46-берене

1. Президент:

1) ушул Конституцияда аныкталган тартипте Премьер-министрди жана

Өкмөт мүчөлөрүн дайындайт;

2) Премьер-министрдин, Өкмөттүн же анын айрым мүчөсүнүн кызматтан

кетүү жөнүндө өтүнүчүн кабыл алат; Премьер-министрдин же Өкмөттүн кыз- маттан кетүү жөнүндө чечимин кабыла алат;

3) өзүнүн демилгеси менен же Премьер-министрдин сунушу боюнча Өк-

мөт мүчөсүн бошотот;

4) Премьер-министрдин сунушу боюнча администрациялык ведомстволор-

дун, башка аткаруу бийлик органдарынын жетекчилерин дайындайт; өз де- милгеси боюнча же Кыргыз Республикасынын Премьер-министринин сунушу бо- юнча администрациялык ведомстволордун, башка аткаруу бийлик органдары- нын жетекчилерин кызматтан бошотууга укуктуу;

5) Премьер-министр менен кеңешкенден кийин жергиликтүү мамлекеттик

администрациялардын башчыларын дайындайт; аларды кызматтан бошотот;

6) Мамлекеттик катчыны дайындайт, анын статусун жана ыйгарым укук-

тарын аныктайт; өзүнүн ишин камсыз кылуучу Президенттин Администрация- сын түзөт;

7) Коопсуздук кеңешин жана башка координациялоочу органдарды түзөт

жана башчылык кылат;

8) өзүнө баш ийген Мамлекеттик күзөт кызматын жана Улуттук гварди-

яны түзөт;

9) Президентке тикелей баш ийген жана отчет берген мамлекеттик ор-

гандарды түзөт, жоет жана кайра уюштурат, алардын жетекчилерин кызмат ордуна дайындайт жана кызматтан бошотот;

10) мамлекеттик жана муниципалдык кызматчыларга эмгек акы төлөөнүн

шарттарын аныктайт.

2. Президент:

1) Конституциялык соттун судьяларын кызмат орундарына шайлоо үчүн

талапкерлерди Жогорку Кеңешке сунуш кылат;

2) Сот адилеттиги иштери боюнча улуттук кеңештин сунушу боюнча Жо-

горку соттун судьяларын кызмат орундарына шайлоо үчүн талапкерлерди Жо- горку Кеңешке сунуш киргизет;

3) Сот адилеттиги иштери боюнча улуттук кеңештин сунушу боюнча

жергиликтүү соттордун судьяларын дайындайт жана бошотот;

4) Жогорку Кеңештин макулдугу менен Башкы прокурорду дайындайт,

Башкы прокурордун сунушу боюнча Башкы прокурордун орунбасарларын дайын- дайт; аларды кызматтан бошотот;

5) Улуттук банктын төрагасынын кызмат ордуна шайлоо үчүн талапкер-

ди Жогорку Кеңешке киргизет; Улуттук банктын төрагасынын сунушу боюнча Улуттук банктын төрагасынын орунбасарларын жана башкармасынын мүчөлөрүн дайындайт; аларды кызматтан бошотот;

6) Жогорку Кеңештин макулдугу менен Шайлоо жана референдум өткөрүү

боюнча борбордук комиссиянын төрагасын дайындайт; Шайлоо жана референ- дум өткөрүү боюнча борбордук комиссиянын мүчөлөрүнүн курамынын жарымын дайындайт; аларды кызматтан бошотот;

7) Эсептөө палатасынын төрагасын жана аудиторлорун шайлоо жана

кызматтан бошотуу боюнча Жогорку Кеңешке сунуш киргизет;

3. Президент:

1) Кыргыз Республикасынын тышкы саясатына жетекчиликти жүзөгө ашы-

рат;

2) сүйлөшүүлөрдү жүргүзөт жана Кыргыз Республикасынын эларалык ке-

лишимдерине кол коет;

3) ратификациялоо грамоталарына кол коет;

4) Жогорку Кеңештин тийиштүү комитети менен кеңешкенден кийин Кыр-

гыз Республикасынын чет мамлекеттердеги жана эларалык уюмдардагы дипло- матиялык өкүлдөрүн дайындайт; аларды кайра чакыртып алат; чет мамлекет- тердин дипломатиялык өкүлчүлүктөрүнүн башчыларынын жана эларалык уюм- дардын өкүлдөрүнүн ишеним жана кайра чакырып алуу грамоталарын кабыл алат;

5) Кыргыз Республикасынын жарандыгына кабыл алуу жана жарандыгынан

чыгаруу, саясий башбаанек берүү маселелерин чечет.

4. Президент:

1) Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сыйлыктары менен сыйлайт;

2) Кыргыз Республикасынын ардактуу наамдарын ыйгарат;

3) жогорку аскердик наамдарды, дипломатиялык рангдарды, класстык

чендерди жана башка атайын наамдарды ыйгарат;

4) ырайым кылат.

5. Президент:

1) Жогорку Кеңешке мыйзам долбоорлорун киргизет;

2) мыйзамдарга кол коет жана аларды элге жарыялайт; өзүнүн каршы

пикирлери менен аларды Жогорку Кеңешке кайтарып берет;

3) өлкөдөгү иштердин абалы жөнүндөгү ар жылдык билдирүүлөр менен

Кыргызстандын элине кайрылат, алар Жогорку Кеңештин жыйналышында оку- лат.

4) өкмөттүн жана башка аткаруу бийлик органдарынын ченемдик-укук-

тук актыларынын колдонулушун токтото турууга укуктуу.

6. Президент:

1) Жогорку Кеңештин жыйналышын мөөнөтүнөн мурда чакырууга жана ка-

рала турган маселелерди аныктоого укуктуу;

2) өз демилгеси менен референдум дайындайт; кеминде 300 миң шайло-

очунун, Жогорку Кеңештин депутаттарынын жалпы санынын көпчүлүгүнүн де- милгеси боюнча референдум дайындоо жөнүндө чечим кабыл алат;

3) Ушул Конституцияда каралган учурларда Жогорку Кеңешке шайлоону

дайындайт;

4) жергиликтүү кеңештерге шайлоону дайындайт; мыйзамда каралган

учурларда жергиликтүү кеңештерди таркатат.

7. Президент конституциялык мыйзамда каралган негиздер болгон

учурда өзгөчө абалды киргизүү мүмкүнчүлүгү жөнүндө эскертет, ал эми за- рыл болгон учурда аны айрым жерлерде алдын-ала жарыялабай туруп кирги- зет, бул жөнүндө Жогорку Кеңешке токтоосуз билдирет.

8. Президент жалпы же жарым-жартылай мобилизациялоону жарыялайт;

Кыргыз Республикасына баскынчылык жасалганда же түздөн-түз баскынчылык коркунучу туулганда согуш абалын жарыялайт жана бул маселени токтоосуз Жогорку Кеңештин кароосуна киргизет; өлкөнүн жана анын жарандарынын коопсуздугун коргоо таламдарында аскер абалын жарыялайт жана бул масе- лени Жогорку Кеңештин кароосуна токтоосуз киргизет.

9. Президент Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн Башкы кол-

башчысы болуп саналат, Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн жо- горку командалык курамын аныктайт, дайындайт жана бошотот.

10. Президент коргоо, улуттук коопсуздук, ички иштер, тышкы иштер

маселелерин тейлеген мамлекеттик органдардын ыйгарым укуктарын жүзөгө ашырууну камсыз кылат, Премьер-министрдин сунушу боюнча алар жөнүндө жобону бекитет; алардын жетекчилерин жана жетекчилердин орунбасарларын дайындайт жана бошотот.

11. Президент ушул Конституцияда жана мыйзамдарда каралган дагы

башка ыйгарым укуктарды жүзөгө ашырат.