сатылуучу өсүмдүктөрдөн алынган азыктардын сапатын

аныктоо жана тамак-ашка жарактуулугун билүү максатында алар ветеринар- дык-санитардык экспертиза лабораториялары тарабынан изилденүүгө тийиш.

2. Лабораториялар базарларда сатылуучу өсүмдүктөн алынган азыктар-

дын сапаты жана экспертизанын калыстыгы үчүн жоопкерчилик тартат.

3. Өсүмдүктүрдөн алынган азыктарга изилдөө жүргүзүүнүн тартибин

(ыкмаларын, усулдарын, эрежесин) саламаттык сактоо маселелерин тейлеген мамлекеттик аткаруу бийлик органы менен макулдашуу боюнча мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун республикалык органы аныктайт.

4. Изилдөөнүн натыйжасында сапатсыз деп табылган өсүмдүктөрдөн

алынган азыктарды сатууга жол берилбейт жана денатурациялоого же жок кылууга тийиш.

40-статья. Ветеринардык-санитардык экспертизага алынбаган жаныбарлардан алынган азыктарды тамак-аш же дагы башка максаттарга пайдалануу үчүн сатып өткөрүүгө (сатууга) тыюу салуу

Белгиленген тартипте ветеринардык-санитардык экспертизага алынба- ган жаныбарлардан алынган азыктарды тамак-аш же дагы башка максаттарга пайдалануу үчүн сатып өткөрүүгө (сатууга) тыюу салынат.

41-статья. Кыргыз Республикасынын мамлекеттик ветеринарияны башкаруу органдарынын, кызмат адамдарынын, уюмдары менен мекемелеринин жана Кыргыз Республикасынын мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык кызматынын органдары менен мекемелеринин өз ара аракети

Кыргыз Республикасынын мамлекеттик ветеринарияны башкаруу органда- ры, кызмат адамдары, уюмдары менен мекемелери, Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык кызматынын органдары менен ме- кемелери өз компетенцияларынын чектеринде адам жана жаныбарлар үчүн жалпы оорулардан жана тамак-аштан уулануудан калкты коргоо боюнча иш-чараларды уюштурууда жана өткөрүүдө дайыма өз ара аракетте болот.

VII глава Жаныбарлардын инфекциялык ооруларын диагностикалоо жана иммуноприфилактикалоо

42-статья. Жаныбарлардын инфекциялык ооруларын диагностикалоо жана иммунопрофилактикалоо жаатындагы мамлекеттик саясат

1. Диагностикалоо жана иммунопрофилактикалоо жаатындагы мамлекет-

тик саясат жаныбарлардын инфекциялык ооруларын өз учурунда диагностика- лоого, чыгышынын алдын алууга, таралышын чектөөгө жана жоюуга багыттал- ган.

2. Жаныбарлардын инфекциялык ооруларын диагностикалоо жана имму-

нопрофилактикалоо жаатында мамлекет төмөнкүлөрдү кепилдикке алат:

- юридикалык жактар, жекече ишкерлер жана жарандар - жаныбарлардын

ээлери үчүн диагностикалык изилдөөлөрдүн жана профилактикалык эмдөөлөрдүн жеткиликтүүлүгүн;

- ветеринария маселелерин тейлеген республикалык органдын сунушта-

масы боюнча Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан бекитилүүчү жаны- барлардын ооруларынын, диагностикалык изилдөөлөрдүн, буларга каршы, ал- дын алуу үчүн акысыз жүргүзүлүүчү эмдөөлөрдүн тизмегине киргизилген (мындар ары - Тизмек) диагностикалык изилдөөлөрдү, өтө коркунучтуу ин- фекциялык ооруларга каршы алдын алуучу эмдөөлөрдү акысыз жүргүзүүнү;

- жаныбарлардын инфекциялык ооруларын диагностикалоо жана имму-

нопрфилактикалоо жаатында улуттук максаттуу программаларды иштеп чыгуу- ну жана ишке ашырууну;

- диагностикалоону жана иммунопрофилактиканы ишке ашыруу үчүн на-

тыйжалуу диагностикалык жана иммунобиологиялык дары-дармектерди пайда- ланууну;

- ветеринариялык диагностикалык жана иммунобиологиялык дары-дар-

мектердин сапатын, натыйжалуулугун жана коопсуздугуна мамлекеттик конт- роль жүргүзүүнү;

- вакцинадан кийин оору күчөп кеткен учурда жаныбарлардын ээлерин

социалдык жактан коргоону;

- ветеринариялык диагностикалык жана иммунобиологиялык дары-дар-

мектерди жасаган ата мекендик өндүрүүчүлөр колдоо көрсөтүүнү.

3. Жаныбарлардын инфекциялык ооруларын диагностикалоо жана имму-

нопрфилактикалоо жаатындагы мамлекеттик саясаттын ишке ашырылышын Кыр- гыз Республикасынын Өкмөтү, ветеринария маселесин тейлеген аткаруу бий- лик органы жака жер-жерлердеги аткаруу бийлик органдары камсыз кылышат.

43-статья. Жаныбарлардын инфекциялык ооруларын диагностикалоону жана иммунопрофилактикалоону жүргүзүүгө карата ветеринариялык талаптар

1. Диагностикалык изилдөөлөр жана жаныбарларга алдын алуучу

эмдөөлөр мамлекеттик ветеринариянын, өндүрүштүк кызматтардын, айыл өкмөттөрүндөгү кызматтардын кызматкерлери, ветеринардык кызмат көрсөтүү боюнча ишкердик иш жүргүзүүчү юридикалык жана ишкердиктин тиешелүү түрүн жүргүзүүгө укуктуу болгон лицензиясы бар жеке жактар тарабынан жүзөгө ашырылат.

2. Диагностикалык изилдөөлөр жана алдын алуучу эмдөөлөр ветерина-

риялык эрежелердин талаптарына ылайык жана мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун республикалык органы белгилеген тартипте жүргүзүлөт.

3. Диагностика жана иммунопрофилактика үчүн Кыргыз Республикасынын

мыйзамдарына ылайык катталган ветеринариялык диагностикалык жана имму- нобиологиялык дары-дармектер пайдаланылат.

4. Ветеринариялык диагностикалык жана иммунобиологиялык дары-дар-

мектер милдеттүү түрдө сертификатталууга тийиш.

5. Ветеринариялык диагностикалык жана иммунобиологиялык дары-дар-

мектерди сактоо жана ташуу ветеринариялык эрежелердин талаптарына жана тийиштүү дары-дармектерге карата техникалык документтердин талаптарына ылайык жүзөгө ашырылат.

6. Ветеринариялык диагностикалык жана иммунобиологиялык дары-дар-

мектерди сактоодо жана ташууда белгиленген ветеринариялык талаптардын сакталышына контроль мамлекеттик ветеринариялык көзөмөлдүн органдары жана мекемелери тарабынан жүргүзүлөт.

44-статья. Жаныбарлардын инфекциялык ооруларынын диагностикасы жана иммунопрофилактика жаатыындагы ишти уюштуруунун негиздери

1. Диагностиканы жана иммунопрофилактиканы ветеринария маселесин

тейлеген аткаруу бийлик органы, мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун республикалык органы, мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун областтык жана райондук (шаардык) органдары камсыз кылат.

2. Диагностикалык изилдөөлөрдү жана алдын алуучу эмдөөлөрдү

жүргүзүү тапшырылган жана алардын аткарылышы үчүн жооптуу болгон мамле- кеттик ветеринария уюмдарын жана мекемелерин, ведомстволук, өндүрүштүк ветеринардык кызматтарды, жекече иштеген ветеринариялык адистерди диаг- ностикалык жана иммунобиологиялык дары-дармектер менен камсыз кылуу мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун республикалык органы тарабынан уюштурулат.

3. Мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун тийиштүү аймактык органы

менен келишим боюнча диагностика, иммунопрофилактика жана жаныбарлардын Тизмекке киргизилген өтө коркунучтуу ооруларын жок кылуу боюнча эпизоо- тияга каршы иш-чараларды жүргүзүүгө катышкан жекече иштеген ветеринари- ялык адистерге ушул максатка бөлүнүүчү бюджеттик каражаттын эсебинен жумуштун наркы төлөнүп берилет. Аларды ушул көрсөтүлгөн иш-чараларга тартуунун тартибин жана акы төлөөнүн шарттарын мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун республикалык органы белгилейт.

45-статья. Диагностикалык изилдөөлөрдү жана алдын алуучу эмдөөлөрдү эсепке алуу жана алар боюнча отчёттуулук

1. Мекемелер, уюмдар, жекече иштеген ветеринариялык адистер ишке

ашырылган диагностикалык изилдөөлөрдүн жана алдын алуучу эмдөөлөрдүн эсебин жүргүзүшөт, алар боюнча отчет беришет жана ошол иштерди жүргүзүүнүн ветеринардык-санитардык эрежелеринин сактылышы жана эсепке алуунун, отчет берүүнүн тууралыгы үчүн жоопкерчилик тартышат.

2. Диагностикалык изилдөөлөрдү жана алдын алуучу эмдөөлөрдү эсепке

алуунун жана алар боюнча отчет берүүнүн тартибин мамлекеттик ветерина- рияны башкаруунун республикалык органы белгилейт.

46-статья. Юридикалык жактардын, жеке ишкерлердин жана жаныбарлардын ээлери - жарандардын диагностика жана иммунопрофилактика боюнча иш-чараларды жүргүзүүдөгү укуктары жана милдеттери

1. Юридикалык жактар, жеке ишкерлер жана жаныбарлардын ээлери -

жарандар диагностика жана иммунопрофилактика боюнча иш-чараларды жүргүзүүдө төмөнкүдөй укуктарга ээ:

- Тизмекке жаныбарлардын киргизилген өтө коркунучтуу жугуштуу оо-

руларына каршы акысыз диагностикалык изилдөөлөргө жана иммунопрофилак- тикалоого жана эпизоотиялык көрсөткүчтөр боюнча алдын алуучу эмдөөлөргө;

- ветеринардык кызматкерлерден диагностикалык изилдөөлөр жана им-

мунопрофилактика тууралу, алардан баш тартуунун кесепеттери, жаныбар- ларды эмдегенден кийин оорунун күчөп кетүү мүмкүнчүлүгү же ал жаныбар- ларды союу жана андан алынган азыктарды пайдалануудагы убактылуу чектөөлөр жөнүндө маалыматтарды алууга;

- вакцина сайылгандан кийин оору күчөп кеткен учурда жаныбарларды

акысыз дарылатууга;

- алдын алуучу эмдөөдөн мурда жаныбарларды акысыз ветеринариялык

кароодон өткөрүүгө жана зарыл болгондо ветеринариялык жактан тек- шертүүгө.

2. Иммунопрофилактика жүргүзгөндө юридикалык жактар, жеке ишкерлер

жана жаныбарлардын ээлери - жарандар жаныбарлардын ооруларынын тизмеги- не киргизилген жаныбарларды милдеттүү түрдө эмдетүү жөнүндөгү же эпизо- отиялык көрсөткүчтөр менен шартталган жаныбарларга иммунопрофилактика жүргүзүү жөнүндөгү ветеринардык кызматкерлердин талаптарын аткарууга милдеттүү.

3. Эгерде ветеринардык кызматкерлердин талабы боюнча ушул стать-

янын 2-пунктуна ылайык иммунопрофилактика жана диагностикалык изилдөөлөрдү жүргүзүү үчүн жаныбарлардын ээси тарабынан көрсөтүлбөсө аларды сатууга, ташууга (айдоого), союуга, ошондой эле ал жаныбарлардан алынган азыктарды сатып өткөрүүгө жол берилбейт.

47-статья. Диагностикалык изилдөөлөрдү жана иммунопрофилактиканы каржылоо

1. Диагностикалык изилдөөлөрдү, иммунопрофилактика жүргүзүү жана

тизмекке киргизилген жаныбарлардын өтө коркунучтуу ооруларын жоюу боюн- ча башка эпизоотияга каршы иш-чараларды каржылоо Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бюджетинин каражаттарынын жана Кыргыз Республикасынын мый- замдарына ылайык дагы башка каржы булактарынын эсебинен жүргүзүлөт.

2. Тизмекке киргизилбеген жаныбарлардын ооруларына каршы иммуноп-

рофилактика үчүн дары-дармектерди сатып алуу жана жөнөтүү жаныбарлардын ээлеринин эсебинен жүргүзүлөт.

48-статья. Ветеринариялык дары-дармектердин резервдик фондусу

1. Ветеринариялык дары-дармектердин резервдик фонду жаныбарлардын

карантиндик жана өтө коркунучтуу ооруларын диагностикалоо, алдын алуу жана дарылоо, ошондой эле дезинфекциялоо каражаттарынын дайыма жањыла- нып туруучу запасын билдирет жана жаныбарлардын коркунучтуу оорулары чыгуу жана таралуу коркунучу болгон учурларда жана алардын очокторун чарбанын менчигинин түрүнө карабастан жоюу максатында пайдаланууга ар- налат.

2. Ветеринариялык дары-дармектердин резервдик фондусу мамлекеттик

бюджеттин каражаттарынын эсебинен түзүлөт жана мамлекеттин менчиги бо- луп саналат.

3. Ветеринариялык дары-дармектердин резервдик фондун мамлекеттик

ветеринарияны башкаруунун республикалык органы түзөт.

4. Ветеринариялык дары-дармектердин резервдик фондун түзүүнүн жана

пайдалануунун тартиби Кыргыз Республикасынын Өкмөтү бекиткен ушул фонд жөнүндөгү жобо менен аныкталат.

49-статья. Ветеринария жаатындагы иштердин түрлөрү

Ветеринария жаатында иштердин төмөнкүдөй түрлөрүн жүзөгө ашыруу каралат:

- дарылоочу-алдын алуучу жана диагностикалык;

- ветеринариялык көзөмөлдү жана контролду жүзөгө ашыруу;

- ветеринариялык дары каражаттарын жүгүртүү чөйрөсүндө;

- илимий;

- билим берүү;

- өндүрүштүк;

- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына карама-каршы келбеген дагы

башка иштер.

50-статья. Ветеринария жаатындагы иштерди жүзөгө ашыруучу субъекттер

1. Ветеринария жаатындагы иштерди жүзөгө ашыруучу субъекттер жеке

жана юридикалык жактар боло алышат.

2. Жеке адамдар жекече ветеринариялык иштин субъекттери катары иш-

тей алышат же ветеринария жаатындагы ишти жүзөгө ашырган уюмдарда эмгек келишими боюнча иштей алышат.

3. Юридикалык жактар - бул Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында

белгиленген тартипте менчиктин бардык түрлөрүндө катталган чарбакер субъекттер. Эгер Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында башкача каралба- са, чет өлкөлүк юридикалык жактар ветеринария жаатындагы иштерди жүргүзө алышат.

51-статья. Ветеринария жаатындагы иштерди жүзөгө ашыруучу уюмдар

1. Ветеринария жаатындагы иштерди жүзөгө ашыруучу уюмдар (мындан

ары - ветеринариялык уюмдар) болуп Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте катталган, уюштуруу документтеринде ветеринария жаатындагы иштердин бир же бир нече түрү көрсөтүлгөн юридикалык жактар таанылат.

2. Ветеринариялык уюмдар уюштуруучулук-укуктук формаларда Кыргыз

Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте мамлекеттик же жеке жана айыл өкмөтүнө караштуу уюм катары түзүлөт.

3. Ветеринариялык уюмдун аталышында ветеринариялык уюмдардын но-

менклатурасына ылайык аталыш камтылууга тийиш. Кыргыз Республикасындагы ветеринариялык уюмдардын типтеринин жана түрлөрүнүн тизмесин камтыган номенклатура, ошондой эле ветеринариялык уюмдарды жабдуунун типтүү табелдери мамлекеттик ветеринарияны башкаруу- нун республикалык органы тарабынан аныкталат.

52-статья. Ветеринариялык уюмдардын уюштуруучулары

Ветеринариялык уюмдардын уюштуруучулары төмөнкүлөр боло алышат:

- мамлекеттик аткаруу бийлик органдары;

- мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун республикалык органы;

- жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары (айыл өкмөтү);

- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте жаран-

дар жана юридикалык жактар.

53-статья. Ветеринария жаатындагы иштерди жүзөгө ашырууга укук алуунун шарттары

1. Ветеринария жаатындагы иштерди жүзөгө ашыруу укугуна жогорку же

орто ветеринариялык билими жөнүндө диплом алган жарандар ээ болот.

2. Ветеринария жаатындагы иштин лицензиялануучу түрлөрүн жүргүзүү

укугу, эгерде лицензияда башка мөөнөт көрсөтүлбөсө, лицензияны алган учурдан тартып пайда болот.

IX глава Мамлекеттик ветеринариялык уюмдардын иштеринин өзгөчөлүктөрү

54-статья. Мамлекеттик ветеринариялык уюмду башкаруу

1. Мамлекеттик ветеринариялык уюмду башкаруу уюмдаштыруучулар да-

йындаган ага отчет берип туруучу жетекчи тарабынан жүзөгө ашырылат.

2. Ветеринариялык жогорку билими жөнүндөгү диплому, ветеринариялык

ишти уюштуруу жаатындагы адис катары квалификациясын тастыктоочу доку- менттери жана адистиги боюнча беш жылдан кем эмес иш стажы бар Кыргыз Республикасынын жараны мамлекеттик ветеринариялык уюмдун жетекчиси бо- лушу мүмкүн.

3. Мамлекеттик ветеринариялык уюмдун жетекчиси:

- илимий жана билим берүү уюмдарында жетекчи кызмат орунун айка-

лыштырып иштөө шартында башка жетекчи кызмат орунунда иштөөгө;

- коммерциялык уюмдарда иштөөгө укугу жок.

55-статья. Мамлекеттик ветеринариялык уюмдун кызмат көрсөтүү боюнча иши

Мамлекеттик ветеринариялык уюмдун кызмат көрсөтүү боюнча иштердин төмөнкүдөй түрлөрүн жүзөгө ашыра алат:

- акы төлөнүүчү ветеринариялык жана ветеринардык-санитардык кыз-

маттарды көрсөтүү;

- бекитилип берилген мүлктү ижарага өткөрүп берүү;

- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына карама-каршы келбеген иштин

дагы башка түрлөрү.

56-статья. Акы төлөнүүчү ветеринардык кызматтарды көрсөтүү

1. Мамлекеттик ветеринариялык уюмдар жарандарга жана чарбалык иш

жүргүзгөн субъекттерге акы төлөнүүчү ветеринардык кызматтарды көрсөтө алышат.

2. Бюджеттик каражаттын жана максаттуу каржылоонун дагы башка бу-

лактарынын эсебинен төлөнүп берилүүчү мамлекеттик кепилдик берүү тарти- бинде көрсөтүлүүчү ветеринардык кызмат көрсөтүү акы төлөнүүчү кызмат көрсөтүү катары пайдаланылышы мүмкүн эмес.

3. Акы төлөтүүчү ветеринардык кызмат көрсөтүүнүн түрлөрүнүн тизме-

ги жана аны көрсөтүүнүн тартиби жана наркы мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун республикалык органынын сунуштамасы боюнча Кыргыз Республи- касынын Өкмөтү тарабынан бекитилет.

4. Мамлекеттик ветеринариялык уюмдар акы төлөнүүчү ветеринардык

кызмат көрсөтүүнүн статистикалык жана бухгалтердик эсебин жүргүзүүгө жана мамлекеттик ветеринарияны башкаруунун жогорку органына отчет берүүгө милдеттүү.

5. Экспорттолуучу продукцияга жана башка кызмат көрсөтүүлөргө ве-

теринариялык сертификат бергендиги үчүн алынуучу акынын өлчөмү көрсөтүлгөн кызматтын наркынан ашпоого тийиш.

6. Акы төлөнүүчү ветеринардык кызмат көрсөтүү иштеринен алынган

финансылык каражаттар Кыргыз Республикасынын ветеринардык кызматтын өнүктүрүү максаттарына Кыргыз Республикасынын Өкмөтү белгилеген тартип- те жумшалат.

57-статья. Кыргыз Республикасынын мамлекеттик ветеринария органдарынын жана мекемелеринин мүлктү, жер участкаларын пайдаланууга жана мүлктү ижарага берүүгө болгон укугу

1. Мамлекеттик ветеринария уюмдары жана мекемелери өздөрүнө

жүктөлгөн милдеттерди аткаруу үчүн пайдалануучу жайлар, имараттар, ку- рулмалар, жабдуулар, транспорт каражаттары, башка мүлктөр мамлекеттик менчик болуп саналат жана аталган органдар менен мекемелерге Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте пайдаланууга өткөрүп берилет жана алынбоого тийиш.

2. Мамлекеттик ветеринариянын имараттары же дагы башка объекттери

жайгашкан жер участоктору аларга Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте акысыз туруктуу пайдаланууга, сатуу жана ажыратуу укугусуз берилет.

3. Мамлекеттик ветеринария уюмдары аларга оперативдүү башкаруу

укугу менен бекитилип берилген мүлктү ижарага берүүгө укуктуу. Мүлк уюштуруучунун жазуу жүзүндөгү уруксаты болгондо ижарага берилет.

4. Ижаралык мамилелер ижара келишиминин негизинде жана Кыргыз Рес-

публикасынын мыйзамдарына ылайык жөнгө салынат.

5. Ветеринария жаатындагы мамлекеттик кепилдиктерди ишке ашыруу

үчүн керектүү мүлктү ижарага берүүгө тыюу салынат.

X глава Ветеринария жаатындагы жекече ишкерчилик

58-статья. Ветеринария жаатындагы жекече ишкерчиликтин укуктук негиздери

Ветеринардык кызмат көрсөтүү - боюнча жекече ишкерликти (ветерина- риялык практиканы) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгилеген тар- типте лицензия алган ветеринариялык адистер жүзөгө ашырат. Жекече иштеген ветеринариялык адистердин укуктук жактан корголушун камсыз болушуна, аларды окутуу, материалдык-техникалык жактан камсызда- лышына жардамдашуу, алардын ветеринардык кызматтарды көрсөтүү жана эпи- зоотияга каршы иш-чараларды жүргүзүү чөйрөсүндөгү ролун жана жоопкерчи- лигин жогорулатуу, лицензиялоо процессине, ветеринария жаатындагы иш-чараларды иштеп чыгууга активдүү катыштыруу максатында ветеринардык кызмат көрсөтүү боюнча иш жүргүзүшкөн адистер коомдук бирикмелерди (ас- социацияларды, бирликтерди, корпорацияларды) түзө алышат. Жекече иштеген адистер тийиштүү бирикмеде катталууга жана ошол би- рикме тарабынан кабыл алынган моралдык жана адептик нормаларды сактоого тийиш.

59-статья. Ветеринария жаатындагы иштердин айрым түрлөрүн жүргүзүү укугун чектөө

1. Мамлекеттик ветеринария мекемелеринде жалданып иштеген жаран-

дардын ушул Мыйзамдын 58-статьясына ылайык ижарага берилген мүлктөн тышкары, мамлекеттик ветеринариялык уюмдардын мүлкүн пайдалануу менен ветеринария жаатында жеке ишкерликти жүзөгө ашырууга укуктары жок.

2. Ветеринария жаатындагы жекече ишкерликти жүзөгө ашыруучу субъ-

екттердин төмөнкүлөргө укуктары жок:

- ушул Мыйзамдын 12-статьясында каралган ветеринардык-санитардык

экспертизаларды, изилдөөлөрдү, сертифиаттык сыноолорду жүргүзүүгө;

- жаныбарлардан алынган азыктарга ветеринардык-санитардык экспер-

тиза жүргүзүүгө жана анын жыйынтыгы боюнча тийиштүү ветеринардык-сани- тардык корутундуларды берүүгө;

- мамлекеттик ветеринариялык көзөмөлдү жана контролду жүзөгө ашы-

рууга;

- мамлекеттик ветеринариянын райондук (шаардык) башкаруу органынын

уруксаты болмоюнча жаныбарлардын өтө коркунучтуу ооруларына каршы алдын алуучу жана мажбурлоо тартибинде эмдөөлөрдү жүргүзүүгө.

XI глава Ветеринариялык дары каражаттарын жүгүртүү чөйрөсүндөгү иштер

60-статья. Ветеринариялык дары-дармек каражаттарьш жүгүртүү чөйрөсүндөгү мамилелерди мамлекеттик жөнгө салуу

1. Ветеринариялык дары-дармек каражаттарын жүгүртүү чөйрөсүндөгү

мамилелерди мамлекеттик жөнгө салууну мамлекеттик ветеринарияны башка- руунун республикалык органы камсыз кылат, ага төмөнкүдөй милдеттер жүктөлөт:

- Кыргыз Республикасында өндүрүлгөн жана Кыргыз Республикасынын

аймагына алынып келинген ветеринариялык дары-дармек каражаттарынын са- патын, натыйжалуулугун, коопсуздугун экспертизалоо;

- ветеринариялык дары-дармек каражаттарын мамлекеттик каттоо;

- ветеринарияда пайдаланууга арналган дары-дармек каражаттарынын

мамлекеттик реестрин түзүү;

- ветеринариялык дары-дармек каражаттарынын колдонулушу, көмөкчү

таасирлери жана өз ара таасиринин өзгөчөлүктөрү жөнүндө маалыматтарды топтоо, жалпылоо жана талдоо;

- ветеринария жаатында пайдаланууга арналган дары-дармек каражат-

тарынын сапатынын мамлекеттик стандартын иштеп чыгуу жана бекитүү;

- ветеринариялык дары-дармек каражаттарын өндүрүүнүн ветеринар-

дык-санитардык коопсуздугун экспертизалоо;

- ветеринариялык дары-дармек каражаттарын өндүрүүнүн ылайыктуулугу

жөнүндө корутундуларды берүү;

- ветеринариялык дары-дармек каражаттарын даярдап чыгарган ишкана-

лардын өндүрүштү уюштуруунун жана дары каражаттарынын сапатын контрол- доонун эрежелерин аткарышын контролдоо;

- дары-дармек каражаттарынын сапатын контролдоо компетенциясына

кирген мамлекеттик аткаруу бийлик органдары менен өзара аракеттенүү;

- ветеринариялык дары-дармек каражаттарын жүгүртүү чөйрөсүндө иш-

теген адистерди аттестациялоо жана сертификат берүү;

- ветеринариялык дары-дармек каражаттарын жүгүртүү чөйрөсүндөгү

адистерди даярдоону жана кайра даярдоону уюштуруу;

- жаныбарлардын ооруларын дарылоо жана алдын алуу үчүн Кыргыз Рес-

публикасынын чегинен тышкары жерден сатылып алынган дары-дармек жана башка каражаттардын тизмегин аныктоо. Тизмекте көрсөтүлбөгөн дары-дар- мек каражаттарын республиканын аймагына алып келүүгө жол берилбейт.

2. Ветеринариялык дары-дармек каражаттарын өндүрүүгө жана колдону-

уга ветеринариялык дары-дармектердин ченемдик-техникалык документтерге ылайык келишин контролдоочу, стандартташтыруучу жана сертификаттоочу мамлекеттик органдын корутундусунун негизинде уруксат берилет. Кыргыз Республикасынын Өкмөт ветеринариялык дары-дармектерди конт- ролдоону, стандартташтырууну жана сертификаттоону жүзөгө ашыруучу ор- ганды белгилейт, ал жөнүндөгү жобону бекитет.

XII глава Ветеринариялык кызматкерлердин ишин жөнгө салуунун өзгөчөлүктөрү

61-статья. Ветеринариялык кызмакерлердин мамлекеттик кызматчы катары статусу

Мамлекеттик ветеринариялык кызмакерлердин айрым категориялары Кыр- гыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык мамлекеттик кызматчылардын ста- тусуна ээ.

62-статья. Ветеринариялык кызмакерлерди социалдык жактан коргоо

Ветеринариялык кызмакерлер төмөнкүдөй укуктарга ээ:

- алардын иштөө шарттарынын эмгекти коргоонун талаптарына ылайык

камсыз кылынышына;

- эмгек келишими (контракт) боюнча, анын ичинде чет өлкөдө

иштөөгө;

- кесиптик билимин өркүндөтүүгө (квалификациясын жогорулатууга).

63-статья. Эмгек акы жана компенсациялар

1. Ветеринариялык кызмакерлердин эмгек акысы белгиленген тартипте

бекитилген шарттар менен аныкталат.

2. Ветеринариялык кызмакерлер эмгек шарты зыяндуу, оор жана опур-

талдуу жумуш үчүн компенсациялык төлөм алууга, ошондой эле Кыргыз Рес- публикасынын эмгек жөнүндө мыйзамдарында каралган дагы башка жењилдик- терге укуктуу.

3. Эмгек акысын көбөйтүүгө, эмгек акысына кошумча алууга, ошондой

эле компенсациялардын жана жењилдиктердин башка түрлөрүнө укуктуу бол- гон кызматкерлердин категорияларынын тизмегин кесиптик бирликтер менен макулдашуу боюнча Кыргыз Республикасынын Өкмөтү аныктайт.

64-статья. Ветеринариялык мыйзамдарды бузгандыгы үчүн жоопкерчиликтин түрлөрү

Ветеринариялык мыйзамдарды бузгандыгы үчүн күнөөлүү болгон адамдар Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык тартиптик, административдик же жазык жоопкерчилигине тартылышы мүмкүн. Ветеринариялык мыйзамдарды бузгандыгы үчүн административдик жаза ветеринариялык көзөмөл жүргүзүүнү жүзөгө ашыруучу кызмат адамдарынын токтомдору менен ушул Мыйзамдын 15-статьясында каралган ыйгарым укук- тарга ылайык колдонулат.

XIV глава Корутунду жоболор

65-статья. Ушул Мыйзамдын кабыл алынышына байланыштуу айрым укуктук актыларды күчүн жоготту деп таануу жөнүндө

Ушул Мыйзамдын кабыл алынышына байланыштуу төмөндөгүлөр күчүн жо- готту деп таанылсын:

- "Ветеринария жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамы (Кыргызстан

Республикасынын Жогорку Советинин Ведомосттору, 1992-ж., № 4/2, 177-ст.);

- "Ветеринария жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына

өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизүү тууралу" Кыргыз Республикасынын Мыйзамы (Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењешинин Ведомосттору, 1998-ж., № 9, 323-ст.);

- "Ветеринария жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына

өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизүү тууралу" Кыргыз Республикасынын Мыйзамы (Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењешинин Жарчысы, 2002-ж., № 11, 461-ст.);

- "Ветеринария жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамын колдонуу-

га киргизүүнүн тартиби тууралу" Кыргызстан Республикасынын Жогорку Со- ветинин токтому (Кыргызстан Республикасынын Жогорку Советинин Ведомост- тору, 1992-ж., № 4/2, 178-ст.).

66-статья. Ченемдик укуктук актыларды ушул Мыйзамга ылайык келтирүү жөнүндө

Кыргыз Республикасынын Өкмөтү:

- ушул Мыйзам кабыл алынгандан кийин 8 айдын ичинде Кыргыз Респуб-

ликасынын Жогорку Кењешине Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын ушул Мый- замга ылайык келтирүү боюнча сунуштарын берсин;

- өзүнүн ченемдик укуктук актыларын ушул Мыйзамга ылайык келтир-

син.

67-статья.

Ушул Мыйзам расмий жарыяланган күндөн тартып күчүнө кирет.

Кыргыз Республикасынын Президентинин милдеттерин аткаруучу К.Бакиев