Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн «Кыргыз Республикасын социалдык-экономикалык өнүктүрүүнүн 2006-жылдын биринчи жарым жылдыгы үчүн жыйынтыктары жана жыл аягына чейинки милдеттери жөнүндө» токтому

Бишкек шаары, Өкмөт Үйү

2006-жылдын 28-августу № 626

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ӨКМӨТҮНҮН ТОКТОМУ

Кыргыз Республикасын социалдык-экономикалык

өнүктүрүүнүн 2006-жылдын биринчи жарым

жылдыгы үчүн жыйынтыктары

жана жыл аягына чейинки

милдеттери жөнүндө

Кыргыз Республикасынын Өкмөтү 2006-жылдын биринчи жарымында макро-

экономикалык туруктуулук сакталуу менен социалдык-экономикалык кырдаал

жакшырууга багыт алгандыгы байкалгандыгын белгилейт. ИДПнын реалдуу

өсүшү өткөн жылдын тийиштүү мезгилиндеги 0,6 процентке төмөндөөгө кара-

та 3,1 процентти түздү. "Кумтөр" кенин иштетүү боюнча ишканаларды эсеп-

тебегенде ИДП өндүрүү 6,5 процентке өстү жана максаттуу көрсөткүчтөн

ашты (6,2%).

Инфляциянын дењгээли 4,1 процентти түздү, бул негизинен жашыл-

ча-жемишке, кантка, этке, майга жана малдын майына, жаратылыш газына

баалардын өсүшү менен шартталган. Инфляцияны кармоо максатында Кыргыз

Республикасынын Өкмөтү тарабынан кредиттик-акча жана бюджеттик саясат

боюнча тийиштүү чараларды караган иш-чаралардын планы иштелип чыккан.

2006-жылдын биринчи жарымында АКШнын долларына карата сомдун алма-

шуу курсу 2,7 процентке бекемделди жана 2006-жылдын июнунун аягында 1

доллар үчүн 40,2 сомду түздү.

Быйылкы жылы баалуу кагаздар рыногундагы иштер активдештирилди.

2006-жылдын биринчи жарымында 1,5 млрд. сом суммасында 2,5 мињ бүтүм

түзүлдү, бул өткөн жылдын ушундай мезгилине салыштырганда ти-

йиштүүлүгунө жараша 31 процентке жана 290 процентке көп. Жалпы суммасы

1,1 млрд. сомго акцияларды 35 чыгаруу катталган же өткөн жылдын ушундай

мезгилине салыштырганда эки эсеге көп.

Колдо болгон шаймандардын чектелүү экендигинен баалуу кагаздар ры-

ногунун мүмкүнчүлүктөрү толук пайдаланылбагандыгын белгилей кетүү ке-

рек. Бул проблеманы чечүү ипотекалык баалуу кагаздар жөнүндө мыйзамды

кабыл алууну тездетүүгө көмөктөшөт.

Тышкы соода жүгүртүүнүн көлөмү 2006-жылдын январь-майында өткөн

жылдын тийиштүү мезгилине карата 24,5 процентке өстү жана 835,6 млн.

АКШ долларын түздү. Товарлардын экспорту 300,1 млн. АКШ долларын түздү

жана 9,7 процентке көбөйдү, бул негизинен жашылча-жемиштерди (2,5 эсе-

ге), терилерди жана тери сырьелорун (2,2 эсеге), электр энергиясын (1,6

эсеге), цементти (1,6 эсеге), нефти жана нефти продуктуларын (4,5%ке)

экспорттук берүүлөрдүн өсүшүнүн эсебинен болду. Мында алтындын экспорту

4,6 процентке кыскарды. Алтынды эсептебегенде экспорттун көлөмү 199,8

млн. АКШ долларын түздү жана 18,6 процентке өстү. Импорт 535,5 млн. АКШ

долларын түздү жана 34,7 процентке өстү, бул негизинен нефтепродуктула-

рынын келиши 1,6 эсеге көбөйүшүнүн эсебинен болду. Ошону менен бирге

эле соода балансынын терс сальдосу 235,3 млн. АКШ доллары өлчөмүндө

болду.

Соода балансынын терс сальдосун кыскартуу үчүн экспортту көбөйтүү

жана импорттун ордун алмаштыруу боюнча системалык иштерди жүргүзүү за-

рыл. Кыргыз Республикасынын Өнөр жай, соода жана туризм министрлиги

ушул убакка чейин Экспортту өнүктүрүү программасын даярдай элек.

Мамлекеттик бюджеттин жалпы кирешеси 2006-жылдын биринчи жарымында

10926 млн. сомду түздү жана өткөн жылдын ушундай мезгилине салыштырган-

да 20 процентке өстү. Бюджеттик кирешелердин көбөйүшү салыктык

түшүүлөрдүн 17,5 процентке өсүшү менен шартталды, мында Кыргыз Респуб-

ликасынын Өкмөтүнө караштуу Мамлекеттик бажы инспекциясы мамлекеттик

бюджетке түшүүлөрдү 4555,8 млн. сом өлчөмүндө камсыз кылды же бул 29,8

процентке көп, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Мамлекеттик са-

лык инспекциясы - тийиштүүлүгүнө жараша 4461,2 млн. сомду жана 7,8 про-

центти камсыз кылды.

Ошону менен бирге акциялардын мамлекеттик пакетине эсептелген ди-

виденддер бардыгы 55,4 млн. сом түштү же жылдык пландуу көрсөткүчтүн

14,8 процентин түздү.

Республикалык бюджеттин учурдагы чыгымдары 2006-жылдын биринчи жа-

рым жылдыгында (мамлекеттик карызды төлөөгө жумшалган чыгымдарды кошпо-

гондо) 8474,5 млн. сомду түздү жана өткөн жылдын ушундай мезгилине са-

лыштырганда 18,5 процентке көбөйдү.

2006-жылдын биринчи жарымында корголгон статьялар толугу менен

каржыланды. Корголгон статьялар боюнча чыгымдардын салыштырма салмагы

отчеттук мезгилинде жүргүзүлгөн жалпы чыгымдардын 51,7 процентин түздү.

Кыргыз Республикасынын Президентинин жарлыктарына ылайык социалдык

чөйрөнүн кызматкерлеринин эмгек акысы жогорулады.

Быйылкы жылы биринчи жарым жылдык үчүн жергиликтүү бюджеттерге ка-

тегориалдык гранттар 1227,5 млн. сом суммасында жана тењештирүүчү

гранттар 144,2 млн. сом суммасында которулду, бул планга карата 100

процентти түзөт.

2006-жылдын биринчи жарымында мамлекеттик карызды төлөөгө байла-

ныштуу чыгымдар 1807,4 млн. сомду түздү, алардан өлкөнүн тышкы карызын

төлөөгө 452,2 млн. сом жана ички карызды төлөөгө - 1355,2 млн. сом жум-

шалды.

Түркия Республикасы (2006-жылдын 9-марты) жана Япония (2006-жылдын

24-марты) менен эки тараптуу макулдашууларга кол коюу аркылуу кредитор-

лордун Париж клубунун чечимине ылайык тышкы карызды реструктуралаштыруу

боюнча сүйлөшүү процесси аяктады. Тышкы карыздын түйшүктөрүн жењилдетүү

боюнча иштер уланууда. Ушул жылдын аягына чейин Париж клубуна мүчө бол-

богон өлкөлөр менен сүйлөшүүлөрдү жүргүзүү пландаштырылууда.

Отчеттук мезгилде эл аралык кызматташтыкты андан ары өнүктүрүү бо-

юнча активдүү иштер жүргүзүлдү. Кыргыз Республикасынын Президентинин

Россия Федерациясына, Кытай Эл Республикасына, Казакстан Республикасына

расмий визиттери; Кыргыз Республикасынын Премьер-министринин Москва ша-

арына, Россия Федерациясынын Свердлов облусуна жумушчу визиттери болду.

Өкмөттөр аралык кыргыз-россиялык комиссиясынын тењ төрагалары Ф.Ш.Кулов

жана С.В.Кириенконун жумушчу жолугушуулары өткөрүлдү. Өкмөттөр аралык

кыргыз-кытай, кыргыз-москва жана кыргыз-казак комиссияларынын заседани-

елери өткөрүлдү. Москва шаарынын мэри Ю.М.Лужковдун Кыргызстанга бирин-

чи жумушчу визити болду.

Ар кандай дењгээлдеги жетишилген макулдашуулардын натыйжасында са-

ясий, соода-экономикалык жана маданий-гуманитардык чөйрөлөрдө эки та-

раптуу кызматташтыктын көптөгөн маселелери, атап айтканда эмгек мигра-

циясы, убактылуу каттоого алуу, Кыргызстандын экономикасына инвестиция-

ларды тартуу, ири инвестициялык долбоорлорду биргелешип ишке ашыруу бо-

юнча маселелер чечилди.

Экономиканын реалдуу секторунда кызмат көрсөтүүлөр, айыл чарбасы,

курулуш чөйрөсүндө өндүрүштүн өсүшү жана өнөр жайда өндүрүш көлөмдөрдүн

кыскарышы менен коштолду.

2006-жылдын биринчи жарымында өнөр жайда 6,8 процентке төмөндөө

байкалды, бул негизинен "Кумтөр" кенин иштетүүчү ишканаларда өндүрүштүн

32 процентке азайышынын эсебинен болду. Бул ишканаларды эсептебегенде

өнөр жай өндүрүшүнүн көлөмү 11,2 процентке же болжолдук көрсөткүчтөн

2,2 процентке көбөйдү.

Кен казып алуу өнөр жайында пайдалуу кен байлыктарын казып алуу үч

эсеге көбөйүп, бирок ошол эле убакта отун-энергетикалык пайдалуу кен-

дерди казып алуу 10,1 процентке кыскарды. 2005-жылдын январь-июнунда

ташкөмүр жана лигнит 35,6 процентке аз казылып алынган, газ түрүндөгү

абалдагы жаратылыш газы - 21,9 процентке аз алынган. Көмүр казып алуу-

нун өсүшүн камсыз кылуу үчүн көмүр казуучу ишканаларды башкаруунун на-

тыйжалуу системасын түзүү, "Каракече" кениндеги өндүрүштү жөнгө салуу

жана бюджетте каралган акча каражаттарын зарыл көлөмүндө бөлүү боюнча

иштерди тездетүү зарыл.

Иштетүүчү өнөр жайда тамак-аш азыктарын өндүрүү 6,7 процентке,

текстиль жана тигүү буюмдарын чыгаруу 26,3 процентке, тери буюмдарын

жана бут кийимдер - 3,6 эсеге, курулуш материалдары - 20,4 процентке

көбөйгөн. Ошону менен бирге металлургия өндүрүштүк көлөмдөрү "Кумтөр"

кенинде алтын казып алуунун азайышынын эсебинен 31,1 процентке кыскар-

ган. Цемент чыгаруу 24 процентке көбөйгөндүгүнө карабастан ички су-

роо-талап толук дењгээлде камсыздалбай, бул баанын өсүшүнө алып

келүүдө. Ички рынокту цемент менен толтуруу максатында Кыргыз Республи-

касынын Өкмөтү тарабынан цементти контрабандалык ташып чыгууну кыскар-

туу, "Кант цемент-шифер комбинаты" акционердик коомунун фирмалык соода

тармактарын түзүү боюнча чаралар көрүлгөн. "Канттагы жергиликтүү уютул-

ма материалдар заводу", "Күрмөндү цемент" сыяктуу ишканалардын иштерин

калыбына келтирүү да продукциянын ушул түрү менен ички рынокту толтуру-

уга көмөктөшөт.

2006-жылдын январь-июнунда 7,2 млрд. кВт саат электр энергия же иш

жүзүндө өткөн жылдын ушундай мезгилинин дењгээлинде (азаюу 1,1 %ке) иш-

телип чыккан. Электр энергиясынын жалпы коромжулуктары 39,8 процентти

түзгөн, бул өткөн жылдын ушундай мезгилине караганда 3,7 процентке аз.

Мында акча каражаттарын чогултуу 7 процентке көбөйүп, берилген электр

энергиясынын көлөмүнүн 66 процентин түзгөн. Ошону менен бирге эле деби-

тордук карыз 286 млн. сомго көбөйгөн. Республиканын бюджетине электр

энергиясын иштеп чыгуучу жана берүүчү компаниялардын бир кыйла кредит-

тик жана салыктык милдеттенмелери сакталууда (1,4 млрд. сомдон ашуун).

Энергетикадагы орун алган проблемалар көп жагынан башкаруунун натыйжа-

сыздыгына, жүргүзүлгөн реформалардын бүтө электигине, тармакты техника-

лык жактан модернизациялоо, жањы кубаттуулуктарды куруу үчүн финансы

ресурстарынын жетишсиздигине байланыштуу. Бул проблемаларды чечүү үчүн

энергетика компанияларында көзөмөлдөөчү жана аткаруучу органдарды тан-

доо жана дайындоонун ачык-айкын жол-жоболорун киргизүү, натыйжалуу иш

үчүн тиешелүү кошумча төлөөлөрдү жана аткаруучу органдын конкреттүү

милдеттенмесин кароочу контракттарга кол коюу керек. Стратегиялык ин-

весторду тартуу максатында "Кыргызэнерго" акционердик коомун мамлекет-

тен ажыратуу жана менчиктештирүү программасынын IV этабын Кыргыз Рес-

публикасынын Жогорку Кењеши жактырууга тийиш.

2006-жылдын биринчи жарымынын жыйынтыгы боюнча "Хайдаркан сымап

комбинаты" (өндүрүштүн төмөндөшү 34,3%), "Майлуусуу электр лампа заво-

ду" (6,6%ке төмөндөө), "Автомашрадиатор" (36,8%ке төмөндөө), "ОРЕМИ"

ачык акционердик коому (45,3%ке төмөндөө), "Бишкек штамптоочу заводу"

(60,4%ке төмөндөө), "Бишкек машина куруу заводу" (77,5%ке төмөндөө),

"Кыргыз камволдук-нооту комбинаты" (60,2%ке төмөндөө) сыяктуу бир катар

ири ишканаларда өндүрүш көлөмдөрүнүн кыскарышы белгиленген.

Отчеттук мезгилде арак ичимдиктерин чыгаруу 35,1 процентке азай-

ган. Өндүрүштүн төмөндөшүнүн негизги себептери башкаруунун натыйжасыз-

дыгы, контрабанданын жана "көмүскө" өндүрүштүн жогору экендиги болуп

саналат.

Жалпысынан жыл башынан бери алдын ала маалыматтар боюнча 54 жањы

жана 7 мурдагы токтоп турган ишканалар, атап айтканда "Аксуу жүгөрүнү

кайра иштетүүчү кант комбинаты" иштей баштаган.

Быйылкы жылдын январь-июнунда өнөр жай продукциясынын физикалык

көлөмүнүн өсүшүн Жалалабат облусунун чарбакер субъекттери (1,4%ке), Ош

облусунуку (10,3%ке), Талас облусунуку (9,6%ке), Бишкек шаарыныкы

(24,2%ке) жана Ош шаарыныкы (1,5 эсеге) камсыз кылышкан. Өндүрүш

көлөмдөрүнүн азайып кетишине Ысыккөл облусунун (30,9%ке), Чүй облусунун

(32,1%ке) өнөр жай ишканалары алтын өндүрүүнүн кыскарышынан улам Нарын

облусунда (30,3%ке) жана Баткен облусунда (6,5%ке) жол беришкен.

2006-жылдын биринчи жарымында айыл чарба продукциясын дүњ чыгаруу

2,3 процентке көбөйгөн, бул негизинен өсүмдүк өстүрүү тармагынын эсеби-

нен мүмкүн болгон (өсүш 12,9%). Азыркы убакта түшүм жыйноо иштери

жүрүүдө. Быйылкы жылдын 15-июлуна карата 73,8 мињ га аянттагы кылкандуу

дан өсүмдүктөрү жыйналган, мында жалпы дүњ жыйым 196,3 мињ тоннаны

(2005-жылга караганда 80 мињ тоннага аз) түзүп, орточо түшүмдүүлүк гек-

тарына - 26,6 центнерди түзгөн (1,7 ц/га аз). Түшүмдүүлүктүн төмөндүгү

өткөн жылдагы ыњгайсыз жаратылыш шарттарына байланыштуу болду, ушундан

улам күздүк эгинди 12 мињ гектарга кайра себүүгө туура келип жана 45

мињ гектардан болбогон түшүм алган.

Отчеттук мезгилдин ичинде мал чарба продукциясы өткөн жылдын

дењгээлинде өндүрүлгөн. Эт өндүрүү (тирүүлөй салмакта) 148,5 мињ тонна-

ны же 100,8 процентти, сүт - 556,2 мињ тоннаны же 101,8 процентти

түзгөн.

Быйылкы жылдын августунда Кытай Эл Республикасынын Өкмөтүнүн гран-

тынын эсебинен сатып алынуучу айыл чарба техникаларынын келиши

күтүлүүдө. Бул техникаларды бөлүштүрүүдө региондордун керектөөлөрүн

эсепке алууну жана анын ачык-айкындуулугун камсыз кылуу максатында Кыр-

гыз Республикасынын Өкмөтү бекиткен критерийлерге ылайык жүргүзүлүшү

керек.

70 млн. юань суммасында Кытай Эл Республикасынын Өкмөтүнүн кошумча

гранты боюнча сатып алынуучу айыл чарба техникаларын алуу жагындагы иш-

терди улантып, ушул жылдын аягына чейин техникалардын республикага ке-

лишин камсыз кылуу зарыл.

Отчеттук мезгилде мамлекеттик менчикти мамлекеттен ажыратуу жана

менчиктештирүү, акциялардын мамлекеттик пакетин башкаруунун натыйжалуу-

лугун жогорулатуу боюнча иштер улантылды. Ушул жылдын июнунда Кыргыз

Республикасынын Жогорку Кењеши 2006-2007-жылдарга мамлекеттик менчикти

менчиктештирүү программасын бекитти. Ошону менен бирге эле "Кыргызгаз"

ачык акционердик коомун өзгөртүп кайра түзүү программасынын долбоорун,

"Токтогул жылуулук электр станцияларынын өзгөчө статусу жана электр

өткөргүчтүн улуттук жогорку вольттуу линиялары жөнүндө" Кыргыз Респуб-

ликасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү туура-

луу", "Темир жол транспорту жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына

өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү тууралуу" мыйзам долбоорлорун

кароо күзгө жылдырылган.

"Карабалта тоо-кен комбинаты", "Кристалл", "Айдан-Фарма" акционер-

дик компанияларынын, "Ала-Тоо" мейманканалык-ресторандык комплекстин

акцияларынын мамлекеттик пакетин сатуу боюнча тендерлерди жүргүзүүгө

даярдык создугууда.

Кыргыз Республикасынын Башкы прокуратурасы тарабынан мурдагы жыл-

дарда мамлекеттик менчиктин бир катар объекттерин менчиктештирүүдөгү

тартип бузуулар аныкталган. Анын көрсөтмөлөрүнө ылайык айрым акционер-

дик коомдордун, атап айтканда "Кант цемент-шифер комбинаты", "ОРЕМИ",

"Нарын гидроэнергокурулуш" акционердик коомдорунун акцияларынын мамле-

кеттик пакетин сатуу жөнүндө чечимдер жокко чыгарылган.

Инвесторлор алган милдеттенмелерин аткарбагандыгына байланыштуу

айрым акционердик коомдордун, анын ичинде "Кайыњды кабель заводу" коо-

мунун акцияларынын мамлекеттик пакетин сатып алуу-сатуу келишимдери жо-

юлган. Акциялардын мамлекеттик пакеттерин сатуу келишимдерине кол коюу-

да мамлекеттин кызыкчылыктарынын жетишсиз корголушу бир катар объект-

терге, атап айтканда "Пишпек" мейманканасы, "Импаш-Манас" соода комп-

лексине карата мамлекеттин укугун калыбына келтирүүгө мүмкүндүк бербей

жатат. Кыргыз Республикасынын Өнөр жай, соода жана туризм министрлиги

"Майлуусуу электр лампа заводу" акционердик коомунун акцияларынын мам-

лекеттик пакетин сатып алууда инвестор кабыл алган милдеттенмелердин

аткарылышына карата корутундуну жарым жылдан ашуун даярдоодо.

2006-жылдын биринчи жарымында 4040,9 млн. сом капиталдык салымдар

өздөштүрүлгөн, бул 2005-жылдын ушундай мезгилине караганда 18,4 про-

центке көп. Инвестициялардын жалпы көлөмүнөн негизги капиталга чоњ үлүш

подряддык иштердин көлөмүнө (65,7%) туура келет, бул жылуулук электр

станцияларын, автомобиль жолдорун, өнөр жай ишканаларын, Бишкек шаарын-

да соода борборлорун, айылдарда суу түтүктөрдү, жалпы билим берүүчү

мектептерди, турак жайларды курууга жана реконструкциялоого байланыш-

туу.

Ушул жылдын биринчи кварталында чет өлкөлүк тике инвестициялардын

агымы (кеткенин эсепке албаганда) 2,4 эсеге көбөйүп, 78,1 млн. АКШ дол-

ларын түзгөн. Көбөйүү соода кредиттеринин (3,1 эсеге), ишканалардын чет

өлкөлүк тењ ээлеринен алынган кредиттердин (10,5 эсеге) жана акционер-

дик капиталга инвестициялардын эсебинен (1,7 эсеге) мүмкүн болгон. Ин-

вестицияларды салуу үчүн экономикалык иш-аракеттин кыйла артыкчылыктуу

түрлөрү мурдагыдай эле иштетүүчү жана кен казып алуучу өнөр жай, финан-

сылык иш-аракет, соода чөйрөсү болуп саналат.

Өздөштүрүлгөн инвестициялардын көлөмдөрү Баткен облусунда (1,8

эсеге), Нарында (1,7 эсеге), Ысыккөлдө (1,7 эсеге), Жалалабатта (1,6

эсеге), Чүйдө (1,4 эсеге) жана Талас облусунда (31,2%ке) өскөн. Ошол

эле мезгилде алар Ош облусунда (27,5%ке), Ош шаарында (7,5%ке) жана

Бишкек шаарында (2,3%ке) кыскарып кеткен.

Курулуштагы дүњ продукциясынын жалпы көлөмү ушул жылдын биринчи

жарымында 3247 млн. сомду, реалдуу өсүш - 9,5 процентти түзгөн. Быйылкы

жылдын биринчи жарымында "Бишкек-Ош", "Бишкек-Кордай" жана "Тараз-Та-

лас-Суусамыр" автожолдорун реабилитациялоо улантылды. Жалалабат облу-

сунда асфальт-бетон заводу, Бишкек шаарында соода жана коомдук тамакта-

нуу объекттери жана башкалар ишке киргизилди.

Турак жай курулушуна 1245,3 млн. сом негизги капиталга инвестиция-

лар жумшалды (бааланганы), бул өткөн жылдын тийиштүү мезгилинен 43,2

процентке көп. Жалпы аянты 209,6 мињ кв.метр 2064 квартира пайдаланууга

тапшырылды. Бул 2005-жылдын биринчи жарымынын дењгээлине карата 90,6

процентти түздү. Жалпы аянты 206,4 мињ кв.метр 2045 жеке турак үй ку-

рулду, алардын наркы 939,6 млн. сомду түздү.

Кирешелери төмөн жана орто дењгээлде болгон жарандарды турак жай

менен камсыз кылуу боюнча милдеттерди чечүү үчүн каржылоонун үч багыты:

"Жаш мугалимдин депозити" жана "Жаш врачтын депозити" программаларынын

чектеринде жаш мугалим/врач үчүн турак жай; турак жайды кредиттөөнүн

топтоо системасы; социалдык турак жайды үлүштүк куруу багыттары иштелип

чыкты.

Турак жайды кредиттөөнүн топтоо системасын түзүүгө багытталган

мамлекеттик программаны ишке ашыруунун чектеринде Кыргыз Республикасы-

нын Улуттук банкы тарабынан ссудалык-аманат турак жай-курулуш кассалары

жөнүндө жобо иштелип чыккан жана бекитилген.

Ипотекалык кредиттөөнүн эки дењгээлде моделин ишке ашыруу меха-

низмдерин (ипотекалык кредиттерди рефинансылоо механизмин карайт) жана

зарыл нормативдик укуктук базаны иштеп чыгуу улантылууда.

2006-жылга Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн биринчи кезектеги мил-

деттеринин бири чатырларда окуп жаткандар, авариялык абалда турган, жер

көчкү коркунучундагы, өрттөн жабыр тарткан, бузулганы турган мектептер-

ди куруу болуп саналат. Жергиликтүү бийлик органдары быйылкы жылдын

1-сентябрына карата сабактарды баштоо үчүн ушул мектептердин курулушуна

ар тараптан көмөк көрсөтүүгө тийиш.

Быйылкы жылдын январь-июнунда транспорттун бардык түрлөрү менен

12844,4 мињ тонна же өткөн жылдын ушундай мезгилине карата 103,2 про-

цент жүк ташылган, жүргүнчүлөрдү ташуу 2760,1 млн. жүргүнчү км же 100,5

процентти түздү. Жолдорду курууга жана телекоммуникацияларга ушул жыл-

дын биринчи жарымында 765 млн. сом жумшалды же өткөн жылдын ушундай

мезгилине караганда бул 2, 3 эсеге көп.

Ошону менен бирге эле Кыргыз Республикасынын Транспорт жана комму-

никациялар министрлиги республика үчүн маанилүү инвестициялык долбоор-

лорду ишке ашыруу, атап айтканда "Бишкек-Георгиевка" автожолун реабили-

тациялоо боюнча иштерди жетиштүү дењгээлде жүргүзбөй жатат.

2006-жылдын биринчи жарымында кызмат көрсөтүүлөр чөйрөсүндө реал-

дуу өсүш 7,4 процент дењгээлинде байкалды, бул негизинен сооданын

(16%ке өсүш), мейманканалар менен ресторандардын кызматтарынын (14%ке),

почта жана электр байланыш кызматтарынын (12%ке) эсебинен болду.

Салык түйшүгүн жењилдетүү боюнча Кыргыз Республикасынын Өкмөтү та-

рабынан көрүлгөн чаралар чакан жана орто бизнести андан ары өнүктүрүүгө

көмөктөштү. Отчеттук мезгилдин ичинде ишкердик менен алектенишкен юри-

дикалык жактардын саны 4 процентке, жеке адамдардыкы - 7,1 процентке

көбөйгөн. Чакан жана орто бизнесте иштегендердин саны 5,5 процентке

өскөн. Быйылкы жылдын биринчи жарым жылдыгынын жыйынтыгы боюнча чакан

жана орто бизнестин ИДП өндүрүшүнө салымы 39,2 процентти түзгөн, бул

өткөн жылдын ушундай мезгилине салыштырганда 3 процентке көп.

Ошону менен бирге эле ишкердикти өнүктүрүүгө тоскоолдук кылуучу

көп сандаган администрациялык кедергиликтер али да сакталууда. Ушуга

байланыштуу Кыргыз Республикасынын Өнөр жай, соода жана туризм минист-

рлиги Кыргыз Республикасынын Президентинин "Ишкердик субъекттеринин иш-

терине контролдоочу укук коргоо жана башка мамлекеттик органдардын кий-

лигишүүсүн чектөө боюнча чаралар жөнүндө" 2005-жылдын 23-июлундагы N

284 Жарлыгын жүзөгө ашыруу боюнча иштерди активдештирүүсү зарыл.

Туристтик сезонду даярдоо жана өткөрүү боюнча Кыргыз Республикасы-

нын Өкмөтү көргөн чаралар оњ натыйжасын бере баштады. Алсак, алдын ала

маалымат боюнча 2006-жылдын июнь айынын аягында чет өлкөлүк туристтер-

дин саны өткөн жылдын ушул убагына салыштырганда 20,7 процентке

көбөйгөн. Туризм чөйрөсүндө инвестициялардын көлөмү 20.8 процентке, ту-

ризмден түшкөн киреше 15 процентке өскөн.

Республика боюнча орточо айлык акы (чакан ишканаларды эсептебеген-

де) 2006-жылдын январь-майында 10,8 процент дењгээлинде реалдуу өсүш

менен 2722,7 сомду (66 АКШ доллары) түздү.

2006-жылдын 1-майынан тартып пенсияны камсыздандыруу бөлүгү жого-

рулатылды, бул 2006-жылы пенсиянын өлчөмүн орточо 10 процентке жогору-

латууну камсыз кылат. 2006-жылдын биринчи жарымында жогорулаган пенсия-

лар менен пособиелерди төлөөнү каржылоого 2624,5 млн. сом суммасындагы

каражаттарга болгон керектөө толук көлөмдө каржыланды. Пенсиялар өз

учурунда төлөнүүдө. 2000-2001-жылдарда дайындалган пенсиялар үчүн ком-

пенсацияларды төлөө башталды. Кыргыз Республикасынын Президентинин

"Калк үчүн электр энергиясына бирдиктүү тарифти киргизүү шарттарында

калктын аярлуу катмарларын социалдык колдоонун кошумча чаралары

жөнүндө" 2006-жылдын 28-апрелиндеги N 192 Жарлыгын ишке ашыруу макса-

тында электр энергиясы үчүн пенсионерлерге компенсациялык төлөмдөргө

республикалык бюджеттин каражаттарынан кошумча түрдө 117,1 млн. сом

бөлүнгөн.

2006-жылдын биринчи жарым жылдыгы үчүн бардык социалдык төлөмдөр

766,0 млн. сом суммасында планга ылайык толук көлөмдө жүргүзүлдү, анын

ичинде ушул каражаттардын эсебинен 95,3 млн. сом суммасындагы 2005-жыл-

дын карыздары төлөндү. Ошону менен бирге эле керектөөнүн гарантияланган

минималдуу дењгээли жана пособие алуучулардын саны боюнча (алардын ара-

сына 0,05 га дан аз болгон жерлери бар айыл тургундарын кошууга байла-

ныштуу) пособиенин өлчөмүнүн көбөйүшүнө байланыштуу кошумча түрдө кар-

жылоо керек.

2006-жылдын 1-июлуна карата республикада жумушсуздардын жалпы саны

208,6 мињ адамды түздү, бул 2005-жылдын ушундай көрсөткүчтөрүнөн 8 про-

центке ашат, алардан 105,8 мињ адам миграция жана иш менен камсыздоо

комитеттеринде эсепте турат жана 102,8 мињ адам (Кыргыз Республикасынын

Улуттук статистика комитетинин берген баасы боюнча) өз алдынча жумуш

издегендер болуп саналат.

Эмгек рыногунда өзгөчө оор кырдаал Бишкек шаарында (12,7%), Ош ша-

арында (11,0%), Баткен (13,3%), Нарын (12,2%), Чүй (10,5%) облустарында

байкалууда.

Экономикадагы дурус жылыштар эмгек рыногуна оњ таасир тийгизүүдө.

58,0 мињ жумушчу орундары түзүлгөн жана калыбына келтирилген. Эгерде

жыл башында 1 бош орунга 24 адам талапкер болсо, 2006-жылдын июлунда -

15 адам болгон.

2006-жылдын биринчи жарымында кесиптик окууга жана кайрадан окуту-

уга 2855 жумушсуз жаран жиберилип, 1986 адам окутулган, алардын 82,8

проценти ишке орноштурулган. 352 жумушсуз жарандарга 5814,0 мињ сом

суммасында чакан кредиттер берилген. Акы төлөнүүчү коомдук иштерге 10,6

мињ адам тартылган, бул өткөн жылдын тийиштүү мезгилине караганда 20

процентке көп.

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн иштери Кыргыз Республикасынын

Президентинин тапшырмаларына, ошондой эле Кыргыз Республикасынын

Өкмөтүнүн 2005-жылдын 23-декабрындагы N 616 токтому менен бекитилген

2006-жылы тездетилген экономикалык өсүштү камсыз кылуу боюнча иш-чара-

лардын планына, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2006-жылдын 16-мартын-

дагы N 169 токтому менен бекитилген 2006-жылдын биринчи жарымында тез-

детилген экономикалык өсүштү жана мамлекеттик бюджеттин кирешелерин

камсыз кылуу боюнча Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн программаларынын

биринчи кезектеги милдеттерине, Кыргыз Республикасынын Президентинин

тапшырмаларына Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2006-жылдын 11-майында-

гы заседаниесиндеги маалыматтарга (Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн

2006-жылдын 29-майындагы N 384 токтому) ылайык ишке ашырылып жатат.

Айрым тапшырмалар толук эмес жана белгиленген мөөнөттөрдү бузуу

менен аткарылгандыгын белгилей кетүү керек. Борбордук мамлекеттик ор-

гандардын иштериндеги кемчиликтерди Кыргыз Республикасынын Президенти

2006-жылдын 19-июнундагы кењешмеде көрсөттү. Бул кемчиликтер Кыргыз

Республикасынын Өкмөтүнүн заседаниесинде талкууланды жана иш-чаралардын

тийиштүү планы кабыл алынды.

2006-жылы тездетилген экономикалык өсүштүн программасында белги-

ленген максаттуу көрсөткүчтөргө жетишүү жана Кыргыз Республикасынын

Президенти тарабынан коюлган милдеттери чечүү максатында Кыргыз Респуб-

ликасынын Өкмөтү токтом кылат:

1. Министрликтер, мамлекеттик комитеттер, администрациялык ведомс-

тволор, облустардын мамлекеттик администрациялары жана Бишкек менен Ош

шаарларынын жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары төмөнкүлөр боюнча

конкреттүү чараларды көрүшсүн:

- Кыргыз Республикасынын Президентинин, Кыргыз Республикасынын Жо-

горку Кењешинин жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн тапшырмаларын ат-

каруу боюнча жоопкерчиликти жана аткаруучулук тартибин жогорулатуу. Бул

маселелерди коллегиянын заседаниелеринде кароо жана 2006-жылдын 20-ок-

тябрына чейинки мөөнөттө Кыргыз Республикасынын Премьер-министринин Ап-

паратына тиешелүү маалымат берүү;

- Кыргыз Республикасынын Президентинин "Кыргыз Республикасында

балдардын абалын жакшыртуу боюнча кечиктирилгис чаралар жөнүндө"

2006-жылдын 20-январындагы N 24 Жарлыгына ылайык Кыргыз Республикасында

балдардын абалын жакшыртуу боюнча кечиктирилгис чаралардын планын атка-

руу.

2. Кыргыз Республикасынын Өнөр жай, соода жана туризм министрлиги:

- 2006-жылга тездетилген экономикалык өсүштү камсыз кылуу боюнча

иш-чаралардын планында көрсөтүлгөн ишканалардын өндүрүш көлөмдөрүнүн

дурус темптерине чыгууну 2006-жылдын аягына чейин камсыз кылсын;

- Кыргыз Республикасынын Айыл, суу чарба жана кайра иштетүү өнөр

жай министрлиги, облустардын мамлекеттик администрациялары менен бир-

дикте 2007-2010-жылдарга Кыргыз Республикасында экспортту өнүктүрүү жа-

на импорттун ордун алмаштыруу программасын иштеп чыксын жана 2006-жыл-

дын 1-ноябрына чейин Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн кароосуна киргиз-

син;

- "Майлуусуу электр лампа заводу" акционердик коомуна инвестиция-

ларды тартуу боюнча милдеттенмелерди "В.А.В.С." компаниясынын аткарылы-

шы тууралуу корутундуну жана "Майлуусуу электр лампа заводу" акционер-

дик коомунун ишин турукташтыруу жана экспорттук берүүлөрдү, анын ичинде

Иран Ислам Республикасына берүүлөрдү көбөйтүү боюнча сунушту 2006-жыл-

дын 1-сентябрына чейинки мөөнөттө Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө кир-

гизсин;

- региондор боюнча республиканын рынокторунда баалардын ар жумалык

мониторингин ишке ашырсын жана "Кыргыз Республикасынын ички рыногун це-

мент жана шифер менен камсыз кылуу боюнча чаралар жөнүндө" Кыргыз Рес-

публикасынын Өкмөтүнүн 2006-жылдын 13-июлундагы N 511 токтомуна ылайык

кырдаалды турукташтыруу боюнча Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө опера-

тивдүү тартипте сунуш киргизсин;

- "Электрондук соода жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзам долбо-

орун 2006-жылдын IV кварталында Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн кароо-

суна киргизсин.

3. Кыргыз Республикасынын Экономика жана финансы министрлиги, Кыр-

гыз Республикасынын Билим берүү, илим жана жаштар саясаты министрлиги,

облустардын мамлекеттик администрациялары, жергиликтүү өз алдынча баш-

каруу органдары Кыргыз Республикасынын Президентинин "Кыргыз Республи-

касынын жалпы билим берүүчү мектептеринде окуучулардын тамак-ашын уюш-

туруу жөнүндө" 2006-жылдын 12-июлундагы N 372 Жарлыгын толук жана өз

учурунда аткарууну камсыз кылышсын.

4. Кыргыз Республикасынын Билим берүү, илим жана жаштар саясаты

министрлиги облустардын жана райондордун мамлекеттик администрациялары,

жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары менен бирдикте 2006-жылдын

1-сентябрына карата билим берүүчү уюмдардын учурдагы ремонтун аяктоону

камсыз кылсын.

5. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Архитектура жана куру-

луш боюнча мамлекеттик агенттик, Кыргыз Республикасынын Билим берүү,

илим жана жаштар саясаты министрлиги, облустардын мамлекеттик админист-

рациялары 2006-2007-окуу жылынын башталышына карата курулуп жаткан мек-

тептерди пайдаланууга тапшырууну камсыз кылышсын.

6. Кыргыз Республикасынын Транспорт жана коммуникациялар минист-

рлиги инвестициялык долбоорлорду ишке ашыруу үчүн катуу контролдукту

камсыздасын жана көрүлгөн чаралар тууралуу бир айлык мөөнөттө Кыргыз

Республикасынын Өкмөтүнө маалымат берсин.

7. Кыргыз Республикасынын Билим берүү, илим жана жаштар саясаты

министрлиги, Кыргыз Республикасынын Эмгек жана социалдык жактан коргоо

министрлиги Кыргыз Республикасынын Өнөр жай, соода жана туризм минист-

рлиги менен бирдикте төмөнкүлөр боюнча сунуш киргизишсин:

- текстиль тармагы үчүн жумушчу кадрларды даярдоо;

- чет өлкөлөрдөгү жогорку текстилдик окуу жайларда кыргыз студент-

терин окутуу.

8. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Мамлекеттик бажы инс-

пекциясы, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Мамлекеттик салык

инспекциясы, Кыргыз Республикасынын Финансы полициясы кызматы (макулда-

шуу боюнча), Кыргыз Республикасынын Чегара кызматы (макулдашуу боюнча),

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Спирт жана алкоголь продукция-

сын чыгаруу, сактоо жана сатып өткөрүү боюнча мамлекеттик агенттиги

спирттин жана алкоголдук продукциянын контрабандасына, ошондой эле ушул

алкоголдук продукциялар үчүн жасалма акциздик маркаларга жана этикетка-

ларга каршы күрөштү күчөтүү боюнча чараларды көрүшсүн.

9. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Спирт жана алкоголь

продукциясын чыгаруу, сактоо жана сатып өткөрүү боюнча мамлекеттик

агенттиги, Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрлиги, Кыргыз Рес-

публикасынын Өкмөтүнө караштуу Мамлекеттик салык инспекциясы Кыргыз

Республикасынын Финансы полициясы кызматы менен бирдикте контрафакттык

алкоголдук продукцияны чыгаруу менен иш жүргүзгөн юридикалык жактарды

жана жеке адамдарды аныктоо боюнча иш-чараларды жүргүзүшсүн жана мый-

замсыз иш-аракетке бөгөт коюу боюнча зарыл чараларды көрүшсүн.

10. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Спирт жана алкоголь

продукциясын чыгаруу, сактоо жана сатып өткөрүү боюнча мамлекеттик

агенттиги 2006-жылдын бюджетинин кирешелеринин коромжулуктарына жол

бербөө максатында 2006-жылы алкоголдук продукция, спирт жана пиво чыга-

руу боюнча дурус өсүш темпин жана көрсөткүчтөрүнүн аткарылышын камсыз

кылсын.

11. Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик мүлктү башкаруу боюнча мам-

лекеттик комитети:

- 2005-жылдын жыйынтыгы боюнча акциялардын мамлекеттик пакетине

эсептелген дивиденддердин түшүшүн жана бекитилген графиктерге ылайык

1999-2003-жылдар үчүн карызды жоюуну толугу менен 2006-жылдын аягына

чейин камсыз кылсын;

- "Токтогул гидроэлектрстанцияларынын каскадынын өзгөчө статусу

жана электр өткөргүчүнүн улуттук жогорку вольттуу линиясы жөнүндө" Кыр-

гыз Республикасынын Мыйзамына толуктоолорду киргизүү тууралуу" Кыргыз

Республикасынын Мыйзам долбоорун, "Кыргызэнерго" акционердик коомун

мамлекеттен ажыратуу жана менчиктештирүү программасын IV этабын Кыргыз

Республикасынын Жогорку Кењешинде каралышын тездетүү боюнча иштерди

жүргүзсүн;

- облустардын мамлекеттик администрациялары менен бирдикте мамле-

кеттик ишканалардын, мамлекеттин үлүшү бар чарбакер субъекттердин бош

турган өндүрүштүк жайларын табышсын жана аларды чакан жана орто бизнес

субъекттеринин пайдаланышы үчүн сунуш киргизсин.

12. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Мамлекеттик салык

инспекциясы жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Мамлекеттик

бажы инспекциясы 2006-жылга мамлекеттик бюджеттин кирешелери боюнча

планды толук көлөмүндө аткарууну кошумча тапшырмаларды эске алуу менен

камсыз кылышсын.

13. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Финансылык көзөмөл

жана отчеттуулук боюнча мамлекеттик агенттик 2006-жылдын аягына чейин:

- Кыргыз Республикасынын Экономика жана финансы министрлиги жана

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы менен бирдикте пилоттук долбоордун

чектеринде төмөнкүлөр жөнүндө сунуш даярдасын жана Кыргыз Республикасы-

нын Өкмөтүнүн кароосуна киргизсин:

- фондулук рынокто мамлекеттик баалуу кагаздарды жүгүртүү жөнүндө;

- финансылык инструменттердин жањы түрлөрүн жүгүртүүгө киргизүү

жөнүндө.

14. Жергиликтүү мамлекеттик администрациялардын башчылары эмгек

акы жана Кыргыз Республикасынын Социалдык фондуна чегерүүлөр боюнча

өткөн жылдар үчүн жергиликтүү бюджеттердин карыздарын жоюшсун.

15. Кыргыз Республикасынын Премьер-министринин Аппаратынын башкар-

малыктары менен бөлүмдөрү өзүлөрү тейлөөчү министрликтердин, мамлекет-

тик комитеттердин, администрациялык ведомстволордун, жергиликтүү мамле-

кеттик администрациялардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу орган-

дарынын аткаруучулук тартибине тиешелүү иштерине дайыма талдоо

жүргүзүшсүн, зарыл учурларда Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн кароосуна

сунуш киргизишсин.

16. Бул токтомдун аткарылышын контролдоо Кыргыз Республикасынын

Премьер-министринин Аппаратынын тиешелүү башкармалыктары менен

бөлүмдөрүнө жүктөлсүн.

Кыргыз Республикасынын

Президенти К.Бакиев