КР Өкмөтүнүн «2010-жылга Кыргыз Республикасынын республикалык бюджети жана 2011-2012-жылдарга божомолу жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизүү тууралуу» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбоору жөнүндө

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ӨКМӨТҮ ТОКТОМ

2010-жылдын 26-августу №176 "2010-жылга Кыргыз Республикасынын республикалык бюджети жана 2011-2012-жылдарга божомолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизүү тууралуу" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбоору жөнүндө Кыргыз Республикасынын Өкмөтү ТОКТОМ КЫЛАТ:

1. "2010-жылга Кыргыз Республикасынын республикалык бюджети жана 2011-2012-жылдарга божомолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизүү тууралуу" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбооруна макулдук берилсин.

2. Көрсөтүлгөн мыйзам долбоору Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин кароосуна киргизилсин.

3. Кыргыз Республикасынын финансы министри Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинде бул мыйзам долбоорун кароодо Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн расмий өкүлү болуп дайындалсын.

Кыргыз Республикасынын Президенти

Р.Отунбаева

Долбоор КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МЫЙЗАМЫ "2010-жылга Кыргыз Республикасынын республикалык бюджети жана 2011-2012-жылдарга божомолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизүү тууралуу

1-берене. "2010-жылга Кыргыз Республикасынын республикалык бюджети жана 2011-2012-жылдарга божомолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ("Эркин Тоо" газетасы, 2010-жылдын 2-февралындагы № 7) төмөнкү өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизилсин:

1. 1-беренеде:

биринчи бөлүктөгү "52100857,2", "65666052,1" жана "5046923,2" цифралары тиешелүүлүгүнө жараша "54521448,0", "76190483,6" жана "4852722,1" цифралары менен алмаштырылсын; экинчи жана үчүнчү бөлүктөрдөгү "13565194,9" цифралары "21669035,6" цифралары менен алмаштырылсын.

2. 5-берененин биринчи бөлүгүндөгү "6299282,7" жана "13291374,8" цифралары тиешелүүлүгүнө жараша "7862792,4" жана "12186031,1" цифралары менен алмаштырылсын.

3. 7-берене төмөнкү мазмундагы бөлүк менен толукталсын:

"Бийик тоолордун оор, жагымсыз табигый-климаттык шарттарында жана алыскы жетүүгө кыйын зоналарда жайгашкан жалпы билим берүүчү мектептердин 1-4-класстарынын окуучуларынын тамагынын наркы 2010-жылдын 1-сентябрынан тартып бир окуучуга күнүнө 10 сом эсебинен белгиленсин.".

4. 11-беренедеги "219289,2" цифралары "248072,9" цифралары менен алмаштырылсын.

5. 13-берененин биринчи бөлүгүндөгү "4112635,6" цифралары "4084995,1" цифралары менен алмаштырылсын.

6. 14-берененин биринчи бөлүгүндөгү "820081,7" цифралары "946081,7" цифралары менен алмаштырылсын.

7. 15-берене төмөнкү мазмундагы бөлүк менен толукталсын:

"Бишкек, Ош жана Нарын шаарларынын мэриялары электр энергиясына тарифтерди жогорулатуунун жокко чыгарылышына байланыштуу пайдаланылбаган турак жай субсидияларын республикалык бюджетке кайтарып берсин.".

8. 1, 1-1, 1-2, 2, 2-1, 3, 4, 5 жана 6-тиркемелер ушул Мыйзамга карата 1, 1-1, 1-2, 2, 2-1, 3, 4, 5 жана 6-тиркемелерге ылайык редакцияда баяндалсын.

2-берене. Ушул Мыйзам расмий жарыяланган күндөн тартып күчүнө кирет.

Кыргыз Республикасынын Президенти

Р.Отунбаева

"Кыргыз Республикасынын 2010-жылга республикалык бюджети жана 2011-2012-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү тууралу" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына 1-тиркеме

2010-жылга РЕСПУБЛИКАЛЫК БЮДЖЕТ

(Жалпы кирешелер жана чыгашалар функционалдык классификация боюнча)

"Кыргыз Республикасынын 2010-жылга республикалык бюджети жана 2011-2012-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү тууралу" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына 1-1 тиркеме

Кыргыз Республикасынын 2010-2012-жылдарга РЕСПУБЛИКАЛЫК БЮДЖЕТИ

(кирешелер)

(миң сом)

"Кыргыз Республикасынын 2010-жылга республикалык бюджети жана 2011-2012-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү тууралу" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына 1-2 тиркеме

Кыргыз Республикасынын 2010-жылга РЕСПУБЛИКАЛЫК БЮДЖЕТИ

(Атайын каражаттар боюнча киреше)

(миң сом)

"Кыргыз Республикасынын 2010-жылга республикалык бюджети жана 2011-2012-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү тууралу" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына 2-тиркеме

Кыргыз Республикасынын 2010-жылга РЕСПУБЛИКАЛЫК БЮДЖЕТИ

(Ведомстволук классификация)

"Кыргыз Республикасынын 2010-жылга республикалык бюджети жана 2011-2012-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү тууралу" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына 3-тиркеме

Кыргыз Республикасынын 2010-жылына РЕСПУБЛИКАЛЫК БЮДЖЕТИ Өнүктүрүү бюджети

"Кыргыз Республикасынын 2010-жылга республикалык бюджети жана 2011-2012-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү тууралу" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына 5-тиркеме

Республикалык бюджеттен берилүүчү категориалдык гранттардын ӨЛЧӨМҮ

(миң сом)

"Кыргыз Республикасынын 2010-жылга республикалык бюджети жана 2011-2012-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү тууралу" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына 6-тиркеме

Республикалык бюджеттен берилүүчү теңдештирүүчү гранттардын ӨЛЧӨМҮ

(миң сом)

"Кыргыз Республикасынын 2010-жылга республикалык бюджетине карата толуктоолор жана 2011-2012-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбооруна ТҮШҮНДҮРМӨ КАТ

"Кыргыз Республикасынын 2010-жылга республикалык бюджети жана 2011-2012-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү коомдук-саясий кырдаалдын өзгөрүшүнүн натыйжасында Кыргыз Республикасында түзүлгөн шарттардан улам келип чыкты, бул бюджеттин киреше бөлүгүнүн азайышына жана чыгаша бөлүгүнүн көбөйүшүнө алып келди.

2010-2012-жылдарга өнүгүүнүн макроэкономикалык келечеги

2007-2009-жылдардын өнүгүү тенденцияларын талдоого алуу; республиканын экономикасына апрелдеги жана июндагы окуялардын, экономиканын өнүгүшүнүн дүйнөлүк тенденциясынын тийгизген таасири; 2009-2011-жылдарда өлкөнү өнүктүрүү Стратегиясынын иш-чаралар Планы; 2011-жылга чейин өлкөдөгү социалдык-экономикалык кырдаалды турукташтыруу боюнча Кыргыз Республикасынын Убактылуу Өкмөтүнүн Биринчи кезектеги иш-чаралары; бизнес-чөйрөнү калыбына келтирүү жана "Жол картасы" инвестициялык климатты жакшыртуу боюнча иш-чаралар Планы 2010-2012-жылдарга экономикалык көрсөткүчтөрдүн болжолун иштеп чыгуунун негизи болуп калды. 2010-жылы, Ош шаарынын, Ош жана Жалал-Абад областтарынын экономикасына июндагы окуялардын жана экономиканын өнүгүү тенденциясынын тийгизген таасирин эсепке алганда, 2010-жылдын 6 айынын жыйынтыгы боюнча 4,5%га ИДП төмөндөшү күтүлөт. ИДП арымынын төмөндөшү, негизинен, Ош шаары боюнча - 40,4%, Ош областы - 24,4% жана Жалал-Абад областы 23,8%га регионалдык дүң продуктуларынын күтүлгөн төмөндөшү менен шартталган. 2011-2012-жылдарда ИДПнын өсүшү экономика тармактарынын: айыл чарбасынын (2011-ж. - 3%, 2012-ж. - 2,5%), кызмат көрсөтүү чөйрөсүнүн (2011-ж. - 8,1%, 2012 - 7,1%), өнөр жайынын (2011-ж. - 3,6%, 2012-ж. 4,6%), курулуштун (2011-ж. - 26,3%, 2012-ж. - 15,2%) өсүш эсебинен тийиштүү түрдө 7,3% жана 6,4%га болжолдонууда.

1-таблица

2010-2012-жылдарга эң негизги чоң экономикалык көрсөткүчтөр

Республикадагы макроэкономикалык кырдаалга тышкы күтүүсүз соккулардын таасиринин кыйла сакталып келаткан коркунучу жана ички жана тышкы жалпы өскүлөң суроо-талаптар, сомдун алмашуу курсунун волатилдүүлүгүн көтөрүүчү тышкы экономикалык конъюнктурадагы өзгөрүүлөр сыяктуу факторлор да, ошондой эле айыл чарба азыктарына баалардын сезондуу өйдө-ылдый болушу инфляция динамикасын алдын-ала аныктап турат. Орточо мөөнөттүү мезгилде макулдашылган акча-кредиттик жана бюджеттик-салык саясатын жүргүзүү жана басаңдаган тарифтик саясат 2012-жылга карата 7%га чейин инфляция арымынын төмөндөшүнө алып келиши ыктымал. ИДП өндүрүшүнүн түзүмүндө өнөр жайдын салыштырма салмагынын азаюу жагына 2010-жылы 16,9%дан 2011-ж. - 15,9%га чейин (2012 - 15,5%) өзгөрүшү болжолдонот. Айыл чарбасынын салыштырма салмагы 2010-жылы 21,5%дан 2011-жылы 20,7%га чейин азаят (2012-ж. - 20,3%). ИДПда кызмат көрсөтүү үлүшү 2010-жылы 44,2%дан 2011-жылы 44,5%га чейин өсөт (2012-ж. - 44,7%). ИДПда курулуштун салыштырма салмагы 2010-жылы 6,4%дан 2011-жылы 8,0%га чейин туруктуу көбөйөт (2012-ж. - 8,6%). 2010-2012-жылдарда өнөр жайында өндүрүштүн өсүшү тийиштүү түрдө 8,1%, 3,6%, 4,6%га болжолдонот. Кумтөр кенин иштетүүчү ишканалардын өндүрүшү 2010-жылы 103,1% деңгээлинде күтүлөт (2011-жылы - 100%, 2012-жылы - 100%). Өнөр жай өндүрүшүнүн болжолдонгон өсүшү бардык тармактар боюнча өндүрүш арымын көбөйтүүнүн эсебинен жетишүүсү күтүлөт. Мындай күтүлүш эң оболу өлкөнүн экономикасынын турукташуусуна карата байкалган тенденция жана товарлар менен кызмат көрсөтүүлөргө керектөө суроо-талабынын жанданышы менен байланышкан. Айыл чарбасында азыктардын өсүш арымы 2010-2012-жылдарда тийиштүү түрдө (-3,7%) 3%, 2,5% чегинде белгиленүүдө. Айыл чарба азыктарын өндүрүү көлөмүнүн азайышына 2010-жылы 23,9 миң гектарга айдоо аянттарынын, негизинен дан эгиндерин айдап себүүнүн кыскарышы, үшүк жүрүүнүн натыйжасында Ысык-Көл областында себилген өсүмдүктөрдүн чыкпай калышы (дээрлик 3 миң га), июнь айындагы окуялардын натыйжасында түштүк областтарынын аймактарындагы түшүмдүн күтүлгөн азайышы, айылдык товар өндүрүүчүлөрдү материалдык-техникалык каражаттар менен жетишсиз камсыз кылуу кырдаалынын сакталышы, күйүүчү-майлоочу майларга баалардын өсүшү таасирин тийгизет. 2011-жылга 2010-жылдагы төмөндөөгө карата 3,2 пайызга өндүрүштүн өсүшү болжолдонот. 2012-жылы дан эгиндеринин, пахтанын айдоо аянттарын көбөйтүүнүн, кылкандуу дан өсүмдүктөрүнүн себилүүчү кондициялык үрөндөрүнүн үлүшүн көбөйтүүнүн, которуштуруп айдоону колдонуунун эсебинен 1,6%га өсүш болжолдонууда. Мал чарбасында 2011-жылы - 1,4%, 2012-жылы - 3,8%га өндүрүш көлөмүнүн өсүш тенденциясы малдын жана бакма канаттуулардын санын көбөйтүүнүн эсебинен сакталат. Кызмат көрсөтүү чөйрөсүндө 2010-жылы 9,9%га төмөндөө күтүлөт. Апрелдеги жана июндагы окуялардын кесепетинен экономикадагы кыйроолор негизинен кызмат көрсөтүү чөйрөсүнө тийиштүү болду, соода ишканалары (базарлар, дүкөндөр, киоскалар, коомдук тамактануу жайлары ж.б.) жапа чегишти. Мейманканалар менен ресторандардын кызмат көрсөтүү, кыймылсыз мүлк менен болгон аткарымдар чөйрөсүндө, ижарада жана керектөө кызматын берүүдө өсүш токтоп калды. Коңшулаш мамлекеттер тарабынан чек аранын жабылышы да соода чөйрөсүнө терс таасирин көрсөттү. Мындан тышкары саясий чыңалуунун шартында товарларга жана кызмат көрсөтүүлөргө ички суроо-талап азаюуда. 2011-2012-жылдарда кызмат көрсөтүүнү дүңүнөн чыгаруунун жылдык көлөмү (2011-ж. - 8,1%га, 2012-ж. - 7,1%га) негизинен, сооданын, мейманканалар менен ресторандардын, транспорттун, байланыштын, туризмдин базардык кызмат көрсөтүү өсүшүнүн эсебинен көбөйөт. Кызмат көрсөтүүгө суроо-талап калктын акчалай кирешесинин өсүшү менен, ошондой эле эмгек мигранттарынын акча которууларынын эсебинен колдоого алынат. Транспорт жана байланыш кызматын көрсөтүү жагында эл аралык маанидеги коммуникациялык магистралдарды түзүү боюнча иштер улантылат. Транспортту өнүктүрүүнүн артыкчылыктуу багыттары төмөнкүлөр болуп калат: эл аралык-транзиттик өтмөктөрдү натыйжалуу пайдалануу, эл аралык транспорт тармагына туташуу; транспорттук коммуникациялык кызмат көрсөтүү сапатын дүйнөлүк стандартка жакындатуу максатында темир жол жана автомобиль жолдорун кайра конструкциялоо, аба кыймылынын коопсуздугун камсыздоо. Байланыш кызматы республиканын жалпы дүйнөлүк маалымат мейкиндигине туташуусуна өбөлгө түзгөн жогорку технологиялык телекоммуникация системасын түзүү багытында өнүктүрүлөт. Телекоммуникациялар базарын либералдаштыруу шартында тармакты өнүктүрүүнүн негизги келечеги көрсөтүлүүчү кызматтын сапатын жакшыртууга жана көлөмүн көбөйтүүгө, кызматтан пайдалануучуларга алар үчүн алгылыктуу шартты тандоо мүмкүнчүлүгүн камсыз кылган жаңы кызмат көрсөтүүлөрдү жана альтернативдерин ишке киргизүүгө багытталат. Кызмат көрсөтүү чөйрөсүндө өнүктүрүүнүн артыкчылыктуу тармактарынын бири туризм болуп саналат. Туризмди өнүктүрүү жагында мамлекеттик саясат төмөнкүлөргө:

а) дүйнөлүк туристтик базарларда Кыргызстандын улуттук туристтик буюм-тайымдарын илгерилетүүгө;

б) чет өлкөлүк инвестицияларды тартууга жагымдуу шарттарды түзүүгө;

в) мамлекеттин таламдарын туристтик кызмат көрсөтүүнү жекече жүргүзүүчүлөрдүн таламдарына айкалыштыруу жолу менен тармакты башкаруунун оңтойлуу структурасын түзүүгө;

г) ички туризмди өнүктүрүүгө багытталат.

2010-2012-жылдарда курулушта өсүш арымы тийиштүү түрдө 8,5%, 26,3%, 15,2% деңгээлинде болжолдонгон. Курулушта артыкчылыктуу багыттар төмөнкүлөр:

- Алтын кен казып алуу объекттери ("Андаш", Терек сай кени");

- транспорттук даңгыр жолдордун объекттери (Ош-Сарыташ-Иркештам авто жолу, Түштүк аймактык өтмөк авто жолу, Бишкек-Нарын-Торугарт, Тараз-Талас-Суусамыр, Ош-Исфана, Сарыташ-Карамык, Каракол-Түп-Кеген);

- энергетика объекттери (гидроэлектростанцияларды куруу жана кайра конструкциялоо);

- июндагы окуялардын жүрүшүндө жабыр тарткан Ош, Жалал-Абад шаарларын жана райондорду калыбына келтирүү, жекече турак жай үйлөрүн куруу.

Ошону менен бирге эле, дүйнөлүк экономиканын соңку тенденциясы жана саясий окуялар инвесторлорду күтүүчү позицияны ээлөөгө мажбурлап жатат, ушуга байланыштуу өндүрүштүн өсүшүнө тескери таасирин тийгизе турган төмөнкүдөй тобокелчиликтер менен коркунучтар келип чыгышы мүмкүн:

- негизги капиталга инвестициялардын азайышы;

- курулуп жаткан объектилердин токтотулушу;

- турак жайлардын пайдаланууга өз убагында берилбей калышы.

Товарлардын экспорту 2010-жылдагы 1520,0 млн. АКШ долларынан 2012-жылы 1800,0 млн. АКШ долларына чейин көбөйөт. 2010-2012-жылдардын мезгилинде товарлардын экспортунун жылдык орточо номиналдык өсүш арымы 7,8% түзөт. 2010-жылы товарлардын экспорту 2009-жылдагыга салыштырмалуу 5,6%га көбөйөт (номиналдык туюнтууда). Экспорттун өсүшү алтынды, цементти, тигилүү кийимдерди, электр энергиясын жана радиаторлорду жеткирип берүүлөрдүн өсүш эсебинен камсыздалат. Товарлардын импорту 2010-жылдагы 3240,0 млн. АКШ долларынан 2012-жылы 4200,0 млн. АКШ долларына чейин көбөйөт. Товарлардын импортунун жылдык орточо номиналдык өсүш арымы 11,4% түзөт. 2010-жылы товарлардын импорту 2009-жылдын деңгээлине карата 6,5%га өсөт (номиналдык туюнтууда). Импорттук түшүүлөрдүн өсүшү мунайзаттардын, жаратылыш газынын, кара металлдардын жана алардан жасалган буюмдардын, көмүрдүн, электр машиналардын, жабдуулар менен аппаратуралардын, жерде жүрүүчү транспорт каражаттарынын жана фармацевтикалык продукциялардын түшүүлөрүнүн көбөйүшү менен байланышкан. Социалдык саясат жагында 2010-2012-жылдарда калктын турмуш деңгээлин жогорулатуу, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Убактылуу Өкмөтү тарабынан 2010-жыл мезгилинде калктын социалдык аялуу тобун кошкондо, толук көлөмдө бардык социалдык кепилдиктерди камсыз кылуу негизги милдет болуп кала берет. Каралып жаткан мезгилде жумушсуздук деңгээлинин 2010-жылы 9,6%га чейин көбөйүшү, ал эми 2011-2012-жылдарда тийиштүү түрдө 8,5% жана 8,1%га чейин кыскарышы болжолдонууда. 2010-2012-жылдарда жумуштуу калктын болжолдонгон саны жыл сайын орточо 2,8%га өсөт. Жакырчылыктын деңгээли экономикалык өсүштүн жана аны менен тыгыз байланыштуу инвестициялык жигердүүлүктүн күтүлгөн басаңдашынын натыйжасында 2009-жылга салыштырмалуу 1,2 пайыздык пунктка көбөйөт жана 2010-жылы 31,4% түзөт, бул жаңы жумуш орунун түзүүгө жана калктын акчалай кирешесинин көбөйүшүнө тике таасир тийгизет. 2011-жылы 29,1%га чейин, 2012-жылы - 27,7%га чейин, жакырчылык деңгээлинин төмөндөшү болжолдонот. Жакырчылыктын төмөндөшү 2011-2012-жылдарда калктын акчалай кирешесинин өсүшү менен шартталган (2011-ж. - 169,8 млрд. сом, 2012-ж. - 195,4 млрд. сом).

Бюджеттин киреше бөлүгүнүн өзгөрүшү

2010-жылга бюджеттин кирешесинин көрсөткүчтөрүнө киргизилген оңдоолордун факторлору төмөнкүлөр болду:

- Экономикалык көрсөткүчтөрдүн болжолунун өзгөрүшү;

- Өлкөдө болуп өткөн апрелдеги жана июндагы окуялар;

- Электр жана жылуулук энергиясына тарифтердин жогорулашын алып салуу;

- КР Убактылуу Өкмөтүнүн Декретине ылайык коммуналдык кызмат көрсөтүүлөрдү берүүлөрдү КНСтен жана электр энергиясын, жылуулук энергиясын жана жаратылыш газын сатып өткөрүү салыгынан бошотуу;

- Кыргыз Республикасынын Убактылуу Өкмөтүнүн Декретине ылайык июндагы окуялардын натыйжасында Ош жана Жалал-Абад шаарларын салыктарды төлөөдөн бошотуу.

Жогоруда белгиленген факторлордун негизинде, салык органдары тарабынан мобилизацияланган кирешелердин бекитилген көрсөткүчтөрүн 2153 млн. сомго төмөндөтүү жагына оңдоо сунушталат. Мында Кумтөрдү эсепке албастан мамлекеттик салык кызматынын кирешеси 3302,5 млн. сомго төмөндөйт, анын ичинде буларга байланыштуу:

- 5,5%дан - 5,4%га чейин ИДПнын анык өсүшүнүн болжолдонгон төмөндөшү менен салыктардын түшүп калуусу дээрлик 2077 млн. сомду түзөт (республикалык бюджет боюнча - 1312 млн. сом);

- Электр жана жылуулук энергиясына тарифтердин жогорулашынын алынып салынышы, коммуналдык кызмат көрсөтүүнү берүүлөрдү КНСтен бошотуу жана электр энергиясын, жылуулук энергиясын жана жаратылыш газын сатып өткөрүү салыгынан бошотуу менен салыктык жоготуулар баалай келгенде 726 млн. сомду түзөт (республикалык бюджет боюнча - 550 млн. сом);

- Кыргыз Республикасынын Убактылуу Өкмөтүнүн Декретине ылайык июндагы окуялардын натыйжасында Ош жана Жалал-Абад шаарларын салыктардан бошотуу менен бюджеттин коромжусу баалай келгенде 500 млн. сомдон ашыкты түзөт (республикалык бюджет боюнча - 275 млн. сом).

Мында 1149,6 млн. сомго бекитилген суммага карата Кумтөрдөн түшүүнү көбөйтүү сунушталат, анын ичинен 637 млн. сомго алтын өндүрүүнүн болжолдонгон көлөмүнүн эсебинен жана Кумтөр менен жетишилген Макулдашууга ылайык 11 млн. доллар суммасында 2011-жыл үчүн авансалык төлөм. Ошентип быйылкы жылы алтын казып алуучу комбинаты боюнча күтүлгөн түшүүлөр 4162,6 млн. сомду түзөт. Баяндалганды эске алганда, быйылкы жылы мамлекеттик бюджетке МСКнын кирешелеринин түшүүсү дээрлик 24116 млн. сом күтүлөт. Бажы органдары контролдоочу кирешелерди дээрлик 1000 млн. сомго азайтуу сунушталат. Бажылык төлөмдөрдү жана салыктарды төмөндөтүүнүн себеби импорттун болжолдонгон көлөмүнүн түшүп кетиши болду. Өз кезегинде импорт көлөмүнүн төмөндөшү өлкөдөгү болуп өткөн окуяларга, Казакстан жана Өзбекстан Республикалары менен чек аралардын быйылкы жылдын апрелинен май айына чейин жабылышы, КЭР тарабынан Кыргыз Республикасына товарлардын ташылышына жана транспорт каражаттарынын чыгышына чектөөнүн белгилениши, Россия тараптан Кыргыз Республикасына ташылып келинүүчү КММга экспорттук бажы алымынын киргизилиши менен байланышкан. Ошентип, 2010-жылга МБКнын кирешелеринин күтүлгөн түшүүсү 15615 млн. сомду түзөт. Мамлекеттик бюджеттин салыктык эмес түшүүлөрүндө электр жана жылуулук энергиясына тарифтердин жогорулашын алып салууга жана болуп өткөн окуяларга байланыштуу дээрлик 216 млн. сомго берилген бюджеттик ссудалар жана кредиттер боюнча пайыздар жыйымы төмөндөдү. Бекитилген бюджетте энергетикалык кампаниялар тарабынан электр жана жылуулук энергиясына тарифтердин жогорулашына байланыштуу ссудалар менен кредиттерди кайтаруу боюнча максималдуу суммалар салынгандыгын белгилей кетүү керек. Ошондой эле 109,6 млн. сомго мамлекеттик алымдын түшүүлөрү, 100 млн. сомго транспорт каражаттарын каттоо жана кайра каттоо үчүн акы алуулар да төмөндөтүлдү. Мында 460 млн. сомго дивиденддер боюнча болжол көбөйтүлдү жана 205 млн. сом суммасында АУБдан которулган каражат кошулду. Дивиденддер боюнча күтүлгөн түшүүлөр 2009-жылдагы акционердик коомдордун иш жыйынтыгына жана өткөн жылдар үчүн Мамлекеттик мүлк министрлигинин маалыматы боюнча орун алган карыздар боюнча пландалган, ошондой эле "Кыргызалтын" ААК менен жетишилген келишимге ылайык 4,3 млн. доллар өлчөмүндө Кумтөрдөн пландалган түшүүлөр кошулган. Ушуга байланыштуу үстүбүздөгү жылы салыктык эмес кирешелердин күтүлгөн көлөмү 11599,1 млн. сомду түзөт же бекитилген суммалардан 215 млн. сомго көп. Алынган расмий трансферттердин (гранттардын) түшүүсү 3932,9 млн. сомго көбөйтүлдү, анткени:

- КР Убактылуу Өкмөтү менен макулдашууга ылайык Россия бөлгөн 20 млн. доллар өлчөмүндө грант, 431 млн. сом суммасында утурлама фондунун эсеп-чотунан Япониянын жана Кытайдын гранттары жана 1 млн. доллар суммасында КЭРден гуманитардык жардам кошулду;

- 1,9 млн. долларга SWAP гранты көбөйдү.

Ошондой эле эл аралык донорлор менен жетишилген соңку макулдашууларга ылайык 2010-жылдын июнунда 67,5 млн. долларга тышкы гранттар көбөйдү (ДБ гранты - 7,5 млн. доллар, АӨБ - 40 млн. доллар, Россия - 10 млн. доллар жана Түркия - 10 млн. доллар). Мында, 194,2 млн. сомго МИП гранттарынын түшүүсү азайды. Ошентип, быйылкы жылдын акырына чейин эл аралык донорлордон тартылган гранттардын түшүүсү 11442,2 млн. сом көлөмүндө күтүлөт. Жогоруда келтирилген бардык оңдоолорду эске алганда мамлекеттик бюджеттин МИП гранттарын эсепке алуу менен жалпы кирешенин күтүлгөн жыйымы 2010-жылы дээрлик 62122,1 млн. сомду түзөт, бул 1105,6 млн. сомго бекитилген көрсөткүчтөн көп. Республикалык бюджеттин МИП гранттарын эсепке алганда жалпы кирешеси 54521,4 млн. сомду түзөт жана 2420,6 млн. сомго көбөйөт. Мамлекеттик бюджеттин ресурстук бөлүгүндө "Телеком" ААКны жана энергокомпанияларды менчиктештирүү келишимдерин сунушталып жаткан бузууларга байланыштуу 1950 млн. сомго менчиктештирүүдөн каражаттын төмөндөшү күтүлөт. Мында бюджеттик ссудалар жана кредиттер боюнча негизги сумманы тындыруунун түшүүлөрүн 22,2 млн. сомго жана Өкмөттүн эсеп-чотундагы калдыкты 154,1 млн. сомго жана Мамматрезервдин фондунун запастарын сатуу 540 млн. сомго көбөйтүү сунушталат. Ошондой эле 180,5 млн. доллар өлчөмүндө тартылып келген тышкы кредиттер суммасы кошулду (ДБ - 27,5 млн. доллар, ЭВФ - 33 млн. доллар, Кризиске каршы фонд - 120 млн. доллар).

Бюджеттин чыгаша бөлүгүнүн өзгөрүшү

2010-жылга республикалык бюджеттин чыгашасы 76190,5 млн. сомду түзөт жана бюджеттик каражаттардын эсебинен 11940,3 млн. сомго кошумча көбөйтүлдү жана өнүктүрүү бюджетинин каражатынын эсебинен 1415,9 млн. сомго азайтылды. Жалпысынан 2010-жылга республикалык бюджеттин чыгашаларынын жалпы көлөмү 10524,4 млн. сом суммасына кошумча көбөйтүлдү.

Жалпы багыттагы мамлекеттик кызмат

"Жалпы багыттагы мамлекеттик кызматты" каржылоого чыгаша 18856,1 млн. сомду түзөт жана бюджеттик каражаттардын эсебинен 2354,7 млн. сомго көбөйгөн жана өнүктүрүү бюджетинин эсебинен 105,5 млн. сомго азайган. Ушул бөлүм боюнча чыгашаларды көбөйтүүнүн жалпы суммасы 2249,2 млн. сомду түздү. Аткаруучу жана мыйзам чыгаруучу органдардын бюджеттик каражаттарынын чыгашасы 2010-жылдын такталган планы боюнча 930,7 млн. сомду түзгөн жана 2010-жылдын бекитилген планына (899,1 млн. сом) салыштырмалуу көбөйүү 31,6 млн. сом, б.а. өсүш 3,5%. Ушул бөлүм боюнча мезгил ичинде чыгашалардын азаюусу менен көбөйүүсү болуп өттү. Бюджеттик каражаттын азайышы Кыргыз Республикасынын Президентинин Аппараты, Кыргыз Республикасынын Президентинин Секретариаты, коргоо жана укук тартиби боюнча Кыргыз Республикасынын Президентинин Мамлекеттик кеңешчиси, Кыргыз Республикасынын өнүктүрүү инновациялар жана инвестициялар Борбордук Агенттиги ж.б. сыяктуу Кыргыз Республикасынын Президент Институтунун структуралык бөлүктөрүнүн жоюлушуна байланыштуу болуп өттү. Ошондой эле ишинин токтотулушуна байланыштуу Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин сметасы боюнча чыгашалар азайтылды. Мындан тышкары, булар менен бир катарда эле Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 02.08.2010-ж. № 16-б буйругунун негизинде 20,0 млн. сомго Өкмөт үйүн капиталдык оңдоолорду жүргүзүүгө "Имараттар жана курулмалар" статьясы боюнча Кыргыз Республикасынын Президентинин Иш Башкармалыгынын чыгашасы көбөйтүлдү. Ошондой эле эмгек акы жана социалдык фондго төгүмдөр статьялары боюнча чыгашалар 69,7 млн. сомго көбөйдү, 12.08.2010 № 125 Президенттин Жарлыгына ылайык ал Президенттик Администрациянын жана Президенттин Иш башкаруу башкармалыгынын кызматкерлеринин эмгек акы төлөө фондусунун жогорулашына байланыштуу болду. Финансылык жана салыктык-бюджеттик иштердин бюджеттик каражаттар чыгашасы 2010-жылдын такталган планы боюнча 1028,0 млн. сомду түздү жана 2010-жылдын бекитилген планына (999,2 млн. сом) салыштырмалуу 28,7 млн. сомго көбөйдү, б.а. өсүш 2,9%. Бюджеттик каражаттардын көбөйүшү Кыргыз Республикасынын Финансы министрлиги менен Мамлекеттик салык кызматынын ведомстволук мекемелеринин эмгек акысы боюнча кошумча керектөөлөр менен байланышкан. Ошондой эле, КР ФМ ведомстволук мекемелеринин кайрылууларынын негизинде дагы башка чыгашалардын корголбогон статьялары боюнча болду. "Эл аралык мамиленин" бюджеттик каражаттарынын чыгашасы 2010-жылдын такталган планы боюнча 484,4 млн. сомду түздү жана 2010-жылдын бекитилген планына (466,6 млн. сом) салыштырмалуу 17,9 млн. сомго көбөйдү, б.а. өсүш 3,8%. Кыргыз Республикасынын Президентинин 05.03.2010-ж. № 69 Жарлыгы менен Афганистанда Кыргыз Республикасынын Элчилигин ачуунун эсебинен, ошондой эле ИИМ күзөт бөлүмүнүн кайтарылуучу объекттеринин көбөйүшүнүн эсебинен бюджеттик каражатты көбөйтүү жүргүзүлдү. "Кадрдык тейлөөнүн жалпы маселелеринин" бюджеттик каражаттарынын чыгашасы 2010-жылдын такталган планы боюнча 48,7 млн. сомду түздү. 2010-жылдын бекитилген планына (48,3 млн. сом) салыштырмалуу 0,4 млн. сомго көбөйгөн. "Жалпы пландаштыруу жана стат кызматынын" бюджеттик каражаттарынын чыгашасы 2010-жылдын такталган планы боюнча 208,9 млн. сомду түздү. 2010-жылдын бекитилген планына (208,9 млн. сом) салыштырмалуу өзгөрүү жок. "Башка категорияларга таандык болбогон жалпы багыттагы мамлекеттик кызмат көрсөтүүнүн" бюджеттик каражаттарынын чыгашасы 2010-жылдын такталган планы боюнча 500,0 млн. сомду түздү. 2010-жылдын бекитилген планына (251,8 млн. сом) салыштырмалуу 248,2 млн. сомго көбөйгөн же өсүш 1,9 эсе. Бюджеттик каражаттардын көбөйүшү Кыргыз Республикасынын Референдумун өткөрүү (Кыргыз Республикасынын жаңы Конституциясы) боюнча кошумча керектөөлөр жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине алдыдагы шайлоолор менен байланышкан. Мындан тышкары, көбөйтүү жагында чектөөлөр Кыргыз Республикасынын Президентинин 13.11.2009-ж. № 512 Жарлыгына ылайык экономикалык классификациянын корголгон статьялары боюнча кошумча бөлүнгөн каражаттар менен байланыштуу болгон (коммуналдык кызмат көрсөтүүгө, анын ичинде электр энергиясына тарифтердин жогорулашы).

Кыргыз Республикасынын мамлекеттик карыздар бюджетинин өзгөрүшү

Ресурстар: 2010-жылы бюджеттин киреше бөлүгүн төмөнкүлөрдөн түшүүлөрдөн камсыз кылуу пландалган:

1. Салыктык эмес төлөмдөр, анын булактары "КРУБ тууралуу" мыйзамга ылайык республикалык бюджетке которууга таандык болгон Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын (КРУБ) пайдасынын 70% болуп саналат;

2. Бюджеттин тартыштыгын жабуу максатында чыгарылуучу мамлекеттик баалуу кагаздарды (МБК) жайгаштыруудан каражаттарды тартуу.

(млн. сом)

2010-жылы МКВны жайгаштыруудан түшүүлөр такталган бюджетте 4407,4 млн. сомду түзөт, бул баштапкы пландан өзгөрүүсүз кала берген. Чыгашалар:

А) Тышкы карыз

Кыргыз Республикасынын 2010-жылга тышкы карыз бюджети чыгымдоонун катуу тартибин камсыз кылууга жана чет өлкөлүк зайымдарды тартып келүүгө багытталган Кыргыз Республикасынын Өкмөтү жүргүзүп жаткан иштерди эсепке алуу менен түзүлгөн, ал төмөнкүдөй максаттуу багыттар менен өлчөнөт:

1. Кыргыз Республикасынын тышкы карызын тындыруу боюнча төлөмдөрдүн мөөнөтүнөн өткөрүүгө жол бербөө (11.03.2005-ж. Париж Клубунун Протоколунун алкагында кайра структуралаштыруу жөнүндө эки тараптуу макулдашуу түзүүнүн жүрүшүндө келип чыккандарды кошпогондо);

2. Жаңы тышкы карыз алуулар үчүн жеңилдик берүүнүн 35% минималдуу деңгээлин сактап калуу жана мамлекеттик башкаруунун жергиликтүү органдарына КР ФМнын айкын уруксатысыз карыз алууларга тыюу салуу;

3. Кандайдыр бир жеңилдик берилбеген мамлекеттик зайымдарды тартуудан жана алар боюнча кепилдиктерди берүүдөн баш тартуу;

4. Жаңы тышкы карыз алууларды ишке ашыруунун жүрүшүндө МИПтин сандык жана сапаттык талаптарын жолдоо.

Мамлекеттик карыздар бюджетин эсептөөдө төмөнкүдөй абалкы маалыматтар көңүлгө алынды:

- 30.05.2010-жылдагы абал боюнча өздөштүрүлгөн жана тындырылбаган мамлекеттик карыздын суммасы 110,168 млрд. сомду түзгөн (2,398 млрд. АКШ доллары);

- Кыргыз Республикасынын тышкы кредиттерин тейлөөнүн колдонуудагы графигине ылайык 2010-жылдын январь айынан майына чейинки мезгилде мамлекеттик карызды иш жүзүндө тейлөө жана 2010-жылдын июнь-декабрына чыгашалардын болжолу;

- АКШ долларынын алмашуу курсу - 45,3 сом;

- Тышкы зайымдар боюнча өздөштүрүлгөн иш жүзүндөгү (январь-май) жана пландалган (июнь-декабрь) каражат көлөмү.

Кыргыз Республикасынын 2010-жылга тышкы карызын тейлөө боюнча мамлекеттик бюджеттин чыгашасы:

(млн. сом)

Тышкы карызды тейлөө боюнча чыгашанын 15,51%га (524,80 млн. сом) көбөйүшү төмөнкүдөй себептерден улам болуп өттү:

- Кыргыз Республикасы КР Финансы министрлиги атынан, Немец Өнүктүрүү Банкы (KFW) жана жамаатты өнүктүрүү жана инвестирлөө Агенттиги (АРИС) ортосунда 2010-жылдын 31-мартындагы макулдашуунун негизинде (КРӨнүн 25.12.2009-ж. № 723 буйругу менен жактырылган) "Карыз конверсиясы II - Коммуналдык инфраструктура" долбооруна акча каражаты бөлүнгөн;

- "РФ алдында КРнын карызын жөнгө салуу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын жана Россия Федерациясынын Өкмөттөрү ортосунда 2005-жылдын 5-сентябрындагы Макулдашуунун негизинде 2010-жылдын августунда жана сентябрында мурда берилген кредиттер боюнча 2009-2010-жылдар үчүн Россия Федерациясынын алдында Кыргыз Республикасынын карызын тындыруу жүргүзүлөт;

- АКШ долларынын болжолдуу курсунун 45,3кө чейин көтөрүлүшү (РБны эсептөөдө 44,0 курсу колдонулган).

Б) Ички карыз

Ушул мезгилде ички карызды башкаруу жагында саясаттын негизги багыттары төмөнкүлөр болду:

- Кыргыз Республикасынын мамлекеттик баалуу кагаздарын чыгаруу, жайгаштыруу, жүгүртүү жана тындыруу боюнча колдонуудагы ченемдик-укуктук базага өзгөртүүлөрдү киргизүү;

- Негизги карызды тындыруу боюнча төлөмдөр - 4365,69 млн. сом;

- Пайыздарды тейлөө - 835,64 млн. сом.

2010-жылдын I кварталы үчүн иш жүзүндөгү чыгашаларды, инфляция деңгээлинин өзгөрүшүн жана мамлекеттик баалуу кагаздарга кирешелүүлүк ченин эсепке алуу менен мамлекеттик ички карызды тейлөөнүн көрсөткүчтөрүн кайра эсептөө 2010-жылы төмөнкүдөй көрсөткүчтөрдү түздү:

(млн. сом)

2010-жылы мамлекеттик тышкы карызды тейлөө боюнча чыгашаларды көбөйтүү 0,88% (45,59 млн. сом) сунушталат. Негизги сумма боюнча МБКны тейлөөнүн көбөйүшүнүн жана пайыздар боюнча МБКны тейлөөнүн азайышынын негизги себеби төмөнкүлөр болуп саналат:

- 2009-жылдын аягында жана 2010-жылдын 1-кварталынын башталышында МБК боюнча кирешелүүлүк ченинин, болжолдуу көрсөткүчтөргө салыштырмалуу инфляциянын төмөндөшү, пайыздар боюнча чыгашалардын 73,22 млн. сомго азайышына алып келди;

- 2009-жылдын аягында жана 2010-жылдын I-II кварталында МБК эмиссия көлөмдөрүн арттыруу 118,81 млн. сомго негизги сумма боюнча МБК боюнча чыгашалардын көбөйүшүнө алып келди.

Жергиликтүү бюджеттер

2010-жылга жергиликтүү бюджеттердин чыгашаларынын такталган планынын көлөмү 14674,4 млн. сомду түздү, 2010-жылга жергиликтүү бюджеттердин планына салыштырмалуу 14107,8 млн. сом ("Кыргыз Республикасынын 2010-жылга республикалык бюджети жана 2011-2012-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык), көбөйүү 566,6 млн. сомду түздү. Мында жергиликтүү бюджеттердин өздүк кирешеси 7866,2 млн. сомду түздү же 1308,9 млн. сомго азайды (бекитилген план 9175,1 млн. сом). Жергиликтүү бюджеттердин көбөйүшү республикалык бюджеттен жергиликтүү бюджеттерге берилүүчү каражаттардын эсебинен болуп өттү. Категориялык гранттар боюнча такталган план 4085,0 млн. сомду түздү, бекитилген суммага салыштырмалуу азаюу 27,6 млн. сомду түздү (бекитилген план 4112,6 млн. сом), категориялык гранттардын азайышы "Мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу төгүмдөрүнүн тарифтери жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү жөнүндө 20.07.2009-ж. № 238 Кыргыз Республикасынын Мыйзамына байланыштуу болду. Теңөө гранттары боюнча такталган план 946,1 млн. сомду түздү. Бекитилген суммага салыштырмалуу көбөйүү 126,0 млн. сомду түздү (бекитилген план 820,1 млн. сом), теңөө грантынын суммасынын көбөйүшү Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн "Кыргыз Республикасынын жергиликтүү өз алдынча башкаруусунун аткаруучу-тескөөчү органынын типтүү түзүмүн жана штаттык санын бекитүү тууралуу" 04.12.2009-ж. № 726 токтомун аткарууга алып, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына эмгек акы фондусун жабууга жергиликтүү бюджеттерге каражат бөлүүгө, ошондой эле жергиликтүү бюджеттердин киреше бөлүгүнүн түшүп калуу коромжусун компенсациялоого байланышкан. "Кыргыз Республикасынын 2010-жылга республикалык бюджети жана 2011-2012-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына жана Кыргыз Республикасынын ченемдик-укуктук актыларына ылайык республикалык бюджеттен жергиликтүү бюджеттерге берилүүчү 1777,1 млн. сом суммасында каражат бөлүнгөн, анын ичинде:

- "Кыргыз Республикасынын жалпы билим берүүчү мектептеринде окуучулардын тамактануусун уюштуруу тууралуу" 27.06.2002-ж. № 111 Кыргыз Республикасынын мыйзамына ылайык 1-4-класстардын окуучуларынын тамактануусуна 188,5 млн. сом бөлүнгөн;

- Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 26.09.2008-ж. № 540 токтомуна ылайык саламаттык сактоо мекемелеринин кызматкерлеринин медициналык стажы үчүн 2004-2005-жылдарга үстөк акы төлөөгө 58,0 млн. сом бөлүнгөн;

- Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 27.02.2008-ж. № 65 токтому менен бекитилген төлөөлөр графигине ылайык билим берүү мекемелеринин кызматкерлерине педагогикалык стаж үчүн үстөк акы төлөөгө 2004-2005-жылдар үчүн 739,8 млн. сом бөлүнгөн;

- Кыргыз Республикасынын Президентинин "Энергия алып жүрүүчүлөргө тарифтик саясаттын өзгөрүшүндө бюджеттик чөйрөнүн кызматкерлеринин эмгек акысына кошумча акы белгилөө тууралуу" 13.11.2009-ж. № 512 Жарлыгын аткарууга алып, 188,2 млн. сом каржыланган;

- Мектептерди учурдагы оңдоого, жакырчылыкты кыскартуунун борборлоштурулган фондусунан Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлиги тарабынан берилген бөлүштүрүү тизмесине ылайык 97,2 млн. сом бөлүнгөн;

- Кыргыз Республикасынын Президентинин "Кыргыз Республикасынын министрликтеринин, административдик ведомстволорунун жана дагы башка органдарынын штаттык санынын чеги жөнүндө" 14.12.2009-ж. № 573 Жарлыгын аткарууга алып, республикалык бюджеттен социалдык кызматкерлердин эмгек акысына 14,6 млн. сом бөлүнгөн;

- "Кыргыз Республикасынын 2010-жылга республикалык бюджети жана 2011-2012-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамын аткарууга алып, аз камсыз болгон үй-бүлөлөргө турак жай субсидияларына 72,0 млн. сом бөлүнгөн;

- Коммуналдык кызмат көрсөтүүлөр боюнча жергиликтүү бюджеттердин кредитордук карызын тындырууга кошумча 195,8 млн. сом бөлүнгөн (электр энергиясы, жылуулук энергиясы);

- Ош шаарына, Ош, Жалал-Абад жана Баткен областтарына гуманитардык жардам көрсөтүүгө, азык-түлүк товарлары менен өз убагында камсыздоого Убактылуу Өкмөттүн фондусунан 73,0 млн. сом бөлүндү;

- 11.06.2010-жылдын каргашалуу окуяларына байланыштуу кирешелердин түшүп калуусуна байланыштуу 150,0 млн. сом суммасына Ош шаарынын жана Жалал-Абад шаарынын жергиликтүү бюджеттерине республикалык бюджеттен берилүүчү каражат.

Ошентип, 2010-жылга жергиликтүү бюджеттердин такталган чыгашаларынын жалпы көлөмү (райондордун жана ЖӨБ органдарынын бюджеттери) 14674,4 млн. сомду түздү, анын ичинен 6808,2 млн. сом республикалык бюджеттин каражатынын эсебинен каржылануучу трансферттер түздү же болбосо жергиликтүү бюджеттин жалпы көлөмүнөн 46,4%.

Коргоо

"Коргоо" бөлүмү боюнча чыгаша 3097,7 млн. сомду түзөт жана 535,0 млн. сомго бюджеттик каражаттарды жана 2,6 млн. сомго өнүктүрүү бюджетинин каражатын көбөйтүүнүн эсебинен 537,6 млн. сомго көбөйтүлдү. Кыргыз Республикасынын Коргоо министрлиги боюнча 2010-жылга такталган бюджет 866,7 млн. сомду түзөт, 2010-жылдын бекитилген бюджетине салыштырмалуу (639,9 млн. сом), чыгаша 226,8 млн. сомго көбөйдү, б.а. өсүш 35,0%. Чыгашалар 226,8 млн. сомго көбөйдү, анын ичинде төмөнкү статьялар боюнча:

- "Эмгек акы" 137,5 млн. сом, "Соцфондго төгүмдөр" 3,6 млн. сом, "Кызматтык кыдырууга чыгаша" - 0,3 млн. сом, "Коммуналдык кызмат" 39,4 млн. сом, "Транспорттук кызмат" - 25,0 млн. сом, "Дагы башка кызмат көрсөтүүлөр" - 6,5 млн. сом, "Дары-дармектер" - 0,1 млн. сом, "Тамак-аш азыктары" - 17,6 млн. сом, "Аскер кызматчыларын камсыздандыруу" - 2,8 млн. сом.

"Машиналар жана жабдуулар" статьясы боюнча чыгаша 6,0 млн. сомго азайтылды. Чыгашалардын көбөйүшү Кыргыз Республикасынын Убактылуу Өкмөтүнүн 2010-жылдын 12-апрелиндеги № 9 Декретинин негизинде Кыргыз Республикасынын мамлекеттик күзөт кызматынын жоюлушуна жана функциясын, тийиштүү штаттарын, документтерин жана материалдык-техникалык каражаттарын Кыргыз Республикасынын Коргоо министрлигине өткөрүүгө байланыштуу, Кыргыз Республикасынын Президентинин 13.11.2009-ж. № 512 Жарлыгынын, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 12.11.2009-ж. № 699 токтомунун, Убактылуу Өкмөттүн 23.06.2010-ж. № 98/3 токтомунун, Убактылуу Өкмөттүн 25.06.2010-ж. № 504 буйругунун негизинде жүргүзүлдү. Чыгашаларды азайтуу Кыргыз Республикасынын "Мамлекеттик камсыздандыруу жөнүндө" мыйзамына, Кыргыз Республикасынын Коргоо министрлигинин 20.04.2010-ж. № 21/750 катына негизденип жүргүзүлдү. Кыргыз Республикасынын мамлекеттик Чек ара кызматы боюнча 2010-жылга такталган бюджети 781,5 млн. сомду түзөт, 2010-жылдын бекитилген бюджетине салыштырмалуу (593,6 млн. сом) чыгаша 187,3 млн. сомго көбөйдү, б.а. 31,1%. Чыгашалар 187,3 млн. сомго көбөйдү, анын ичинде статьялар:

- "Эмгек акы" 152,9 млн. сом, "Соцфондго төгүмдөр" 0,8 млн. сом, "Коммуналдык кызмат" - 1,0 млн. сом, Транспорттук кызмат" - 3,4 млн. сом, "Дагы башка кызматтарды алуу " - 17,6 млн. сом, алардын ичинен мамлекеттик чек арага тикенек зымдарын сатып алууга 5,6 млн. сом жана таш көмүр алууга 12,0 млн. сом, "Тамак-аш азыктарын алуу" - 2,0 млн. сом, "Медикаменттерди алуу" - 1,0 млн. сом; "Аскер кызматчыларын камсыздандыруу" - 6,0 млн. сом, "Имараттар жана курулмалар" - 3,6 млн. сомго буу казандарын оңдоого.

Чыгашалардын көбөйүшү Кыргыз Республикасынын Президентинин 13.11.2009-ж. № 512 Жарлыгынын, Кыргыз Республикасынын Убактылуу Өкмөтүнүн 23.06.2010-ж. № 98/3 токтомунун, Убактылуу Өкмөтүнүн 25.06.2010-ж. № 504 буйругунун негизинде болду. Кыргыз Республикасынын Аскер прокуратурасына 2010-жылга такталган бюджет 20,5 млн. сомду түзөт, 2010-жылдын бекитилген бюджетине салыштырмалуу (16,5 млн. сом) чыгаша 4,0 млн. сомго көбөйдү. Чыгаша 4,0 млн. сомго көбөйдү, анын ичинде бул статьялар боюнча:

- "Эмгек акы"- 4,0 млн. сом, "Коммуналдык кызматтар" - 0,2 млн. сом, "Соцкамсыздоого жөлөк пулдар" 0,2 млн. сом.

Чыгаша 0,4 млн. сомго азайды, анын ичинде бул статьялар боюнча: "Дагы башка кызмат көрсөтүүлөрдү алуу" - 0,2 млн. сом, "Имараттар жана курулмалар" - 0,1 млн. сом, "Машиналар жана жабдуулар" - 0,1 млн. сом. Чыгашалардын көбөйүшү Кыргыз Республикасынын Президентинин 13.11.2009-ж. № 512 Жарлыгынын, Кыргыз Республикасынын Убактылуу Өкмөтүнүн 23.06.2010-ж. № 98/3 токтомунун негизинде жүргүзүлдү. Чыгашалардын азайышы "2010-жылга кошумча республикалык бюджет жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Убактылуу Өкмөтүнүн Декретинин негизинде жүргүзүлдү. Кыргыз Республикасынын Аскер сотуна 2010-жылга такталган бюджет 18,1 млн. сомду түзөт, 2010-жылдын бекитилген бюджетине салыштырмалуу (15,8 млн. сом) чыгаша 2,2 млн. сомго "Эмгек акы" статьясы боюнча көбөйдү. Чыгашалардын көбөйүшү Кыргыз Республикасынын Президентинин 13.11.2009-ж. № 512 Жарлыгынын, Кыргыз Республикасынын Убактылуу Өкмөтүнүн 23.06.2010-ж. № 98/3 токтомунун негизинде жүргүзүлдү. Өзгөчө кырдаалдар министрлиги (аппарат) боюнча 2010-жылдын бюджетин аткаруунун жүрүшүндө төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилди: Бул статьялар көбөйтүлдү: 2111 "Эмгек акы" 103,2 миң сом, 2121 "Соцфондго төгүмдөр" 17,6 миң сом, бул коммуналдык кызматка тарифтердин жогорулашына байланыштуу болду. Бул статьялар азайтылды: 2111 "Эмгек акы" 773,3 миң сом, 2121 "Соцфондго төгүмдөр" 133,3 миң сомго КР Эсептөө палатасынын аудитине ылайык. Өзгөчө кырдаалдар министрлиги боюнча (аппарат) такталган бюджет 46593,8 миң сомду түздү. 2010-жылы бюджетти аткаруунун жүрүшүндө Өзгөчө кырдаалдар министрлигине (ведомстволук) төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилди - бул статьялар көбөйтүлдү: 2111 "Эмгек акы" 1600,8 миң сом, 2121 "Соцфондго төгүмдөр" 276,0 миң сом, коммуналдык кызматка тарифтердин жогорулашына байланыштуу болду. Бул статьялар азайтылды: 2111 "Эмгек акы" 1559,9 миң сом, 2121 "Соцфондго төгүмдөр" 35,5 миң сомго КР Эсептөө палатасынын аудитине ылайык.

- 2215 "Дагы башка кызмат көрсөтүүлөрдү алуу" статьясы 1000,0 миң сомго азайды.

- 2211 "Кызматтык иш-сапарына чыгаша" статьясы 3500,0 миң сомго жана 3112 "Машиналар жана жабдуулар" - 3000,0 миң сомго көбөйдү.

ӨКМ боюнча такталган бюджет (ведомстволук) 493669,7 миң сомду түздү. 2010-жылы бюджетти аткаруунун жүрүшүндө Өзгөчө кырдаалдар министрлиги боюнча (гидрометрология башкы башкармалыгы) төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилди: 2111 "Эмгек акы" 806,4 миң сомго, 2121 "Соцфондго төгүмдөр" 139,2 миң сомго, коммуналдык кызматка тарифтердин жогорулашына байланыштуу болду. ӨКМ боюнча такталган бюджет (гидромет) 44724,9 миң сомду түздү. 2010-жылы бюджетти аткаруунун жүрүшүндө Өзгөчө кырдаалдарды алдын алуу жана кесепеттерин жоюу боюнча атайын эсеп-чотко төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилди:

- 2215 "Дагы башка кызмат көрсөтүүлөрдү алуу" статьясы 7500,0 миң сомго азайды.

Өзгөчө кырдаалдарды алдын алуу жана кесепеттерин жоюу боюнча атайын эсеп-чот боюнча такталган бюджет 92500,0 миң сомду түздү. Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин селден-суудан коргоо башкармалыгы боюнча 2010-жылы бюджетти аткаруунун жүрүшүндө төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилди - бул статьялар көбөйтүлдү: 2111 "Эмгек акы" 86,1 миң сом, 2121 "Соцфондго төгүмдөр" 14,8 миң сом, коммуналдык кызматка тарифтердин жогорулашына байланыштуу болду. ӨКМдин Селден-суудан сактоо башкармалыгы боюнча такталган бюджет 112769,1 миң сомду түздү. 2009-жылдын бюджетин аткаруунун жүрүшүндө ӨКМдин мамлекеттик өрткө каршы кызматы башкы башкармалыгы боюнча төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилди:

- 2111 "Эмгек акы" статьясы 13454,3 миң сомго жана 2121 "Соцфондго төгүмдөр" 4194,3 миң сомго көбөйдү;

- 2211 "Кызматтык кыдырууларга чыгаша" статьясы 2000,0 миң сомго, 2214 "Транспорттук кызмат" - 5400,0 миң сомго, 2217 "Дары-дармектерди алуу" - 500,0 миң сомго, 2218 "Тамак аш азыктарын алуу" - 49229,4 миң сомго, 2711 "Аскер кызматчыларын мамлекеттик милдеттүү камсыздандыруу 2000,0 миң сомго көбөйдү.

ӨКМ мамлекеттик өрткө каршы кызматы Башкы башкармалыгы (ГУГПС) боюнча такталган бюджет 342705,1 миң сомду түздү.

Коомдук тартип жана коопсуздук

Бөлүм боюнча чыгаша 6182,9 млн. сомду түзөт жана бюджеттик каражаттын эсебинен 1575,4 млн. сомго жана өнүктүрүү бюджетинин каражатынын эсебинен 119,2 млн. сомго көбөйтүлгөн. Ушул бөлүмдүн чыгашаларын көбөйтүүнүн жалпы суммасы 1694,6 млн. сомду түзгөн. "Кыргыз Республикасынын Улуттук коопсуздук мамлекеттик кызматы боюнча такталган бюджет 2010-жылы 601,0 млн. сомду түздү, 2010-жылдын бекитилген бюджетине салыштырмалуу (313,0 млн. сом) чыгаша 288,0 млн. сомго көбөйгөн, б.а. өсүш 92,0%. Чыгаша 288,0 млн. сомго көбөйгөн, анын ичинде бул статьялар боюнча: "Эмгек акы" 187,7 млн. сом, "Соцфондго төгүмдөр" 0,2 млн. сом, "Кызматтык кыдырууга чыгаша" 14,9 млн. сом, "Коммуналдык кызмат" 1,1 млн. сом, "Транспорттук кызмат" 20,1 млн. сом, "Дагы башка кызмат көрсөтүүлөрдү алуу" 28,7 млн. сом, "Дары-дармектерди алуу" 0,1 млн. сом, "Тамак-аш азыктарын алуу" 7,7 млн. сом, "Аскер кызматчыларын камсыздандыруу" 3,2 млн. сом, "Имараттар жана курулмалар" 7,1 млн. сом, "Машиналар жана жабдуулар" 17,3 млн. сом. Чыгашалардын көбөйүшү Кыргыз Республикасынын Убактылуу Өкмөтүнүн 2010-жылдын 12-апрелиндеги № 9 Декретинин негизинде Кыргыз Республикасынын мамлекеттик күзөт кызматынын жоюлушуна жана функциясынын, тийиштүү штаттарынын, документтеринин жана материалдык-техникалык каражатынын улуттук коопсуздук мамлекеттик кызматына өткөрүлүшүнө байланыштуу жүргүзүлдү. Ошондой эле, чыгашалардын көбөйүшү КР Убактылуу Өкмөтүнүн 12.06.2010-ж. № 35-б жана 01.07.2010-ж. № 515-б буйруктарынын негизинде Ош жана Жалал-Абад областтарындагы окуяларга байланыштуу жана КР Убактылуу Өкмөтүнүн 25.06.2010-ж. № 98/3-с токтомуна ылайык 2010-жылдын 1-июлунан баштап күч структураларынын эмгек акысын жогорулатууга байланыштуу жүргүзүлдү. Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик күзөт кызматы боюнча 2010-жылдын такталган бюджети 40,7 млн. сомду түздү, 2010-жылдын бекитилген бюджетине салыштырмалуу (195,7 млн. сом), чыгаша 155,0 млн. сомго же 4,8 эсеге азайган. Чыгаша 155,0 млн. сомго азайган, анын ичинде бул статьялар боюнча: "Эмгек акы" 106,7 млн. сом, "Соцфондго төгүмдөр" 0,7 млн. сом, "Кызматтык кыдырууга чыгаша" 2,4 млн. сом, "Коммуналдык кызмат" 6,3 млн. сом, "Транспорттук кызмат" 8,7 млн. сом, "Дагы башка кызмат көрсөтүүлөрдү алуу" 6,7 млн. сом, "Дары-дармектерди алуу" 0,2 млн. сом, "Тамак-аш азыктарын алуу" 22,8 млн. сом, "Аскер кызматчыларын камсыздандыруу" 0,5 млн. сом. 6,0 млн. сом суммасында чыгашалардын көбөйүшү Кыргыз Республикасынын Президентинин 2010-жылдын 15-февралындагы № 49-ДСП Жарлыгынын негизинде мамлекеттик күзөт кызматына Кыргыз Республикасынын мамлекеттик маанилүү объекттерин: Жогорку Кеңешти, Эсептөө Палатасын, Конституциялык жана Жогорку сотторду кайтаруу жана коопсуздугун камсыз кылуу боюнча кошумча милдет жүктөлгөндүгүнө байланыштуу жүргүзүлгөн. Чыгашалардын азайышы "Мамлекеттик камсыздандыруу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын жана Кыргыз Республикасынын Убактылуу Өкмөтүнүн 2010-жылдын 12-апрелиндеги № 9 Декретинин негизинде Кыргыз Республикасынын мамлекеттик күзөт кызматынын жоюлушуна жана функцияларынын, тийиштүү штаттарынын, документтеринин жана материалдык-техникалык каражатынын Кыргыз Республикасынын улуттук коопсуздук мамлекеттик кызматына жана Коргоо министрлигине өткөрүлүшүнө байланыштуу жүргүзүлдү. Кыргыз Республикасынын Финансылык полиция мамлекеттик кызматы боюнча 2010-жылдын такталган бюджети 118,7 млн. сомду түздү, 2010-жылдын бекитилген бюджетине салыштырмалуу (124,4 млн. сом), чыгаша 5,7 млн. сомго же 4,6% азайган. Чыгаша 0,8 млн. сомго көбөйгөн, анын ичинде бул статьялар боюнча: "Эмгек акы" 0,3 млн. сом, "Коммуналдык кызмат" 0,5 млн. сом. Чыгаша 6,5 млн. сомго азайган, анын ичинде бул статьялар боюнча: "Соцфондго төгүмдөр" 0,1 млн. сом, "Транспорттук кызмат" 0,1 млн. сом, "Дагы башка кызмат көрсөтүүлөрдү алуу" 2,0 млн. сом, "Имараттар жана курулмалар" 0,8 млн. сом, "Машиналар жана жабдуулар" 3,5 млн. сом. Чыгашалардын көбөйүшү КР Президентинин 2008-жылдын 8-сентябрындагы № 325 Жарлыгына ылайык жана Кыргыз Республикасынын Президентинин 2009-жылдын 13-ноябрындагы № 512 Жарлыгынын жана КРӨнүн 2009-жылдын 12-ноябрындагы № 699 токтомунун негизинде КР ФПК кызматкерлеринин эмгек акысын жогорулатууга байланыштуу жүргүзүлгөн. Чыгашаларды азайтуу "Мамлекеттик камсыздандыруу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын жана товардык-материалдык байлыктардын ченемден ашыкча запастарын эсепке кошуунун негизинде жүргүзүлдү. Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрлиги боюнча такталган бюджет 2010-жылы 1937,8 млн. сомду түздү, 2010-жылдын бекитилген бюджетине салыштырмалуу (1243,7 млн. сом) чыгаша 694,1 млн. сомго көбөйгөн, б.а. өсүш 55,8%. Чыгаша 694,1 млн. сомго көбөйгөн, анын ичинде бул статьялар боюнча: "Эмгек акы" 424,5 млн. сом, "Соцфондго төгүмдөр" 1,8 млн. сом, "Кызматтык кыдырууга чыгаша" 6,1 млн. сом, "Транспорт кызматы" 14,6 млн. сом, "Дагы башка кызмат көрсөтүүлөрдү алуу" 45,6 млн. сом, "Тамак-аш азыктарын алуу" 41,8 млн. сом, "Аскер кызматчыларын камсыздандыруу" 29,5 млн. сом, "Имараттар жана курулмалар" 56,9 млн. сом, "Машиналар жана жабдуулар" 72,0 млн. сом. Кыргыз Республикасынын Убактылуу Өкмөтүнүн "Бир жолку материалдык жардам көрсөтүү тууралуу" 2010-жылдын 8-апрелиндеги № 1 токтомунун, КР Президентинин "КР ИИМ кызматкерлеринин жана аскер кызматчыларынын ишине дем берүү боюнча кошумча чаралар жөнүндө" 2009-жылдын 27-мартындагы № 178 ДСП Жарлыгынын негизинде 2000 сом өлчөмүндө акы төлөөгө (АКН кызматкерлерине), "КР укук коргоо органдарынын, Куралдуу Күчтөрүнүн жана дагы башка аскердик түзүлүштөрүнүн өз эрки менен жалданма жана жарандык персоналынын эмгегине акы төлөө шарттары тууралуу" КРӨнүн 2008-жылдын 14-августундагы № 440 токтомунун негизинде жана КР ИИМ ИА кыскартуунун эсебинен киргизилген ОВД кызматкерлерине эмгек акы төлөөгө КР Президентинин 13/02/2009-ж. № 101 Жарлыгына ылайык, Мамлекеттик каттоо кызматынын кызматкерлерине 2010-жылдын январы үчүн эмгек акы төлөөгө чыгашаларды көбөйтүү жүргүзүлдү. Ошондой эле, чыгашалардын көбөйүшү КР Убактылуу Өкмөтүнүн 13.06.2010-ж. № 454, 23.06.2010-ж. № 488, 01.07.2010-ж. № 512, 01.07.2010-ж. № 513, 09.07.2010-ж. № 523, 12.08.2010-ж. № 34 буйруктарынын негизинде жана 12.08.2010-ж. № 35 Ош жана Жалал-Абад облустарындагы окуяларга байланыштуу жүргүзүлдү. Чыгашалардын азайышы "Мамлекеттик камсыздандыруу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын негизинде жүргүзүлдү, азайтуунун эсебинен КР ИИМдин башка статьялары көбөйтүлдү жана 2010-жылдын 6-8-апрелиндеги окуялардын жүрүшүндө жапа чеккен кызматкерлерди дарылоого КР ИИМ дарылоо мекемесине өткөрүлүп берилди. Кыргыз Республикасынын ИИМ ИА боюнча такталган бюджет 2010-жылы 276,9 млн. сомду түздү, 2010-жылдын бекитилген бюджетине салыштырмалуу (85,6 млн. сом) чыгаша 191,3 млн. сомго көбөйгөн, б.а. өсүш 3 эсе. Чыгаша 191,3 млн. сомго көбөйгөн, анын ичинде бул статьялар боюнча: "Эмгек акы" 96,9 млн. сом, "Соцфондго төгүмдөр" 0,4 млн. сом, "Кызматтык кыдырууга чыгаша" 7,1 млн. сом, "Коммуналдык кызмат" 7,8 млн. сом, "Транспорттук кызмат" 8,9 млн. сом, "Дагы башка кызмат көрсөтүүлөрдү алуу" 27,4 млн. сом, "Тамак-аш азыктарын алуу" 30,0 млн. сом, "Аскер кызматчыларын камсыздандыруу" 8,7 млн. сом, "Машиналар жана жабдуулар" 3,5 млн. сом. Чыгашаны көбөйтүү Кыргыз Республикасынын Убактылуу Өкмөтүнүн "Бир жолку материалдык жардам көрсөтүү тууралуу" 2010-жылдын 8-апрелиндеги № 1 токтомунун негизинде, Кыргыз Республикасынын Президентинин 13.02.2009-ж. № 101 Жарлыгына ылайык штаттын кыскарышы боюнча бошонгон аскер кызматчылары алдында келип чыккан кредитордук карызга байланыштуу (жүйөлүү жөлөк пул, эмгектик өргүү акысы, жогорулатылган жөлөк пул жана материалдык жардам) жүргүзүлдү. Ошондой эле, чыгашалардын көбөйүшү КР Убактылуу Өкмөтүнүн 25.06.2010-ж. № 499 жана 01.07.2010-ж. № 513 буйруктарынын негизинде Ош жана Жалал-Абад облустарындагы окуяларга байланыштуу жүргүзүлдү. Чыгашаларды азайтуу "Мамлекеттик камсыздандыруу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын негизинде жүргүзүлдү, азайтуунун эсебинен КР ИИМ ИАнын башка статьялары көбөйтүлгөн. Кыргыз Республикасынын Жазаларды аткаруу мамлекеттик кызматына караштуу Коштоп жүрүү департаменти боюнча 2010-жылдын такталган бюджети 119,9 млн. сомду түздү, 2010-жылдын бекитилген бюджетине салыштырмалуу (104,7 млн. сом) чыгаша 15,2 млн. сомго, б.а. же 14,7% көбөйгөн. Чыгаша 15,2 млн. сомго көбөйгөн, анын ичинде бул статьялар боюнча: "Эмгек акы" - 14,4 млн. сом; "Соцфондго төгүмдөр" - 0,2 млн. сом; "Коммуналдык кызмат" 0,4 млн. сом, "Дагы башка кызматтарды алуу" 0,9 млн. сом. Чыгашалар 0,7 млн. сомго азайган, анын ичинде бул статьялар боюнча: "Имараттар жана курулмалар" 0,4 млн. сом, "Машиналар жана жабдуулар" - 0,3 млн. сом. Чыгашалардын көбөйүшү КР Убактылуу Өкмөтүнүн 13.06.2010-ж. № 454, 23.06.2010-ж. № 488, 01.07.2010-ж. № 512, 01.07.2010-ж. № 513, 09.07.2010-ж. № 523, 12.08.2010-ж. № 34 буйруктарынын негизинде жана 12.08.2010-ж. № 35 Ош жана Жалал-Абад облустарындагы окуяларга байланыштуу жана энергия алып жүрүүчүлөргө тарифтердин жогорулашынын негизинде жүргүзүлгөн. Чыгашалардын азайышы башка статьяларга которуу эсебинен жүргүзүлгөн. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Жазаларды аткаруу мамлекеттик кызматы боюнча бекитилген бюджет жок, анткени бул жаңы ведомство. Ошондуктан 2010-жылга каралган эмес. Такталган бюджет 8,6 млн. сомду түзөт. Жазаларды аткаруу департаменти ЖАМКга (аппарат) 8,6 млн. сом өлчөмүндөгү сумманы берген. Кыргыз Республикасынын ЖАМК караштуу жазаларды аткаруу департаменти боюнча такталган бюджет 2010-жылы 547,5 млн. сомду түздү, 2010-жылдын бекитилген бюджетине салыштырмалуу (486,6 млн. сом) чыгаша 60,9 млн. сомго көбөйгөн, б.а. өсүш 12,5%. Чыгаша 60,9 млн. сомго көбөйгөн, анын ичинде бул статьялар боюнча: "Эмгек акы" - 45,1 млн. сом; "Соцфондго төгүмдөр" 0,7 млн. сом, "Кызматтык кыдырууга чыгаша" 0,8 млн. сом; "Коммуналдык кызмат" 9,8 млн. сом, "Транспорттук кызмат" - 0,6 млн. сом; "Дагы башка кызматтарды алуу" - 8,5 млн. сом; "Тамак-аш азыктарын алуу" 1,4 млн. сом. Чыгашаны көбөйтүү КР Убактылуу Өкмөтүнүн 23.06.2010-ж. № 98/3-с токтомунун негизинде 2010-жылдын 1-июлунан баштап күч структураларынын эмгек акысынын жогорулашына жана ЖАМК караштуу жазаларды аткаруу департаментинин иш аракетин камсыз кылууга энергия алып жүрүүчүлөргө тарифтердин жогорулашынын негизинде жүргүзүлгөн (КРӨ токтому 12.11.2009-ж. № 699). 2010-жылы республикалык бюджетте сот системасы бөлүмү боюнча бардыгы болуп 673,1 млн. сом бекитилген. Учурдагы жылдын такталган бюджети 680,8 млн. сомду түзгөн. Бекитилген бюджетке салыштырмалуу бөлүм боюнча 6,7 млн. сомго же 0,9% чыгашаларды көбөйтүү жүргүзүлгөн. Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту боюнча 2010-жылы республикалык бюджетте 20,7 млн. сом бекитилген, быйылкы жылдын такталган бюджети 20,3 млн. сомду түзгөн. Бекитилген бюджетке салыштырмалуу 2,9 млн. сомго же 15,9% КР Конституциялык сотунун чыгашаларынын азайтуу жүргүзүлгөн. Чыгашалар 2,9 млн. сомго азайтылган, анын ичинде:

- 2211 "Кызматтык кыдырууга чыгаша" статьясы боюнча - 0,2 млн. сом;

- 2214 "Транспорттук кызмат" статьясы боюнча - 1,2 млн. сом;

- 2215 "Дагы башка кызмат көрсөтүүлөрдү алуу" статьясы боюнча 0,4 млн. сом;

- 3112 "Машиналар жана жабдуулар" статьясы боюнча - 0,5 млн. сом;

- 3111 "Имараттар жана курулмалар" статьясы боюнча - 0,7 млн. сом;

- 2212 "Дагы башка кызмат көрсөтүүлөрдү алуу" статьясы боюнча 0,3 млн. сом.

Кыргыз Республикасынын Жогорку соту боюнча 2010-жылы республикалык бюджетте 81,8 млн. сом бекитилген, учурдагы жылдын такталган бюджети 81,4 млн. сомду түзгөн. Бекитилген бюджетке салыштырмалуу 0,4 млн. сомго же 0,4% КР Жогорку сотунун чыгашаларынын азайтуу жүргүзүлгөн. Чыгашалар 0,5 млн. сомго көбөйтүлдү, анын ичинде:

- 2111 "Эмгек акы" статьясы боюнча - 0,5 млн. сом;

Чыгашалар 1,0 млн. сомго азайган анын ичинде:

- 2215 "Дагы башка кызмат көрсөтүүлөрдү алуу" статьясы боюнча 0,3 млн. сом;

- 3112 "Машиналар жана жабдуулар" статьясы боюнча - 0,7 млн. сом.

Кыргыз Республикасынын Башкы прокуратурасы боюнча 2010-жылы республикалык бюджетте 188,2 млн. сом бекитилген, учурдагы жылдын такталган бюджети 189,5 млн. сомду түзгөн. Бекитилген бюджетке салыштырмалуу 3,0 млн. сомго же 1,8% КР Башкы прокуратурасынын чыгашаларын көбөйтүү жүргүзүлгөн. Чыгашалар 6,3 млн. сомго көбөйтүлгөн, анын ичинде:

- 2111 "Эмгек акы" статьясы боюнча - 1,1 млн. сом;

- 2121 "Соцфондго төгүмдөр" статьясы боюнча - 0,2 млн. сом;

- 2215 "Дагы башка кызмат көрсөтүүлөрдү алуу" статьясы боюнча 2,5 млн. сом;

- 3111 "Имараттар жана курулмалар" статьясы боюнча - 0,5 млн. сом;

- 2211 ""Кызматтык кыдырууга чыгаша" 1,0 млн. сом.

Чыгашалар 0,5 млн. сомго азайтылган, анын ичинде: "- 2214 "Транспорттук кызмат" статьясы боюнча - 0,5 млн. сом; Кыргыз Республикасынын Омбудсмен (Акыйкатчы) аппараты боюнча 2010-жылы республикалык бюджетте 27,7 млн. сом бекитилген, учурдагы жылдын такталган бюджети 27,8 млн. сомду түзгөн. Бекитилген бюджетке салыштырмалуу 0,1 млн. сомго же 0,1% КР Омбудсменинин аппаратынын чыгашаларын көбөйтүү жүргүзүлгөн. Чыгашалар 0,07 млн. сомго көбөйтүлгөн, анын ичинде:

- 2111 "Эмгек акы" статьясы боюнча - 0,06 млн. сом;

- 2121 "Соцфондго төгүмдөр" статьясы боюнча - 0,01 млн. сом.

Чыгашалар 0,2 млн. сомго азайтылган, анын ичинде:

- 3111 "Имараттар жана курулмалар" статьясы боюнча - 0,2 млн. сом;

- 3112 "Машиналар жана жабдуулар" статьясы боюнча - 0,02 млн. сом.

КР Юстминге караштуу соттук экспертизалоо мамлекеттик борбору боюнча республикалык бюджетте 2010-жылы КР СЭМБга 13,9 млн. сом бекитилген. Учурдагы жылдын такталган бюджети 14,0 млн. сомду түзгөн. Бекитилген бюджетке салыштырмалуу соттук экспертизалоо мамлекеттик борборунун чыгашасы 0,1 млн. сомго же 0,1% көбөйтүү жүргүзүлгөн. Чыгаша 1,18 млн. сомго көбөйгөн, анын ичинде:

- 2111 "Эмгек акы" статьясы боюнча - 0,1 млн. сом;

- 2212 "Коммуналдык кызмат" - 0,18 млн. сом.

КР Сот департаменти боюнча 2010-жылы республикалык бюджетте 340,7 млн. сом бекитилген, учурдагы жылдын такталган бюджети 346,8 млн. сомду түзгөн. Бекитилген бюджетке салыштырмалуу 6,1 млн. сомго же 0,1% КР Сот департаментинин чыгашаларын көбөйтүү жүргүзүлгөн. Кыргыз Республикасынын Президентинин 2010-жылдын 12-февралындагы № 47 Жарлыгына ылайык соттордун саны 13 бирдикке, соттун жардамчыларынын жана сот отурумдарынын катчыларынын саны 362 бирдикке көбөйгөн. Чыгашалар 3,3 млн. сомго азайтылган, анын ичинде:

- 2215 "Дагы башка кызмат көрсөтүүлөрдү алуу" статьясы боюнча 3,0 млн. сом;

- 3112 "Машиналар жана жабдуулар" статьясы боюнча - 0,3 млн. сом.

Чыгашалар 11,5 млн. сомго көбөйгөн, анын ичинде:

- 2111 "Эмгек акы" статьясы боюнча - 8,50 млн. сом;

- 2121 "Соцфондго төгүмдөр" статьясы боюнча - 0,3 млн. сом;

- 2212 "Коммуналдык кызмат" статьясы боюнча - 0,4 млн. сом;

- 2711 "Социалдык камсыздоо боюнча жөлөк пул" статьясы боюнча 1,0 млн. сом;

- 2721 "Калкка социалдык жардам боюнча жөлөк пул" статьясы боюнча 1,350 млн. сом;

- 3111 "Имараттар жана курулмалар" статьясы боюнча - 0,2 млн. сом.

Экономикалык маселелер

Бөлүм боюнча чыгаша 23085,7 млн. сомду түзөт жана бюджеттик каражаттардын эсебинен 4825,9 млн. сомго көбөйтүлдү жана өнүктүрүү бюджетинин каражатынын эсебинен 1326,5 млн. сом суммасына азайтылган. Көбөйтүүнүн жалпы суммасы 3463,7 млн. сомду түздү. 2010-жылга бекитилген республикалык бюджетке ылайык Кыргыз Республикасынын Айыл чарба министрлигинин республикалык бюджеттен каржылануучу ведомстволук уюмдарынын чыгашасы 418444,1 миң сомду түзгөн. Төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилген:

- "Дагы башка кызмат көрсөтүүлөрдү алуу" чыгымдар статьясы боюнча бюджеттик каражаттарды максатсыз пайдалануунун табылган фактылары боюнча Эсептөө палатасынын сунуштамасына ылайык 133,4 миң сомго чыгаша кыскартылган;

- чегерүүлөр тарифтеринин өзгөрүшүнө байланыштуу Социалдык фондго чегерүүлөр боюнча 3156,4 миң сом суммасына чыгаша кыскартылган;

- "Өсүмдүк өстүрүүдө камсыздандыруу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамы күчүнө кириши үчүн мыйзам алдындагы актылар учурда даяр болбой жаткандыгына байланыштуу 5000 миң сом суммасында "Финансылык эмес жеке менчик уюмдарга субсидиялар" чыгымдар статьясы боюнча чыгаша кыскартылды;

- "Кредиттер, ссудалар, зайымдар" чыгымдар статьясы боюнча 46550 миң сом суммасында чыгашалар кыскартылды. Мунун себеби Финансы министрлигине караштуу Экономиканы өнүктүрүү мамлекеттик фондусунун ишинин токтоп калышы Айыл чарба министрлигине пландалган каражатты жаздык буудайлардын үрөнүн сатып алууга жана андан кийин айыл чарба товар өндүрүүчүлөрүнө товардык кредит түрүндө аларды берүүгө жумшоого мүмкүндүк бербегендигинен чыгашалар кыскартылды;

- "Дагы башка кызмат көрсөтүүлөрдү алуу" чыгымдар статьясы боюнча 23000 миң сомго жана "Машиналар жана жабдуулар" статьясы боюнча секвестр өткөрүлгөндүгүнө байланыштуу 800 миң сомго чыгашалар кыскартылды;

- "Эмгек акы" чыгымдар статьясы боюнча 1679,1 миң сом суммасына "Социалдык фондго чегерүүлөр" чыгымдар статьясы боюнча 289,6 млн. сом суммасына жана "Коммуналдык кызмат көрсөтүү" чыгымдар статьясы боюнча 517 миң сом суммасына 2010-жылга энергия алып жүрүүчүлөргө тарифтик саясаттын өзгөрүшүнө байланыштуу төлөмдөр көлөмүнүн көбөйүшүнөн улам чыгашалар кыскартылды.

Айыл чарба министрлигинин ведомстволук уюмдары боюнча 2010-жылга бюджеттик каржылоонун такталган көлөмү 342290 миң сомду түздү. Жаратылыш ресурстары министрлигинин суу ресурстары Агенттигинин ведомстволук уюмдары боюнча. 2010-жылга бекитилген республикалык бюджетке ылайык Жаратылыш ресурстары министрлигинин суу ресурстары агенттигинин ведомстволук уюмдарына чыгаша республикалык бюджеттен каржыланган 613967,1 миң сомду түздү. Төмөнкүдөй өзгөртүү киргизилди:

- "Эмгек акы" жана "Социалдык фондго чегерүүлөр" чыгымдар статьялары боюнча каржылоо көлөмү энергия алып жүрүүчүлөргө тарифтик саясаттын өзгөрүшүнө байланыштуу тийиштүү түрдө 9952,9 миң сом жана 1716,9 миң сом суммасына көбөйтүлдү;

- "Социалдык фондго чегерүүлөр" чыгымдар статьясы боюнча каржылоо көлөмү Соцфондго чегерүүлөр тарифинин кыскарышына байланыштуу 4871 миң сом суммасына кыскартылды;

- "Машиналар жана жабдуулар" чыгымдар статьясы боюнча каржылоо көлөмү өткөрүлгөн секвестрге ылайык 1999,5 миң сом суммасына кыскартылды.

2010-жылга бюджеттик каржылоонун такталган көлөмү Жаратылыш ресурстары министрлигинин суу ресурстары агенттигинин ведомстволук уюмдары боюнча 618766,4 миң сомду түзөт. "Кыргыз Республикасынын 2010-жылга республикалык бюджети жана 2011-2012-жылдарга болжолу жөнүндө" КР Мыйзамына ылайык Транспорт жана коммуникациялар министрлигинин жана анын структуралык бөлүктөрүнүн чыгашаларын каржылоого 1362789,9 миң сом өлчөмүндө каражат каралган, анын ичинде:

- 1114358,5 миң сом республиканын автомобиль жолдорун оңдоо жана пайдалануу боюнча чыгашаларды түзөт;

- 110491,0 миң сом "Кыргызаэронавигация" мамлекеттик ишканасына 82000,0 миң сом өлчөмүндөгү субсидияларды бөлүүнү кошкондо, борбордук аппараттын чыгашасы түзөт;

- 62650,0 миң сом - литердик рейстерди ж.б. каржылоону кошкондо Жарандык авиация чыгашаларын каржылоого.

"КР 2010-жылга республикалык бюджети жана 2011-2012-жылдарга болжолу жөнүндө" КР Мыйзамына өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизүү жөнүндө" КР Мыйзамынын долбоорунун үстүндө иштөөдө, төмөнкү өзгөртүүлөр киргизилди:

- "КР Президентинин 13.11.2009-ж. № 512 Жарлыгына жана КРӨнүн 02.03.2010-ж. № 126 токтомуна ылайык, эмгек акы жана Соцфондго чегерүүлөр боюнча чыгашалар 104,5 миң сомго көбөйтүлдү;

- КР Убактылуу Өкмөтүнүн (УӨД) 23.06.2010-жылдын № 98.3 токтомуна, КР Убактылуу Өкмөтүнүн 19.05.2010-ж. № 38, 11.06.2010-ж. № 65, 13.06.2010-ж. № 70, 27.06.2010-ж. № 83 Декреттерине ылайык Мамлекеттик фельдъегерлик кызматка эмгек акы жана Соцфондго чегерүүлөр боюнча чыгашалары 2880,8 миң сомго көбөйтүлдү;

- КР Убактылуу Өкмөтүнүн 14.06.2010-ж. № 455 токтомуна ылайык автожолдорду оңдоого жана тейлөөгө чыгашалар 260000,0 миң сомго көбөйтүлдү;

- өкмөттүк байланышты калыбына келтирүү үчүн Транспорт жана коммуникация министрлигинин борбордук аппаратына чыгашалар 982,6 миң сомго көбөйтүлдү;

- литердик рейстерди өз учурунда каржылоо үчүн жарандык авиация Агенттигине чыгашалары 25000,0 миң сомго көбөйтүлдү;

- балдарды, качкындарды, атайын контингентти өз убагында ташууну жана республиканын түштүк регионуна гуманитардык жүктөрдү жеткирүүнү камсыз кылуу менен байланышкан маселелерди ыкчам чечүү үчүн жарандык авиация агенттигинин чыгашасы 24903,8 миң сомго көбөйтүлдү;

- камсыздандыруу төгүмдөрүнүн ченинин кыскарышына байланыштуу "Соцфондго чегерүүлөр" статьясы боюнча чыгашалар 3252,6 миң сомго кыскартылган;

- КР Эсептөө палатасынын 06.10.2009-ж. № 01-10/87 жазуу буйругунун негизинде "Соцфондго чегерүүлөр" статьясы боюнча мамлекеттик транспорт инспекциясынын чыгашасы 109,9 миң сомго кыскартылды;

- чыгашалардын корголбогон статьялары боюнча Кыргыз Республикасынын Транспорт жана коммуникациялар министрлигинин учурдагы чыгашасы 6860,0 миң сом суммасына секвестирленди.

Мындан тышкары, каралган каражаттар алкагында Транспорт жана коммуникациялар министрлиги боюнча анын структуралык бөлүктөрү жана чыгашалар статьялары арасында которуштуруулар жүргүзүлдү. КРӨ 2010-жылдын 30-март № 100-б буйругун аткарууга алып, "Өзгөчө кырдаалдар кесепетин алдын алуу жана жоюу боюнча атайын эсептер" каражаттарынан Жаратылыш ресурстары министрлигине (ведомстволорго караштуу ишканаларына) каражаттарынан 2215 "Башка кызматтарды алуу" статьясы боюнча 2000,0 миң сом бөлүндү, ал бийик тоолуу жарылуу коркунучундагы көлдөрдү изилдөө (иликтөө) жана Ала-Арча суусунун өрөөнүндөгү экзогендик геологиялык коркунучтуу процесстердин өнүгүү болжолу боюнча иштерди жүргүзүү үчүн, ошондой эле "Адыгене" көл-гляциологиялык станцияны күтүү үчүн жана учурдагы жылдын май айынын каржылоо Планына жогоруда көрсөтүлгөн каражаттар кошулду. 2010-жылдын 16-июль абалы боюнча Жаратылыш ресурстары министрлигинин (ведомстволорго караштуу ишканаларынын) чыгашалары 39286,0 миң сомду түзөт, ал 2782,0 миң сомго көбөйүү менен (КР Президентинин 13-ноябрь 2009-жылдын ПЖ № 512 Жарлыгына ылайык 782,0 миң сом, КРӨ 30-март 2010-жылдын № 100-б ПЖ № 512 2000,0 миң сом), же 2010-жылга бекитилген бюджетке салыштырмалуу 7,6%. Жогоруда баяндалгандарга байланыштуу Жаратылыш ресурстары министрлигинин (ведомстволорго караштуу ишканаларынын) чыгашаларынын көбөйтүлүшү 2215 "Башка кызмат алуулар" статьясы боюнча 2782,0 миң сомду түзөт. 2010-жылдын бекитилген бюджетинде Жаратылыш ресурстары министрлигине караштуу Кыргызгипромжер боюнча 19647,2 миң сом каралды. 2010-жылга Кыргызгипромжердин такталган бюджети 27280,2 миң сомду түзөт. Айрымасы 7633 миң сомду түзөт:

- 2211 "Иш сапарларга чыгашалар" - мамлекеттик чек араларды делимитациялоо жана демаркациялоо үчүн чектеш мамлекеттер менен жолугушуулар үчүн - 481,5 миң сом;

- 2212 "Коммуналдык кызматтарга" - 1161,8 миң сом, 2009-жыл үчүн 850 миң сом жылуулук энергиясы боюнча дебитордук карыздар түзүлдү, калган каражаттар тарифтердин жогорулашынан кийин зарыл;

- 2214 "Транспорттук кызматтар" республиканын региондору боюнча мамлекеттик чек араларды делимитациялоо жана демаркациялоо үчүн чектеш мамлекеттер менен жолугушуулар үчүн.

2010-жылдын бюджетин аткаруу процессинде Жаратылыш ресурстары министрлигинин Мамтоокентехкөзөмөл боюнча төмөндөгү өзгөртүүлөр киргизилди:

- 2111 коммуналдык кызматтарга тарифтердин жогорулашына байланыштуу "Эмгек акы" статьясы боюнча 1260,2 миң сом суммасына жана 2121 "Социалдык фондго төгүмдөр" статьясына - 216,0 миң сом көбөйтүлдү;

- ЖРМ караштуу Мамтоокентехкөзөмөл боюнча такталган бюджет 12346,8 миң сомду түздү.

Экономикалык жөнгө салуу министрлигинин ведомстволук уюмдары боюнча (туризм). Кыргыз Республикасынын 2010-жылга республикалык бюджети жана 2011-2012-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык Экономикалык жөнгө салуу министрлигинин ведомстволук мекемелеринин (туризм) бюджети 23522,3 миң сом суммасында бекитилген. Экономикалык жөнгө салуу министрлигинин ведомстволук мекемелеринин (туризм) бюджеттик каражатына өзгөртүүлөрдү киргизүүнүн натыйжасында 2215 "Дагы башка кызмат көрсөтүүлөрдү алуу" статьясы боюнча 7000,0 миң сомго азайтылды, жыйынтыгында 2010-жылга бюджет 16522,3 миң сомду түзөт. Экономикалык жөнгө салуу министрлигинин ведомстволук мекемелерине (туризм) 2215 "Дагы башка кызмат көрсөтүүлөрдү алуу" статьясы боюнча каралган каражат туризм боюнча эл аралык жарманкелерге катышууну уюштурууга, Россия Федерациясы менен Казакстан Республикасынын ММК жана туроператорлору үчүн Инфо-турду уюштурууга жана өткөрүүгө Кыргыз Республикасынын ичинде жана КМШ өлкөлөрүндө кеңири масштабдуу өнөктүк үчүн жумшалат. КР Өкмөтүнө караштуу мамлекеттик материалдык резервдер фондусунун 2010-жылга бекитилген бюджети "Башка кызматтарды сатып алуу" статьясы боюнча мамлекеттик товардык материалдык баалуулуктарды толуктоого 300,0 млн. сом каралган. "Кыргыз Республикасынын 2010-жылга республикалык бюджети жана 2011-2012-жылга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын мыйзамына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүүдө "башка кызматтарды сатып алуу" статьясы боюнча - 100,0 млн. сом, суммасындагы кошумча каражат каралууда, ал КРУӨ 09.07.2010-ж. № 122 жана 11.08.2010-ж. № 156 КРӨ токтомдоруна ылайык жергиликтүү товар өндүрүүчүлөрдүн азык-түлүк буудайын сатып алууга пландалууда. КРӨгө караштуу мамлекеттик материалдык резервдер фондунун 2010-жылга такталган бюджети - 400,0 млн. сомду түзөт.

Курчап турган чөйрөнү коргоо

Бөлүм боюнча чыгашалар 435,7 млн. сомду түзөт жана бюджеттик каражаттар эсебинен 1,2 млн. сомго көбөйтүлдү жана өнүктүрүү бюджетинин каражаттарынын эсебинен 7,2 млн. сомго азайтылды. Ошентип, чыгашалардын жалпы суммасы 6,0 млн. сомго азайтылды. "Кыргыз Республикасынын 2010-жылга республикалык бюджети жана 2011-2012-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу курчап турган чөйрөнү коргоо жана токой чарбасы боюнча мамлекеттик агенттиктин ведомстволук мекемелерине бюджет 207703,5 миң сом суммасында бекитилген. "2010-жылдын 1-январынан баштап электр энергиясына тарифтердин жогорулашына байланыштуу жана "Энергия алып жүрүүчүлөргө тарифтик саясатынын өзгөрүшүндө бюджеттик чөйрөнүн кызматкерлеринин эмгек акысына 200 сом өлчөмүндө үстөк акы белгилөө тууралуу" Кыргыз Республикасынын Президентинин 2009-жылдын 13-ноябрындагы Жарлыгына ылайык КР Курчап турган чөйрөнү коргоо жана токой чарбасы боюнча мамлекеттик агенттиктин ведомстволук мекемелеринин бюджеттик каражаттарынын чыгашасы көбөйтүлдү: бул статьялар боюнча "Эмгек акы" - 5932,5 миң сом, "Соцфондго чегерүүлөр" 1023,4 миң сом. Ошону менен бирге эле бюджеттин киреше бөлүгүнүн кем түшүүсүнө байланыштуу төмөнкүдөй статьялар боюнча Курчап турган чөйрөнү коргоо жана токой чарбасы боюнча мамлекеттик агенттиктин ведомстволук мекемелеринин чыгашасы кыскартылды: "Кызматтык кыдырууга чыгаша" - 1000,0 миң сом, "Дагы башка кызмат көрсөтүүлөрдү алуу" 1000,0 миң сом, "Имараттар жана курулмалар" 2000,0 миң сом, "Машиналар жана жабдуулар" 1000,0 миң сом. Курчап турган чөйрөнү коргоо жана токой чарбасы боюнча мамлекеттик агенттиктин ведомстволук мекемелеринин бюджеттик каражаттарына өзгөртүү киргизүүнүн натыйжасында жалпысынан 6955,9 миң сомго көбөйтүлдү жана 5000,0 миң сомго кыскартылды. Жыйынтыгында 2010-жылга такталган бюджет 209659,4 миң сомду түзөт.

Турак жай жана коммуналдык кызмат көрсөтүүлөр

Бөлүм боюнча чыгашалардын жалпы суммасы 930,9 млн. сомду түзөт, бюджеттик каражаттардын эсебинен көбөйүү 187,0 млн. сом.

"Кыргызтуракжайкоммунсоюз" МИ

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2009-жылдын 12-ноябрындагы № 699 токтому менен орточо мөөнөттүү тарифтик саясат бекитилген, ага ылайык эки этапта жылуулук энергиясына тарифти жогорулатуу каралган: 1-январдан баштап 1 Гкал үчүн 1050 сомго чейин жана 2010-жылдын 1-июлунан 2500 сом. 2010-жылга бюджетти бекитүүдө субсидиялар эсеби 2 этапты ишке ашыруу эсеби менен кабыл алынган. Кыргыз Республикасынын Убактылуу Өкмөтүнүн 2010-жылдын 20-апрелиндеги № 7 токтомуна ылайык 2010-жылдын 1-апрелинен баштап калк үчүн жылуулук энергиясына тариф 1 Гкал үчүн 715 сом өлчөмүндө белгиленген. Ушуга байланыштуу энерго сектордо чыгымдарды компенсациялоого бюджеттик каражаттарга кошумча муктаждык 187,0 млн. сомду түзөт. "Кыргыз Республикасынын экономика тармактарын жана калкты 2010-2011-жылдарга күзгү-кышкы мезгилге даярдоо жана Токтогул суу сактагычында суунун тийиштүү көлөмүнүн топтолушу боюнча чаралар жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Убактылуу Өкмөтүнүн 16.06.2010 № 88 токтомуна ылайык Кыргыз Республикасынын Финансы министрлигине "Кыргызтуракжайкоммунсоюз" МИна кошумча каражаттарды компенсациялоого кошумча каражаттарды бөлүүнү кароо тапшырылган, ал калк үчүн жылуулук энергиясына берилүүчү тарифтин 2010-жылдын 1-апрелинен баштап өзгөрүүсүнө байланыштуу болду. 2010-жылдын республикалык бюджетинде жылуулукту сатып алуу үчүн 2010-2011-жылдын жылуулук сезонуна даярдыкты жана өтүүсүнө үзгүлтүксүздүктү болтурбоо максатында 200,0 млн. сом өлчөмүндөгү бюджеттик ссуда каралды.

"Кыргызгаз" ААК

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2010-жылдын 12-февралындагы № 41-б буйрутмасына ылайык "Кыргызгаз" ААКга "Узтрансгаз" ААК алдында карызды тындырууга 143 млн. сом суммасында бюджеттик ссуда бөлүнгөн.

Саламаттык сактоо

Бөлүм боюнча чыгашалар 6434,6 млн. сомду түзөт жана бюджеттик каражаттар эсебинен 812,3 млн. сомго көбөйтүлдү жана өнүктүрүү бюджетинин каражаттары эсебинен 18,4 млн. сомго кыскартылды, көбөйтүүнүн жалпы суммасы 793,9 млн. сомду түзөт. Республиканын жарандарын медициналык-санитардык жардам менен камсыз кылуу боюнча мамлекеттик кепилдик Программасын аткарууга (ФОМС бирдиктүү төлөмчү) 3112,9 млн. сом көлөмүндө каражат багытталды. Республикалык бюджеттен төлөнүүчү милдеттүү медициналык камсыздандыруу каражаты боюнча балдарды, жөлөк пул алуучу адамдарды жана пенсионерлерди медициналык камсыздандырууга 259,4 млн. сом көлөмүндө каражат багытталды. Саламаттык сактоо министрлигинин ведомстволук мекемелери боюнча 1712,4 млн. сомду түздү. Кошумча бөлүндү:

- Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн "Саламаттык сактоо системасынын кызматкерлерине иштеген жылдар үчүн үстөк акы төлөө жөнүндө" 2008-жылдын 26-сентябрындагы № 540 токтому менен 2005-2008-жылдарга саламаттык сактоо системасынын кызматкерлерине иштеген жылдар үчүн үстөк акы төлөөнүн 442,1 млн. сом суммасында карызын тындыруу графиги белгиленген;

- КР Президентинин "Энергия алып жүрүүчүлөргө тарифтик саясаттын өзгөрүшүндө бюджеттик чөйрөнүн кызматкерлеринин эмгек акысына кошумча акы белгилөө тууралуу" 2009-жылдын 13-ноябрындагы № 512 Жарлыгынын негизинде 137,2 млн. сом суммасында;

- КРӨнүн "2010-2012-жылдардагы мезгилде электр жана жылуулук энергиясына КРнын орточо мөөнөттүү тарифтик саясаты жөнүндө" токтому менен 45,0 млн. сом суммасында;

- КР УӨ 16.06.2010-жылдын УӨ № 469 буйругу менен Ош жана Жалал-Абад облустарына, Ош шаарынын жабыр тарткан калкына тез жардам медициналык кызматын көрсөтүү максатында 21,3 млн. сом суммасында;

- "Гемодиализ үчүн аппараттарды алууга каражат бөлүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Убактылуу Өкмөтүнүн 2010-жылдын 7-майындагы № 35 УӨ токтому менен 85,1 млн. сом;

- Кыргыз Республикасынын Убактылуу Өкмөтүнүн 2010-жылдын 13-августундагы № 37-б буйрутмасы менен жабдууларды алууга 25,0 млн. сом;

- Кыргыз Республикасынын Убактылуу Өкмөтүнүн 2010-жылдын 13-августундагы № 36-б буйрутмасы менен НЦО оңдоого 7,0 млн. сом.

Кыскартылды: "Мамлекеттик соц. камсыздандыруулар боюнча камсыздандыруу төгүмдөрүнүн тарифтери жөнүндө" КР Мыйзамына өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизүү жөнүндө" 20.07.2009-ж. № 238 КР Мыйзамынын негизинде 31,2 млн. сом суммасында кыскарды.

Эс алуу, маданият жана дин

Бөлүм боюнча чыгаша 2010-жылы 1071,3 млн. сомду түзөт жана бюджеттик каражаттын эсебинен 109,8 млн. сомго көбөйдү. "Эс алуу, маданият жана дин" бөлүмүнүн мекемелеринин чыгашасы бюджетти аткаруунун жүрүшүндө көбөйдү, анын ичинен:

- 14,2 млн. сом - Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2010-жылдын 2-мартындагы № 126 токтомун аткарууга алып, маданият, дене тарбия, теле көрсөтүү, радио уктуруу жана басма мекемелеринин кызматкерлеринин эмгек акысына үстөк акы төлөөгө кошумча бөлүндү:

- 13,6 млн. сом - маданият, телекөрсөтүү, басма жана спорт бөлүмүнүн республикалык жана облустук мекемелеринин коммуналдык кызматтары боюнча карызды тындырууга кошумча бөлүндү;

- 1,9 млн. сом - Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2008-жылдын 27-февралындагы № 65 токтомун аткарууга алып, 2006-2007-жылдар үчүн дене тарбия жана спорт мекемелеринин кызматкерлеринин педагогикалык стажы үчүн карызды тындырууга кошумча бөлүндү;

- 6,4 млн. сом - Дене тарбия жана спорт мамлекеттик агенттигине Кытайдагы 16-азия оюндарына даярданууга - 5,0 млн. сом; Сингапурдагы жаштардын 1-олимпиада оюндарына катышкан жана байгени жеңип алган үчөөнө жана алардын машыктыруучуларына бир жолку сыйлык төлөөгө - 1,4 млн. сом кошумча бөлүндү;

- 10,0 млн. сом - Маданият жана маалымат министрлигинин ведомстволук маданият мекемелеринин капиталдык оңдоосу үчүн кошумча бөлүндү;

- 21,2 млн. сом - Маданият жана маалымат министрлигине Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2009-жылдын 18-декабрындагы № 768 токтомуна ылайык, бюджеттик классификацияга шайкештикте "Кыргызфильм" киностудиясынын жана кинематографиянын ведомстволук уюмдарынын ишин күтүүгө;

- 41,8 млн. сом - Дене тарбия жана спорт мамлекеттик агенттигине Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2009-жылдын 18-декабрындагы № 768 токтомуна ылайык, бюджеттик классификацияга шайкештикте олимпиадалык резервдин республикалык жана облустук балдар жана өспүрүмдөр спорт мектептеринин, спортту өнүктүрүү борборлорунун ишин күтүү үчүн билим берүү бөлүмүнөн маданият бөлүмүнө ушул уюмдардын которулушуна байланыштуу.

Ошол эле учурда, чыгашалар азайтылды: 2121 "Соцфондго төгүмдөр" статьясы боюнча "Эс алуу, маданият жана дин" бөлүмүнүн мекемелерине 6,0 млн. сом суммасына "Мамлекеттик соц. камсыздандыруулар боюнча камсыздандыруу төгүмдөрүнүн тарифтери жөнүндө КР Мыйзамына өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизүү жөнүндө" 20.07.2009-ж. № 238 КР Мыйзамына ылайык:

- Дене тарбия жана спорт мамлекеттик агенттигине (маданияттын ведомстволук мекемелерине) Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2009-жылдын 17-ноябрь № 709 токтомуна ылайык Кыргыз Республикасынын Эмгек, жумуштуулук жана миграция министрлигине жаштар саясаты функциясын өткөрүүгө байланыштуу - 1,5 млн. сом суммага.

Жыйынтыгында такталган бюджет 932,4 млн. сомду түзөт.

Билим берүү

Бөлүм боюнча чыгаша 2010-жылы 5263,4 млн. сомду түздү жана бюджеттин каражатынын эсебинен 412,2 млн. сомго көбөйтүлдү жана өнүктүрүү бюджетинин каражаттар эсебинен 80,1 млн. сомго азайтылды. Чыгашалардын жалпы суммасы 368,6 млн. сомго көбөйтүлдү. 2010-жылдын республикалык бюджетин аткаруу процессинде бөлүм боюнча кошумча каражаттар бөлүндү, анын ичинен:

- "2003-2007-жылдарга мамлекеттик жана муниципалдык окуу жайлардагы кызматчыларга педагогикалык стаж үчүн кошумча акы төлөө жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2008-жылдын 27-февралындагы № 65 токтомуна ылайык 2003-2007-жылдар үчүн педстаж боюнча карыздарды тындырууга - 101,5 млн. сом, анын ичинен - 86,5 млн. сом эмгек акы чыгашалары;

- "2009-жылдын 13-ноябрындагы № 512 "Энергия пайдалануучуларга тарифтик саясаттын өзгөрүшүнө байланыштуу бюджеттик чөйрөдөгү кызматчыларга эмгек акысына кошумча акыны белгилөө тууралуу" Кыргыз Республикасынын Жарлыгын аткаруу жүрүшү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2010-жылдын 2-мартындагы № 126 токтомуна ылайык 5,0 миң сомдон төмөн эмгек акы алган адамдарга кошумча акыга 200 сомдон бөлүнгөн - 57,2 млн. сом, анын ичинде эмгек акыга - 48,8 млн. сом;

- Энергия пайдалануучуларга тарифтердин жогорулашы менен байланыштуу коммуналдык кызматтар боюнча карыздарды тындырууга - 19,0 млн. сом;

- "Саламаттык сактоо системасындагы кызматчыларга иштеген жылдар үчүн кошумча акы төлөө жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2008-жылдын 26-сентябрындагы № 540 токтомуна ылайык 2007-2008-жылдар үчүн медстаж боюнча карыздарды тындырууга 0,8 млн. сом бөлүндү, алардын ичинен - 0,7 млн. сом эмгек акы чыгашаларына;

- Кыргыз Республикасынын Убактылуу Өкмөтүнүн 2010-жылдын 1-июлундагы № 514 Буйругуна ылайык мектептердин агымдагы оңдоосун жүргүзүүгө 100 млн. сом (анын ичинде республикалык бюджеттен каржылануучу мекемелер үчүн - 2,8 млн. сом) жана окуу китептерин чыгарууга - 100 млн. сом.

Мындан тышкары 134,8 млн. сом кошумча бөлүндү:

- Кыргыз Республикасынын Убактылуу Өкмөтүнүн 30.04.10 № 24 токтому менен бекитилгенге ылайык башкаруучулардын жаңы муундарын мамлекеттик жана муниципалдык кызматка чакыруу боюнча программаларды ишке ашырууга кошумча 18,8 млн. сом бөлүндү;

- балдар үйлөрү, көмөкчү мектеп-интернаттарынын агымдагы оңдоосуна 2,4 млн. сом;

- Ш.Сыдыков атындагы РУОР спорттук курулмалар (бассейн) оңдоосуна - 24,0 млн. сом бөлүндү;

- 7,5 млн. сом - АПТО боюнча таш көмүрдү алууга;

- 15,4 млн. сом - КР Өкмөтүнүн 28.08.10-ж. № 56-б буйругун аткарууга алып, УКМК караштуу № 58 "Жылдыз" бала бакчасынын ачылышын каржылоого;

- 32,9 млн. сом - КР Өкмөтүнүн 23.06.10-ж. № 98/3 "ВС аскер кызматчыларын жана укук коргоо органдарынын кызматкерлерин акчалай күтүү жөнүндө" токтомун аткарууга алып;

- 23,6 млн. сом - кайрадан курулган билим берүү мектептери үчүн эмеректерди алууга;

- 14,6 млн. сом - 2010-жылы каражат толук көлөмүндө (Саламаттык сактоо министрлигинин билим берүү мекемелерине) каралбагандыгына байланыштуу 2009-жылдын экинчи жарым жылдыгында жергиликтүү бюджеттен республикалык бюджетке которулган.

Ошол эле убакта "Мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча тарифтер жана камсыздандыруу төгүмдөрү жөнүндө" КР Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө" КР 20.07.2009-ж. № 238 мыйзамына ылайык 2121 "социалдык фондго төгүмдөр" статьясы боюнча билим берүү мекемелерине чыгашалар - 14,5 млн. сомго кыскартылды. Бюджетти аткаруунун жүрүшүндө илим мекемелеринин чыгашасы 9,8 млн. сомго көбөйтүлдү, анын ичинен:

- 5,4 млн. сом - Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2010-жылдын 2-мартындагы № 126 токтомун аткарууга алып илим мекемелеринин кызматкерлерине эмгек акыга карата үстөк акы төлөө үчүн кошумча бөлүнгөн;

- 4,6 млн. сом - Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2008-жылдын 26-сентябрындагы № 540 токтомун аткарууга алып саламаттык сактоо системасынын кызматкерлеринин иштеген жылдар үчүн үстөк акы төлөө боюнча карызды тындырууга кошумча бөлүндү;

- коммуналдык кызматтар тарифтеринин жогорулашына жана карыздарды тындырууга - 4,5 млн. сом;

- апрель окуяларынын натыйжасында Талас мамлекеттик архивинин материалдык зыян тартуусуна - 0,4 млн. сом.

Ошол эле учурда 6,5 млн. сомго чыгаша кыскарды, анын ичинен:

- 4,3 млн. сом "Мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча тарифтер жана камсыздандыруу төгүмдөрү жөнүндө" КР Мыйзамына өзгөртүүлөр киргизүү жөнүндө" 20.07.2009-ж. № 238 КР Мыйзамына ылайык, 2121 "Соцфондго төгүмдөр" статьясы боюнча;

- анын ичинен 2,2 млн. сом бул статьялар боюнча 2215 "Дагы башка кызмат көрсөтүүлөрдү алуу" - 0,70 млн. сом, 3111 "имараттар жана курулмалар" - 1,0 млн. сом, 3112 "машиналар жана жабдуулар" - 0,5 млн. сом.

Социалдык коргоо

Бөлүм боюнча чыгаша 10832,1 млн. сомду түзөт жана бюджеттик каражаттар эсебинен 1126,7 млн. сом суммасына көбөйгөн. "Кыргыз Республикасынын 2010-жылга республикалык бюджети жана 2011-2012-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамы менен КР Өкмөтүнө караштуу социалдык камсыздоо мамлекеттик агенттигинин ведомстволук мекемелеринин чыгашасы 4420,7 млн. сом суммасында бекитилген, анын ичинен бюджеттик каражат - 4415,3 млн. сом жана атайын каражат - 5,4 млн. сом. Бюджетти аткаруунун жүрүшүндө КР Өкмөтүнө караштуу социалдык камсыздоо мамлекеттик агенттигинин ведомстволук мекемелеринин чыгашасы 289,2 млн. сом суммасына көбөйгөн, анын ичинен:

- 2010-жылдын 6-7 апрелиндеги болуп өткөн окуялардын натыйжасында курман болгондордун үй-бүлөсүнө жана жабыркаган жарандарга бир жолку материалдык жардам төлөөгө - 200,0 млн. сом суммасында;

- "Саламаттык сактоо жана социалдык коргоо" долбоору боюнча Дүйнөлүк банктын грантынын эсебинен калкка социалдык жардамды башкаруу маалымат системасын түзүүгө тийиштүү жабдууларды сатып алууга - 54,9 млн. сом жана соцкамсыздоо мамагенттигинин административдик кудуретин күчөтүүгө жана кызматкерлерди окутууга 24,8 млн. сом;

- 2007-2008-жылдар үчүн саламаттык сактоо системасынын кызматкерлерине иштеген жылдар үчүн үстөк акы төлөөгө - 5,7 млн. сом;

- энергия алып жүрүүчүлөргө тарифтик саясаттын өзгөрүшүнө байланыштуу бюджеттик чөйрөнүн кызматкерлерине 200 сом өлчөмүндө эмгек акысына карата үстөк акы төлөөгө - 3,7 млн. сом;

- 2006-2007-жылдар үчүн педагогикалык стаж үчүн үстөк акы төлөөгө

- 27,0 миң сом суммасында.

Мындан тышкары, Соцкамсыздоо мамагенттигинин социалдык кызмат көрсөтүүлөр боюнча регионалдык борборунун жана облустардын социалдык кызмат көрсөтүүлөр боюнча борборлорунун жоюлушуна байланыштуу жана алардын социалдык төлөмдөр боюнча функциясы социалдык коргоонун аймактык бөлүктөрүнө өткөндүгүнө байланыштуу 14,6 млн. сом суммасында чыгашалар кыскартылды жана жергиликтүү бюджет аркылуу каржылоого жиберилди. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Социалдык камсыздоо мамлекеттик агенттигинин ведомстволук уюмдарынын такталган бюджети 4694,8 млн. сомду түздү, анын ичинен бюджеттик каражат - 4689,3 млн. сом жана атайын каражат - 5,5 млн. сом. Балдарды коргоо департаментин күтүүгө 2010-жылы 16225,7 миң сом бекитилген. Кошумча бардыгы болуп 127,9 миң сом бөлүнгөн, анын ичинен бул статьяларга: 2111 "эмгек акы" 109,1 миң сом суммасында жана 2211 "Соцфондго төгүмдөр" 18,8 миң сом суммасында жүйөлүү жөлөк пул төлөөгө жана пайдаланылбай калган эмгек өргүүсү үчүн компенсацияга, кайра уюштуруу жана штаттык сандын кыскартышына байланыштуу. Ошентип балдарды коргоо департаментин күтүүгө такталган план 16353,6 миң сомду түзөт. Калктын айрым категорияларын жеңилдетилген пенсиялык камсыздоо боюнча мамлекеттик милдеттенмелерин аткаруу үчүн 2010-жылга пенсияга үстөктү жана компенсацияларды төлөө боюнча республикалык бюджеттин каражатынан пенсиянын базалык бөлүгүн каржылоону этап боюнча которууну эсепке алуу менен жана 2010-жылдын 1-январынан баштап электр энергиясы үчүн компенсацияны төлөөнү эске алып Кыргыз Республикасынын Социалдык фондуна республикалык бюджет каражаттарынан 2010-жылга 4998,9 млн. сом көлөмүндө каражат каралган, же 2009-жылга салыштырмалуу 2992,3 млн. сомго көп. Кыргыз Республикасынын Президентинин 29.01.2010-ж. № 25 Жарлыгына ылайык 2010-жылдын 1-январынан баштап "Мамлекеттик пенсиялык социалдык камсыздандыруу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык чектелген пенсияларга карата өлчөмү 4000 (төрт миң) сомдон ашпаса, 200 сом өлчөмүндө электр энергиясы үчүн ай сайын компенсациялык төлөөлөр белгиленген. Жогоруда айтылган Жарлыкты ишке ашырууга КР Социалдык фондуна 477,7 млн. сом кошумча каралган. Мындан тышкары, "Кыргыз Республикасынын Ички иштер органдары тууралуу" 1994-жылдын 11-январындагы № 1360-XII мыйзамына ылайык Кыргыз Республикасынын Түштүк регионунда болуп өткөн июнь окуяларына байланыштуу ички иштер органдарында курман болгон үй-бүлөлөргө компенсацияларды төлөөнү ишке ашыруу үчүн 10,0 млн. сом кошумча бөлүндү. Мындан тышкары, аскер кызматчыларына пенсиялардын 2010-жылдын 1-июлунан баштап жогорулашына бул максаттарга 339,9 млн. сом кошумча каралды. 2010-жылдын бюджетине киргизилген өзгөртүүлөрдүн натыйжасында республикалык бюджеттин каражатынан Социалдык фондунун трансферттери 5826,6 млн. сомду түзөт. "Кыргыз Республикасынын 2010-жылга республикалык бюджети жана 2011-2012-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык Эмгек, жумуштуулук жана миграция министрлигинин ведомстволук жана аймактык мекемелеринин бюджети 180259,8 миң сом суммасында бекитилген, анын ичинен калктын жумуштуулугунун активдүү жана пассивдүү саясатын жүргүзүүгө 99232,9 миң сом суммасында каражат каралган. 2010-жылдын 1-январынан баштап электр энергиясына тарифтердин жогорулашына байланыштуу жана Кыргыз Республикасынын Президентинин "Энергия алып жүрүүчүлөргө тарифтик саясаттын өзгөрүшүндө бюджеттик чөйрөнүн кызматкерлеринин эмгек акысына карата 200 сом өлчөмүндө үстөк акы белгилөө тууралуу" 2009-жылдын 13-ноябрындагы Жарлыгына ылайык ЭЖММ ведомстволук мекемелеринин бюджеттик каражатынын чыгашасы көбөйгөн: бул статьялар боюнча "эмгек акы" - 906,6 миң сомго, "Соцфондго төгүмдөр" 156,2 миң сомго жана "Коммуналдык кызмат" 500,0 миң сомго. Мындан тышкары, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 05.02.2010-ж. № 65 токтомуна ылайык мурда жергиликтүү бюджеттин каражатынан каржыланган мамлекеттик эмгек инспекциясынын аймактык бөлүктөрү республикалык каражаттан каржылануу менен Эмгек, жумуштуулук жана миграция министрлигинин курамына киргизилген. Ушуга байланыштуу Эмгек, жумуштуулук жана миграция министрлигинин бюджеттик каражаты (ведомстволук мекемелер) мамлекеттик эмгек инспекциясын күтүүгө төмөнкү статьялар боюнча көбөйгөн: "эмгек акы" - 1685,2 миң сом, "соцфондго төгүмдөр" - 419,0 миң сом, "коммуналдык кызмат" - 200,0 миң сом, "ижара" - 226,0 миң сом, "кызматтык кыдырууга чыгаша" 772,7 миң сом. Ошону менен бирге "Коммуналдык кызматтар" статьясы боюнча Эмгек, жумуштуулук жана миграция министрлигинин ведомстволук мекемелеринин бюджети "Ижара" статьясы боюнча чыгашалардын азайуусунан улам 2302,2 миң сомго көбөйтүлгөн. Ошону менен бирге эле бюджеттин киреше бөлүгүнө кем түшүүлөргө байланыштуу ЭЖММ ведомстволук мекемесинин чыгашасы "дагы башка кызмат көрсөтүүлөрдү алуу" статьясы боюнча 1000,0 миң сомго кыскарган. Эмгек, жумуштуулук жана миграция министрлигинин ведомстволук мекемелеринин бюджеттик каражатына киргизилген өзгөртүүлөрдүн натыйжасында жалпысынан 4866,2 миң сомго көбөйгөн, 1000,0 миң сомго кыскарган жана жыйынтыгында 184126, 0 млн. сомду түзгөн. "Кыргыз Республикасынын 2010-жылга республикалык бюджети жана 2011-2012-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык Эмгек, жумуштуулук жана миграция министрлигине караштуу чет өлкөдө КР жарандарын ишке орноштуруу борборунун бюджети 7498,9 миң сом суммасында бекиген. Кыргыз Республикасынын Президентинин "Энергия алып жүрүүчүлөргө тарифтик саясаттын өзгөрүшүндө бюджеттик чөйрөнүн кызматкерлеринин эмгек акысына карата 200 сом өлчөмүндө үстөк акы белгилөө тууралуу" 2009-жылдын 13-ноябрындагы Жарлыгына ылайык 2010-жылдын 1-январынан баштап электр энергиясына тарифтердин жогорулашына байланыштуу Эмгек, жумуштуулук жана миграция министрлигине караштуу чет өлкөдө КР жарандарын ишке орноштуруу борборунун бюджеттик каражатынын чыгашасы көбөйдү: бул статьялар боюнча: "Эмгек акы" - 15,0 миң сом, "соцфондго төгүмдөр" - 2,6 миң сом. Ошону менен бирге эле бюджеттин киреше бөлүгүнө кем түшүүлөргө байланыштуу "имараттар жана курулмалар" статьясы боюнча чыгаша 444,8 миң сомго кыскарган. Эмгек, жумуштуулук жана миграция министрлигине караштуу чет өлкөдө КР жарандарын ишке орноштуруу борборунун бюджеттик каражаты киргизилген өзгөртүүнүн натыйжасында жалпысынан 17,6 миң сомго көбөйгөн, 444,8 миң сомго кыскарган жана 2010-жылга бюджет жыйынтыгында 7071,7 миң сомду түзөт. Кыргыз Республикасынын Эмгек, ишке орноштуруу жана миграция министрлигине караштуу Балдарды коргоо департаментин күтүүгө 2010-жылы 16225,7 миң сом бекитилген. Кошумча бардыгы болуп 163,1 миң сом бөлүнгөн, анын ичинен бул статьяларга: 2111 "эмгек акы" 139,1 миң сом суммасында жана 2211 "соцфондго төгүмдөр" 24,0 миң сом суммасында жүйөлүү жөлөк-пул төлөөгө жана пайдаланылбай калган эмгек өргүүсү үчүн компенсацияга, кайра уюштуруу жана штаттык сандын кыскартышына байланыштуу. Ошентип балдарды коргоо департаментин күтүүгө такталган план 16388,8 миң сомду түзөт. Кыргыз Республикасынын Эмгек, ишке орноштуруу жана миграция министрлигине караштуу жаштар иштери боюнча департаментинин базасында 26.04.2010-жылдагы КР Убактылуу Өкмөтүнүн декретине ылайык Кыргыз Республикасынын жаштар иштери боюнча министрлиги түзүлгөн. Ушуга байланыштуу министрликти күтүүгө кошумча 5467,9 миң сом каралган, анын ичинде "Эмгек акы" статьясы боюнча 2610,0 миң сом. Социалдык фондго чегерүүлөр 436,5 миң сом, иш сапарларына чыгашалар - 450,0 миң сом, коммуналдык кызматтарга - 200,0 миң сом, транспорттук кызмат көрсөтүүлөргө - 350 миң сом, башка кызматтарды алууга - 1000,0 миң сом. Кыргыз Республикасынын Убактылуу Өкмөтүнүн 01.07.2010-ж. № 100 токтомуна ылайык Кыргыз Республикасынын Жаштар иштери боюнча министрлигине караштуу Манас РДМнын штаттык санынын көбөйүшүнө байланыштуу 93,3 миң сом кошумча каралды.

Мамлекеттик инвестициялар программасы

2010-жылы Инвестициялык долбоорлор боюнча (МИП) чыгашалардын күтүлгөн көлөмү 12868,8 млн. сомду түзөт(1). Инвестициялык чыгашалардын жалпы көлөмүндө (12186,0 млн. сом) инвестициялык долбоорлорду тышкы каржылоонун салыштырма салмагы 94,7% түзөт, 682,8 млн. сом (чыгашалардын жалпы суммасынан 5,3%) республикалык бюджеттен инвестициялык долбоорлорду кошкаржылоого бөлүү пландалган. 2010-жылга республикалык бюджеттин бекитилген көрсөткүчтөрүнө салыштырмалуу гранттарды эсепке алганда тышкы каржылоо 1105,3 млн. сомго же 8,3%га азайган. Ал эми Кыргыз Республикасы тарабынан кошкаржылоонун көрсөткүчтөрү болсо, 2010-жылга республикалык бюджеттин бекитилген көрсөткүчүнө салыштырмалуу 310,5 млн. сомго же 31,3%га азайган. 2010-жылга бекитилген бюджеттин кыскарышы Кыргыз Республикасында болуп өткөн саясий окуяларга байланыштуу болду, алар өз артынан: Эл аралык уюмдар менен пландалган долбоорлор боюнча сүйлөшүүлөрдү кыйла арткы мөөнөткө жылдырууга жана Макулдашууларды жактыруу же Макулдашуулардын күчүнө кириши боюнча мамлекеттик ички жол-жоболорду жүргүзүүнү кечеңдетүүгө алып келди. Ушуга негизденип пландалган долбоорлор боюнча 2010-жылга салынган кээ бир суммалар 2011-жылга которулду.

Капиталдык салымдар

2010-жылдын такталган бюджет алкагында "капиталдык салымдар" (ички булактар) статьясы боюнча каражаттар 2800,0 млн. сом көлөмдөгү каражаттар каралууда, ал 800,0 млн. сомго көп. Бул каражаттар артыкчылыктуу тартипте Камбар-Ата гидроэлектростанция-2 курулушуна жана социалдык чөйрөдө билим берүү, саламаттык сактоо объекттер курулушун аяктоого; ошондой эле республикадагы автожолдор курулушуна жана кайра конструкциялоого, суу чарба объекттери жана республикадагы жаңы сугат жерлерин өздөштүрүү курулуштары программасы боюнча чараларды ишке ашырууга багыттоо пландалууда.

Стимулдоочу (үлүштүк) гранттар

2010-жылдын такталган бюджетинде "Стимулдоочу (үлүштүк) гранттар статьясы боюнча каражаттар 250,0 млн. сом суммасында каралды, ал учурдагы жылдын бекитилген бюджетинен салыштырмалуу 100 млн. сомго аз. Бул каражаттар артыкчылыктуу тартипте социалдык объекттердин капиталдык оңдоосуна жана кайра конструкциялоого багытталат.

Ош жана Жалал-Абад шаарларын калыбына келтирүү жана өнүктүрүү боюнча мамлекеттик дирекция

2010-жылдын июнь айында коогалаң окуялардын натыйжасында жабыр тарткан Ош жана Жалал-Абад шаарларын тезинен калыбына келтирүү боюнча жардам көрсөтүү максатында Ош жана Жалал-Абад шаарларын калыбына келтирүү жана өнүктүрүү боюнча мамлекеттик дирекция түзүлдү жана учурдагы жылдын такталган бюджетинде бул максаттарды ишке ашыруу үчүн 4600,0 млн. сом каралды.

Бюджеттин тартыштыгы

"Кыргыз Республикасынын 2010-жылга республикалык бюджети жана 2011-2012-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбоору боюнча бюджеттин тартыштыгы бекитилген бюджетке (13565,2 млн. сом) салыштырмалуу 8103,8 млн. сомго көбөйүү менен 21669,0 млн. сом суммасында болжолдонууда. 2010-жылы бюджеттин тартыштыгын жабууга 21669,0 млн. сом суммасында каржылоо булактары каралган. Бюджетти каржылоонун ички булактары боюнча 2010-жылга бекитилген бюджетке салыштырмалуу 6595,3 млн. сомго көбөйүү менен 7920,5 млн. сом каралууда. Анын ичинде:

- КР Өкмөтүнүн депозиттери көбөйөт - 6314,9 млн. сом;

- Менчиктештирүүдөн киреше азаят - 2100 млн. сом;

- Ички карызды тындыруу көбөйөт - 118,8 млн. сом.

Бюджеттик ссудалар боюнча 1350,8 млн. сомго сальдонун көбөйүшү күтүлөт. Тышкы булактар боюнча 6788,5 млн. сом суммасына азаюу долбоорлонгон, анын ичинде: Тышкы зайымдардын түшүүсү 6915,7 млн. сомго азаят; Тышкы карыздын негизги суммасын тындыруу 127,3 млн. сомго көбөйөт.

(1) Эсептөөлөрдө 1ге 44,9 катышында сомго карата АКШ долларынын болжолдонгон алмашуу курсу колдонулду.

Кыргыз Республикасынын Финансы министри

Ч.Имашев