Электр энергиясын пайдалануу Эрежелери (Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтому менен бекитилген)

Тиркеме

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2012-жылдын 22-августундагы № 576 токтому менен бекитилген

Электр энергиясын пайдалануу

ЭРЕЖЕЛЕРИ

Ушул Электр энергиясын пайдалануу эрежелери (мындан ары - Эрежелер) Жарандык кодекске, "Энергетика жөнүндө", "Электр энергетикасы жөнүндө", "Керектөөчүлөрдүн укуктарын коргоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык иштелип чыкты жана электр энергиясын керектөөчүлөрдүн, электр менен жабдуучу жана электр берүүчү уюмдардын өз ара мамилелерин аныктайт. Ушул Эрежелер Кыргыз Республикасынын бардык аймагында колдонулат жана электр энергиясын иштеп чыгаруу, берүү, бөлүштүрүү, сатуу же керектөө, ошондой эле электр энергиясын эсептөө каражаттарын долбоорлоо жана куроо боюнча иш жүргүзгөн, уюштуруу-укуктук формасына жана менчигинин түрүнө карабастан юридикалык жана жеке жактар үчүн милдеттүү.

1. Ушул Эрежелерде төмөнкү терминдер, аныктамалар жана кыскартуулар колдонулат:

Карап сооту - ишкана жарым-жартылай же толук токтотулганда адамдардын коопсуздугун, жабдуулардын сакталышын, караптык жана контролдоо жарыгын, желдетүү, суу агызуу, агынды чыгаруу, жылытуу тутумундагы циркуляциялык соркыскычтардын жана өрт коопсуздугу каражаттарынын ишин камсыз кылуучу эң аз кошулган кубаттуулук же электр энергиясынын сарпталышы. Энергетика тутумун караптык жеңилдетүү - Кыргыз Республикасынын Улуттук энергетика тутумунун ишинин туруктуулугунун бузулушун жана электр жабдууларынын зыян тартуусун алдын алуу үчүн электр керектөө кубаттуулугу азайтылган энергетика тутумунун иш тартиби. Электр энергиясын коммерциялык эсептөөнүн автоматташтырылган тутуму (мындан ары - ЭКЭАТ) - автоматтык режимде электр энергиясына коммерциялык эсептөө жүргүзүү, коммерциялык эсепке алуунун маалыматтарын берүү, алардын кайрадан тактап чыгуу, аныктыгына берилген баага карап, маалыматтар менен алмашуу мүмкүнчүлүгүн берген адистештирилген, метрологиялык сыналган техникалык каражаттардан, программалык каражаттардан, байланыш каражаттарынан жана тиешелүү кызматкерлердин топтомунан турган тутум. ЭКЭАТ электрондук кол коюуну кошуп, документтештирүү тутуму менен толукталышы мүмкүн. Блок-чордон - Кыргыз Республикасынын Улуттук энергетика тутумунун электр тарамдарына түздөн-түз же башка керектөөчүлөрдүн электр тарамдары аркылуу кошулган жана анын диспетчердик башкаруусуна баш ийген керектөөчүнүн электр чордону. Тиричилик абоненти (керектөөчү) – энергия менен жабдуу келишими боюнча энергияны жеке тиричилик муктаждыктары үчүн пайдаланган жаран. Менчик же баланстык таандыктагы чеги – ээлердин (пайдалануучулардын) ортосунда электр менен жабдуу тутумун бөлүү сызыгы. Пайдалануу жоопкерчилигинин чеги – Кыргыз Респбликасынын мыйзамдарына ылайык белгиленген жана келишимде көрсөтүлгөн талаптагыдай техникалык абалды жана анын элементтеринин коопсуздугун камсыз кылуу үчүн жоопту ээлердин (пайдалануучулардын) ортосунда электр менен жабдуу тутумун бөлүү сызыгы. Пайдалануу жоопкерчилигинин чөлкөмү – жеке менчик чеги (баланстык таандыктагы) менен пайдалануу жоопкерчилигинин чегинин ортосунда жайгашкан электр менен жабдуу тутумунун бөлүгү. Келишим (Контракт) - субъекттердин ортосундагы укукту, милдетти жана жоопкерчиликти аныктаган, электр менен жабдуу, жеткирүү, сатуу жана берүүгө түзүлгөн макулдашуу. Кошумча шарттар Кыргыз Республикасында энергетика жаатында ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын чечиминен кийин гана колдонулат. Келишим кубаттуулугу - Келишимде (Контрактыда) көрсөтүлгөн шарттарда керектөөгө уруксат берилген кубаттуулук. Өлчөө тутуму - өлчөө процессин нормаланган тактык менен ишке ашырган жана физикалык чоңдуктардын мыйзамдаштырылган бирдиктеринде көрсөтүлгөндөй өлчөөнүн жыйынтыктарын алууну камсыз кылган, белгилүү бир жол менен өз ара бириктирилген өлчөө каражаттарынын (чыңалуу трансформаторлору жана агын трансформаторлору) жана башка техникалык түзүлүштөрдүн (тутумдун өлчөө каналын түзгөн курам бөлүктөрүнүн) жыйындысы. Интеграцияланган уюмдар - электр энергетика жаатында бирден ашык лицензия берилген иш жүргүзгөн уюмдар. Электр энергиясын жана кубаттуулукту коммерциялык эсепке алууну контролдоо каражаттары (коммерциялык эсепке алууну контролдоо каражаттар) - Кыргыз Республикасынын өлчөө каражаттарынын реестрине киргизилген, электр энергиясы менен кубаттуулукту эсептөөнүн метрологиялык жактан сыналган өлчөө түзүлүштөрдүн жана шаймандардын жыйындысы, алардын көрсөткүчтөрүнүн негизинде коммерциялык эсептөө каражаттарын контролдоо үчүн пайдаланылган эсептөө түйүнүндө электр энергиясынын жана керектелген кубаттуулуктун сарпталышы аныкталат. Коммерциялык эсептөөнү контролдоо каражаттары коммерциялык эсептөө каражаттары иштен чыккан учурда алардын ордун алмаштыра алат. Колдонулуп жаткан эсептөө каражаттарынын тактык классы коммерциялык эсептөө каражаттарына коюлган талаптарга ылайык келиши керек. Электр энергетикалык иштин лицензия алуучусу (мындан ары - лицензия алуучу) - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык иштин тиешелүү түрүнө алган лицензиянын негизинде электр энергиясын экспорттоо, импорттоо, ошондой эле электр энергиясын өндүрүү, берүү, бөлүштүрүү жана сатуу боюнча иш жүргүзгөн жеке жана юридикалык жак. Кыргыз Республикасынын Улуттук энергетика тутумунун жогорку чектеги иштөөсү - эң чоң активдүү иштеген мезгилдер. Улуттук электр тармагы - жогорку чыңалуудагы электр энергиясын берүүчү каражаттардын тутуму. Кыргыз Республикасынын Улуттук энергетика тутуму - иш режиминин жалпылыгы менен байланышкан жана диспетчердик кызматтын борбордоштурулган ыкчам башкаруусу бар электр чордондорунун, электр тарамдарынын, анын катарында Улуттук электр тармагынын комплекси. Көз карандысыз жабдып туруучу - өз менчигинде, башкармалыгында жана (же) чарбачылыгында электр тарамдары жана (же) чордондору бар жана (же) эсептешүү мезгилинде электр энергиясын берүү боюнча кызмат акынын өлчөмүндө ыйгарым укуктуу банктын алыш-бериш эсебине депозит киргизүү жолу менен өз милдеттерин аткарууга кепилдик берген жана электр берүүчү жана (же) электр менен жабдуучу уюмдардын электр тарамдары аркылуу эркин керектөөчүлөргө жөнгө салынбаган баа боюнча электр энергиясын жеткирүүнү (сатууну) ишке ашырган жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык иштин тиешелүү түрүнө уруксаты бар жеке жана юридикалык жак. Жөндөлбөгөн тариф - көз карандысыз жабдып туруучу тарабынан базарга жеткирилген, көлөмү жана минимум баасы Кыргыз Республикасынын энергетика жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы тарабынан белгиленген электр энергиясынын келишим баасы. Акыркы эсептешүү - Келишимдин (Контракттын) шарттары менен аныкталган эсептешүү мезгили аяктагандан кийин керектелген энергия жана кубаттуулук жана (же) электр энергиясын берүү кызматы үчүн эсептешүү. Дүңүнөн сатып алуучу-сатуучу - электр энергиясын дүңүнөн сатып алган, аны бөлүштүргөн жана саткан жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык иштин тиешелүү түрүнө уруксаты бар жеке жана юридикалык жак. Негизги керектөөчү - жогорку чыңалуудагы электр тармагынан электр энергиясын жана кубаттуулукту түздөн-түз иштеп чыгаруучу ишканадан сатып алуучу. Электр энергиясын берүүдө тыныгуу - автоматтык түзүлүштөрдүн ийгиликтүү иштөөсүнөн же Келишимде (Контрактыда) белгиленген электр энергиясы менен кубаттуулукту керектөөнү чектөөгө алып келбеген электр берүү чубалгысын (аба чубалгыларын) өчүрүүдөн келип чыккан тыныгуудан башка кошуу түйүнүнө электр энергиясын берүүнүн токтотулушу. Төлөм документи - счет-фактура, төлөм тапшырыгы, эсеп, анын негизинде Келишимдин (Контрактынын) тараптары ортосунда каржы эсептери жүргүзүлөт. Электр энергиясы менен жабдып туруучу (сатуучу) - иштелип чыгарылган жана (же) сатылып келген электр энергиясын электр менен жабдуучу уюмдарга (анын ичинде абоненттер - микрогенерация субъекттери жана ЭКБ субъекттери), керектөөчүлөр-алып кайра сатуучуларга жана дүңүнөн сатып алуучулар-сатуучуларга жөндөлмө тариф боюнча жеткирген (саткан) жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык иштин тиешелүү түрүнө лицензиясы бар жеке же юридикалык жак. Керектөөчү-алып кайра сатуучу - өз менчигинде электр тарамдары бар, электр менен жабдуучу уюмдардан жана (же) жабдып туруучулардан электр энергиясын жана кубаттуулукту өз керектөөсү жана жөндөлмө тариф боюнча сатуу үчүн сатып алган жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык иштин тиешелүү түрүнө уруксаты бар жеке жана юридикалык жак. Алдын ала төлөө - Келишимдин (Контрактынын) шарттары менен аныкталган электр энергиясына жана (же) кубаттуулукка жана (же) электр энергиясын берүү кызматтарына алдын ала акы төлөө. Электр энергиясын эсептөө алети (эсептегичи) - электр тармагынын элементи боюнча оошкон жана эреже катары кубаттуулуктун жарым сааттык маанисин каттоого алган электр энергиясынын санын өлчөө үчүн метрологиялык жактан сыналган түзүлүш. Электр энергиясын кабылдагыч - электр энергиясын кабыл алууга, кайра өзгөртүүгө жана пайдаланууга арналган орнотмо же алет. Арадагы эсептешүү - Келишимдин (Контрактынын) шарттары менен аныкталган электр энергиясын коммерциялык эсептөө каражаттардын көрсөткүчтөрүнүн негизинде керектелген электр энергиясына жана кубаттуулукка жана (же) электр энергиясын берүү боюнча көрсөтүлгөн кызматка эсептешүү мезгилинин аралыгында акы төлөө. Уруксат берилген кубаттуулук - уруксат берилген чоңдугу кошуунун техникалык шарттарында көрсөтүлгөн кубаттуулук. Эсептешүү мезгили - бул электр менен жабдууга келишимде жана/же электр энергиясын жеткирүүгө келишимде (макулдашууда) аныкталган убакыт аралыгы, анда акы төлөө үчүн керектелген жана/же жеткирилген электр энергиясы жана кубаттуулук жана (же) электр энергиясын берүү боюнча кызмат көрсөтүүлөр эсепке алынууга тийиш. Жөндөлмө тариф - электр энергиясына жана кубаттуулукка жана (же) бардык электр тарамдары боюнча электр энергиясын берүү кызматына Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин макулдугу менен Кыргыз Республикасынын энергетика жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы тарабынан белгиленген тариф. Эркин керектөөчү - көз карандысыз жабдып туруучудан электр энергиясын жана кубаттуулукту сатып алган жеке же юридикалык жак. Электр энергиясын жана кубаттуулукту коммерциялык эсептөө каражаттары (коммерциялык эсептөө каражаттары) - Кыргыз Республикасынын Өлчөө каражаттарынын мамлекеттик реестрине киргизилген, электр энергиясын жана кубаттуулукту эсептөөнүн метрологиялык сыналган өлчөө түзүлүштөрүнүн жана алеттеринин жыйындысы, алардын көрсөтмөлөрүнүн негизинде эсептөө түйүнүндө электр энергиясынын жана кубаттуулуктун акы төлөнүүчү сарпталышы аныкталат. Электр энергиясын эсептөө каражаттары - электр энергиясын өлчөөчү түзүлүштөрдүн жана эсептөө шаймандардын жыйындысы. Доонун эскирүү мөөнөтү - укугу бузулган жактын доосу боюнча анын укугун коргоо мөөнөтү доонун эскириши деп таанылат. Доонун жалпы эскирүү мөөнөтү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык аныкталат. Кошо керектөөчү (субабонент) - электр тарамдары негизги керектөөчүнүн электр тарамдарына кошулган жана электр менен жабдуучу уюм же жабдып туруучу менен электр менен жабдууга Келишими (Контракт) бар жеке же юридикалык жак. Электр энергиясы жана кубаттуулукка, ошондой эле ыйгарым укуктуу электр менен жабдуучу уюмдун тармагына жеткирилген энергиянын кайра жаралуучу булактарын пайдалануу менен иштелип чыгуучу электр энергиясына тариф - керектелген электр энергиясына жана кубаттуулукка эсеп жүргүзүлүүчү чендердин тутуму. Электр менен жабдуунун технологиялык сооту - эң аз керектелген кубаттуулук жана (же) электр энергиясынын сарпталышы жана технологиялык процессти, өндүрүш циклин аяктоо үчүн зарыл болгон убакыттын узактыгы, андан кийин электр энергиясынын тиешелүү кабылдагычтары өчүрүлүшү мүмкүн. Кошуу түйүнү - ар түрдүү менчик ээлерине таандык болгон электр тарамдарын жана (же) электр чордондордун бөлүштүрүүчү түзүлүштөрүн бириктирүүнүн макулдашылган түйүнү. Керектөө түйүнү - турак үйлөрдүн сайгыч тешиктеринде же жарык берүүчү лампалардын электр патрондорунда орнотулган электр зымдарына керектөөчүнүн электр кабылдагычтарын кошуу түйүнү (тиричилик абоненттери үчүн гана колдонулат). Электр энергиясын сарптоону эсептөө түйүнү (жеткирүү түйүнү) - керектөөчүнүн электр тармактарын кошуу түйүнү, эреже катары, анда коммерциялык эсептөө каражаттарынын жардамы менен коммерциялык эсептешүүлөрдө пайдаланылган кубаттуулуктун жогорку чектеги мааниси жана керектелген (жеткирилген) электр энергиясынын саны аныкталат. Эсептөө түйүнү, эреже катары, баланстык таандыктыктын (менчиктин) чегинде жайгашууга тийиш жана Келишимде (Контрактта) көрсөтүлөт. Техникалык шарттар (мындан ары - ТШ) - электр тарамдарга жана электр чордондордун бөлүштүрүүчү түзүлүштөрүнө кошуу үчүн милдеттүү болгон техникалык талаптардын алуучу тарабынан аткарылуу көлөмүн регламенттеген документ. Электр энергиясын керектөөчүнүн электр кабылдагычтарынын белгиленген кубаттуулугу (мындан ары - белгиленген кубаттуулук) - керектөөчүгө орнотулган жана электр тарамдарга кошулган электр кабылдагычтардын паспорттук маанилеринин жыйындысы. Форс-мажор кырдаалдары - өзгөчө жана ушул жагдайда жеңип чыккыс кырдаалдардан келип чыккан, аракеттерин жогорку кесиптеги кызматкерлердин тажрыйбасы аркылуу күч-аракетин алдын-ала тизгиндөөгө мүмкүн болбогон окуялар. Электр берүүчү уюм - өз менчигинде жайгашкан электр тарамдары жана (же) электр чордондордун бөлүштүрүүчү түзүлүштөрү боюнча жөндөлмө тариф менен электр энергиясын берүү ишин жүргүзгөн жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык иштин тиешелүү түрүнө уруксаты бар жеке же юридикалык жак. Электр менен жабдуучу уюм - электр энергиясын жана кубаттуулукту жөндөлмө тариф боюнча бөлүштүрүү жана (же) сатуу ишин жүргүзгөн, өзүнүн же анын башкаруусунда же толук чарбачылыгында турган электр тарамдары бар жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык иштин тиешелүү түрүнө уруксаты бар жеке жана юридикалык жак. Электр менен жабдуу - электр энергиясын жана кубаттуулукту электр менен жабдуучу уюмдун керектөөчүгө сатуусу. ЭКБ орнотмосу - электр энергиясын же жылуулукту өндүрүү үчүн энергиянын кайра жаралуучу булактарын (табигый энергия - күн, шамал, суу, биомасса ж.б.) пайдалануучу энергетикалык орнотмо.

(КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 28-мартындагы № 184, КР Министрлер Кабинетинин 2026-жылдын 17-февралындагы № 110 токтомдорунун редакцияларына ылайык)

2. Жеке пайдалануу үчүн кубаттуулугу 1000 кВтка чейин электр энергиясын өндүрүүнү каалаган юридикалык жана жеке жактарга өндүрүү үчүн лицензия талап кылынбайт. Кубаттуулугу 1000 кВттан ашканда Кыргыз Республикасынын энергетика жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынан лицензия алууга тийиш.

Өз муктаждыктары үчүн электр энергиясын өндүргөн юридикалык жана жеке жактарга Кыргыз Республикасынын Улуттук энергетика тармагына кошулууга, ошондой эле тиешелүү уруксаты болбостон үчүнчү жакка электр энергиясын сатууга тыюу салынат.

3. Электр менен жабдуучу уюм менен электр энергиясын керектөөчүнүн ортосунда түзүлгөн Келишимдин (Контрактынын) негизинде электр энергиясы пайдаланылат (Тиричиликке керектөөчүлөрдү электр энергиясы менен жабдууга типтүү келишим) - (2-тиркеме), (Тиричиликтен башка керектөөчүлөрдү электр энергиясы менен жабдууга келишим) - (1-тиркеме).

Келишимге жана Контрактыга тиркемелер анын ажырагыс бөлүктөрү болуп эсептелет. Контрактыга тиркемеде, тараптардын макулдашуусу боюнча, ушул Эрежелерге жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптарына каршы келбеген өзгөртүүлөр киргизилиши мүмкүн.

4. Келишим (Контракт) керектөөчүнүн тармактарына кошулган башка кошо керектөөчүлөр жана керектөөчүнүн жеке муктаждыктары үчүн пайдаланылуучу энергиянын кайра жаралуучу булактарынын объекттери жана микрогенерация орнотмолору жөнүндө маалыматтарды (аталышы, кубаттуулугу, электр керектөө, эсептик электр эсептегичтер, тарифтер жана башка маалыматтар) камтыйт.

(КР Министрлер Кабинетинин 2026-жылдын 17-февралындагы № 110 токтомунун редакциясына ылайык)

5. Электр энергиясы менен жабдууга Келишимди (Контрактты) түзүү, өзгөртүү, бузуу же узартуу Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын жана ушул Эрежелердин талаптарына гана ылайык жүргүзүлөт.

6. Кошо керектөөчүлөргө электр энергиясын берген же өзүнүн электр чордондорунан (блок-чордондордон) электр энергиясын жиберген керектөөчүлөр электр энергиясын кошо керектөөчүгө (субабонентке) жиберүүнү эсепке алуу менен жеке керектөөсү үчүн зарыл болгон электр энергиянын жалпыланган санына электр менен жабдуучу уюм менен Келишим (Контракт) түзүшөт.

Керектөөчүлөр менен кошо керектөөчүлөрдүн өз ара мамилелери электр энергиясы менен жабдууга алар тарабынан түзүлгөн келишимдер (контрактылар) аркылуу жөнгө салынат. Керектөөчү электр энергиясын берүү боюнча иш жүргүзүү укугуна лицензия алган учурда, андан ары мамилелер ушул лицензиянын шарттары жана эрежелери, электр энергиясын берүү келишимдери (контрактылары) жана кошо керектөөчү менен керектөөчү ортосунда электр энергиясын жөнөтүүгө түзүлгөн Келишим (Контракт) менен жөнгө салынат. Мында керектөөчү кошо керектөөчүнүн алдында электр менен жабдуучу уюм катары чыгат. 6-1. Электр энергиясын келишимдеги кубаттуулуктан жогору берүүгө техникалык жактан эсептелбеген электр тармактарынын керектөөчүлөрү башка керектөөчүлөргө өздөрүнүн тармактары аркылуу электр энергиясын берүүгө укуксуз. Электр берүүчү жана электр менен жабдуучу уюмдар келишимдеги кубаттуулуктан жогору болгон керектөөчүлөрдүн электр орнотмолорун кошууга техникалык жактан эсептелбеген электр тармактары аркылуу керектөөчүлөргө электр энергиясын берүүгө укуксуз. (КР Өкмөтүнүн 2018-жылдын 31-декабрындагы № 644 токтомунун редакциясына ылайык)

7. Керектөөчү менен электр менен жабдуучу уюмдун ортосундагы чечилбеген талаш маселелер Кыргыз Республикасынын мыйзамдары тарабынан белгиленген мөөнөттө жана жол-жоболорго ылайык чечилет.

8. Электр орнотмолоруна мамлекеттик контроль жана көзөмөл, алардын уюштуруу-укуктук формасына жана менчигинин түрүнө карабастан, электр энергиясын өндүрүүгө, берүүгө, бөлүштүрүүгө жана керектөөгө контроль жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы тарабынан жүргүзүлөт.

9. Энергетика жаатында лицензия алуучулардын ишин жөнгө салуу жагындагы Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы жана электр энергиясын өндүрүүгө, берүүгө, бөлүштүрүүгө жана керектөөгө контроль жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы, ошондой эле алардын ыйгарым укуктуу өкүлдөрү лицензия алуучунун аймагына, объекттерге кирүүгө, ошондой эле лицензия берилген ишин текшерүү үчүн документтерин көрүүгө укугу бар. Ошол учурда лицензия алуучу контролдук ишин өз убагында жүргүзүү үчүн аларга зарыл жардам көрсөтүүгө милдеттүү.

91. Ушул Эрежелердин 4-главасында көрсөтүлгөн жеке жана юридикалык жактарга электр орнотмолорун пайдаланууга берүү тартиби электр энергиясын өндүрүүнү, берүүнү, бөлүштүрүүнү жана керектөөнү контролдоо жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органына жана лицензия алуучуга жайылтылат.

Жеке жана юридикалык жактарга 1000 В жана андан жогору чыңалуу классындагы электр орнотмолорун пайдаланууга берүүнү электр энергиясын өндүрүүнү, берүүнү, бөлүштүрүүнү жана керектөөнү контролдоо жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы жүзөгө ашырат. Жеке жана юридикалык жактарга 1000 В чейинки чыңалуу классындагы электр орнотмолорун пайдаланууга берүүнү лицензия алуучу жүзөгө ашырат. (Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2026-жылдын 10-мартындагы № 170 токтомунун редакциясына ылайык)

(КР Өкмөтүнүн 2018-жылдын 29-мартындагы № 169 токтомуна ылайык күчүн жоготту)

22. Ишке жаңы киргизилген же кайра келбеттелген бардык электр орнотмолору курулуш жана электр орнотмолору түзүлүшү боюнча ченемдик документтерге ылайык аткарылуусу, белгиленген тартипте макулдашылган долбоор документтери жана техникалык кабыл алуу - өткөрүү документтери менен камсыз болууга тийиш.

23. Электр орнотмолорун ишке киргизүүгө чейин жаңы жана кайра келбеттелип жаткан электр орнотмолору кабыл алуу-өткөрүү текшерүүлөрүнөн өтүүгө тийиш жана акты боюнча куроочу-жөндөөчү уюмдун ээси тарабынан кабыл алынышы керек. Мындан кийин ээлик кылуучу башкы жалдамачынын катышуусунда электр энергиясын өндүрүүгө, берүүгө, бөлүштүрүүгө жана керектөөгө контроль жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органына (1000 В жана андан жогору электр орнотмолору үчүн) же лицензия алуучуга (1000 В чейинки электр орнотмолору үчүн) тиешелүү долбоордук жана техникалык кабыл алуу-өткөрүү документтерин, жүргүзүлгөн сыноо жана өлчөмдөрдүн жыйынтыктары боюнча документтерин көрсөтөт, ошондой эле электр орнотмолоруна техникалык кароо жүргүзүүгө мүмкүндүк берет. Электр орнотмолорун кароо акт менен таризделет жана укук бузуулар жок болсо пайдаланууга уруксат берилет, ал кошуу наряды түрүндө таризделет.

(Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2026-жылдын 10-мартындагы № 170 токтомунун редакциясына ылайык)

24. Заказчынын электр чарбага жооптуу адамы жана зарылчылыкка жараша, тиешелүү электр техникалык кызматкери болгондо же тейлөөгө укугу бар адистештирилген уюмдун кожоюну электр орнотмолорун тейлөөгө Келишим түзгөндө, электр энергиясын өндүрүүгө, берүүгө, бөлүштүрүүгө жана керектөөгө контроль жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы (1000 В жана андан жогору электр орнотмолору үчүн) же лицензия алуучуга (1000 В чейинки электр орнотмолору үчүн) тарабынан электр жабдыгын пайдаланууга уруксат берилет.

(Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2026-жылдын 10-мартындагы № 170 токтомунун редакциясына ылайык)

25. Кайрадан ишке киргизилген (кайра келбеттелген) электр орнотмолорун кошуу наряды электр энергиясын өндүрүүгө, берүүгө, бөлүштүрүүгө жана керектөөгө контроль жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы (1000 В жана андан жогору электр орнотмолору үчүн) же лицензия алуучуга (1000 В чейинки электр орнотмолору үчүн) тарабынан электр тарамдарга кошулуп жаткан уюм менен Келишим түзүлгөндөн кийин берилет.

(Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2026-жылдын 10-мартындагы № 170 токтомунун редакциясына ылайык)

26. Кабель чубалгысын куруу процессинде заказчы электр энергиясын өндүрүүнү, берүүнү, бөлүштүрүүнү жана керектөөнү контролдоо жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органына (1000 В жана андан жогору электр орнотмолору үчүн) же лицензия алуучуга (1000 В чейинки электр орнотмолору үчүн) кабелди төшөөгө уруксат берүүчү документтерди көрсөтүүгө жана төмөнкүлөргө уруксат алууга тийиш:

1) төшөө үчүн траншеяны кабыл алууга;

2) өткөрүлгөн кабелди көмөрдүн алдында кабыл алууга.

(Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2026-жылдын 10-мартындагы № 170 токтомунун редакциясына ылайык)

27. Уставдары өз электр жабдыгын контролдоо үчүн жана башка кожоюндарда ушундай иштерди жүргүзүү үчүн электр техникалык лабораторияда электр жабдууларына текшерүүлөрдү жүргүзүүнү караштырган лицензия алуучулар жана чарба ишинин субъекттери электр энергиясын өндүрүүгө, берүүгө, бөлүштүрүүгө жана керектөөгө контроль жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынан уруксат алышы керек.

28. Керектөөчүлөрдүн жана лицензия алуучулардын электр орнотмолорун куроодо кемчиликтерди, берилген ТШдан, долбоорлоо документтеринен, электр орнотмолорун куруу жана орнотуу боюнча ченемдик документтерден четтөөлөр табылганда же ушул орнотмолорду тейлөө үчүн даярдалган кызматкер болбогондо табылган кемчиликтер жоюлганга чейин электр орнотмолорун пайдаланууга берүүгө тыюу салынат.

Электр менен жабдуунун автономдуу булактарын пайдаланууга уруксат берилбейт, алардын кошуу схемасы тышкы тармакка чыңалуунун берилишин жокко чыгарган, анын ичинде тышкы тармактан чыңалуунун берилиши токтотулган учурларда автоматтык же кол менен түзүлүштү (которуучу рубильник) караштырбайт. (КР Министрлер Кабинетинин 2026-жылдын 17-февралындагы № 110 токтомунун редакциясына ылайык)

29. Пайдаланууга берүү тартиби бардык керектүүчүлөргө жана лицензия алуучуларга 1000 Вга чейин жана андан жогору чыңалуудагы жаңы ишке киргизилген жана кайра келбеттелген электр орнотмолоруна жайылтылат.

30. Керектөөчүнүн убактылуу мүнөздө иштеген электр орнотмолору алар өчүрүлгөндөн кийин кошуу наряды боюнча ишке киргизилет. Керектөөчү электр энергиясын өндүрүүнү, берүүнү, бөлүштүрүүнү жана керектөөнү контролдоо жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органына (1000 В жана андан жогору электр орнотмолору үчүн) же лицензия алуучуга (1000 В чейинки электр орнотмолору үчүн) текшерүүлөрдүн, өлчөөлөрдүн протоколдордун жана кароо үчүн электр орнотмосун көрсөтөт.

(Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2026-жылдын 10-мартындагы № 170 токтомунун редакциясына ылайык)

31. Электр орнотмосун кошуу кошууга берилген наряддын негизинде, ал берилген күндөн тартып 5 күн ичинде электр тарамдарга кошулуп жаткан уюмдун кызматкери тарабынан аткарылат.

32. Электр энергиясын өндүрүүгө, берүүгө, бөлүштүрүүгө жана керектөөгө контроль жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы жана лицензия алуучу керектөөчү пайдаланып жаткан мезгилде электр орнотмолоруна келтирилген зыян үчүн жооп бербейт.

(Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2026-жылдын 10-мартындагы № 170 токтомунун редакциясына ылайык)

33. Керектөөчү жана керектөөчү кошулган лицензия алуучу ортосундагы менчик чектери электр тарамдардын баланстык таандыгы жана тараптардын пайдалануу жоопкерчилик чектеринин акты менен таризделет, ал Келишимге милдеттүү тиркеме болуп эсептелет.

34. Тиричиликке керектөөчү менен ал кошулган лицензия алуучу ортосундагы менчик чектери төмөнкүлөрдө белгиленет:

1) көп батирлүү турак үйлөр үчүн аба аркылуу өткөрүүдө - имараттарда орнотулган обочолоткуларда, жер астынан өткөрүү - обочолоткуларда же үйдө же анын өзүнчө бөлүгүндө орнотулган кирги түзүлүшүнө кошулган кабелдин бурап кошулган жеринде;

2) жеке курулуштагы үйлөр үчүн, ошондой эле багбанчылык шериктиги, турак-жай-курулуш, гараж-курулуш, саяжай кооперативдери, өзүнчө турган гараждар (бокс, башка жайлар) үчүн - үй ээси же багбанчылык шериктигинин, турак-жай-курулуш, гараж-курулуш, саяжай кооперативдеринин башкармалыгы жана лицензия алуучу тарабынан кол коюлган менчикти чектерге ажыратуу актынын негизинде жекече.

Менчикти чектерге ажыратуу акты Келишимдин ажырагыс бөлүгү болуп эсептелет.

35. Лицензия алуучу менен тиричиликке керектөөчү ортосундагы жоопкерчилик чеги электр энергиясын керектөө түйүнүндө белгиленет.

36. 1000 В жана андан жогору чыңалуудагы электр орнотмолордогу менчик чектер:

1) аба чубалгысынын өткөөл обочолоткусунун бириктиргичинде жабык бөлүштүргүч түзүлүштөрдүн сырт жагынан жана ачык бөлүштүргүч түзүлүштөрдүн обочолоткуларында порталдык чоймо гирлянддардын тартылган кыскычынан чыгып өткөргүчтүн чыга беришинде;

2) азыктандырган жана четтеген чубалгылардын кабелдик киргилердин учтарында орнотулат.

Жогоруда көрсөтүлгөндөрдүн техникалык абалына менчигинде көмөкчордон, бөлүштүрүүчү түзүлүш жана электр берүү чубалгысы жайгашкан уюм жоопкерчиликти тартат.

37. Ар түрдүү уюмдарга тиешелүү бутакталган (туюк жана ажыратуучулар аркылуу) 1000 В жана андан жогору чыңалуудагы электр берүү чубалгыларынын абалы жана тейлениши үчүн жоопкерчилик чектери бейкаңдоо жүргүзүлгөн негизги чубалгы таянычында орнотулат. Бейкаңдоону туташтырган кыскычтардын абалына жоопкерчиликти негизги чубалгынын менчик ээси болгон уюм тартат.

38. Керектөөчү эсептөө каражаттарынын, автоматтык ылдамдык күчүн азайтуу алеттеринин жана анын көмөкчордондорунда же бөлүштүрүүчү түзүлүштөрүндө орнотулган башка системдик автоматика каражаттарынын сактыгы үчүн жоопкерчилик тартат.

39. Электр орнотмолорун пайдаланууда электр энергиясын керектөөчү лицензия алуучу көрсөткөн кызматтардын наркын ушул Эрежелерде аныкталган мөөнөттө төлөөгө милдеттүү.

40. Электр жабдууларын ишенимдүү, үнөмдүү жана коопсуз пайдаланууну камсыз кылуу максатында керектөөчү төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) завод-жасоочулардын жана башка ченемдик-техникалык документтердин талаптарына ылайык электр техникалык жабдууларды пайдаланууну камсыз кылуу;

2) Улуттук энергетика тутумунда караптык жүгүн азайтууда технологиялык жана карап соотун жабуу үчүн чыңалуунун берилишин камсыз кылган камдалган сырткы азыктандыруучу чубалгыларга жоопкерчилик жүгүн алып чыгуу менен электр менен жабдуу схемасын жакшыртуу;

3) биринчи категориядагы электр кабылдагычтары үчүн өз алдынча камдан азыктандырууну камсыз кылуу;

4) керектөөчүнүн электр техникалык жабдууларындагы реле коргоосунун жана автоматиканын түзүлүштөрүнө жана мүнөздөмөлөрүнө карата лицензия алуучунун талаптарын, анын ичинде электр менен жабдуучу уюмдун тармактарына кошулган керектөөчүнүн микрогенерация орнотмолорунун жана энергиянын кайра жаралуучу булактарынын электр техникалык жабдууларына карата талаптарды аткаруу;

5) керектөөчү өз муктаждыктары үчүн пайдаланган энергиянын кайра жаралуучу булактарынын орнотмолорун кошуу жана резервди автоматтык түрдө кошуу схемасын колдонууну лицензия алуучу менен макулдашуу;

6) ыкчам тартипти сактоо;

7) керектөөчүнүн электр орнотмолору электр энергиясынын сапатына таасир эткен учурларда тараптардын менчик чегинде электр энергиясынын сапат көрсөткүчтөрүнө Келишимге ылайык үзгүлтүксүз же мезгилдүү көзөмөл жүргүзүү;

8) өз тарамдарында электр энергиясынын сапатын жакшыртуу боюнча иш чараларды жүргүзүү;

9) электр орнотмолорунун түзүлүшүнүн ченемдик документтерине, Келишимге (Контрактыга) жана электр энергиясынын иштеп жаткан тарифтерине ылайык электр энергиясын жана кубаттуулукту зарыл эсепке алууну камсыз кылуу;

10) карапка, өрткө каршы чараларды жүргүзүү жана коопсуздук техникасын сактоо;

11) ага тиешелүү электр орнотмолорун жана коргонуу каражаттарынын абалын текшерүү, алдын алуу сыноолорду жүргүзүү, ошондой эле бөлүштүрүү түзүлүштөрү жана трансформаторлордун жайларын учурдагы ченемдерде жана эрежелерде белгиленген көлөмдө жана мөөнөттө оңдоо;

12) электр энергиясын эсепке албастан керектөөгө жол бербөө;

13) төмөнкүлөргө кызмат күбөлүктөрү боюнча күндүн каалаган убагында тоскоолдуксуз кирүүсүн камсыз кылуу:

- электр энергияны туура колдонууну контролдоо үчүн жана техникалык пайдаланууну уюштурууга жана электр техникалык жабдуунун абалына жана коопсуздук техникасына, электр энергиясын коммерциялык эсептөө каражаттарынын абалын жана уюштурууну контролдоо үчүн электр энергиясын өндүрүүгө, берүүгө, бөлүштүрүүгө жана керектөөгө контроль жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын;

- лицензия алуучунун уруксат берилген ишин контролдоо үчүн Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу органынын;

- электр менен жабдууга, электр энергиясын жеткирүүгө жана (же) берүүгө, электр энергиясын керектөө (жеткирүү) түйүнүнө берүүгө, ошондой эле электр энергиясын жана кубаттуулукту коммерциялык эсептөө каражаттарына же ЭКЭАТка, Келишими бар лицензия алуучунун.

Текшерүүнүн (келүүнүн) жыйынтыктары боюнча жогоруда көрсөтүлгөн өкүлдөр акт түзүүгө, анын мазмуну менен тааныштырууга милдеттүү жана актынын бир нускасын керектөөчүгө же анын ыйгарым укуктуу адамына тапшырууга милдеттүү. (КР Министрлер Кабинетинин 2026-жылдын 17-февралындагы № 110 токтомунун редакциясына ылайык)

41. Керектөөчү төмөнкүлөр жөнүндө тез арада билдирүүгө милдеттүү:

1) лицензия алуучуга электр энергиясынын коммерциялык эсептөө каражаттарындагы бардык бузуулар жөнүндө, азыктандыруучу чубалгыларды өчүрүү менен байланышкан караптар туурасында, лицензия алуучуга таандык жана керектөөчүнүн турак-жайында же аймагында жайгашкан электр жабдууларда табылган бардык бузулуулар жөнүндө;

2) электр энергиясын өндүрүүгө, берүүгө, бөлүштүрүүгө жана керектөөгө контроль жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органына негизги жабдуунун бузулушуна байланышкан караптар, адамдар менен жаныбарлардын электр агындын урушунан жабыркашы, бузулган электр орнотмолорунан келип чыккан өрт, ошондой эле ушул Эрежелерге каршы келген лицензия алуучунун кызматкерлеринин иш-аракеттери жөнүндө;

3) Кыргыз Республикасынын энергетика жаатындагы ыйгарым укуктуу органына уруксат берилген иштин шарттарын жана эрежелерин лицензия алуучу тарабынан бузуулар жөнүндө.

42. Керектөөчү лицензия алуучунун кызматкерине кечиктирилгис которууларды, электр энергиясын коммерциялык эсептөө каражаттарын, карапка каршы автоматташтыруу тутумун тейлөөгө, курууга (курулуш) жана лицензия алуучунун аймагында же керектөөчүнүн электр орнотмолордо жайгашкан электр тарамдарын оңдоого байланышкан иштерди аткарууга мүмкүнчүлүк түзүүгө милдеттүү.

Жумушту аткарган уюм аны бүткөндөн кийин аткарылган ордун жана аймакты өз эсебинен талаптагыдай абалга келтирүүгө милдеттүү.

43. Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык керектөөчү:

1) материалдык зыяндын ордун толтурат:

- электр энергиясынын сапатына таасир этүүчү жана лицензия алуучунун башка керектөөчүлөр менен Келишимдин шарттарын аткарбоого алып келген электр техникалык жабдууну колдонуудан келип чыккан;

- электр энергиясын керектөөчүнүн айынан (реле коргонуусу жана автоматташтыруу түзүлүшүнүн, туташтыруучу жабдуунун иштебей калышы жана башка аракеттерден) лицензия алуучунун тарамдарындагы караптан өчүрүүлөрдүн өсүшүнөн келип чыккан;

2) анын күнөөсүнөн алар бузулганда электр энергиясын коммерциялык эсепке алуу каражаттарын калыбына келтирет, оңдойт жана алмаштырат.

3) анын күнөөсүнөн бузулган электр энергиясын эсептөө каражаттарын калыбына келтирет, оңдойт, алмаштырат.

44. Керектөөчүлөрдүн электр орнотмолорун техникалык пайдалануу боюнча жана керектөөчүлөрдүн электр орнотмолорун пайдаланууда коопсуздук техникасы боюнча тиешелүү ченемдик документтерде эсепке алынбаган өндүрүштүн жана электр жабдыгын пайдалануунун өзгөчө шарттарында (жер асты, жарылуу коркунучу бар өндүрүш, электр тартуу ж.у.с.), керектөөчүдө ушул жабдууну пайдалануу жана коопсуз тейлөө боюнча атайын нускама болууга тийиш.

45. Электр берүүчү уюмдун электр берүү чубалгыларын, бөлүштүрүүчү пункттарын жана трансформатордук көмөкчордондорду оңдоого чыгаруу, ошондой эле оңдоодон кийин электр энергиясы транзит менен башка керектөөчүлөргө берилген электр тарамдары аркылуу ишке киргизүү түзүлгөн Келишимге (Контрактыга) ылайык электр энергиясын берүү жана (же) жеткирүүнү ишке ашырган уюмдун макулдугу менен жүргүзүлөт.

46. Лицензия алуучу төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) материалдарды алуу, орнотуу жана лицензия алуучунун менчигинде жайгашкан электр жабдыгын оңдоо боюнча материалдык зыяндын ордун 6 ай аралыгында жабууга;

2) категорияланган электр кабылдагычтары, ченемдик-техникалык талаптарга жооп берген электр менен жабдуунун сырткы түзүлүш чиймелери бар керектөөчүлөрдү тынымсыз электр менен жабдууну камсыз кылууга;

3) өз тарамдарында электр энергиясынын сапат көрсөткүчтөрүн контролдоо жана электр тарамдарындагы электр энергиясынын сапатын жакшыртуу боюнча иш чараларды жүргүзүүгө;

4) ушул Эрежелерге жана түзүлгөн Келишимге (Контрактыга) ылайык электр энергиясын жана кубаттуулукту эсептөөнү камсыз кылууга;

5) карапка каршы, өрткө каршы иш чараларды жана коопсуздук техникасы боюнча иш чараларды жүргүзүүгө;

6) электр менен жабдуудагы тыныгууларга байланыштуу бузуулар, алардын себептери жана электр менен жабдуунун нормалдуу иш тартибин калыбына келтирүү мөөнөттөрү жөнүндө, бардык бузулган жабдуулар, лицензия алуучунун имаратында же аймагында жайгашкан керектөөчүнүн азыктандыруучу жана бөлүштүрүүчү чубалгыларынын реле коргонуусу жана автоматика түзүлүштөрү жөнүндө керектөөчүлөргө ыкчам билдирүүгө;

7) электр энергиясы менен кубаттуулукту керектөөнү чектөө графигин жана көлөмүн колдонуу тартибин керектөөчү менен макулдашууга;

8) керектөөчү менен мерчемдүү өчүрүүлөрдүн мөөнөтүн жана узактыгын макулдашууга;

9) электр берүү чубалгыларын же башка жабдууну азыктандырган карап жана мерчемделген өчүрүүлөрдүн аракетинен, эгер ушул керектөөчүнүн технологиялык жабдыгынын иштешин чектөөлөргө же электр менен жабдууда тынымдарга алып келсе, электр энергиясын берүүдө негизделген тынымдардын саны жана узактыгын Келишимде (Контрактыда) белгилөөгө;

10) төмөнкү өкүлдөрдүн кызмат күбөлүктөрү боюнча тоскоолсуз кирүүсүн камсыз кылуу:

- электр энергиясын өндүрүүгө, берүүгө, бөлүштүрүүгө жана керектөөгө контроль жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын - электр энергиясын туура колдонуу, техникалык пайдаланууну уюштуруу жана электр техникалык жабдуунун абалына жана коопсуздук техникасына, электр энергиясын коммерциялык эсептөө каражаттардын абалын контролдоо үчүн;

- Кыргыз Республикасынын энергетика жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын - уруксат берилген иштин шарттарынын сакталышын контролдоо үчүн;

- электр менен жабдууга жана (же) электр энергиясын берүүгө Келишими (Контракт) бар керектөөчүнүн - керектөөчүгө таандык электр энергиясын жана кубаттуулукту коммерциялык эсептөө каражаттарга же ЭКЭАТка.

Текшерүүчү тарап лицензия алуучуга келүү журналында катталууга, ал эми текшерүүнүн (келүүнүн) жыйынтыктарына акт тариздөөгө, бир нускасын лицензия алуучуга тапшырууга милдеттүү.

47. Лицензия алуучу тиричиликке керектөөчүлөргө тараптардын менчик чектен керектөөгө чейин электр тарамдарынын, электр энергиясын Тиричиликке керектөөчүнүн менчигинде же үйдүн жалпы менчигинде жайгашкан, талаптагыдай техникалык абалын жана коопсуздугун камсыз кылат.

Турак жай уюмдарына, мекемелерге жана башка өндүрүштүк эмес керектөөчүлөргө таандык үйлөрдүн электр тарамдарынын менчик чегиндеги кошулган жерлердин абалына жоопкерчиликти лицензия алуучу тартат.

48. Лицензия алуучунун аймагында жайгашкан электр жабдыгын тейлөөгө жана оңдоого керектөөчүнүн кызматкери кирүүсүн лицензия алуучу камсыз кылат.

Жумушту аткарган уюмдун кызматкери жумуш бүткөндөн кийин жумуш аткарылган жайды жана аймакты өз эсебинен талаптагыдай абалга келтирүүгө милдеттүү.

49. Лицензия алуучу Келишимге (Контрактыга) ылайык жана электр энергиясынын сапатына ченемдик документтердин талаптарына жооп берген менчик чегинде электр энергиясынын сапаты үчүн жооп берет жана камсыз кылат.

50. Лицензия алуучу анын күнөөсүнөн электр менен жабдууда тынымдар үчүн керектөөчүгө материалдык зыяндын ордун толтурат.

Тынымдын убагы электр энергиясын токтоткон же чектеген учурдан тартып Келишимге (Контрактыга) ылайык ылдамдыктын жана чыңалуунун керектүү деңгээлине чейин керектөөчү менен лицензия алуучунун документтери боюнча жалпылап аныкталат.

51. Электр энергиясын керектөөдө киргизилген чектөөлөрдөн улам лицензия алуучунун күнөөсүнөн керектөөчүгө электр энергиясы толук жеткирилбей калган, чектөөгө алып келген, электр менен үзгүлтүксүз жабдуунун жакынкы эсептешүү мезгилинде электр энергиясын орточо суткалык керектөө менен керектөөчүгө электр энергиясын толук жөнөтүлбөй калган эсептешүү мезгилинде нагыз орточо суткалык керектөөнүн ортосунда айырма катары, ошондой эле керектөөчү жана лицензия алуучунун кечиктирилгис документтери боюнча аныкталат.

Лицензия алуучунун керектөөчү менен макулдашуусу боюнча энергиянын жөнөтүлбөй калган санын күндөлүк же кийинки эсептешүү мезгилинде калган күндөрү ордун толтура алат.

52. Керектөөчүгө сапат параметрлери Келишимде (Контракт) көрсөтүлгөн чоңдуктун чегинен чыккан электр энергиясы жиберилген учурда лицензия алуучу Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык материалдык зыяндын ордун толтурат.

Лицензия алуучу төмөн сапаттагы электр энергиясынын жөнөтүлүшү үчүн керектөөчүнүн алдында жооп бербейт жана керектөөчү электр керектөөнүн белгиленген тартибин сактабаган жана Келишимде (Контрактыда) көрсөтүлгөн чоңдуктан жогору керектелген кубаттуулуктун ашып түшүшүнө жол берген мезгилде керектөөчүнүн төмөнкү сапатта чыгарган продукцияга сарптаган материалдардын наркын төлөбөйт.

53. Лицензия алуучу керектөөчүгө төмөнкүлөрдөн улам жеткирилбей калган электр энергиясы үчүн материалдык жоопкерчилик тартпайт:

1) форс-мажордук кырдаалдар;

2) электр тарамдарында электр энергиясын өчүрүүгө алып келген керектөөчүнүн кызматкеринин туура эмес иш-аракеттери;

3) ушул Эрежелердин 10-главасында каралган жана Келишимде (Контрактыда) айтылган керектөөчүгө электр энергиясын берүүнү чектөө жана токтотуу шарттары;

4) кесепети азыктандыруучу чубалгылардын өчүрүлүшүнө алып келген керектөөчүнүн жабдыгынын бузулушу;

5) Келишимде (Контрактыда) көрсөтүлгөн электр энергиясын жана кубаттуулукту керектөөнүн тартиптерин керектөөчүнүн бузушу.

54. Келишимде (Контрактыда) айтылган чоңдуктан жогору электр энергиясынын параметрлеринен четтөө жана негизсиз тынымдын жыйынтыгында чыгашаларга кабылган учурда, керектөөчү электр энергиясы үчүн акы төлөө жана башка маселелер боюнча лицензия алуучуга жазуу жүзүндө арыз менен кайрылууга укуктуу.

Лицензия алуучу эки жума мөөнөтүндө керектөөчүнүн жазуу жүзүндөгү арызына жооп жиберүүгө милдеттүү.

55. Эгер керектөөчү жазуу жүзүндөгү арызына жооп албаса же лицензия алуучунун жообу кайсы бир себептерден улам канааттандырбаса, керектөөчү электр энергиясын өндүрүүгө, берүүгө, бөлүштүрүүгө жана керектөөгө контроль жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органына кайрылууга укуктуу.

Электр энергиясын өндүрүүгө, берүүгө, бөлүштүрүүгө жана керектөөгө контроль жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын даттанууларды, арыздарды жана сунуштарды карап чыгуунун жыйынтыктары боюнча чечимдери электр энергиясы иштеп чыгаруу, берүү жана бөлүштүрүүгө байланыштуу бардык ишканалардын, менчигинин түрүнө карабастан бардык керектөөчүлөрдүн, ошондой эле кызмат адамдарынын жана жарандардын аткаруусу үчүн милдеттүү болуп саналат. Керектөөчү же лицензия алуучу электр энергиясын өндүрүүгө, берүүгө, бөлүштүрүүгө жана керектөөгө контроль жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын чыгарган чечими менен макул болбосо, сот органдарына кайрылууга укуктуу. (КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 28-мартындагы № 184 токтомуна ылайык)

пайдалануу жана электр керектөөнү башкаруу

56. Керектөөчүнүн жана (же) лицензия алуучунун электр орнотмолору тиешелүү коммерциялык эсептөө каражаттары же ЭКЭАТ, электр керектөөнү контролдоочу жана башкаруучу техникалык каражаттар, ошондой эле электр орнотмолору түзүлүштөрү боюнча ченемдик документтердин жана башка ченемдик документтердин талаптарына ылайык орнотулган электр энергиясынын сапатын контролдоону каттоочу алеттер менен камсыз болушу керек.

Керектөөчүнүн жана (же) лицензия алуучунун кошуу түйүнүндө 500 кВт уруксат берилген жана андан жогорку кубаттуулуктагы электр орнотмолору коммерциялык эсептөө каражаттары жана коммерциялык эсептөөнүн контролдоо каражаттары менен жабдылышы керек. Электрдик энергиянын өтүшүн эсептөө үчүн коммерциялык эсептөө каражаттары катары агындын түз жана тескери багыты боюнча эсептегичтерди орнотуу керек. Коммерциялык эсептөө каражаты катары колдонулган бардык индукциялык электр эсептегичтер дисктин тескери айлануусуна жол бербеген бекиткич менен жабдылышы керек. ЭКБ пайдалануучу бардык объекттер, анын ичинде чакан кубаттуулуктагы орнотмо жана микрогенерация үчүн эсептешүү борборунун маалыматтарды топтоонун жана иштеп чыгуунун борборлоштурулган системасына интеграциялоо мүмкүнчүлүгү менен электр энергиясы кайра берилген бардык түйүндөрдө ЭКЭАТ орнотуу милдеттүү. Орнотулган эсепке алуу каражаттары иштелип чыккан, берилген жана керектелген электр энергиясынын бардык көлөмдөрүн каттоону камсыз кылууга тийиш. (КР Министрлер Кабинетинин 2026-жылдын 17-февралындагы № 110 токтомунун редакциясына ылайык)

57. Коммерциялык эсептөө каражаттары жок керектөөчүнүн электр орнотмолорун лицензия алуучунун электр тарамдарына кошууга тыюу салынат.

58. Керектөөчү менен лицензиаттын ортосунда керектелген электр энергиясын жана кубаттуулуктарды эсептөө үчүн Ченөө каражаттарынын мамлекеттик реестрине киргизилген жана Кыргыз Республикасында эсеп жүргүзүүлөрдө пайдаланууга уруксат берилген электр кабылдагычтардын иш мүнөзүнө шайкеш келген эсепке алуунун коммерциялык каражаттары же ЭКЭАС колдонулушу керек, ошол эле учурда керектелген электр энергиясын эсептөөдө тиричиликтик эмес керектөөчүлөр үчүн ЭКЭАС колдонулушу керек.

Коммерциялык эсептөө каражаттардын (же ЭКЭАТ) схемаларында колдонулган коммерциялык эсептөө каражаттары жана өлчөө трансформаторлору тактык классы боюнча электр орнотмолору түзүлүшү боюнча ченемдик документтерге жана мамлекеттик текшерүү мөөнөтү боюнча метрологиялык ченемдик документтерге ылайык келиши керек. Керектөөчүгө коммерциялык эсептөө каражаттарын орнотуунун алдында алар "Ченөөнүн бирдейлигин камсыз кылуу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамында белгиленген тартипте, жеке номурлуу пломбду милдеттүү түрдө илүү менен мамлекеттик текшерүүдөн өтүүгө тийиш. Электр энергиясын коммерциялык эсепке алуу каражаттарын пайдалануу процессинде Кыргыз Республикасынын жогоруда аталган Мыйзамында аныкталган мөөнөттө мезгилдүү текшерүүдөн өтүүгө тийиш. Электр орнотмолору (ширетүүчү жабдуу) бир заматта, күч келтирүүчү бат-бат кайталанып туруучу керектөөчүлөр үчүн коммерциялык эсептөө каражаты катары электр энергиясын электрондук эсептегичтерди гана колдонууга жол берилет. Жогору вольттогу өлчөө трансформаторлору колдонулган коммерциялык эсептөө схемалары үчүн, конструкциялык өзгөчөлүктөрү жогору чыңалууда сактоочторду (же окшош функцияны аткарган түзүлүштөрдү) колдонууну караштырат, колдонулуп жаткан коммерциялык эсептөө каражаттардын көрүнүштөрдү каттаган түзүлүш болушу керек. ЭКЭАТ уруксат берилген программаны колдонууга тийиш жана уруксатсыз кирүүгө жол бербеген лицензия алуучу тарабынан коюлган жашыруун белги менен камсыз болушу керек. Активдүү (реактивдүү) электр энергияны жана кубаттуулукту коммерциялык эсептөө каражаттары электр орнотмолорунун нормативдик документтеринин талаптарына ылайык орнотулат жана аларга жооп бериши керек. ЭКБ пайдалануу менен электр энергиясын генерациялоону жүзөгө ашыруучу субъекттер эсептешүүлөрдө аралыктан жетүү, маалыматтарды топтоонун жана иштеп чыгуунун борборлоштурулган системасына маалыматтарды берүү жана энергиянын агымдарынын ар бир багыты боюнча көрсөткүчтөрдү каттоо мүмкүнчүлүгүн камсыз кылган коммерциялык эсепке алуу каражаттарын же ЭКЭАТ гана колдонууга милдеттүү. (КР Өкмөтүнүн 2015-жылдын 23-декабрындагы № 870, КР Министрлер Кабинетинин 2026-жылдын 17-февралындагы № 110 токтомдорунун токтомдун редакцияларына ылайык)

581. Чакан кубаттуулуктагы (5тен 100 кВтка чейин) ЭКБ орнотмолорун кошуу түйүндөрүнө орнотулуучу электр энергиясын коммерциялык эсепке алуу каражаттары ЭКЭАТ талаптарына ылайык келүүгө, Өлчөө каражаттарынын мамлекеттик реестрине киргизилүүгө жана БМЧИСке интеграциялоого жол берилүүгө тийиш.

Көрсөтүлгөн эсептегичтерди орнотуу финансылык колдоо механизмдерин, анын ичинде мамлекеттик-жеке өнөктөштүктү, жеңилдетилген кредиттерди жана гранттык каражаттарды пайдалануу менен жүзөгө ашырылышы мүмкүн.

(КР Министрлер Кабинетинин 2026-жылдын 17-февралындагы № 110 токтомунун редакциясына ылайык)

59. Электр энергиясын эсептөө электр энергиясынын учурдагы тарифтерине ылайык ишке ашырылат.

60. Керектөөчүнүн ар бир тарифтик тобу үчүн өзүнчө коммерциялык эсептөө каражаттары орнотулууга тийиш. Жиктелген тариф боюнча эсептешкен керектөөчүлөрдө көп тарифтүү коммерциялык эсептөө каражаттары болууга тийиш.

61. Коммерциялык эсептөө каражаттарын, ЭКЭАТты, электр керектөөнү контролдоочу жана башкаруучу техникалык каражаттарды, электр энергиясынын сапатын контролдоочу алеттерди, лицензия алуучуга маалымат берүү үчүн түзүлүштөрдү сатып алуу, орнотуу, мамлекеттик текшерүү жана аттестациялоо төмөнкүлөр үчүн жүргүзүлөт:

1) лицензия алуучунун электр тарамдарына кошулган тиричиликке керектөөчүлөрү - лицензия алуучунун каражаттарынын эсебинен;

2) ведомстволук же муниципалдык үйлөрдө жалдоо укугунда жашаган тиричиликке керектөөчүлөрү - үй ээсинин эсебинен;

3) тиричилик эмес керектөөчүлөр – өздүк каражаттардын.

(КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 28-мартындагы № 184 токтомуна ылайык)

62. Коммерциялык эсептөө каражаттардын же ЭКЭАТтын, ошондой эле пломбдордун, сактыгына, бүтүндүгүнө жоопкерчилик төмөнкүлөргө жүктөлөт:

1) коммерциялык эсептөө каражаттардын же ЭКЭАТтын техникалык абалына - алар менчигинде турган уюмга;

2) коммерциялык эсептөө каражаттардын же ЭКЭАТтын сактыгына электр орнотмосуна алар орнотулган уюмга;

3) көп батирлүү турак үйлөрүндө жалпы үйдүн муктаждыктарына (коридорго жарык берүү) керектелген электр энергиясын эсептеген электр эсептегичтери үчүн - жалпы үй муктаждыктарынын электр жабдуусун пайдаланууну жүргүзүүгө милдеттүү уюмга.

63. Электр энергиясын техникалык эсептөө үчүн (электр энергиясын сарптоонун белгиленген ченемдеринин сакталышын контролдоо) айрым цехтерде, энергия сыйымдуу агрегаттарда, технологиялык чубалгыларда эсептөө каражаттары кошумча орнотулат. Мындай эсепке алуу каражаттары электр энергиясын эсепке алуунун техникалык каражаттарына кирет.

64. Электр энергиясын эсептөөнүн техникалык каражаттары керектөөчүнүн балансында турат. Аларды тейлөө керектөөчү же Келишим боюнча башка уюм тарабынан ишке ашырылат.

65. Турак үйлөрдө жана батирлерде, анын ичинде жеке менчик укугунун негизинде жарандарга таандык үйлөрдө ар бир тиричиликке керектөөчүгө бир эсептөө электр эсептегичи орнотулат.

Тепкичтерге жарык берүүгө, лифттердин иштешине, соркыскычтарга ж.б.у.с. берилген электр энергиясын эсептөө ар бир тарифтик топ үчүн айрым жүргүзүлөт.

66. Коммерциялык эсептөө каражаттарын жана ЭКЭАТты мезгилдүү текшерүү метрология боюнча ченемдик документтерде белгиленген мезгилдүүлүк менен жүргүзүлөт.

67. Коммерциялык эсептөө каражаттарын мерчемдүү текшерүүнү лицензия алуучу гана жүргүзөт, ошол эле учурда:

1) лицензия алуучунун каражаттарынын эсебинен - лицензия алуучунун балансында турган коммерциялык эсептөө каражаттары;

2) керектөөчүнүн каражаттарынын эсебинен - керектөөчүнүн балансында турган коммерциялык эсептөө каражаттары.

68. Жаңы керектөөчү электр тармагына кошулган учурда, коммерциялык эсептөө каражаттарын же ЭКЭАТты каттоо лицензия алуучу тарабынын керектөөчүнүн электр орнотмолоруна чыңалуу берилгенден тартып 5 күн аралыгында керектөөчүнүн кошумча арызысыз аткарылышы керек.

69. Электр жабдуулары, эсептөө алеттери же ЭКЭАТ уурдалганда, бузулганда, мүлктү калыбына келтирүү күнөөлүү тарап, же болбосо жабдуулардын сактыгына жооп берген уюм (жак) тарабынан жүргүзүлөт.

Күнөөлүү жактар жок болсо, балансында бузулган жабдуу турган тарап калыбына келтирет.

70. Эсептөө түйүндө лицензия алуучу жана керектөөчү ортосундагы эсептешүүлөр үчүн активдүү жана реактивдүү энергияны жана кубаттуулукту эсептөө жүргүзүлүшү керек.

71. Керектөөчү же лицензия алуучунун катталууга таандык коммерциялык эсептөө каражаттарында каптоочтору бекитилген жеринде электр орнотмолорунун ченемдик документтеринин талаптарына жооп берген мамлекеттик текшерүүнүн мөөнөтү бар пломбдор, ошондой эле жеке номуру бар пломб болуш керек. Каттоодон өткөндөн кийин клеммниктердин капкактары аларды туташтыруу үчүн лицензия алуучуга таандык жеке номурлуу пломбдор менен пломбуланышы керек.

Керектөөчүнүн коммерциялык эсептөө каражаттарын лицензия алуучунун электр орнотмолоруна орнотууда, биринчиси жеке номурлуу пломбун лицензия алуучунун номурлуу пломбдору менен катар илүүгө милдеттүү. Коммерциялык эсептөө каражаттарын каттоонун жыйынтыктары протокол менен таризделет, ал керектөөчүдө жана лицензия алуучуда сакталат.

72. Коммерциялык эсептөө каражаттардын схемаларында колдонулган коммерциялык эсептөө каражаттардын бардык электр чынжырларында же ЭКЭАТта, чыңалуу трансформаторлорунун ажыраткычтардын ишке келтирүүчүлөрүндө, коммерциялык эсептөө каражаттарына өткөргүчтө кыскычтардын бүктөмөлөрүндө, коммерциялык эсептөө каражаттардын схемаларында пайдаланылган агын өлчөө трансформаторлорунда пломбулоо үчүн ылайыктуу куралы болуусу жана лицензия алуучу тарабынын пломбулануусу керек. 0,4 кВ агын трансформаторлору, ошондой эле эсептөө алеттери электр орнотмолордо пломб илүүгө жана жеке номуру бар пломб менен пломб коюуга ылайыктуу куралы бар атайын тосмолорго орнотулушу керек.

73. Ордун которууда, алмаштырууда, эсептөөнүн эсептешүү каражаттарынын схемаларында колдонулган өлчөө трансформаторлорунда жүктөөнүн өзгөрүшүндө, ошондой эле электр энергиясын эсептөөнүн коммерциялык каражаттарынын схемасынын бузулушу же өзгөрүшүнө байланыштуу кандайдыр бир иш жүргүзүүдө керектөөчү ишти баштардын алдында лицензия алуучуга жазуу жүзүндө ал туурасында билдириши керек жана иш жүргүзүүгө уруксат алышы керек.

Жогорудагы иштерди жүргүзүү мезгилинде электр энергиясын эсептөө лицензия алуучу менен макулдашылган убактылуу схема боюнча жүргүзүлүшү мүмкүн. Электр энергиясын эсептөөнүн убактылуу схемасын түзүү мүмкүн болбогондо электр энергиясы үчүн эсептешүү тараптардын өзүнчө документ менен таризделген макулдашуусу боюнча жүргүзүлөт.

74. Коммерциялык эсептөөнүн контролдоо каражаттарын туташтыруу үчүн коммерциялык эсептөө каражаттардын схемасында колдонулган өлчөө трансформаторлору, контролдоо кабелдери жана кыскычтардын бүйүрмөлөрү колдонулбайт.

Коммерциялык эсептөөнүн контролдоо каражаттары ушул Эрежелердин 58, 66, 71, 72, 73-пункттарына ылайык аткарылышы керек.

жана аны керектөөнүн режими

75. Бардык керектөөчүлөргө электр энергиясын берүү түзүлгөн Келишимдерге (Контрактыларга) ылайык лицензия алуучу тарабынан жүргүзүлөт.

76. Электр энергиясынын тиричиликтен башка керектөөчү Контрактыда көрсөтүлгөн мөөнөттө кийинки жылга электр энергиясына жана кубаттуулукка пландалган муктаждыгын кварталдарга бөлүү менен көрсөтүүгө милдеттүү.

77. Тиричиликтен башка керектөөчү электр энергиясын керектөөнүн келишим көлөмүн өзгөртүү зарылдыгында кийинки айга (кварталда) керектөө көлөмүн өзгөртүү үчүн лицензия алуучуга үстүдөгү айдын 20-күнүнөн кечикпестен кайрыла алат.

78. Керектелген электр энергиясынын жана кубаттуулуктун көлөмү, чектөө графиктеринде керектөөчүнүн катышуу тартиби, Кыргыз Республикасынын Улуттук энергетика тутумунда караптык жагдай пайда болгондо аларды колдонуу тартиби Келишимде (Контрактыда) көрсөтүлөт.

79. Лицензия алуучу керектөөчүгө Кыргыз Республикасынын Улуттук энергетика тутумуна жогорку чекте күч келтирген сааттар жөнүндө кабарлап турат, алар:

- октябрдан мартка чейин: суткасына 6 сааттан;

- апрелден сентябрга чейин: суткасына 5 сааттан ашпоого тийиш.

"Эрте мененки" жана "кечки" жогорку чекте күч келүүнүн созулуу так убактысын Улуттук электр тармагы белгилейт, лицензия алуучуга билдирилет, ал кышкы жана жайкы мезгилдер башталар алдында кеминде 30 күн мурда керектөөчүгө билдирет. Жогорку чекте күч келген сааттарда керектөөчүгө электр менен жылытуучу алеттерди колдонууга тыюу салынат. Керектөө режими сакталбаган учурда лицензия алуучу ТШны жокко чыгарууга жана Келишимди (Контрактты) бузууга укуктуу.

80. Керектөөчүнүн жеке электр чордону бар болсо, электр энергиясы менен жабдууга Келишим (Контракт) лицензия алуучунун тармагынан түздөн-түз керектелген электр энергиясынын санына түзүлөт.

81. Керектөөчүнүн электр орнотмолоруна жана лицензия алуучунун электр тарамдарына күч келүү режимин талдоо үчүн керектөөчү жылына эки жолу күч келүү алынып салынгандан кийин кеминде 15 күндөн кечиктирбей жазуу жүзүндө керектөөчүнүн ыйгарым укуктуу адамы тарабынан кол коюлган, жайкы жана кышкы мезгилдин белгиленген мүнөздүү жумуш күнү лицензия алуучу тарабынан алынган электр энергиясын жана кубаттуулукту керектөөнүн суткалык графигин лицензия алуучуга берет.

Эгер контролдук өлчөөнүн сунушталган күнү мүнөздүү график үчүн алгылыктуу болбосо, анда керектөөчү мындай күндү өз алдынча белгилейт.

82. Керектөөчүнүн электр керектөөнүн уруксат берилген күч келүүнү жана режимдерин сактоосуна көзөмөл лицензия алуучу тарабынан жүргүзүлөт.

Күч келүүнү контролдук өлчөө лицензия алуучунун кызматкери тарабынан керектөөчүнүн ыйгарым укуктуу өкүлүнүн катышуусу менен ишке ашырылат. Ченемдердин жыйынтыктары акт менен таризделет, бир нускасы керектөөчүгө берилет.

83. Лицензия алуучу Келишимде (Контрактыда) белгиленген уруксат берилген жүк түшүү жана электр керектөөнүн тартиптерин керектөөчү аткарбаса же карызы болсо, ушул Эрежелерде белгиленген мөөнөттө керектөөчүнү эскертүү менен ага электр энергиясын берүүнү жарым-жартылай же толук токтотууга укуктуу.

Керектөөчү жазуу жүзүндөгү эскертүүнү алгандан кийин лицензия алуучунун мыйзамдуу талаптарын аткарууга милдеттүү.

84. Электр менен жабдуунун камдык булактары бар керектөөчүлөр алардын техникалык абалына жана ишке кирүүгө даярдыгына толук жооп берет. Камдык электр менен жабдуунун өз убагында ишке киргизилбешинин жыйынтыгында келип чыккан бардык зыяндар жана болжолдуу терс натыйжалар алардын кожоюндарына жүктөлөт.

85. Кыргыз Республикасынын Улуттук энергетика тутумунда караптык жагдайлар убагында Кыргыз Республикасынын энергетика жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы тарабынан бекитилген электр энергиясын өчүрүү графиктери колдонулушу мүмкүн.

86. Жумуш убактылуу мүнөзүндө болгондо же 1 айдан ашык мөөнөткө кеткенде (тиричиликке керектөөчүлөр үчүн) керектөөчү лицензия алуучуга электр энергиясын өчүрүүнү жана коммерциялык эсептөө каражаттардын көрсөткүчтөрүн акт менен тариздөө үчүн жазуу жүзүндө маалымат берүүгө милдеттүү.

пайдаланууда жоопкерчилик

87. Турак үйдүн жалпы электр тарамдарынын (киргизүү-бөлүштүрүү түзүлүштөрү, кабаттагы калканчылар, батирдеги калканчылар, батирлерди электр менен жабдууга, тепкич бөлүктөрүн, номур чырактарын, жертөлө жана чатырларга жарык берүүгө керектелген электр тарамдары) техникалык абалына жана коопсуздугуна жоопкерчилик үйдүн менчик ээсине же лицензия алуучуга жүктөлөт. Лицензия алуучу ушул ишти Келишимдин (Контрактынын) негизинде жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жүргүзөт.

Лифттин электр техникалык жабдыгын жана экинчи көтөрүлүштөгү соркыскычтарды пайдаланууга жоопкерчиликти үйдүн менчик ээси же жабдуунун менчик ээси тартат.

88. Ушул Эрежелердин 33-пунктунда белгиленген менчик чектен керектөө түйүнүнө чейин турак үйлөрдүн электр тарамдарынын техникалык абалына жана коопсуздугу үчүн жоопкерчилик көп батирлүү үйдүн менчик ээсине же лицензия алуучуга жүктөлөт. Лицензия алуучуга ушул ишти Келишимдин (Контрактынын) негизинде жана Кыргыз Республикасынын Жарандык кодексине ылайык жүргүзөт.

89. Батирди (турак үйдү) башка жеке жана юридикалык жакка ажыратып берүүдө, керектөөчү лицензия алуучу менен төлөмдөрдү салыштырып текшерүүгө милдеттүү. Мурунку кожоюндун дебитордук карызы бар болсо - аны төлөө керек.

Керектелип, бирок төлөнбөгөн электр энергиясы үчүн жоопкерчилик батирдин (турак үйдүн) жаңы кожоюнуна жүктөлөт.

90. Электр тарамдарына мурун кошулган батирге (турак үйгө) киргенде жаңы кожоюн жана батирди жалдоочу лицензия алуучу менен Келишим түзүп, өзүнүн атынан өздүк эсеп ачууга милдеттүү. Көрсөтүлгөн мөөнөттө Келишим таризделбесе, лицензия алуучу электр энергиясын берүү токтотулушу мүмкүндүгү жөнүндө эскертүү менен тариздөө керектиги туурасында жаңы кожоюнга жазуу жүзүндө билдирүү жөнөтөт.

91. Лицензия алуучу тарабынан берилген керектелген электр энергиясы үчүн эсептешүүлөр бардык керектөөчүлөр менен (эркин керектөөчүнү кошпогондо) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык бекитилген жөндөлмө тарифтер боюнча жүзөгө ашырылат. Эркин керектөөчү менен - жөндөлбөгөн тарифтер боюнча, анын ичинде керектөөчүдө энергиянын кайра жаралуучу булактарын өздөштүрүүнүн эсебинен алынган энергиянын негизинде иштеген орнотмолору жана техникалык каражаттары болгондо.

(КР Министрлер Кабинетинин 2026-жылдын 17-февралындагы № 110 токтомунун редакциясына ылайык)

92. Эсептешүү мезгилинде керектелген электр энергия жана кубаттуулук үчүн эсептешүү коммерциялык эсепке алуу алеттеринин көрсөткүчтөрүн алууну төмөнкүлөр аткарууга тийиш:

- тиричиликке керектөөчүлөр үчүн - лицензия алуучунун кызматкери;

- тиричиликтен башка керектөөчүлөр үчүн - Келишимдин (Контрактынын) шарттарына ылайык Келишимде (Контрактыда) айтылган мөөнөттөрдө;

- (КР Министрлер Кабинетинин 2026-жылдын 17-февралындагы № 110 токтомуна ылайык күчүн жоготту)

Керектөөчүнүн айынан лицензия алуучунун өкүлү электр эсептегичтердин көрсөткүчтөрүн ала албай калса, биринчи ай үчүн эсептешүү - өткөн айдагы орточо айлык (орточо күндүк) сарптоо боюнча, экинчи эсептешүү мезгили Электр энергиясын пайдалануу эрежелерин бузуулар табылганда керектөөчүнү тейлөө тартиби жөнүндө нускамага (3-тиркеме) ылайык жүргүзүлөт. Керектөөчүнү тейлөөнүн конкреттүү шарттары лицензия алуучу тарабынан электр менен жабдууга Келишимде (Контрактыда) айтылат. (КР Министрлер Кабинетинин 2026-жылдын 17-февралындагы № 110 токтомунун редакциясына ылайык)

93. Лицензия алуучу керектөөчүгө төмөнкүлөргө төлөм документтерин (кагаз, электрондук же башка форматта) жазып берет (көрсөтөт):

1) керектөөчү тарабынан керектелген же лицензия алуучуга берилген (ЭКБ орнотмолору иштеп чыккан), коммерциялык эсепке алуу приборлору менен эсепке алынган электр энергиясы үчүн;

2) Электр энергиясын пайдалануу эрежелерин (3-тиркеме) бузуу аныкталган учурда Керектөөчүлөрдү тейлөө тартиби жөнүндө нускамага ылайык көлөмү эсептелген керектелген электр энергиясы үчүн;

3) алдын ала төлөөгө.

Ушул пункттун жоболору электр менен жабдуучу уюм менен ЭКБ же микрогенерация объекти тарабынан өндүрүлгөн электр энергиясын сатып алуу-сатуу жөнүндө макулдашууну (5-тиркеме) түзгөн сатуучуларга карата колдонулбайт.

(КР Министрлер Кабинетинин 2026-жылдын 17-февралындагы № 110 токтомунун редакциясына ылайык)

94. Лицензия алуучу милдеттүү:

1) ушул Эрежелерде аныкталган керектелген электр энергиясы үчүн төлөө мөөнөтүн керектөөчү аткарбаган учурда электр энергиясын өчүрүүнүн күнү жана убагын төлөм документинде көрсөтүүгө;

2) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык ар бир узартылган күн үчүн карыздын суммасына керектөөчүгө туум эсептеп берүү;

95. Керектөөчү төлөм документинде эсеп каталарды, коммерциялык шаймандардын көрсөткүчтөрүндө так эместиктерди байкаса, бул жөнүндө төлөм документин алгандан 3 күндөн кечикпестен лицензия алуучуга арыз жазууга жана Келишимде (Контрактыда) аныкталган мөөнөткө сумманы төлөөгө милдеттүү.

Лицензия алуучу 10 күндүн ичинде материалдарды текшерип, керектөөчүгө жооп жазат. Керектөөчүнүн арызындагы фактылар ырасталса, лицензия алуучу мурда жазылган сумманы оңдоп, төлөм документин жазып берет. Керектөөчүнүн арызында жазылган фактылар ырасталбаса, керектөөчү калган сумманы ушул Эрежелерде аныкталган мөөнөттө төлөйт.

96. Бир канча тарифтик топторго таандык электр кабылдагычтары бар тиричиликтен башка керектөөчү менен эсептешүү коммерциялык эсептөөнүн айрым алеттеринин көрсөткүчтөрү боюнча жүргүзүлүшү керек.

Электр менен жабдууда ар түрдүү тарифтик топторго таандык электр кабылдагычтардын бир жолу кошуусунан жана электр энергиясын өзүнчө айрым эсептөө убактылуу болбосо, Келишимдин (Контрактынын) негизинде керектелген электр энергиясына керектөөчү үчүн кошуп эсептөө жиктелип жүргүзүлөт. Керектөөчүнү тигил же ушул тарифтик топко туура эмес кошкон учурда лицензия алуучу Келишим (Контракт) түзүлгөн күндөн тартып керектелген электр энергиясы үчүн кайтадан эсептешүүнү, доонун эскирүү мөөнөтүнөн кеч эмес жана электр энергиясына жана кубаттуулукка тарифтерди ишке киргизген мөөнөттү эсептөө менен жүргүзөт.

97. Керектөөчү - алып кайра сатуучулар Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык белгиленген жөндөлмө тариф боюнча иштеген лицензия алуучу менен эсептешишет.

98. (КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 28-мартындагы № 184 токтомуна ылайык күчүн жоготту)

99. Коммерциялык эсептөө каражаттардын керектөөчүнүн күнөөсүнөн эмес убактылуу бузулган учурда лицензия алуучу менен керектелген электр энергиясы үчүн өткөн эсептешүү мезгили үчүн орточо суткалык боюнча эсептешүү жүргүзүлөт, бирок коммерциялык эсептөө каражаттары калыбына келгидей бир айдан ашпасы керек.

(КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 28-мартындагы № 184 токтомуна ылайык)

100. Керектөөчүнүн айынан коммерциялык эсептөө каражаттары бузулганда, лицензия алуучу керектелген электр энергиясына Электр энергиясын пайдалануу эрежелерин бузуулар табылганда керектөөчүнү тейлөө тартиби жөнүндө нускаманын (3-тиркеме) негизинде эсептешүү жүргүзөт.

101. Электр орнотмолору коммерциялык эсептөө каражаттары жана коммерциялык эсептөөнүн контролдоо каражаттары менен жабдылган керектөөчүлөр жана (же) лицензия алуучулар ушул Эрежелердин 99 жана 100-пункттарына тиешелүү бузуулар үчүн эсептешүүлөр коммерциялык эсептөөнүн контролдоо каражаттарынын көрсөткүчтөрү боюнча жана коммерциялык эсептөөнүн контролдоо каражаттары менен эсептелбеген электр тарамдардагы коромжунун эсеби боюнча ишке ашырылат.

102. Объекттерди башка жеке адам жана юридикалык жактарга ажыратып берген учурда, керектөөчү лицензия алуучу менен ажыратып жаткан мезгилде карыздарды милдеттүү түрдө төлөө менен текшерүү жүргүзөт, андан кийин лицензия алуучу керектөөчү менен жаңы Келишим (Контракт) түзгөнгө чейин объектке электр энергиясын берүүнү токтотот. Керектелген, бирок төлөнбөгөн электр энергиясы үчүн акы төлөө жаңы кожоюнга жүктөлөт.

103. Керектөөчүнү электр менен жабдууда бир канча кошууларды пайдалануу менен керектөөчүнүн нагыз жүктөмү энергетика тутумунун суткалык жогорку чектеги жүк түшкөн сааттарда (жарым сааттык жогорку чектеги жүктөм) ар бир кошуу үчүн жарым сааттык күч келүүнүн суммасы катары аныкталат.

Эгер электр энергиясы үчүн эки чен тарифи боюнча эсептешкен керектөөчү электр энергиясын бир бөлүгүн кошо керектөөчүгө бир чен тарифи боюнча жөнөтсө, ушул кошо керектөөчүлөрдүн жүктөм маанисине кичирейтилген, энергетика тутумунун жогорку чектеги жүктүн түшүүсүнө катышкан кубаттуулук үчүн лицензия алуучуга төлөйт.

104. Эсептөө түйүнү тараптардын менчик чегинде жайгашпаган учурда, менчик чегинен эсептөө түйүнүнө чейин электр тарамынын участогунда электр энергиясынын коромжусу, менчигинде көрсөтүлгөн электр тарамынын участогу орун алган керектөөчүүгө тиешелүү.

Электр энергиясынын коромжусу керектөөчүгө электр энергиясын жөнөтүү белгиленген пландарда эсепке алынууга тийиш. Эсептөө түйүнүнөн тараптардын менчик чегине чейинки электр тарамынын участогунда электр энергиясынын коромжусу тиркелген методикага (4-тиркеме) ылайык эсептешүү жолу менен аныкталат:

1) электр тармагынын элементтериндеги электр энергиясынын коромжусун эсептешүү усулдугу;

2) 6-10/0,4 кВ, кубаттуулугу 1000 кВА чыңалуудагы күч трансформаторлорундагы электр энергиясынын коромжусунун абсолюттук мааниси;

3) кубаттуулугу 100 кВадан 40 мВага чейинки күч трансформаторлорунда электр энергиясынын коромжусунун салыштырмалуу маанилери.

105. Лицензия алуучу тарабынан электр энергиясын берүү үчүн башка жеке менчик ээси кожоюндук кылган электр тарамдарын колдонгон учурда, электр энергиясын берүүгө байланышкан электр энергиясынын коромжусу керектөөчүгө коюлбайт.

Башка уюмдарды электр тарамдарын электр менен жабдуу схемаларында колдонуу алардын макулдугу жана электр энергиясын берүүгө Келишим (Контракт) түзүү менен гана аткарылат.

106. Эки же андан көп эсептөө түйүндөрү бар керектөөчүнүн нагыз жарым сааттык жүктөмүнө көзөмөл, эреже катары, ЭКЭАТтын жардамы менен, ал жок болсо - коммерциялык эсептөө каражаттардын көрсөткүчтөрү боюнча жүргүзүлүшү керек. Нагыз жүктүн түшүүсүн контролдоонун шарттары электр энергиясын пайдалануу жөнүндө Келишимде (Контрактыда) айтылышы керек.

107. Керектөөчүгө электр энергиясын берүүнү чектөө же электр энергиясын өчүрүү менен Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык аны белгиленген акы төлөө мөөнөтүнөн ар бир узартылган күн үчүн туум төлөөдөн бошотпойт.

108. Коммерциялык эсептөө каражаттарын же ЭКЭАТты каттоого алганга чейинки мөөнөттө керектелген электр энергиясына эсептешүү керектөөчүнүн келишим кубаттуулугу боюнча жүргүзүлөт.

жана чектөөнүн шарттары

109. Эгер Келишимде (Контрактыда) электр энергиясын берүүдө тыныгуу каралбаган болсо, керектөөчүгө тыныгуусуз берилет.

Электр энергиясын керектөөдө чектөө, ошондой эле чектөө графиктеринде керектөөчүнүн катышуусу боюнча чараларды колдонуу учурдагы ченемдик актылар жана Келишим (Контракт) тарабынан белгиленген тартипте ишке ашырылат.

110. Карапка кооптуу жана тейлөөчү кызматкерлерге, калкка жана айыл чарба жаныбарларына коркунуч алып келген электр орнотмолорунун канааттандыраарлык эмес абалы электр энергиясын өндүрүүгө, берүүгө, бөлүштүрүүгө жана керектөөгө контроль жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын өкүлдөрү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык керектөөчүнүн же лицензия алуучунун электр орнотмолоруна электр энергиясын берүүнү толук же жарым-жартылай токтотууга укуктуу.

111. Лицензия алуучу керектөөчүнү белгиленген тартипте эскертүү менен керектөөчү тарамдан өчүрүп коюуга төмөнкү учурларда укуктуу:

1) ушул Эрежелердин 40-пунктунун 13-пунктчасына ылайык Кыргыз Республикасынын энергетика жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын жана электр энергиясын өндүрүүгө, берүүгө, бөлүштүрүүгө жана керектөөгө контроль жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын өкүлдөрүн жана лицензия алуучуну электр орнотмолорга киргизбегенде;

2) электр энергиясын өндүрүүгө, берүүгө, бөлүштүрүүгө жана керектөөгө контроль жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын кызматкерин пайдаланууга киргизбестен өз эркинче лицензия алуучунун электр тарамдарына кошулганда жана Келишим (Контракт) түзгөндө;

3) ушул Эрежелердин 111, 112 - пункттарында көрсөтүлгөн себептер боюнча өчүрүлгөндөн кийин лицензия алуучунун электр тарамдарына керектөөчү уруксатсыз кайталап кошулганда;

4) коммерциялык эсептөө каражатынан жандап өтүп, керектөөчүнүн электр кабылдагычтарын кошкондо;

5) керектөөчүнүн күнөөсү боюнча эсепке албастан керектегенде;

6) керектөөчүнүн күнөөсү боюнча эмес эсептөө каражаттары бузулганда;

7) керектөөчү расмий кудуретсиз деп табылганда;

8) электр энергиясын өндүрүүгө, берүүгө, бөлүштүрүүгө жана керектөөгө контроль жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын наряды же каты болгондо;

9) көрсөтүлгөн мөөнөттө аткарылбаганда, керектөөчүгө берилген ТШнын иштөө мөөнөтүнүн аякташы.

(КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 28-мартындагы № 184 токтомуна ылайык)

112. Тиричиликтен башка керектөөчү төлөм документин алгандан кийин беш банктык күн ичинде керектелген электр энергиясы үчүн талашсыз сумманы төлөбөгөн учурда, лицензия алуучу төлөм документинде көрсөтүлгөн мөөнөттө, ушул Эрежелерде белгиленген жол-жобону сактоо менен электр энергиясын берүүнү толук токтотууга жана жарым-жартылай чектөөгө укуктуу.

113. Тиричиликке керектөөчү Келишимде (Контрактта) аныкталган мөөнөттүн ичинде керектелген электр энергиясына төлөбөсө, лицензия алуучу өчүрүүгө чейин 7 сутка мурда керектөөчүнү алдын ала эскертүү менен электрдик жабдууну токтотууга укуктуу.

(КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 28-мартындагы № 184 токтомуна ылайык)

114. Лицензия алуучу, эгер мыйзам жана Келишим (Контракт) менен каралган электр менен жабдууда чектөөлөрдү колдонуу же токтотуу (өчүрүү) шарттарын аткарса, чектөөлөрдү жана өчүрүүлөрдү колдонуунун болжолдуу кесепеттери үчүн жоопкерчилик тартпайт.

115. Чечимдери аркылуу электр энергиясын чектөөлөр жана өчүрүүлөр жүргүзүлгөн лицензия алуучунун кызмат адамдары мындай чечимдердин негиздүүлүгү, керектөөчүгө өз убагында билдирүү, чектөөлөрдүн көлөмү жана алардын узактыгы үчүн жоопкерчиликтүү.

116. Электр энергиясын жеткирүүнү чектөө же өчүрүү боюнча чаралар карыз төлөп жаткан мезгилге жайылтылат. Карызын жойгондон кийин жана учурдагы прейскурант ылайык өчүрүү (туташтыруу) боюнча кызмат акысын төлөгөндөн кийин керектөөчү туташтырылат.

117. Лицензия алуучу күндөлүк иштеринин артыкчылыгын эске алуу менен кезектүүлүккө ылайык жана карызын жойгондон кийин беш күндөн ашпаган мөөнөттө керектөөчүгө электр энергиясын берүү калыбына келтирилет.

118. Лицензия алуучу жабдууларын оңдоого байланыштуу мерчемделген иштерди жүргүзүү үчүн керектөөчү менен лицензия алуучунун электр энергиясын берүүдө тыныгуунун датасын (күнү жана убагы) макулдашууга милдеттүү, ал жөнүндө керектөөчүгө 10 күн мурда эскертет. Эгер эскертүүнү алгандан кийин беш күн мөөнөтүндө керектөөчү электр энергиясын берүүдөгү тыныгуунун убагын макулдашпаса, лицензия алуучу өз алдынча ушул убакытты белгилөөгө укуктуу, өчүрүүгө чейин кеминде 24 сааттан кеч эмес ушул жөнүндө керектөөчүгө кайталап эскертет. Электр энергиясын пайдалануу Келишиминде (Контрактыда) ушул максаттар үчүн керектөөчүлөрдү өчүрүүлөрдүн саны жана узактыгы айтылат.

119. Электр кубаттуулугунун жана энергиянын жетишсиздигинде чектөөлөрдүн графиги киргизилет. Ишке киргизүү тартиби, алардын узактыгы жана төмөндөтүү чоңдуктары Келишимде (Контрактыда) чагылдырылат, ал эми электр энергиясын жана кубаттуулукту керектөөдө убактылуу чектөөлөрдү киргизүүнүн тартиби Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана ченемдик-нускоо документтерине ылайык аныкталат.

Лицензия алуучу менен керектөөчү ортосунда электр энергиясын чектөө графиктерин колдонууга байланыштуу талаш маселелер жөнгө салынбаган учурда алар электр энергиясын өндүрүүгө, берүүгө, бөлүштүрүүгө жана керектөөгө контроль жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын кароосуна жөнөтүлөт.

120. Керектөөчү уруксат берилген кубаттуулуктан ашып түшкөндө лицензия алуучу жүктү уруксат берилген чоңдукка чейин түшүрүүнү керектөөчүдөн талап кылууга милдеттүү.

Уруксат берилген чоңдукка чейин күч келүүнү түшүрүүгө карата лицензия алуучу талабы керектөөчү тарабынан тез арада канааттандырылышы керек. Уруксат берилген чоңдукка чейин жүктү төмөндөтүүгө тиешелүү талаптарды аткарбаганда, эскертүүдөн 10 мүнөттөн кийин лицензия алуучу электр тармагынан керектөөчүнүн электр орнотмосун жарым-жартылай өчүрө алат (жарым-жартылай өчүрүүгө мүмкүн болбогон учурда карап соотуна чейин өчүрүү колдонулат). Лицензия алуучу менен макулдашылгандан жана документтер таризделгенден кийин керектөөчү уруксат берилген кубаттуулукту өзгөртө алат.

121. Реактивдүү кубаттуулуктун компенсациясына ченемдик талап электр энергиясынын тиричиликтен башка бардык керектөөчүлөрүнө жайылтылат, лицензия алуучулар жана электр орнотмолорун долбоорлоо уюмдарына, алардын мекемеге таандыгы жана менчигинин түрүнө карабастан милдеттүү болуп саналат.

122. Лицензия алуучу тарабынан ТШны керектөөчүгө тапшырууда реактивдүү кубаттуулуктун компенсациясынын даражасы берилет.

123. Керектөөчүгө компенсациялоочу түзүлүштү орнотуу 0,9 чегинде реактивдүү кубаттуулуктун компенсациясынын даражасын камсыз кылууга тийиш, мында лицензия алуучу энергетика тутумунун иш тартибине көз каранды компенсациянын нормага салуучу даражасынын маанисин өзгөртүүгө (азайтуу жагына) укук берилет.

124. Компенсациялоо түзүлүштөрүн тандоо - Улуттук энергетика тутумунун абдан ыңгайлуу иш тартибин камсыз кылган шарттардан чыгып, ал эми аларды орнотуу чоң реактивдүү кубаттуулукту керек кылган электр кабылдагычтарына жогорку чекте жакындоо мүмкүнчүлүгүн эсептөө менен жүргүзүлүшү керек.

125. Компенсациялоо түзүлүштөрү реактивдүү кубаттуулукту компенсациялоо талаптарын, ошондой эле электр тарамдарынын жана электр кабылдагычтарынын нормалдуу иштөөсүнүн техникалык шарттарын аткарууну камсыз кылышы керек:

1) азыктандыруучу жана бөлүштүрүүчү электр тарамдарында чыңалуунун жол берилген иш тартиби;

2) электр тарамдарынын бардык элементтеринин жол берилген жүктөмдөрү;

3) энергетика тутумунун жана электр энергиясын керектөөчүлөрдүн реактивдүү кубаттуулук булактарынын иштөөсүнүн жол берилген иш тартиби;

4) электр тарамдары жана электр кабылдагычтардын иштөөсүнүн статикалык жана динамикалуу туруктуулугу.

126. Керектөөчүгө жана Улуттук энергетика тармагында орноштурулган компенсациялоочу түзүлүштөр реактивдүү кубаттуулукту керектөө иш тартибинен көз каранды компенсациянын талап кылынган даражасын камсыз кылуу максатында кубаттуулукту жөнгө салуу каражаттары бар болушу керек. Жөнгө салбаган компенсациялоочу түзүлүштөрдүн жалпыланган кубаттуулугу эң төмөн керектелген реактивдүү жүктүн чоңдугунан ашпашы керек.

127. Керектөөчүнүн компенсациялоо түзүлүштөрүн орнотуу жана ажыратуу лицензия алуучу менен макулдашуу боюнча жүргүзүлүшү керек.

Керектөөчү алардын карап менен катардан чыгып калышы же оңдоого чыгарылышы жөнүндө электр менен жабдуучу уюмга кабарлап турушу керек.

128. Реактивдүү кубаттуулукту (энергияны) нагыз колдонуу үчүн атайын эсептөө каражаттары менен көзөмөл жүргүзүлүшү керек.

129. Реактивдүү энергияга жана кубаттуулукка тариф Кыргыз Республикасынын энергетика жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы бекиткен салыштырма чоңдуктун негизинде лицензия алуучу тарабынан аныкталат жана электр тарамдары боюнча реактивдүү агындын өтүшү менен шартталган активдүү энергиянын коромжусунун наркына дал келиши керек.

130. Лицензиялоонун шарттарын, электр орнотмолорун орнотуу, электр техникалык жабдуулардын техникалык абалы жана аны пайдаланууну уюштуруу, белгиленген ченемдерди сактоо боюнча ченемдик документтердин талаптарын сактоо маселелери боюнча мамлекеттик контролду жана көзөмөлдү электр энергиясын өндүрүүгө, берүүгө, бөлүштүрүүгө жана керектөөгө контроль жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы жүргүзөт.

131. Тоолуу жер астындагы өндүрүштө, жогорку басымда, температурада ж.б.у.с. пайдаланылган электр орнотмолоруна көзөмөлдү электр энергиясын өндүрүүгө, берүүгө, бөлүштүрүүгө жана керектөөгө контроль жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы жана Кыргыз Республикасынын техникалык көзөмөл боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы жүргүзөт.

132. Электр энергиясын өндүрүүгө, берүүгө, бөлүштүрүүгө жана керектөөгө контроль жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы берген тапшырмаларды көрсөтүлгөн мөөнөттө аткаруу менчиктин бардык түрүнө жана мекемеге таандыгына карабастан бардык чарба субъекттерине милдеттүү болуп эсептелет.

133. Электр энергиясын өндүрүүгө, берүүгө, бөлүштүрүүгө жана керектөөгө контроль жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын кызматкерлеринин ишмердүүлүгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдары тарабынан жөнгө салынат.

Электр энергиясын өндүрүүгө, берүүгө, бөлүштүрүүгө жана керектөөгө контроль жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын негиздүү талаптарын аткарбаган же алардын аткарылышына тоскоолдук кылган мамлекеттик органдардын жетекчилери, чарба субъекттери Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган жоопкерчиликке тартылышат.

134. Электр энергиясын өндүрүүгө, берүүгө, бөлүштүрүүгө жана керектөөгө контроль жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын өкүлдөрү тарабынан электр орнотмолорго көзөмөл жана контроль жүргүзүү министрликтерди, мекемелерди, менчиктин бардык түрүнө жана мекемеге таандыгына карабастан бардык чарба субъекттеринин ээлигинде же менчигинде турган электр орнотмолорго контроль жана көзөмөл жоопкерчилигинен бошотпойт жана керектөөчүлөрдү жана лицензия алуучуларды ушул Эрежелерди жана башка ченемдик-техникалык документтерди сактоо жоопкерчилигинен бошотпойт.

Электр энергиясын пайдалануу эрежелерине 1-тиркеме

Тиричиликтен башка керектөөчүлөрдү электр энергиясы менен жабдуу КЕЛИШИМИ

"__"_______________-жыл № _____________

Ушул келишим Кыргыз Республикасынын "Энергетика жөнүндө" жана "Электр энергетикасы жөнүндө" Мыйзамдарынын негизинде түзүлдү жана электр менен жабдуучу уюмдар менен электр энергиясын керектөөчүлөрдүн укуктарын жана милдеттерин регламенттейт. Кыргыз Республикасынын "Энергетика жөнүндө" жана "Электр энергетикасы жөнүндө" Мыйзамдарынын негизинде жана 201__-жылдын "___" "____________" № электр энергиясын жеткирүүгө лицензиянын шарттары жана укуктары боюнча иштеген электр менен жабдуучу уюм (мындан ары - электр менен жабдуучу уюм) атында: ___________________________________________ ______________________________________________________________________, (электр менен жабдуучу уюмдун аталышы) жана _________________________________________________________________, (аты-жөнү) ____________________________________________________ негизинде иштеген (өзүнүн атынан же юридикалык документтин аталышы) электр энергиясын керектөөчү (мындан ары - Керектөөчү) атында: ________ ______________________________________________________________________, (аты-жөнү) керектөөчүнү электр энергиясы менен жабдуу жөнүндө ушул Келишимди түзүштү.

1. Электр менен жабдуучу уюм милдеттүү:

1) колдонууга уруксат берилген _______________________________ кВт

(саны) кубаттуулуктагы электр энергиясы менен абонентти коопсуз, ишенимдүү жана сапаттуу жабдууну камсыз кылууга;

2) электр менен жабдуучу уюм менен керектөөчүнүн ортосундагы бөлүү чегинде электр тарамда Орто Азиянын бириккен энергетика тутумунун стандартына _______ _____________ Вольт (+-)5%, 50 ГЦ (+-)0,1% ылдамдыкка шайкеш келген чыңалуунун кармап турууга;

3) керектөөчү менен болжолдонгон өчүрүүлөрдү, алардын себебин жана узактыгын көрсөтүү менен эскертүүгө жана макулдашууга.

4) Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтому менен бекитилген Электр энергиясын пайдалануу эрежелеринин көчүрмөсүн керектөөчүлөргө, анын өтүнүчү боюнча берүүгө.

2. Керектөөчү милдеттүү:

1) электр энергиясы берилгенге чейин зарыл эсептөө шаймандарын орнотууга, электр энергиясын эсепке алуу каражаттарынын сактыгы жана туура иштешин камсыз кылууга;

2) электр энергиясын эсепке албастан керектөөнү болтурбоого;

3) энергия менен жабдуучу уюм эсепти тапшырган күндөн тартып 5 банктык күндөн кеч эмес электр керектеген мезгилдеги тариф боюнча календардык айына бир жолу төлөп турууга. Төлөм кечиктирилген учурда карыз болгон суммадан ар бир күн үчүн 0,1% өлчөмүндө, бирок жалпы карыз суммасынан 100%дан ашпаган туум төлөөгө.

4) уруксат же кошууга техникалык шарттарды алуу үчүн ______________ кВттан жогору кошулуучу кубаттуулук жөнүндө электр менен

(саны) жабдуучу уюмга алдын ала кабарлоого;

5) электр менен жабдуучу уюмдун өкүлдөрү күбөлүгүн көрсөткөндө электр энергиясын керектөөнүн эсептөө каражаттарын жана анын башка жабдууларын тоскоолсуз кароосун камсыз кылуу.

3. Тараптардын өз ара жоопкерчилиги:

1) электр менен жабдуучу уюм жана керектөөчү өз ишинде Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларын жетекчиликке алууга милдеттүү;

2) эгерде электр менен жабдуучу уюм ушул Контрактынын пункттарынын бирөөнү бузса, ал (керектөөчүнүн арызы боюнча) тийгизген материалдык зыяндын ордун толтурат;

3) ушул Контрактынын 2-пунктунун 1, 2-пунктчаларын бузган учурда, керектөөчү Кыргыз Республикасынын мыйзамдары менен бекитилген администрациялык же жазык жоопкерчилигин тартат;

4) ушул Контракт боюнча бардык маселелер Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында аныкталган тартипте чечилет;

5) А, Б, В, Г, Д, Е, Ж, З, И, К, Л, М тиркемелери ушул Контрактынын ажырагыс бөлүктөрү болуп эсептелет.

4. Келишимдин иштөө мөөнөтү жана аны бузуунун шарттары:

1) керектөөчү электр менен жабдуучу уюмга анын кызматтарын пайдаланууну токтотуу жөнүндө чечимин билдиргенге чейин Контракт жарактуу деп эсептелет.

2) Электр энергиясын пайдалануу эрежелерге ылайык ушул Келишимдин шарттарын керектөөчү системалуу аткарбаган учурда Келишим бузулушу мүмкүн жана электр менен жабдуучу уюм кызматтарын көрсөтүүнү токтотушу мүмкүн.

Электр менен жабдуучу уюм: Керектөөчү:

___________________________ ___________________________ Дареги: ___________________ Дареги: ___________________ Телефон: __________________ Телефон: __________________ Эсеп-кысабы: ______________ Эсеп-кысабы: ______________ МФО _______________________ СИН _______________________ Колу: _____________________ Колу: _____________________

М.О. М.О.

Тиричиликтен башка керектөөчүлөрдү электр энергиясы менен жабдууга келишимге А тиркемеси

Электр энергиясын жана кубаттуулукту жеткирүүнүн көлөмү

1. Электр энергиясын керектөөчүгө жеткирүү көлөмү:

2. Кошо керектөөчүгө электр энергиясын жеткирүү көлөмү

3. Энергетика тутумуна жогорку чекте жүк түшүүсүнө катышкан

керектөөчү билдирген эң чоң кубаттуулук

20___-жылга кварталдар боюнча (150 кВА жана андан ашык кубаттуулукка кошулган керектөөчүлөр үчүн)

Бардыгы: _________________________________________________________ (жеткирилген электр энергиясынын (миң кВтс), _______________________________________________________________________ кубаттуулуктун (кВт) саны)

4. Энергетика тутумуна жогорку чекте жүк түшкөндө керектөө

үчүн уруксат берилүүчү кубаттуулук, ______________ кВт

Эскертүү:

1. Электр кубаттуулугун керектөөнүн жеткен чегине тиешелүү энергетика тутумунда белгиленген тапшырмадан чыгып керектелген кубаттуулуктун уруксат берилген чоңдугу жана энергетика тутумунун жогорку чектеги жүк түшүү сааттары кийинки кварталдын же айдын башталышына чейин 15 күндөн кеч эмес кварталдын айлары боюнча Керектөөчүгө (жазуу жүзүндө билдирүү) билдирүү жеткирилет.

2. 150 кВА жана андан ашык кубаттуулуктагы аймактык-алыскы цехтерге (бөлүктөргө) колдонууга уруксат берилген кубаттуулук ар бир цехке (бөлүктөргө) өзүнчө аныкталат.

Электр менен жабдуучу уюм: Керектөөчү: __________________________ __________________________

"___" _____________ 20_-ж. "___" _____________ 20_-ж.

М.О. М.О.

Тиричиликтен башка керектөөчүлөрдү электр энергиясы менен жабдууга келишимге Б тиркемеси

Электр менен жабдуунун ишенимдүүлүгүнүн кепилденген деңгээли

Электр менен жабдуучу уюм: Керектөөчү: __________________________ __________________________

"___" _____________ 20_-ж. "___" _____________ 20_-ж.

М.О. М.О.

Тиричиликтен башка керектөөчүлөрдү электр энергиясы менен жабдууга келишимге В тиркемеси

Объекттердин тизмеси

___________________________________ (электр менен жабдуучу уюмдун ___________________________________ электр тарамдарына кошулгандар)

Электр менен жабдуучу уюм: Керектөөчү: __________________________ __________________________

"___" _____________ 20_-ж. "___" _____________ 20_-ж.

М.О. М.О.

Тиричиликтен башка керектөөчүлөрдү электр энергиясы менен жабдууга келишимге Г тиркемеси

Өндүрүштүк эмес муктаждыктарга электр энергиясын берүү жөнүндө МААЛЫМАТТАР

Электр менен жабдуучу уюмдар: Керектөөчү: _____________________________ __________________________

"___" ________________ 20_-ж. "___" _____________ 20_-ж.

М.О. М.О.

Тиричиликтен башка керектөөчүлөрдү электр энергиясы менен жабдууга келишимге Д тиркемеси

___________________________ электр (керектөөчүнүн аталышы) энергиясын керектеген кошо керектөөчүлөргө электр энергиясын берүү жөнүндө МААЛЫМАТТАР

Электр менен жабдуучу уюмдар: Керектөөчү: _____________________________ __________________________

"___" ________________ 20_-ж. "___" _____________ 20_-ж.

М.О. М.О.

Тиричиликтен башка керектөөчүлөрдү электр энергиясы менен жабдууга келишимге Е тиркемеси

Эсептегичтердин көрсөтмөлөрүн алуунун жана аларды электр менен жабдуучу уюмга көрсөтүүнүн ГРАФИГИ

1. Керектөөчү электр эсептегичтердин көрсөтмөлөрүн эсептешүү мезгилинин _____________________ күнү саат 24-00дө алат.

(айдын күнү)

2. Керектөөчү электр эсептегичтердин көрсөтмөлөрүн алган учурдан тартып бир күндүн ичинде алардын маанилерин электр менен жабдуучу уюмга белгиленген таризде жана дареги: _____________________________________,

(облус, шаар, район, көчө, үй) боюнча көрсөтүүгө милдеттүү.

3. Көрсөтүлгөн мөөнөттө керектеген электр энергиясы жөнүндө маалыматтарды билдирбесе, керектеген электр энергиясын аныктоо ошол мезгилдин орточо суткалык керектөөсү боюнча жүргүзүлөт.

Эскертүү: Орточо суткалык керектөө боюнча эсептешүү мезгили бир айдан ашпашы керек, андан кийин керектеген электр энергиясын эсептөө электр менен жабдуучу уюм тарабынан агын кабылдагычтардын белгиленген кубаттуулугу жана электр эсептегичтердин көрсөтмөлөрдү бергенге чейин кийинкиде эсептешүүсүз аларды колдонуу сааттары боюнча жүргүзүлөт.

4. Керектөөчү эсептөө түзүлүштөрдүн жана алардын пломбдорунун сактыгы үчүн жооп берет.

Эсептөөчү электр эсептегичтерди, өлчөө трансформаторлорун ордунан алуу жана которуу, электр менен жабдуунун схемасын өзгөртүү, ошондой эле эсептөө алеттерин туташтыруу же өчүрүү электр менен жабдуучу уюмдун уруксаты менен жүргүзүлөт. Электр менен жабдуучу уюмга маалым болбостон көрсөтүлүп кеткен өзгөрүүлөр орун алса электр энергиясын пайдалануу эрежелерине ылайык кайра эсептешүү жүргүзүлөт. Электр энергиясын керектөөнү токтоткон учурда керектөөчү жазуу жүзүндө бир ай аралыгында электр менен жабдуучу уюмга ушул келишимди токтотуу жана электр орнотмосун өчүрүү жөнүндө билдирүүгө милдеттүү.

Электр менен жабдуучу уюм: Керектөөчү: __________________________ __________________________

"___" _____________ 20_-ж. "___" _____________ 20_-ж.

М.О. М.О.

Тиричиликтен башка керектөөчүлөрдү электр энергиясы менен жабдууга келишимге Ж тиркемеси

Нагыз бириктирилген жүктү аныктоо жана керектөөнүн реактивдүү кубаттуулук компенсациясынын режимин сактоо ТАРТИБИ

1. Керектөөчүнүн нагыз бириктирилген активдүү жүгүн аныктоо электр менен жабдуу уюм тарабынан орнотулган _______________________________

(эсептөө куралдарын көрсөтүү) боюнча ________________________________________________________ жайында (эсептөө куралдардын орнотулган жайы) ________________________________________________ жолу менен жүргүзүлөт. (жарым сааттык жүктү аныктоо жолу) Жыйынтыктоочу жабдыксыз жогорку чектеги жүктүн бир канча эсептегичтери орнотулганда, бириктирилген жогорку чек бир убактуулук коэффициентин эсепке алуу менен аныкталат.

2. Жалпыга дайындалган электр тарамдардагы электр энергиясынын сапатына талаптарды аныктаган ченемдик документтердин негизинде электр менен жабдуучу уюм жана керектөөчү электр тарамдарынын баланстык таандыгынын чегинде же тарамдардын башка пункттарында тараптардын макулдашуусу боюнча кабыл алынган электр энергиясынын сапатын көрсөткүчтөрдүн төмөнкү маанилерин сактоого милдеттендирилет:

1) ылдамдыктын жол берилген четтөөсү - (+-) 0,2 Гц;

2) ылдамдыктын жол берилген термелүүсү - секундасына (+-) 0,2 Гц;

3) чыңалуунун каршы ырааттуулугунун жол берилген коэффиценти - 2%;

4) чыңалуунун синусоиддүүлүк эместигинин жол берилген коэффициенти - _____________ %;

5) ченемдик документтерге ылайык чыңалуунун термелүү күүсүнө контроль;

6) электр тармагында сапатты контролдоо түйүндөрүндө чыңалуунун жол берилген четтөөсү:

3. Керектөөчү милдеттүү:

1) электр энергиянын сапатын көрсөткүчтөрдүн (мындан ары - ЭСК) нагыз маанилерин контролдоо үчүн төмөндөгү атайын алеттерди сатып алууга:

43203 - агындын өлчөгүчү жана чыңалуудан четтөөнү аныктоо үчүн чыңалуунун четтөөсү; 43204 - каршы ырааттуулук коэффициентин аныктоо үчүн симметриянын өлчөгүчү; 43250 - синусоиддүүлүк эместик коэффициентин аныктоо үчүн электр тармагынын гармоник анализатору; 43401 - статистикалык мүнөздөмөнү өлчөө алети;

2) ЭСКнын нагыз маанилерин контролдоо үчүн атайын куралдарды сатып алууга чейин жалпы дайындалган төмөнкү куралдарды убактылуу колдонууга:

- 0,1; 0,2; 0,5 тактык классындагы жана Д-5015, Е-509, 3515 тибиндеги азыраак тактыктагы вольтметрлер жана башкалар;

- чыңалуунун четтөөсүн жана чыңалуунун каршы ырааттуулук коэффициентин аныктоо үчүн өзү жазуучу Н-390 вольтметрлер жана башкалар;

- чыңалуунун синусоиддүүлүк эместигин аныктоо үчүн гармоник С4-34, СЧ-48, СК-26 анализаторлор жана башкалар;

- чыңалуунун термелүү күүсүн аныктоо үчүн өзү жазуучу Н-390 вольтметрлер, Н105, Н115 осциллографиялык аппаратурасы жана башкалар;

3) кварталына бир жолудан кем эмес ЭКСтин нагыз маанилерин, чыңалуунун четтөөсүн, чыңалуунун каршы ырааттуулук коэффициентин, чыңалуунун синусоиддүүлүк эместик коэффициентин жана чыңалуунун термелүү күүсүн ченөөгө жана жыйынтыктарын кайра карап чыгууга;

4) 2-пунктта көрсөтүлгөн чоңдуктан ЭКС четтегенде, электр менен жабдуучу уюмдун өкүлү менен бирдикте жалпы ченөөлөрдү жүргүзүү үчүн ыйгарым укуктуу органга расмий түрдө билдирүүгө, жыйынтыктарды тариздөө үч тараптуу акт боюнча жүргүзүлөт;

5) керектөөчүнүн күнөөсүнөн 2-пунктта көрсөтүлгөндөн ЭКС ашыкча четтегенде, электр энергиясынын сапатын жакшыртуу үчүн чараларды (түзүлүш чиймелер жана чечимдер) жана жолдорду (атайын куралдарды) колдонууга.

4. Электр менен жабдуучу уюм ЭКСтин чыныгы көрсөткүчтөрдөн ашкан четтөөлөрү жөнүндө керектөөчүдөн билдирүү алганда, он күндүк мөөнөттө бирдикте ченөөлөрдү, аларды үч тараптуу акт боюнча талдоо жана тариздөө жүргүзүүгө милдеттүү.

Электр менен жабдуучу уюм: Керектөөчү: __________________________ __________________________

"___" _____________ 20_-ж. "___" _____________ 20_-ж.

М.О. М.О.

Тиричиликтен башка керектөөчүлөрдү электр энергиясы менен жабдууга келишимге З тиркемеси

Электр тарамдарынын баланстык таандык чегинин (бөлүү чектери) жана тараптардын пайдалануу жоопкерчилиги АКТЫ

Биз, электр менен жабдуучу уюмдун өкүлдөрү, ______________________ ________________________________________________________________ атында (кызмат орду, РЭС, электр тарамдарынын аталышы) ______________________________________________________________________, (аты-жөнү) жана керектөөчү ______________________________________________________, (уюмдун аталышы) _______________________________________________________________ атында, (аты-жөнү) электр энергиясын колдонуу эрежелеринин жана баланстык таандык жөнүндө документтердин негизинде _____________________________________, (электр менен жабдуучу уюмдун аталышы) электр тарамдарынан электр менен жабдылган төмөнкү объекттер жана орнотмолор боюнча электр орнотмолорун абалына жана тейлөөгө жоопкерчилик чектери аныкталды.

Бөлүү чектерин көрсөтүү менен электр орнотмонун бир сызыктуу схемасы:

┌──────────────────────────────────────────────────┐
│ │
│ │
│ │
│ │
│ │
│ │
└──────────────────────────────────────────────────┘

Бөлүнүү чегиндеги бириккен жер ___________________________________ (уюмдун аталышы) пайдаланылат. Электр менен жабдуунун ишенимдүүлүгү боюнча керектөөчүнүн электр орнотмосу төмөнкү категорияларга кирет:

Электр менен жабдуучу уюм: Керектөөчү: __________________________ __________________________

"___" _____________ 20_-ж. "___" _____________ 20_-ж.

М.О. М.О.

Тиричиликтен башка керектөөчүлөрдү электр энергиясы менен жабдууга келишимге И тиркемеси

Электр энергиясын (активдүү, реактивдүү) пайдалануу туурасында ОТЧЕТ

20__-жылдын _________________ айында

Керектөөчү боюнча бардыгы: ______________________________________, (керектелген электр энергиянын саны) Керектөөчү субъект боюнча бардыгы: _______________________________ (керектелген электр ______________________________, энергиянын саны) Бардыгы: ________________________________________________________, (керектелген электр энергиянын саны) Ишкананын жетекчиси: _____________________________________________ (аты-жөнү, колу)

Тиричиликтен башка керектөөчүлөрдү электр энергиясы менен жабдууга келишимге К тиркемеси

Керектөөчүнүн тармагында электр энергиясынын _______________________ кВ (чыңалуунун чоңдугу) коромжуну эсептөө "___" __________________ 20_-ж. абалы боюнча

1. Керектөөчүнүн аталышы: _______________________________________,

2. Дареги: ______________________________________________________,

3. ЖП: __________________________________________________________,

4. Косинус "(фи)" _______________________________________________,

5. Кубаттуулугу _____________________________________________ кВА.

Эсептөө схемасы

Схеманын тууралыгын ырастаймын: Инспектор: _______________________________________________________ (аты-жөнү, уюмдун аталышы) Эсепти жүргүзгөн: ________________________________________________ (аты-жөнү, уюмдун бөлүмүнүн аталышы)

"___" ____________________ 20__-жыл

Тиричиликтен башка керектөөчүлөрдү электр энергиясы менен жабдууга келишимге Л тиркемеси

Керектөөчүнүн электр жылытуучу орнотмолорунун иш тартиби жана РЕЖИМИ

Ушул Келишим менен колдонууга уруксат берилет: технологиялык максаттар үчүн:

1. _______________________________________________________________

(жабдуунун, орнотмонун аталышы)

2. _______________________________________________________________

3. _______________________________________________________________

4. _______________________________________________________________ жалпы кубаттуулугу _______________________________________________ кВт;

(саны) жылытуу жана ысык суу менен жабдуу үчүн:

1. _______________________________________________________________

(жабдуунун, орнотмонун аталышы)

2. _______________________________________________________________

3. _______________________________________________________________

4. _______________________________________________________________ жалпы кубаттуулугу _______________________________________________ кВт;

(саны) тамак даярдоо үчүн (коомдук тамактануу):

1. _______________________________________________________________

(жабдуунун, орнотмонун аталышы)

2. _______________________________________________________________

3. _______________________________________________________________

4. _______________________________________________________________ жалпы кубаттуулугу _________________ кВт, төмөнкү шарттарды аткарганда:

(саны)

1) электр менен жабдуучу уюмдан электр жылытуучу жабдыктарды пайдаланууга техникалык шарттарды алуу;

2) энергетика тутумунда жогорку чектеги сааттарда электр жылытуучу жабдыктардын жүгүн азайтууну камсыз кылуу боюнча иш чараларды сөзсүз аткаруу;

3) электр менен жылытуучу жабдыктарды жүктү азайтууну контролдоочу алеттер жана түзүлүштөр менен жабдуу;

4) жылытуу жана ысык суу менен жабдуу үчүн керектелген электр менен жылытуучу жабдыктарды жылытылган суунун аккумуляторлору жана энергетика тутумунда жогорку чектеги жүк түшкөн сааттарда:

- эрте мененки сааттарда: саат __________ тартып __________ чейин;

- кечки сааттарда: саат _____________ тартып ______________ чейин;

электр жылытуучу жабдыктарды өчүрүүчү автоматтык жабдыктар (мезгилдин релеси) менен жабдуу.

5) электр менен жылытуучу жабдыктарды кошуу үчүн электр куроо иштерин аткаруу электр менен жабдуучу уюм менен бекитилген долбоорду бекем кармоо менен жүргүзүлөт.

Электр энергиясы үчүн эсептешүүлөр 1 кВтс __________ тарифи боюнча жүргүзүлөт. Жогоруда көрсөтүлгөн шарттар аткарылбаганда, электр менен жабдуучу уюм куроо жүргүзүлгөн жана ишке киргизилген убакытка карабастан, тарифтердин эң жогоркусу боюнча электр жылытуучу орнотмону акыркы текшерген күндөн тартып кайра эсептешүү жүргүзүүгө укуктуу.

Электр менен жабдуучу уюм: Керектөөчү: __________________________ __________________________

"___" _____________ 20_-ж. "___" _____________ 20_-ж.

М.О. М.О.

Тиричиликтен башка керектөөчүлөрдү электр энергиясы менен жабдууга келишимге М тиркемеси

Электр керектөөнү чектөө графиктеринде жана өчүрүү графиктеринде керектөөчүнүн катышуу ТАРТИБИ

1. Электр менен жабдуучу уюм электр энергиясын керектөөнү чектөө графиктерин түзүү боюнча ченемдик документтерге ылайык керектөөнүн мындай чектөөлөрүн белгилейт:

электр энергиясы электр кубаттуулугу 1-кезек _______________ кВтс 1-кезек _______________ кВтс 2-кезек _______________ кВтс 2-кезек _______________ кВтс 3-кезек _______________ кВтс 3-кезек _______________ кВтс 4-кезек _______________ кВтс 4-кезек _______________ кВтс 5-кезек _______________ кВтс 5-кезек _______________ кВтс

2. Караптык өчүрүүлөр жана жүктү ордунда азайтуу графиктерине керектөөчүнүн төмөнкү сызыктары (фидерлер) киргизилген: _________________ _______________________________________________________________________

(фидерлердин аталышы) _______________________________________________________________________

3. Караптык жана технологиялык сооттун актылары тиркелет.

4. Электр энергиясын керектөөнү чектөө графиктеринде, өчүрүү жана жүктүн ордунда азайтуу графиктеринде керектөөчүнүн катышуусу жөнүндө билдирүүнүн тартиби: __________________________________________________

(билдирүүнүн номуру, күнү)

5. Электр энергиясын керектөөнү чектөө графиктерин ишке киргизүү жөнүндө керектөөчүгө билдирүү тартиби: ________________________________

(билдирүүнүн номуру, күнү)

6. Тараптар электр энергиясын керектөөнү чектөө шарттарын аткарбагандыгы үчүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жоопкерчилик тартышат.

Электр менен жабдуучу уюм: Керектөөчү: __________________________ __________________________

"___" _____________ 20_-ж. "___" _____________ 20_-ж.

М.О. М.О.

Электр энергиясын пайдалануу эрежелерине 2-тиркеме

Тиричиликке керектөөчүлөрдү электр энергиясы менен жабдууга ТИПТҮҮ КЕЛИШИМ

"_____" _________________ 20_-жыл № _______________

Ушул келишим Кыргыз Республикасынын Жарандык кодекси, Кыргыз Республикасынын Административдик жоопкерчилик жөнүндө кодекси, Кыргыз Республикасынын "Энергетика жөнүндө", "Электр энергетикасы жөнүндө", "Керектөөчүлөрдүн укуктарын коргоо жөнүндө", "Лицензиялоо жөнүндө" мыйзамдарынын, ошондой эле Электр энергиясын пайдалануу эрежелеринин (мындан ары - ЭЭПЭ) жана башка ченемдик укуктук документтердин негизинде түзүлдү. Келишим электр энергиясын тиричилик муктаждыктар үчүн пайдаланууда менчик ээсинин, турак үйдү (батирди, турак жайды) жалдоочунун жана электр менен жабдуучу уюмдун өз ара мамилелерин аныктайт. Турак үйдүн (батирдин, турак жайдын), дареги боюнча: _____________ ______________________________________________________________________, (облус, шаар, район, көчө, үй, батир) _______________________________________________________________________ (кыймылсыз мүлккө документ: батирдин, үйдүн, турак жайдын _______________________________________________________________________ техникалык паспортунун (ордердин) №)

________________________________________________________________ атында (аты-жөнү) паспорттун сериясы _________________________ № _______________________, берилген 20__-жылдын "____" ______ ___________________________________, (берген органдын аталышы) менчик ээси, жалдоочусу, мындан ары "Керектөөчү" деп аталган, бир тараптан, жана электр менен жабдуучу уюм: _______________________________ (аталышы) ________________________________________________________________ атында (аты-жөнү) _____________________________________________________ негизинде иштеген (укук белгилеген документтин аталышы) мындан ары "Жабдып туруучу", деп аталат, экинчи тараптан, төмөнкүлөр жөнүндө ушул Келишимди түзүштү:

1. Келишимдин предмети

1. Жабдып туруучу отун-энергетикалык комплекс чөйрөсүндө жөнгө салууга ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган белгилеген тарифтер боюнча Керектөөчүнү электр энергиясы менен үзгүлтүксүз, ишенимдүү, сапаттуу жана коопсуз жабдып турууну камсыз кылат.

Керектөөчү алган энергияга төлөйт, ошондой эле ушул Келишим жана ЭЭПЭ менен белгиленген электр керектөө режимин сактайт.

2. Жабдып туруучу кошуу түйүнүнө чейин Керектөөчүнүн электр тарамдарын талаптагыдай техникалык абалда кармап турат жана коопсуздугун камсыз кылат.

3. Керектөөчү менен Жабдып туруучунун ортосундагы менчик (бөлүү) чеги төмөнкүдөй белгиленет:

1) көп батирлүү турак үйлөр үчүн (3-пункттун 2-пунктчасында көрсөтүлгөндөрдөн тышкары);

- имараттарда орнотулган обочолоткуларда аба аркылуу өткөрүүдө;

- жер астынан өткөрүү - обочолоткуларда же үйдө же анын өзүнчө бөлүгүндө орнотулган кирги түзүлүшүнө кошулган кабелдин бурап кошулган жеринде;

2) жеке курулуштагы үйлөр үчүн, ошондой эле, турак-жай-курулуш (ТЖК), гараж-курулуш (ГКК), саяжай кооперативдери (СК), багбанчылык шериктиги (БШ), өзүнчө турган гараждар (бокс, башка жайлар) үчүн - үй ээси же (ТЖК), (ГКК), (СК), (БШ) башкармалыгы жана Жабдып туруучу тарабынан кол коюлган менчик чектерин ажыратуу актынын негизинде жекече. Актынын формасы ушул Келишимге А тиркемеде келтирилген.

4. Керектөөчү менен Жабдып туруучу ортосундагы жоопкерчилик чеги электр энергиясын эсептегичти жайгаштыргандан кийин сактоочтордун же автоматтык ажыраткычтардын чыгуу клеммдери боюнча белгиленет.

2. Тараптардын милдеттери

5. Жабдып туруучу милдеттүү:

1) Керектөөчүгө электр энергиясын бергенге чейин Жабдып туруучунун менчиги болуп эсептелген электр эсептегичти орнотууга;

2) Керектөөчүнү керектүү өлчөмдө жана кубаттуулугу 5 кВт электр энергия менен жабдууга үзгүлтүксүз, ишенимдүү, коопсуз жана сапаттуу камсыз кылууга, ошондой эле жоопкерчилик чегинде 220/380 вольт чыңалууну камсыз кылууга;

(КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 28-мартындагы № 184 токтомуна ылайык)

3) Керектөөчүнү колдонуудагы ЭЭПЭ жана Электр энергиясын пайдалануу эрежелерин бузуулар табылганда керектөөчүлөрдү тейлөө тартиби жөнүндө нускама менен тааныштырууга;

4) Керектөөчүгө жалпыга маалымдоо каражаттары же өзүнүн өкүлдөрү аркылуу өчүрүүгө 1 сутка мурун электр энергиясын пландалган чектөөлөр же өчүрүүлөр, алардын себеби жана узактыгы жөнүндө билдирүүгө;

5) Керектөөчүнүн катышуусунда электр энергиясын эсепке алуу алеттеринин көрсөткүчтөрүн ай сайын алууга;

6) төлөм документинде Керектөөчүнү белгиленген мөөнөттөрдө карызын төлөбөгөн учурда электр энергиясы менен жабдуу токтотулушу мүмкүндүгү жөнүндө өчүрүүгө 5 сутка мурда билдирүүгө;

7) бардык карыздары жоюлгандан кийин жана кошуу кызматтарына төлөгөндөн кийин гана ЭЭПЭде аныкталган мөөнөттөрдө Керектөөчүнү электр менен жабдууну калыбына келтирүүгө;

8) календарлык айда бир жолу Керектөөчүгө эсептегичтин көрсөткүчтөрүн алгандан кийин 5 күндө кеч эмес өткөн эсептешүү мезгилине ал пайдаланган электр энергиясынын эсебин берүүгө;

9) Керектөөчү ага берилген төлөм документтерде табылган каталар жана так эместиктер жөнүндө маалымат менен кайрылганда эсептелген сумманы кайра эсептөөгө;

10) электр энергиясына тарифтер өзгөргөндүгү жөнүндө Керектөөчүгө алар ишке киргизилгенге чейин бир ай мурда маалымдоого;

11) Жабдып туруучуга таандык электр тарамдарынын элементтерин калыбына келтирүүгө Керектөөчү сарптаган каражаттардын ордун толук көлөмдө толтурууга;

12) жоопкерчилик чегинде зарыл көлөмдө жана тиешелүү мезгилдүүлүк менен талаптагыдай техникалык тейлөөнү жана электр менен жабдуу тутумун оңдоону камсыз кылууга.

6. Керектөөчү милдеттүү:

1) Жабдып туруучу көрсөткөн эсепке (төлөм документине) ылайык пайдаланган электр энергиясына төлөм документинде көрсөтүлгөн мөөнөттөн кеч эмес төлөө;

2) Жабдып туруучунун жоопкерчилик чегинде электр энергиясын эсептегичке жана электр менен жабдуу тутумун кароо (оңдоо) үчүн Жабдып туруучунун өкүлдөрүнө кирүүнү камсыз кылуу;

3) Жабдып туруучуга таандык электр эсептигичтин, пломбдун жана башка жабдуунун сактыгын камсыз кылууга;

4) ушул Келишимдин 5-пунктунун 2-пунктчасы менен аныкталган кубаттуулуктан ашпоого жана электр берүү чубалгысына кошулуу ордун өзгөртпөөгө, кубаттуулугу техникалык шарттарда белгиленгенден ашкан агын кабылдагычтарды кошуу зарылдыгы жөнүндө Жабдып туруучуга жазуу жүзүндө кайрылууга жана тиешелүү макулдашуусуз алардын кошулуусуна жол бербөөгө;

5) Жабдып туруучуга андан алган төлөм документинде (эсебинде) табылган каталар жана так эместиктер жөнүндө маалымдоого;

6) берилген арызга же негиздүү мажбурлап өчүрүүгө ылайык электр энергиясын берүү токтотулган учурда электр менен жабдуу тутумуна кошууга төлөмдү Жабдып туруучуга төлөөгө;

7) жашаган жери өзгөргөн учурда - керектелген электр энергиясына карызын төлөөгө.

3. Тараптардын укуктары

7. Жабдып туруучу укуктуу:

1) Керектөөчүдөн ЭЭПЭни сактоону, ошондой эле алган электр энергияга өз убагында төлөөнү талап кылууга;

2) Керектөөчү менен макулдашуу боюнча Жабдып туруучуга таандык электр тарамдарынын элементтерин калыбына келтирүүгө ал сарптаган каражаттарды пайдаланылган электр энергиясына өз ара эсептешүү сапатында же алдын ала төлөө катары эсептөөгө;

3) Керектөөчүнүн айынан электр эсептегич бузулган жана электр энергиясын уурдоо факты аныкталган учурда Электр энергиясын пайдалануу эрежелерин бузуулар табылганда керектөөчүнү тейлөө тартиби жөнүндө нускамага ылайык пайдаланылган электр энергиясына кайрадан эсеп жүргүзүүгө;

4) Керектөөчүгө төлөмдү узарткан ар бир күн үчүн карыздын суммасынан 0,1% өлчөмүндө, бирок негизги карыздын суммасынан 100% ашпаган туум эсептөөгө;

5) эгер пайдаланылган электр энергиясына төлөөнүн кармалышы төлөм документинде көрсөтүлгөн мөөнөттөн ашса, Керектөөчүнү электр менен жабдуудан өчүрүү;

6) электр энергиясына төлөө боюнча карыздардын суммасын сот тартибинде Керектөөчүдөн өндүрүп алууга.

8. Керектөөчү укуктуу:

1) Жабдып туруучудан электр энергиясы менен үзгүлтүксүз, ишенимдүү, сапаттуу жана коопсуз жабдууну, ошондой эле электр менен жабдуу тутумун талаптагыдай кармоо боюнча иштерди өз убагында аткарууну (жоопкерчилик чегинде) талап кылууга;

2) Жабдып туруучунун ушул Келишимдин шарттарын аткаруу маселелери боюнча мамлекеттик органдарга жана коомдук уюмдарга кайрылуу;

3) сапат көрсөткүчтөрдүн ушул Келишимдин 5-пунктунун 2-пунктчасында көрсөтүлгөндөн четтөөлөрү менен электр энергиясын жеткирүүдө жана электр менен жабдууда тыныгуу фактыларын, ошондой эле мындан келип чыккан материалдык зыяндарды актыга жазууга; актыга Керектөөчү жана Жабдып туруучунун же энергетика маселелери боюнча мамлекеттик органдын өкүлү, ал болбогондо - Жабдып туруучуну Керектөөчү жазуу жүзүндө кабарлагандан кийин 6 сааттын ичинде Керектөөчү менен бир чубалгыдан азыктанган башка үч керектөөчү менен бирдикте кол коюлат.

4) электр энергиясын берүүнү же ушул Келишимдин 5-пунктунун 2-пунктчасындагы талаптарга жооп бербеген электр энергиясын жеткирүүнү токтотуунун кесепетинен келген зыян толук көлөмдө Жабдып туруучудан төлөтүп алууга;

5) Жабдып туруучуга таандык электр тарамдарынын элементтерди калыбына келтирүү үчүн жеке каражаттарды пайдаланууга, ошондой эле акыркыдан аларды өз убагында ордун жабууну талап кылууга.

4. Кызмат көрсөтүү жумуштарынын

наркы жана аларды төлөөнүн тартиби

9. Керектөөчү пайдаланган электр энергиясынын наркы - электр эсептегичтин көрсөткүчтөрү боюнча аныкталган анын санына ылайык, ЭЭПЭни бузган учурда Электр энергиясын пайдалануу эрежелерин бузуулар табылганда керектөөчүлөрдү тейлөө тартиби жөнүндө нускамага жана учурдагы тарифтерге ылайык эсептелет.

10. Жабдып туруучунун жоопкерчилик чектеринде Керектөөчүнү электр менен жабдуу тутумун техникалык тейлөө, оңдоо жана коопсуз кармоо боюнча жумуштарга төлөөнүн формасы жана өлчөмү отун-энергетикалык комплекс чөйрөсүндө жөнгө салуучу ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан аныкталат.

11. Алынган электр энергиясына төлөм Керектөөчү тарабынан Жабдып туруучу көрсөткөн эсептер боюнча жүргүзүлөт.

5. Тараптардын жоопкерчилиги

12. Жабдып туруучу өз убагында жана өзүнүн эсебинен ал тарабынан сапатсыз аткарылган жумуштар боюнча бардык мүчүлүштүктөрдү жоет.

13. Керектөөчү:

1) Жабдып туруучунун жоопкерчилик чегинде электр жабдуу тутумунун бузулушунан болгон чыгымдар үчүн, мындай зыян келтирүү факты аныкталса, жоопкерчиликти өзүнө алат;

2) ушул Келишимдин 7-пунктунун 4-пунктчасына ылайык эсептелген туумду төлөөнү кармагандыгы үчүн Жабдып туруучуга төлөйт.

14. Каршы турууга болбогон күчтөрдүн, өзгөчө жана алдын алууга болбогон кырдаалдардын кесепетинен тараптар ушул Келишим боюнча милдеттерин толук же жарым-жартылай аткара албаса, жоопкерчиликтен бошотулат.

6. Өзгөчө шарттар

15. Жабдып туруучу менен Керектөөчүнүн ортосундагы талаш-тартыштар жана пикир келишпестиктер тараптардын макулдашуусу боюнча чечилет. Эгер макулдашуу болбосо, кызыкдар тарап энергетика жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга, керектөөчүлөрдүн укуктарын коргоо боюнча уюмга, ошондой эле сот органдарына кайрылууга укуктуу. Жабдып туруучу талаш-тартыштар жана пикир келишпестиктер биротоло чечилгенге чейин Керектөөнү электр менен жабдууну токтото албайт.

16. А тиркеме ушул Келишимдин ажырагыс бөлүгү болуп саналат.

7. Келишимдин иштөө мөөнөтү жана

тараптардын юридикалык даректери

17. Ушул Келишим тараптар көл койгон күндөн тартып же Жабдып туруучунун электр тармагына Керектөөчү кошулган учурдан тартып анык деп эсептелет жана эгер тараптардын бирөө да экинчисине аны бузуу жөнүндө жазуу жүзүндө арыз менен кайрылбаса, жыл сайын узартылган деп эсептелет.

18. Ушул Келишим бирдей юридикалык күчкө ээ 2 нускада түзүлөт жана кол коюлат, алардын бирөө - Жабдып туруучуда, экинчиси Керектөөчүдө болот.

Электр менен жабдуучу: Керектөөчү: __________________________ __________________________ Дареги: __________________ Дареги: __________________ Телефону: ________________ Телефону: ________________ "___" _____________ 20_-ж. "___" _____________ 20_-ж. Колу: ____________________ Колу:_____________________

М.О. М.О.

Тиричиликке керектөөчүлөрдү электр энергиясы менен жабдууга типтүү келишимге А тиркемеси

Керектөөчү менен Жабдып туруучунун ортосундагы баланс таандыгын (менчигин) бөлүү АКТЫ

Биз, төмөндө кол койгондор, электр менен жабдуучу уюм: ________________________________________________________________ атында (кызмат орду, аты-жөнү) жана Керектөөчү: ______________________________________________________________________, (аты-жөнү) ________________________________________________ дареги боюнча жашаган, (облус, шаар, район, көчө, үй, батир) Керектөөчү менен Жабдып туруучунун ортосундагы баланс таандыгын (менчигин) бөлүү чеги _______________________________________________________ (электр аппаратынын, ______________________________________________________ болуп эсептелет. электр жабдыгынын, чубалгынын аталышы) Керектөөчүнү электр менен жабдуунун сырткы схемасы техникалык шарттарга дал келет (келбейт).

Жабдып туруучу: ___________________ Керектөөчү: ________________ (колу) (колу)

Электр энергиясын пайдалануу эрежелерине 3-тиркеме

Электр энергиясын пайдалануу эрежелерин бузуулар табылганда керектөөчүлөрдү тейлөө тартиби жөнүндө НУСКАМА

Ушул Нускама керектөөчүлөрдүн Электр энергиясын пайдалануу эрежелерин (мындан ары - ЭЭПЭ) бузуулары табылган фактылар боюнча документтерди тариздөө тартибин жана керектелген, бирок коммерциялык эсептөө каражаттарында эсепке алынбаган электр энергиясынын санын эсептөө тартибин аныктайт. Ушул Нускама керектөөчүлөрдүн менчигинде же керектөөчүлөрдүн аймагында (имараттарда) жайгашкан электр орнотмолорго орнотулган коммерциялык эсептөө каражаттарына гана жайылтылат, ал эми ушул Нускаманын 18-пунктунда жана 19-пункттун 1-пунктчасында жазылган бузууларга - керектөөчүнүн коммерциялык эсептөө каражаттарын жоопкерчиликтүү сактоого өткөрүп алуу акты (ушул Нускамага В тиркеме) болгондо гана колдонулат.

1. Лицензия алуучунун кызматкери тарабынан

керектөөчүлөрдү тейлөө тартиби

1. Лицензия алуучунун кызматкери керектөөчүгө келгенде, анын суроосун күтпөстөн, кызмат күбөлүгүн көрсөтүүгө милдеттүү. Лицензия алуучунун өкүлү сылык жана тактика кармоого милдеттүү.

2. Лицензия алуучунун өкүлү тарабынан тиричилик жана тиричиликтен башка керектөөчүлөрдүн коммерциялык эсептөө каражаттарын бардык текшерип көрүүсү, алардын көзөмөл көрсөткүчтөрүн жазып алуусу текшерүү болуп саналат, алар акт менен таризделет же көзөмөл көрсөткүчтөрүн жазып алуу тизмесине (каттам барагына) жазылат. Актынын бир нускасы керектөөчүгө тапшырылат.

Акт төмөнкү милдеттүү маалыматтарды камтууга тийиш:

- текшерүүнүн себеби жана максаты;

- текшерүүнүн жыйынтыктарынын мазмуну: эсептегичтин №, анын техникалык маалыматтары (тиби, агын), көзөмөл көрсөткүчтөр, бардык пломбдордун жана номерлеринин болушу;

- каралып чыккан жабдуунун жана тарамдардын абалы жөнүндө жүргүзүлгөн текшерүүлөрдүн жыйынтыктары боюнча корутунду;

- зарылдыкка жараша - керектөөчү аткарууга тийиш болгон тапшырманын бөлүгү;

- Нускаманын таасирине түшкөн бузуулар табылганда "ЭЭПЭни бузуулар жөнүндө" (ушул Нускамага А тиркеме) акттын номурун көрсөтүү.

3. Керектөөчүнүн коммерциялык эсептөө каражаттарын кароодо Лицензия алуучунун кызматкеринин милдеттери:

- коммерциялык электр эсептегичти текшерип көрүү, кириш автоматы (бардык кайыштар жана пломбдордун, айнек жана корпустун бүтүндүгүн, коммерциялык электр эсептегичтердин байланыштыруучу кыскычтарынын блогунан чыккан зымдарды бекемдөө жана кошуу схемасынын тууралыгын текшерүү);

- коммерциялык эсептөө каражаттардын жана ЭКЭАТтын (чыңалуу трансформаторлору - ЧТ, агын трансформаторлору - АТ) чынжырларын пломбулоо боюнча чаралардын болушу жана абалы, ошондой эле жетиштүүлүгү, метрология кызматынын же даярдоочу - заводдун ТКБнын пломбунун жана анын иштөө мөөнөтү болушу; - коммерциялык электр эсептегичтин көрсөткүчтөрүн жазып алуу жана алардын электр энергиясы үчүн төлөм боюнча расмий документтердеги жазууларга дал келүүсүн текшерүү;

- коммерциялык эсептөөнүн орнотулган каражаттары менен бир жолку пломбдордун лицензия алуучунун маалыматтар базасындагы жеке номур менен дал келүүсүн текшерүү;

- электр өткөргүчүн коммерциялык электр эсептегичтен катарга киргизүүгө чейинки аралыкта жана Тиричиликке керектөөчүлөрү үчүн гана АЧдан катарга чейин бутакташуу чегинде тандап же толук текшерип көрүү;

- ЭЭПЭни, ошондой эле коммерциялык эсептөө каражаттардын жана алардагы пломбдордун сактыгы, ошондой эле электр энергиясын уурдоого байланыштуу маселелерди түшүндүрүү;

- электр энергиясын эсептөөнү уюштуруу менен байланышкан Керектөөчүдө пайда болгон маселелер боюнча кеңеш берүү.

2. Керектөөчүнүн коммерциялык эсептөө каражаттарында

же ЭКЭАТта ЭЭПЭни бузуу фактылары табылганда документтерди тариздөө тартиби

4. ЭЭПЭни бузуулар төмөнкүлөргө бөлүнөт:

- керектөөчүнүн күнөөсүнөн болгон бузуулар;

- керектөөчүнүн күнөөсүнөн эмес бузуулар.

5. Керектөөчүнүн күнөөсүнөн болгон ЭЭПЭни бузууларга төмөнкүлөр кирет:

1) коммерциялык электр эсептөө түзүлүшүнүн бүтүндүгүнүн бузулушу жана башка төмөнкү бузуулар:

- коммерциялык эсептөө электр эсептегичтердин айнегинде, каптоочунда, клемм капкактарында жаракалар;

- электр эсептегичтин каптоочунун сынган айнеги, каптоочтогу, клемм капкактардагы тешиктер, коммерциялык эсептөө электр эсептегичинин дискин жасалма токтотуу үчүн куралдын болушу;

- пломбдун өзгөрүшү, Мамлекеттик текшерүүчүнүн пломбун жасалмалоо же Коммерциялык эсептөө каражаттарын жоопкерчиликтүү сактоого өткөрүп алуу актынын маалыматтарына (ушул Нускамага В тиркеме) дал келбеген пломбго түшүрүлгөн белгинин болушу;

2) схеманы же коммерциялык эсептөө каражаттарын уруксатсыз пайдаланууга алып келген мындай бузуулар;

- коммерциялык эсептөө каражаттардын схемасында пайдаланылган пломб коюуга тиешелүү бардык элементте лицензия алуучу тарабынан илинген пломбдун болбошу;

- коммерциялык эсептөө каражаттардын схемаларында колдонулган өлчөө трансформаторлорунда метрологиялык кызматтын же даярдоочу-заводдун техникалык көзөмөл бөлүмүнүн пломбдорунун болбошу;

- коммерциялык эсептөө каражаттарын жоопкерчиликтүү сактоого өткөрүп алуу актынын (ушул Нускамага В тиркеме) маалыматтары жана лицензия алуучунун маалымат базасына дал келбеген жеке номурлуу пломбду колдонуу;

3) схемага же коммерциялык эсептөө каражаттарына төмөнкүдөй кийлигишүүлөр:

- коммерциялык электр эсептегичтин агын чынжырын сагактоо үчүн бириктиргичтин болушу;

- коммерциялык эсептөө каражаттарын туташтыруу схемасын өзгөртүү;

4) төмөнкүлөрдүн эсебинен электр энергиясы эсепке албастан керектөө:

- коммерциялык электр эсептегичтин көрсөткүчтөрүн төмөндөткөн шаймандардын болушу;

- керектөөчүнү, анын ичинде аласа карызы үчүн же бузуулардын башка түрлөрү үчүн өчүрүлгөндү уруксатсыз туташтыруу;

- таянычтан электр эсептегичке чейин участогунда зымда (кабелде) обочолотуунун бүтүндүгүн бузуу же коммерциялык эсептөө каражаттарынан тышкары электр энергияны алуу максатында электр өткөргүчүн табуу же чубалгыга ыргытып туташуу;

5) төмөнкүлөрдүн эсебинен электр энергиясын эсептөөнүн анык эместиги:

- коммерциялык электр эсептегичтин туура эмес орнотулушу;

- көп тарифтүү коммерциялык электр эсептегичтер менен башкаруу схемаларда башкаруучу электр сааттарынын токтотулушу же ордунан жылышы же коммерциялык эсептөө каражаттарында катталган керектелген электр энергиясынын жана кубаттуулуктун жыйынтыктарын интеграциялоону ишке ашырган ЭКЭАТ программасына уруксатсыз пайдалануу мүмкүндүгүнүн болушу;

- коммерциялык эсептөө каражаттары же башка түзүлүштөр каттаган бузуу көрүнүштөрдүн коммерциялык эсептөө схемасында болушу;

- өлчөөчү трансформаторлордун жана (же) электр эсептегичтин тактык классына, заводдун (оңдоо уюму) тактачасында көрсөтүлгөн нагыз мааниге дал келбестик;

- өлчөөчү трансформаторлордун трансформация коэффициентинин заводдун (оңдоочу уюмдун) завод тактачасында лицензия алуучу тарабынан кабыл алынган нагыз мааниге дал келбестик.

6. Керектөөчүнүн күнөөсүнөн эмес ЭЭПЭни бузууларга төмөнкүлөр кирет:

- мамлекеттик текшерүүнүн мөөнөтү аяктаган коммерциялык электр эсептегичти жана (же) лицензия алуучунун менчигинде жайгашкан өлчөө трансфоматорлорду пайдалануу;

- лицензия алуучу тарабынан оңдоо жүргүзүлгөн коммерциялык электр эсептегичтин дискинин же эсеп механизминин чайналышы;

- тактык классына, электр орнотмолорунун ченемдик документтеринде аныкталган жана лицензия алуучу тарабынан кабыл алынган талаптарга жооп бербеген өлчөө трансформаторлору жана (же) коммерциялык электр эсептегичтер;

- өлчөөчү трансформаторлордун жабыркашы же Лицензия алуучунун кызматкери тарабынан пломб коюлган ушул жабдуудан чынжырдын болбошу.

7. Ушул Нускаманын 5, 6-пункттарында саналып өткөн ЭЭПЭни бузууларды тапкан лицензия алуучунун кызматкери А тиркемеге ылайык табылган фактыларды ырааттуу жана так баяндоо менен ЭЭПЭни бузуулар жөнүндө акт (мындан ары - акт) түзүүгө милдеттүү.

Акт А тиркемеге ылайык таризде атайын бланкаларда оңдоолорсуз жана өчүрүүлөрсүз эки нускада түзүлөт.

8. Акт керектөөчүнүн же керектөөчүнүн ыйгарым укуктуу адамынын катышуусу менен түзүлөт. Тиричиликке керектөөчү тарабынан бузуулар табылганда, акт негизги батир жалдоочунун катышуусу менен түзүлөт, ал жок болгондо - электр энергиясын негизги батир жалдоочунун эсептегичи аркылуу керектеп жаткан башка жашы жеткен адамдын катышуусу менен түзүлөт.

9. Актыга бузган керектөөчү же анын өкүлү жана актты түзгөн адам кол коет. Күбөлөр болгондо, ушул адамдар да кол коюшат.

10. Керектөөчү кол коюудан баш тартса да, акт анык деп эсептелет. Мындай учурда актыда керектөөчү баш тарткандыгы көрсөтүлөт. Актынын бир нускасы керектөөчүгө тапшырылат, бирөөсү лицензия алуучунун кызматкеринин колунда калат. Актыда бир нускасы керектөөчүгө берилгендиги жөнүндө жазылат.

11. Бузган керектөөчү актыга тиркелген түшүндүрүүлөрдү жана актынын мазмуну боюнча эскертүүлөрдү көрсөтүүгө укуктуу, бирок аны кол коюудан баш тартууга укугу жок.

12. Керектөөчүнү Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигине караштуу Сот экспертизаларынын мамлекеттик борбору жана (же) лицензия алуучунун комиссиясына жөнөтүү муктаждыгы келип чыкса, акыркысы 2, 3-пункттарын же ЭЭПЭнин бузуулар жөнүндө актынын 3-пунктун толтурууга милдеттүү.

13. Акт түзүлүп жатканда керектөөчүгө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган укуктары жана жоопкерчилиги түшүндүрүлөт, бул жөнүндө актыда белгиленет.

14. Коммерциялык эсептөө каражаттарын мерчемдүү жана мерчемделбеген текшерүүлөрдү жүргүзүүдө бузуулар жөнүндө акт түзүү укугуна лицензия алуучу ээ.

15. Актынын типографиялык ыкта аткарылган номуру болушу керек жана актыларды эсепке алуу журналында (бооланган жана номурланган) же лицензия алуучунун маалыматтар базасында катталышы керек.

16. Актыда көрсөтүлөт:

- түзүлгөн күнү жана жери, акт түзгөн жактын кызмат орду, аты-жөнү;

- керектөөчү жөнүндө маалыматтар, анын керектөөчүнүн номуру, бузууларды кетирген орду, убакты жана түрү, тиричиликке керектөөчүлөр үчүн жай дайындоо;

- күбөлөрдүн, эгер алар бар болсо, аты-жөнү, даректери;

- кирги автоматынын тиби, протоколго ылайык кирги автоматты өчүрүүгө койгучтун агыны (протокол болбогондо автоматтык өчүргүчтүн номиналдуу агыны), аба аркылуу кирүүдө эриме кыстырманын нагыз кесилиши жана анын же сактоочтун номиналдуу агыны же Келишимде уруксат берилген кубаттуулук.

17. Керектөөчүгө акт менен бирге ЭЭПЭни бузуу булактарын жоюу жана (же) алмаштыруу жөнүндө тапшырма берилет.

3. Коммерциялык эсептөө каражаттарында керектөөчүнүн

күнөөсүнөн болгон ЭЭПЭни бузуу фактылары табылганда керектөөчүлөрдү тейлөө тартиби

18. Коммерциялык электр эсептегичтин түзүлүшүнүн бүтүндүгү бузулган учурда жана төмөнкүдөй башка бузууларда түзүлгөн актыга керектөөчү макул эмес болсо:

- коммерциялык эсептөө электр эсептегичтердин айнегинде, каптоочунда, клемм капкактарында жаракалар;

- электр эсептегичтин каптоочунун сынык айнеги, каптоочтогу, клемм капкактарындагы тешик, коммерциялык эсептөө электр эсептегичинин дискин жасалма токтотуу үчүн шаймандардын болушу;

- пломбдун деформацияланышы же жасалма пломбдун болушу;

- электр эсептегич лицензия алуучунун кызматкери тарабынан алынат жана ЭЭПЭни бузуулардын акты жайгашкан пакетке салынат. Пакетке лицензия алуучунун пломбу илинет жана Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигине караштуу Сот экспертизаларынын мамлекеттик борборуна көрсөтүү үчүн керектөөчүгө пакет тапшырылат.

Керектөөчү пакетке илинген пломбдун сактыгына жана пакеттин бүтүндүгүнө жооп берет. Табылган мүчүлүштүктүн себептери жөнүндө Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигине караштуу Сот экспертизаларынын мамлекеттик борборунун корутундусу акыркы деп эсептелет жана аткарылууга жатат. Керектөөчү Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигине караштуу Сот экспертизаларынын мамлекеттик борборуна экспертизаны лицензия алуучунун кызматкеринин катышуусу менен өткөрүүгө жана лицензия алуучуга ЭЭПЭни бузуулар жөнүндө акт таризделген күндөн 30 күн аралыгында корутунду берүүгө милдеттүү. Лицензия алуучуга Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигине караштуу Сот экспертизаларынын мамлекеттик борборунун корутундусун 30 күндүн ичинде көрсөтпөгөн учурда, ЭЭПЭни бузуулар жөнүндө акт Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигине караштуу Сот экспертизаларынын мамлекеттик борборунун бүтүмүсүз күчүнө кирет. Актыда жазылган фактылар ырасталганда, керектөөчү эсепке алынбаган электр энергиясынын санын эсептөө тартибине (ушул Нускамага Б тиркеме) ылайык эсептелген электр энергиясына гана төлөбөстөн, Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигине караштуу Сот экспертизаларынын мамлекеттик борборунун кызматтарына жана лицензия алуучунун коммерциялык электр эсептегичтерин оңдоо жана алмаштыруу кызматы үчүн да чыгым тартат. Актынын материалдары боюнча эсеп тапшырылган күндөн үч банктык күн ичинде эсеп төлөнүшү керек, мөөнөтү өткөндө лицензия алуучу керектөөчүнүн электр орнотмолорун өчүрөт. (7 абзац КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 28-мартындагы № 184 токтуна ылайык күчүн жоготту) Актынын материалдары ырасталбаган учурда лицензия алуучу керектөөчүгө Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигине караштуу Сот экспертизаларынын мамлекеттик борборунун көрсөтүлгөн коммерциялык электр эсептегичти изилдөөсү менен байланышкан жана аны ташуунун, актынын иш тартиби боюнча он күн ичинде тейлөө чыгымдарынын ордун толтурат. Коммерциялык электр эсептегичти алган мезгилде лицензия алуучу өзүнүн эсебинен керектөөчүгө башка электр эсептегичти орнотушу керек жана чыр-чатак каралып жаткан мезгилдеги эсептешүүлөр анын көрсөткүчтөрү боюнча ишке ашырылуусу керек.

19. Төмөнкү фактылар табылганда түзүлгөн акт менен керектөөчү макул эместигинде тараптардын иш-аракети:

1) схемага жана коммерциялык эсептөө каражаттарына уруксатсыз кийлигишүүгө алып келген мындай бузуулар:

- дискти жасалма токтотуу үчүн же коммерциялык электр эсептегичтин эсептөө механизминин туура иштешине таасир эткен шаймандын болушу;

- пломб коюуга таандык коммерциялык эсептөө каражаттардын схемасында керектелген бардык элементте лицензия алуучу тарабынан илинген пломбдун болбошу;

- коммерциялык эсептөө каражаттардын схемаларында колдонулган, өлчөө трансформаторлорунда метрологиялык кызматтын же даярдоочу-заводдун техникалык көзөмөл бөлүмүнүн пломбдорунун болбошу;

- коммерциялык эсептөө каражаттарын жоопкерчиликтүү сактоого өткөрүп алуу актынын (ушул Нускамага В тиркеме) маалыматтары жана лицензия алуучунун маалымат базасына дал келбеген жеке номур менен пломбду колдонуу;

2) төмөнкүлөрдүн эсебинен электр энергиясын эсептөөнүн анык эместиги:

- коммерциялык электр эсептегичтердин туура эмес орнотулушу;

- көп тарифтүү коммерциялык электр эсептегичтер менен башкаруу схемаларда башкаруучу электр сааттарынын токтотулушу же ордунан жылышы же коммерциялык эсептөө каражаттарында катталган керектелген электр энергиясынын жана кубаттуулуктун жыйынтыктарын интеграциялоону ишке ашырган ЭКЭАТ программасын уруксатсыз пайдалануу мүмкүндүгүнүн болушу;

- коммерциялык эсептөө каражаттары же башка түзүлүштөр каттаган бузуу көрүнүштөрдүн коммерциялык эсептөө схемасында болушу;

- заводдун (оңдоочу уюмдун) тактачасында көрсөтүлгөн нагыз мааниге АТ, ЧТ жана (же) электр эсептегичтин тактык классынын дал келбестиги;

- өлчөөчү трансформаторлордун трансформация коэффициентинин заводдун (оңдоо уюму) завод тактачасындагы лицензия алуучу тарабынан кабыл алынган нагыз маанисине дал келбөөсү.

Тараптар тарабынан таризделген жана кол коюлган ЭЭПЭни бузуулар жөнүндө актынын экинчи нускасы керектөөчүгө тапшырылат. Лицензия алуучу тарабынан түзүлгөн комиссияда ушул маселени карап чыккан күн жана убагы актыда көрсөтүлөт, анда керектөөчү же аны өкүлү катары жак сөзсүз катышуусу керек. ЭЭПЭни бузуулар жөнүндө актынын материалдарын карап чыгууга керектөөчүнүн катышуудан баш тартуусу актты карап чыгууну токтотууга жана лицензия алуучу комиссиясы тарабынан чечим кабыл алууга негиз болбойт. Комиссиянын чечими протокол менен таризделет. Коммерциялык эсептөө каражаттары аркылуу эсептелбей калган электр энергиясынын эсеби Эсептешүү тартибине (ушул Нускамага Б тиркеме) ылайык аткарылат. Протоколдун бир нускасы жана электр энергиясынын үстүнө кошумча эсеп керектөөчүгө тапшырылат. Комиссиянын чечимин тараптар милдеттүү түрдө аткарат. Актынын материалдары боюнча эсепти жүргүзүү керектөөчү тарабынын эсеп тапшырылган күндөн кийин үч банк күн ичинде аткарылышы керек, төлөө мөөнөтү өткөндөн кийин лицензия алуучу керектөөчүнүн электр орнотмосун өчүрөт. Андан тышкары, электр энергиясын уурдоого алып келген ишенимди кыянаттык менен пайдалануу фактылары боюнча материалдар жазык ишин козгоо керектөөчү керектеген, бирок коммерциялык эсептөө каражаттары аркылуу эсепке алынбаган электр энергиясынын наркын өндүрүп алуу үчүн ыйгарым укуктуу органга өткөрүлөт.

20. Төмөнкү схемага же коммерциялык эсептөө каражаттарына кийлигишүү фактылары табылган учурда түзүлгөн актыга керектөөчүнүн макул эместигинде тараптардын иш-аракети:

- коммерциялык электр эсептегичтин агын чынжырын сагактоо үчүн бириктиргичтин болушу;

- коммерциялык эсептөө каражаттарын туташтыруу схемасын өзгөртүү.

Эгер текшерүү маалында жогоруда келтирилген эсептешүүдө колдонулган бузуулардын бирөө табылса, бузулууну оңдоодон мурда табылган бузулууну көрсөтүү менен так схемасын чийүү керек. Чиймеде фазалардын тартибин көрсөтүү керек. Лицензия алуучунун өкүлү табылган бузууларды тариздөө жана электр энергиясын нагыз керектелишин аныктоо иш-аракеттеринде келтирилген ырааттуулукту жетекчиликке алууга тийиш. Тараптардын кийинки иш-аракеттери ушул Нускаманын 19-пунктуна ылайык ишке ашырылат.

21. Төмөнкүлөрдүн эсебинен электр энергиясын эсепке албастан керектөө фактылары табылганда түзүлгөн акт менен керектөөчү макул эмес болгондо тараптардын иш-аракети:

1) коммерциялык эсеп электр эсептегичинин көрсөтмөлөрүн төмөндөткөн шаймандардын болушу;

2) керектөөчүнүн, анын ичинде карызы үчүн же бузуулардын башка түрлөрү үчүн өчүрүлгөндүн өзү билип кошулуусу;

3) таянычтан электр эсептегичке чейинки жердеги өткөргүчтөгү (кабелдеги) обочолотуунун бүтүндүгүн бузуу же коммерциялык эсептөө каражаттарынан башка электр энергияны алуу максатында электр өткөргүчтөрүн табуу же чубалгыга ыргытып туташуу.

Электр кабылдагычтарды туташтыруу жана электр энергиясын коммерциялык эсептөө каражаттарынан тышкары керектөө максатында колдонууда табылган бузуу үчүн акт тариздөөдө, лицензия алуучунун кызматкери актыга электрэсептегичтен башка электр энергиясын керектөө үчүн пайдаланган жана электр энергия эсептегичинин кадимкидей иштешин өзгөрткөн схеманы кошо тиркеши керек. Электр энергиясын колдонуунун мыйзамга каршы келген табылган факт боюнча лицензия алуучу 48 сааттын ичинде электр тармагынан ЭЭПЭни бузгандыгы үчүн акт таризделген керектөөчүнү өчүрүүгө милдеттүү. Тараптардын кийинки иш-аракеттери ушул Нускаманын 19-пунктуна ылайык ишке ашырылат.

4. Коммерциялык эсептөө каражаттарында керектөөчүнүн

күнөөсүнөн эмес ЭЭПЭни бузуу фактылары табылганда керектөөчүлөрдү тейлөө тартиби

22. Керектөөчүнүн күнөөсүнөн эмес ЭЭПЭни бузууларга төмөнкүлөр кирет:

- лицензия алуучунун менчигиндеги мамлекеттик текшерүү мөөнөтү өткөн коммерциялык электр эсептегичин жана (же) өлчөө трансформаторлорун пайдалануу;

- лицензия алуучу тарабынан оңдолгон коммерциялык электр эсептегичтин дискинин же эсептөө механизминин чайналышы;

- башка ченемдик документтерден талаптары менен аныкталган тактык классына жооп бербеген лицензия алуучунун кызмат адамы тарабынан кабыл алынган өлчөө трансформаторлору жана (же) коммерциялык электр эсептегичи;

- өлчөөчү трансформаторлордун бузулушу же лицензия алуучунун кызмат адамы тарабынан пломб коюлган ушул жабдуунун чынжырынын болбошу.

23. Керектөөчүнүн күнөөсүнөн эмес коммерциялык эсептөө каражаттарында ЭЭПЭни бузуулар керектөөчүнүн электр энергиясын эсепке албастан керектөөнү же лицензия алуучунун кызматкери менен сүйлөшүүнү көздөбөгөн бузуулар, коммерциялык эсептөө каражаттарынын схемаларында колдонулган электр техникалык жабдуулардын техникалык мүчүлүштүктөрүнүн кесепети болуп саналат.

24. Керектөөчүнүн күнөөсүнөн эмес бузуулар категориясына кирген бардык бузуулар лицензия алуучунун буйругу менен дайындалган дайыма иштеген комиссия тарабынан 3 күндүк мөөнөттө кызматтык териштирилүүгө жатат.

Комиссия керектүү учурларда адистештирилген уюмдарды тартуу менен бузуулардын себебин жана күнөөлүүлөрдү тактоого милдеттүү.

25. Текшерүүлөрдүн жыйынтыгы боюнча изилденип жаткан учурдун жана бузуулардын жыйынтыгында эсепке алынбай калган электр энергиясынын көлөмүн жазуу менен акт түзүлөт.

Материалдары лицензия алуучуну зыянга учураткан ЭЭПЭни бузуулардын пайда болушуна жана жүрүшүнө шалакылык, билип туруп кылмышка жол берүүчүлүк же кызмат абалынан пайдалангандыгын белгилеген акт териштирүү жүргүзүп жаткан лицензия алуучу тарабынан укук коргоо органдарына чара көрүү үчүн берилет.

26. Керектөөчүнүн күнөөсүнөн эмес коммерциялык эсептөө каражаттарында жогоруда саналган ЭЭПЭни бузуулар табылганда керектелген электр энергиясына эсептешүү табылган бузуулар жоюлгандан кийин эсептешүү мезгилинде орто суткалык керектөө боюнча жүргүзүлөт.

5. Коммерциялык эсептөөнүн контролдук каражаттары менен

камсыздалган керектөөчүлөрдү тейлөө тартиби

27. Ушул Нускаманын 3-бөлүмүндө саналып өткөн бардык аракеттер керектөөчүнүн ЭЭПЭнин талаптарына ылайык таризделген эсептөөчү контролдоо каражаттары болгон учурда колдонулбайт.

28. Нускаманын 3-бөлүмүндө жазылган коммерциялык эсептөө каражаттарын бузуулар табылганда, эсептешүүлөрдө коммерциялык эсептөөнүн контролдоо каражаттары колдонулат.

6. ЭЭПЭни бузуулар табылганда керектөөчүгө электр

энергиясын берүүнү токтотуу боюнча лицензия алуучунун иш-аракеттеринин тартиби жана бузуулар жоюлгандан кийин керектөөчүнүн электр орнотмолорун электр менен жабдууну калыбына келтирүү

29. Ушул тартип керектөөчүгө электр энергиясын берүүнү токтотуу боюнча лицензия алуучунун иш-аракетинин ырааттуулугун белгилейт жана лицензия алуучу тарабынан керектөөчүнүн ЭЭПЭни бузган учурлары табылганда бардык керектөөчүлөргө жайылтылат.

30. ЭЭПЭни бузууларга жараша электр энергиясын берүүнү токтотуу төмөнкүлөргө бөлүнөт:

- эскертүүсүз электр энергиясын берүүнү токтотуу - ушул Нускаманын 20, 21-пункттарында жазылган ЭЭПЭни бузуулар;

- алдын-ала эскертүү менен электр энергиясын берүүнү токтотуу ушул Нускаманын 18, 19-пункттарында жазылган ЭЭПЭни бузуулар.

31. Керектөөчүгө эскертүүсүз электр энергиясын берүүнү токтотуу керектөөчүнүн ушул Нускаманын 21-пунктунда жазылган ЭЭПЭни бузуулары табылганда жүргүзүлөт. Керектөөчүнү лицензия алуучунун электр тарамдарынан өчүрүү бузуулар табылгандан 2 сутка аралыгында аткарылышы керек (мүмкүн эмес болгондо өчүрүү керектөөчүнүн электр тарамдарында аткарылат).

Карап жана технологиялык соот актысы колдонулган керектөөчүлөр үчүн:

- өчүрүүлөр (чектөөлөр) узактыгы акт менен аныкталган технологиялык циклдин бүтүшүн эсептөө менен жүргүзүлүшү керек;

- акт тарабынан карап сооту киргизилген керектөөчүнүн электр жабдуулары электр менен камсыз кылынышы керек.

32. Алдын ала билдирүү менен Керектөөчүгө электр энергиясын берүүнү токтотуу ушул Нускаманын 18, 19, 20 жана 21-пункттарында жазылган ЭЭПЭни бузуулар табылганда ЭЭПЭни бузуу акты боюнча эсептелген кошумча эсепти төлөө мөөнөтүн аткарбаган учурда жүргүзүлөт.

33. Эгер керектөөчү тарабынан актыда жазылган бузуулар жоюлса, ЭЭПЭни бузуулар үчүн өчүрүлгөн жана тиешелүү акт менен таризделген керектөөчүнүн электр кабылдагычтарын электр менен жабдуу калыбына келтирилүүгө жатат. Ушул учурда лицензия алуучу ЭЭПЭге ылайык керектөөчү тарабынан бузуулар жоюлгандан кийин электр менен жабдууну калыбына келтирет.

Лицензия алуучу керектөөчүнүн табыштамасы боюнча бүтүрүлгөн иштерди кабыл алып жана протокол түрүндө тариздейт. Протоколдо электр менен жабдуу Келишимге ылайык чыңалууну берүү жана электр менен жабдууну калыбына келтирүү убагы жана күнү көрсөтүлөт. Зарылдыкка жараша, Керектөөчү тарабынан эсептөө каражаттарын жоопкерчиликтүү сактоого өткөрүү боюнча акты таризделет.

Керектөөчүлөрдү тейлөө тартиби жөнүндө нускамага А тиркемеси

ЭЭПЭни бузуулар жөнүндө № ___________ АКТ "___" __________ 20__-жыл

Ушул акт _________________________________________________________ (акт түзгөн кызматкердин аты-жөнү, кызмат орду) ____________________________________________________________ күбөлөрдүн (аты-жөнү, дареги) _______________________________________________________________________ (керектөөчүнүн аты-жөнү ______________________________________________ катышуусу менен түзүлдү. же анын өкүлүнүн кызмат орду) Керектөөчүнү _________________________________________ текшерүүдө, (керектөөчүнүн аталышы же аты-жөнү) абоненттик номуру _____________, дареги ______________________________, (облус, шаар, район, көчө, үй) лицензия алуучунун уруксатысыз ________________________________________ (эсепке албастан керектөөнүн схемасы) жолу менен электр энергиясын эсепке албастан керектегендиги билинген, ___________________________________________ табылды жана алып ташталды. (шаймандардын, материалдардын ж.б. аталышы) Керектөөчү тарабынан "Электр энергетикасы жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 24-статьясы жана Электр энергиясын пайдалануу эрежелеринин _____ пункту бузулган.

1. Эсепке алынбаган электр энергиясын эсептөө үчүн маалыматтар:

- 18, 19, 21-пункттарында жазылган ЭЭПЭни бузуулар үчүн Электр энергиясын пайдалануу эрежелерин бузуулар табылганда керектөөчүлөрдү тейлөө тартиби жөнүндө нускаманын Эсепке алынбаган электр энергиясын эсептөө тартибине Б тиркеменин 4-пунктуна ылайык аныкталган агындын номиналдуу мааниси _______________________________________________ Ампер;

(агын чоңдугунун сандык мааниси)

- ушул Нускаманын 20-пунктунда жазылган ЭЭПЭ бузуулар үчүн электр энергиясын эсептешип колдонуу ___________________________________ кВтс.

(чоңдуктун сандык мааниси)

2. Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигине караштуу Сот экспертизаларынын мамлекеттик борборуна жөнөтүү: ________________________.

(жөнөтүү номуру жана күнү)

3. Лицензия алуучунун комиссиясына жөнөтүү ______________________.

(кароонун орду жана күнү) Укук бузууга Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган укуктары жана жоопкерчилиги керектөөчүгө түшүндүрүлдү.

Колдору:

Электр менен жабдуучу уюмдун өкүлү: __________________________________________________________________ (кызмат орду, аты-жөнү) Керектөөчү: ______________________________________________________ (аты-жөнү) Күбөлөр: _________________________________________________________ (аты-жөнү, жашаган орду)

Керектөөчүлөрдү тейлөө тартиби жөнүндө нускамага Б тиркемеси Эсепке алынбаган электр энергиясынын санын эсептөө ТАРТИБИ

1. Лицензия алуучу тарабынан табылган керектөөчүнүн Электр энергиясын пайдалануу эрежелерин (мындан ары - ЭЭПЭ) бузууларынын жыйынтыгында керектелген электр энергиясынын эсеби төмөнкүдөй бөлүнөт:

1) Электр энергиясын пайдалануу эрежелерин бузуулар табылганда керектөөчүлөрдү тейлөө тартиби жөнүндө нускаманын (мындан ары - Нускаманын) 18, 19 жана 21-пункттарында жазылган бузуулар үчүн туташтырылган кубаттуулук боюнча жүргүзүлгөн эсеп;

2) Нускаманын 20-пунктунда жазылган бузуулар үчүн эсептелген каталык коэффициентин колдонуу менен аткарылган эсеп;

2. Нускаманын 18, 19 жана 21-пункттарында эсептелген ЭЭПЭни бузуулар үчүн керектөөчү керектеген электр энергиясынын санын эсептөөдө төмөнкүлөр колдонулушу мүмкүн:

1) кирги автоматтын койгучунун агыны;

2) сактоочтун эриме кыстырмасынын агыны;

3) 3,5 А\кв.мм жез өткөргүчү, 1,9 А\кв.мм алюминий өткөргүчү үчүн агындын салыштырмалуу тыгыздыгы өткөргүчтүн өзгөрүлмө кесилиши үчүн эсептелген агындын номиналдуу мааниси;

4) кирги автоматы же эриме сактооч болбогон учурда, орнотулган кирги өткөргүчтөгү агындын салыштырмалуу тыгыздыгы маанисинен агындын мааниси алынат.

3. Керектөөчүнүн электр кабылдагычтарын кошуу жолуна жараша Нускаманын 18, 19 жана 21-пункттарында жазылган ЭЭПЭни бузууга эсептешүүлөргө төмөнкү маалыматтар колдонулат:

1) автоматтык өчүргүч же сактоочтон кийин керектөөчүнүн электр кабылдагычтарын туташтырууда - ушул Б тиркеменин 2-пунктунун 1, 2-пунктчаларына ылайык аныкталган агындын эң чоң мааниси;

2) ушул Б тиркеменин 2-пунктунун 3-пунктчасына ылайык автоматтык өчүргүч же сактоочтон мурда керектөөчүнүн электр кабылдагычтарын туташтыруу.

4. ЭЭПЭни бузуу табылган факт боюнча тиричиликке керектөөчү керектеген электр энергиясын эсептөө тартиби.

1) Нускаманын 18, 19 жана 21-пункттарында жазылган ЭЭПЭни бузуулар табылганда:

а) агын чоңдугу ушул ушул Б тиркеменин 3-пунктуна ылайык аныкталат.

б) электр энергиясынын керектелген саны төмөнкү формула боюнча эсептелет:

Э = Р x Т x К, мында:

Р - электр кабылдагычтардын кубаттуулугу (кВт) төмөнкү формула боюнча аныкталат:

i) бир жазалуу электр кабылдагычтарында Р = Uф x Iф x cos (фи),

мында:

Uф - фазанын чыңалуусу; Iф - 4-пункттун а пунктчасына ылайык аныкталган номиналдуу агын; cos (фи) = 1; ii) Үч фазалуу электр кабылдагычтарда Р = 3 Iф x Uф x cos (фи), мында:

Iф - 4-пункттун а пунктчасына ылайык аныкталган номиналдуу агын; Uф - фазанын чыңалуусу; cos (фи) = 1; Т - керектөөчүнүн электр кабылдагычтарынын иштөө саатынын саны: 12 саат - апрелден тартып октябрды кошуп; 18 саат - ноябрдан тартып мартты кошуп; К - кайтадан эсептешүүгө жаткан күндөрдүн саны:

- Нускаманын 18; 19-пункттары үчүн - көзөмөлчүнүн акыркы келген күнүнөн тартып;

- Нускаманын 20-пунктунун 1, 3-пунктчалары үчүн - доонун эскирүү мөөнөтү мезгилинде;

- Нускаманын 21-пунктунун 2-пунктчасы үчүн - лицензия алуучу керектөөчүнүн электр орнотмолорун өчүргөн күндөн берки мезгилде.

2) Нускаманын 20-пунктунда жазылган ЭЭПЭни бузуулар табылганда:

а) электр энергиясынын керектелген санын эсептөө Нускаманын 20-пунктунда жазылган талаптарга ылайык аткарылат;

б) кайтадан эсептешүүгө таандык мезгил акыркы жолу коммерциялык эсептөө каражаттарын текшерген күн менен тең каралат, бирок эскирүү мөөнөтүнөн кеч эмес.

3) Эсептелбей калган электр энергиясынын саны:

НЭ = Э - Ф, мында:

Э - ушул Б тиркемеге ылайык эсептелген электр энергиясын керектөө. Ф - эсептешүү мезгилинде керектөөчү тарабынан төлөнгөн электр энергиясынын саны (кВтс).

4) Эсепке алынбай калган электр энергиясынын эсептелген саны кайтадан эсептешүү мезгилине (айы же күнүнө) пропорциялуу бөлүнөт жана кайтадан эсептешүү мезгилинде иштеген тариф боюнча эсептелет жана кошумча эсеп жазып берилет:

С = НЭ x Ц, мында:

Ц - бузуу табылган күнү аракеттеги тарифтин чоңдугу (градациялар боюнча), кВтс/тыйын.

5. Тиричилик эмес керектөөчү керектеген электр энергиясын эсептешүү тартиби.

1) Нускаманын 18, 19 жана 21-пункттарында жазылган ЭЭПЭни бузуулар табылганда:

а) агын чоңдугу ушул Б тиркеменин 3-пунктуна ылайык аныкталат;

б) электр энергиясынын керектелген саны төмөнкү формула боюнча эсептелет:

Э = Р х Т х К х Катк, мында:

Р - электр кабылдагычтардын кубаттуулугу (кВт) төмөнкү формула боюнча аныкталат:

i) бир фазалуу электр кабылдагычтарында Р = Uф x Iф x cos (фи),

мында:

Uф - фазанын чыңалуусу; Iф - 4-пункттун а пунктчасына ылайык аныкталган номиналдуу агын; cos (фи) = 1; ii) үч фазалуу электр кабылдагычтарда Р = 3 Iф x Uф x cos (фи), мында:

Iф - 4-пунктуна ылайык аныкталган номиналдуу агын; Uф - фазанын чыңалуусу; cos (фи) = 1, реактивдүү кубаттуулукту колдонгон электр кабылдагычтары (кыймылдаткычтар, өзгөртүүчүлөр) үчүн жабдууну жүктөөгө жараша cos (фи) колдонулушу керек; Т - керектөөчүнүн электр кабылдагычтарынын иштөө саатынын саны 24 саатка барабар кабыл алынат. К - кайтадан эсептешүүгө таандык күндөрдүн саны төмөнкүдөй кабыл алынат:

- Нускаманын 18, 19-пункттары үчүн - көзөмөлчүнүн акыркы келген күнүнөн тартып;

- Нускаманын 20-пунктунун 1, 3-пунктчалары үчүн - доонун эскирүү мөөнөтү мезгилинде;

- Нускаманын 21-пунктунун 2-пунктчасы үчүн - лицензия алуучу керектөөчүнүн электр орнотмолорун өчүргөн күндөн берки мезгилде.

Катк. - Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Энергетика боюнча мамлекеттик агенттиктин Аткаруу кеңеши тарабынан 5.09.2002-жылы № 151-П бекитилген Жылуулук жана электр энергиясына муктаждыкты эсептөө боюнча уметодикага ылайык колдонуу коэффициенти кабыл алынат.

2) Нускаманын 20-пунктунда жазылган ЭЭПЭни бузуулар табылганда:

а) электр энергиясынын керектелген санын эсептөө иши Нускаманын 20-пунктунда жазылган талаптарга ылайык аткарылат;

б) кайтадан эсептешүүгө таандык мезгил акыркы жолу коммерциялык эсептөө каражаттарын текшерген күн менен тең каралат, бирок эскирүү мөөнөтүнөн кеч эмес.

3) Эсептелбей калган электр энергиясынын саны:

НЭ = Э - Ф, мында:

Э - ушул Б тиркемесине ылайык эсептелген электр энергиясын керектөө. Ф - эсептешүү мезгилинде Керектөөчү тарабынан төлөнгөн электр энергиясынын саны (кВтс).

4) Эсепке алынбай калган электр энергиясынын эсептелген саны кайтадан эсептешүү мезгилине (айы же күнүнө) пропорциялуу бөлүнөт жана кайтадан эсептешүү мезгилинде иштеген тариф боюнча эсептелет жана кошумча эсеп жазып берилет:

С = НЭ х Ц, мында: Ц - бузуу табылган күнү аракеттеги тарифтин чоңдугу (градациялар боюнча), кВтс/тыйын.

Керектөөчүлөрдү тейлөө тартиби жөнүндө нускамага В тиркемеси

Коммерциялык эсептөө каражаттарын керектөөчүнүн жоопкерчиликтүү сактоого кабыл алуу боюнча АКТ

Ушул акт _______________________-ж. № __________________ Келишимге милдеттүү тиркеме жана электр эсептегичтин жана коюлган пломбдун абалын мүнөздөгөн документ болуп эсептелет. Керектөөчү ушул акт боюнча коммерциялык эсептөө каражаттарын бузгандыгы үчүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана башка ченемдик-укуктук актыларда белгиленген жоопкерчиликти тартат.

Өздүк эсеп № _____________________________________________________ Ачылуу күнү: _____________________________________________________ Аты-жөнү: ________________________________________________________ (аты-жөнү) Дареги: __________________________________________________________ (облус, шаар, район, көчө, үй)

Маалыматтар:

коммерциялык электр эсептегичтер агын трансформаторлору жөнүндө: жөнүндө:

- заводдун номуру: ____________; - номуру: ____________________;

- тиби ________________________; - тиби: ______________________;

- номиналдуу агын, _________ А,; - мамлекеттик текшерүүнүн

пломбу: ____________________; мамлекеттик текшерүүчүнүн пломбу чыңалуу трансформаторлору жөнүндө: жөнүндө:

- жылы:________________________; - номуру: ____________________;

- кварталы: ___________________; - тиби: ______________________;

лицензия алуучунун пломбу ______ - мамлекеттик текшерүүнүн _______________________ жөнүндө: пломбу: ____________________.

- жылы: _______________________;

- кварталы: ___________________;

- пломб койгон адамдын

идентификациялык номуру же пломбдун номуру: ______________.

Ушул акт менен каптоочтун, клемм капкагынын жана электр эсептегичтин каптоочунун бүтүндүгү аныкталат. Ушул элементтерде даярдоочу-завод тарабынан караштырылбаган жаракалардын жана башка тешиктердин болбошу. Мамлекеттик текшерүүчүнүн жана лицензия алуучунун орнотулган пломбдорунда ушул актыда келтирилген мазмунга дал келген белги так көрүнүп турат. Пломбдор ___________________________________ жасалган, колдонулган (пластмассадан, коргошундан) материалына карата ____________________________________________________ (жыгач, металл өткөргүчү) туруктуу.

Бул жөнүндө ырастайбыз:

Керектөөчү: Электр менен жабдуучу уюмдун өкүлү: Аты-жөнү:____________________ Аты-жөнү: _________________________ Колу: _______________________ Колу: _____________________________ Күнү: _______________________ Күнү: _____________________________

Электр энергиясын пайдалануу эрежелерине 4-тиркеме

Электр менен жабдуучу уюм менен керектөөчүнүн ортосунда керектелген электр энергиясы үчүн каржы эсептешүүлөрдө эсепке алынган электр энергиясынын трансформаторлордогу, электр берүүнүн кабелдик аба чубалгыларында жана өткөргүчтөрдө коромжусун эсептөө УСУЛДУГУ

1. Жалпы жоболор

1. Ушул Электр менен жабдуучу уюм менен керектөөчүнүн ортосунда керектелген электр энергиясы үчүн каржы эсептешүүлөрдө эсепке алынган электр энергиясынын трансформаторлордогу, электр берүүнүн кабелдик аба чубалгыларында жана өткөргүчтөрдө коромжусун эсептөө усулдугу (мындан ары - Методикалык) Электр энергиясын пайдалануу эрежелерине толуктоо болуп эсептелет.

2. Эки оролгон трансформаторлордо тарифтер

менен эсепке алынбаган электр энергиясынын коромжусун аныктоо

2. Эки оролгон трансформаторлордо электр энергиясынын эсепке алынбаган коромжусунун чоңдугун аныктоо үчүн ушул Методиканын 1-9-таблицаларында берилген маалыматтар жетекчиликке алынат.

3. Активдүү жана реактивдүү коромжулар үчүн эсеп жүргүзүлөт.

4. Таблицаларда U№ = 10/0,4 кВ номиналдуу чыңалуу менен 25ден 1000 кВА кубаттуулуктагы эки ором трансформаторлор үчүн коромжулардын эсеби жүргүзүлгөн.

5. Трансформаторлордогу коромжуларды эсептөөдө кыска туташуу коромжусунун маанилери оромдорду бириктирүүнүн схемалары жана топтору: жылдыз - нөлдүк өткөргүчтү чыгаруу менен жерге киргизилген нейтрал менен жылдызча, "Ү/Үн-0" болгон учурлар үчүн алынган. Эгер кубаттуулугу 250 кВА чейинки күч трансформаторлорунун оромдору Ү/Zн-11 схемасына бириктирилген болсо, маанини (Ркз) 15% көбөйтөт. Эгер кубаттуулугу 400дөн 630 кВага чейинки күч трансформаторлорунун оромдору Д/Үн-11схемасына бириктирилсе, маанини (Ркз) 10% көбөйтөт.

6. Трансформаторлордогу коромжуларды эсептешүүдө кур жүрүмдүн коромжусунун маанилери (Рхх) трансформатолордун магнит өткөргүчтөрү "А" барабар коромжу деңгээли менен муздак чыгарылган электр техникалык болоттон жасалган учурлар үчүн алынган.

7. Трансформаторлордогу коромжуларды эсептөөдө күч трансформаторлордун түзүлүштөрүнүн ченемдик документтери колдонулду.

8. Трансформаторлорду эсеп 3 муундагы чыгарылыш үчүн жүргүзүлдү:

- 1976-жылдан тартып;

- 01.01.87-91-жылдардан тартып 31.12.91-жылдарга чейин;

- 01.01.91-жылдардан тартып 31.12.96-жылдарга чейин.

9. 5%дан 100%га чейинки күч келүүнүн аралыгында трансформатордун жүгүн беш пайызга көбөйтүү менен эсеп жүргүзүлдү.

3. Эки оролгон трансформаторлордо электр

энергиясынын коромжусун эсептөө усулдугу

10. Керектөөчүнүн эки оролгон трансформаторлорундагы электр энергиясынын коромжусун эсептөө үчүн төмөнкү маалыматтар керек:

а) каталог же паспорттук:

- трансформатордун номиналдуу кубаттуулугу Sн, кВа;

- (дельта) Рст = (дельта) Рхх кВт трансформаторунун болотунда активдүү кубаттуулуктун коромжусу;

- трансфоматордун оромдоруна (дельта) Рм = (дельта) Ркз, кВт номиналдуу жүк түшкөндө жездеги активдүү кубаттуулуктун коромжусу;

- ixx,, % трансформатордун куржүрүмүнүн агыны;

- Uкз, % кыска туташуу чыңалуусу;

б) эсептешүү:

- трансфоматордун реактивдүү кубаттуулугунун коромжусу, квар:

куржүрүмдө:

ixx (дельта) Qxx = Sн x (---);

100

кыска туташууда:

Uк.з (дельта) Qк.з = Sн x (----).

100

11. Методика боюнча коромжуларды эсептөөдө төмөндө келтирилген ырааттуулук менен аныкталат:

а) пропорционалдуу көз карандылыктан жүктүн 5 пайыздык көбөйүүсү менен трансформаторго жүк түшүүсү:

Эа = (Sн x 5% / 100%) x cos (фи) x Т№, мында:

cos (фи) - кубаттуулуктун коэффициенти, эсепте 0,80ге барабар чоңдукту колдонобуз (иштин индуктивдүү мүнөзү).

б) жүктөөнүн коэффициенти:

Эа Кз = ----------------------; Sн x T№ x *cos (фи) ср

в) трансформатордун куржүрүмүнүн активдүү коромжусу, кВтс;

Эхх = (дельта) Рхх x Т№, мында:

Т№ - трансформатордун иштөө сааттарынын саны: январь, март, май, июль, август, октябрь, декабрда - 744 саатка; апрель, июнь, сентябрь, ноябрь - 720 саатка; февралда - 672 саатка; толук жыл үчүн февралда - 696 саатка барабар кабыл алынат; трансформатор майрам күндөрү же дем алыш күндөрү өчүрүлсө, көрсөтүлгөн убакыт трансформатор өчүрүлгөн убакытка азайтылышы керек;

г) трансформатордун активдүү жүктөм коромжусу, кВтс;

2

(дельта) Экз = (дельта) Ркз x Кз x Траб., мында:

Тжум. - номиналдуу жүк менен бир айда трансформаторлордун иштөө саны, бир нарядда - 200, эки нарядда - 450, үч нарядда иштеген ишканалар үчүн - 700гө барабар кабыл алынат.

д) төмөнкү формула боюнча трансформатордогу активдүү энергиянын жалпыланган коромжусу (кВтс):

(дельта) Эа = (дельта) Эхх + (дельта) Экз = (дельта) Рxx x Т№ +

2

+ (дельта) Ркз x Кз x Тжум;

е) трансформатордун куржүрүмүнүн реактивдүү коромжусу (кварс);

(дельта) Эxx = (дельта) Qxx x Т№;

ж) трансформатордун реактивдүү жүктөм коромжусу (кварс);

2

(дельта) Экз = (дельта) Qк.з x Кз x Тжум;

з) төмөнкү формула боюнча трансформатордогу реактивдүү энергиянын жалпыланган коромжусу (кварс);

(дельта) Эр = (дельта) Эxx + (дельта) Экз = (дельта) Qxx x Т№ +

2

+ (дельта) Qк.з x Кз x Тжум.

4. Таблицаларды колдонуу

12. Күч трансформаторунун ишине жүк түшүү жана нөөмөттүүлүгүнө жараша жүктөм коромжусу бир отчеттук мезгилге карата аныкталды.

13. Жалпыланган активдүү жана реактивдүү коромжулар ушул күч трансформаторунун куржүрүм коромжусу жана жүктөм коромжулардын суммасы.

14. Номиналдык кубаттуулугу 30, 50, 180, 320, 560, 750 жана башка күч трансформаторлору колдонулган учурларда, эсептешүү үчүн куржүрүм жана кыска туташуу коромжусунун маанилери ченемдик документтерге келтирилген күч трансформаторлорунун кубаттуулугу боюнча бир баскычка жогору колдонулат.

15. Күч трансформаторлорунун кубаттуулугун жана чыккан жылын билип туруп, электр эсептегичтердин көрсөтмөлөрү боюнча керектелген электр энергиясынын санына жараша таблицада электр энергиясынын коромжусун аныктоого болот.

5. Электр берүү өткөргүчтөрүндө жана кабель

чубалгыларында электр энергиясынын коромжусун эсептөө усулдугу

16. Өткөргүчтөрдө жана кабель чубалгыларында электр энергиясынын коромжусун эсептөө үчүн төмөнкү маалыматтар керек:

а) каталог жана паспорттук:

- чубалгынын узундугу, км;

- аба чубалгысы жана кабель чубалгысынын активдүү каршылыгы rо, 1 кмге Ом;

- аба чубалгысы жана кабель чубалгысынын реактивдүү каршылыгы хо, 1 кмге Ом;

б) эсептешүү:

- чубалгылардын каршылыгы, Ом;

- активдүү Rэ = ro *l;

- реактивдүү Xэ = xo *l.

17. Активдүү энергия Эа (кВтс) жана реактивдүү энергия Эр (кварс) эсептешүү электр эсептегичтери боюнча кабыл алынат.

Чубалгыдагы орто агын төмөнкү формула боюнча аныкталат:

_________ __ / 2 2 / Iср = \/ Эа + Эр / \/ 3 x Uн x T№, мында:

Т№ - эсептешүү мезгилине чубалгынын иштөө саатынын эсеби; U№ - чубалгынын номиналдуу чыңалуусу, кВ.

18. Чубалгынын бардык үч фазасында энергиянын коромжусу төмөнкүчө аныкталат:

активдүү энергиянын коромжулар, кВтс:

2 (-3) (дельта) Эа = 3 x Icp x Rэ x T№ x 10 ;

реактивдүү энергиянын коромжусу, кварс:

2 (-3) (дельта) Эр = 3 x Iср x Xэ x Т№ x 10 ;

келтирилген формулаларга 1 ср маанисин коюп төмөнкүлөр аныкталат:

активдүү энергиянын коромжусу, кВтс:

2 2 Эа + Эр (дельта) Эа = --------------------- 2 (-3) Uн x Т№ x Rэ x 10

реактивдүү энергиянын коромжусу, кварс:

2 2 Эа + Эр (дельта) Эр = ---------------------. 2 (-3) Uн x Т№ x Xэ x 10

Электр менен жабдуучу уюм менен керектөөчүнүн ортосунда керектелген электр энергиясы үчүн каржы эсептешүүлөрдө эсепке алынган электр энергиясынын трансформаторлордогу, электр берүүнүн кабелдик аба чубалгыларында жана өткөргүчтөрдө коромжусун эсептөө усулдугуна 1-таблица

25 кВА кубаттуулуктагы күч трансформатору

Электр менен жабдуучу уюм менен керектөөчүнүн ортосунда керектелген электр энергиясы үчүн каржы эсептешүүлөрдө эсепке алынган электр энергиясынын трансформаторлордогу, электр берүүнүн кабелдик аба чубалгыларында жана өткөргүчтөрдө коромжусун эсептөө усулдугуна 2-таблица

40 кВА кубаттуулуктагы күч трансформатору

Электр менен жабдуучу уюм менен керектөөчүнүн ортосунда керектелген электр энергиясы үчүн каржы эсептешүүлөрдө эсепке алынган электр энергиясынын трансформаторлордогу, электр берүүнүн кабелдик аба чубалгыларында жана өткөргүчтөрдө коромжусун эсептөө усулдугуна 3-таблица

65 кВА кубаттуулуктагы күч трансформатору

Электр менен жабдуучу уюм менен керектөөчүнүн ортосунда керектелген электр энергиясы үчүн каржы эсептешүүлөрдө эсепке алынган электр энергиясынын трансформаторлордогу, электр берүүнүн кабелдик аба чубалгыларында жана өткөргүчтөрдө коромжусун эсептөө усулдугуна 4-таблица

100 кВА кубаттуулуктагы күч трансформатору

Электр менен жабдуучу уюм менен керектөөчүнүн ортосунда керектелген электр энергиясы үчүн каржы эсептешүүлөрдө эсепке алынган электр энергиясынын трансформаторлордогу, электр берүүнүн кабелдик аба чубалгыларында жана өткөргүчтөрдө коромжусун эсептөө усулдугуна 5-таблица

160 кВА кубаттуулуктагы күч трансформатору

Электр менен жабдуучу уюм менен керектөөчүнүн ортосунда керектелген электр энергиясы үчүн каржы эсептешүүлөрдө эсепке алынган электр энергиясынын трансформаторлордогу, электр берүүнүн кабелдик аба чубалгыларында жана өткөргүчтөрдө коромжусун эсептөө усулдугуна 6-таблица

250 кВА кубаттуулуктагы күч трансформатору

Электр менен жабдуучу уюм менен керектөөчүнүн ортосунда керектелген электр энергиясы үчүн каржы эсептешүүлөрдө эсепке алынган электр энергиясынын трансформаторлордогу, электр берүүнүн кабелдик аба чубалгыларында жана өткөргүчтөрдө коромжусун эсептөө усулдугуна 7-таблица

400 кВА кубаттуулуктагы күч трансформатору

Электр менен жабдуучу уюм менен керектөөчүнүн ортосунда керектелген электр энергиясы үчүн каржы эсептешүүлөрдө эсепке алынган электр энергиясынын трансформаторлордогу, электр берүүнүн кабелдик аба чубалгыларында жана өткөргүчтөрдө коромжусун эсептөө усулдугуна 8-таблица

630 кВА кубаттуулуктагы күч трансформатору

Электр менен жабдуучу уюм менен керектөөчүнүн ортосунда керектелген электр энергиясы үчүн каржы эсептешүүлөрдө эсепке алынган электр энергиясынын трансформаторлордогу, электр берүүнүн кабелдик аба чубалгыларында жана өткөргүчтөрдө коромжусун эсептөө усулдугуна 9-таблица

1000 кВА кубаттуулуктагы күч трансформатору

Электр энергиясын пайдалануу эрежелерине 5-тиркеме

ЮРИДИКАЛЫК ЖАКТЫН ОБЪЕКТИ ТАРАБЫНАН ӨНДҮРҮЛГӨН ЭЛЕКТР ЭНЕРГИЯСЫН САТЫП АЛУУ-САТУУ ЖӨНҮНДӨ № _______________ МАКУЛДАШУУ ________________________________________________ (кубаттуулугу кВт ЭКБ же кубаттуулугу кВт микрогенерация объекти (көрсөтүү керек) (КР Министрлер Кабинетинин 2026-жылдын 17-февралындагы № 110 токтомунун редакциясына ылайык)

Бишкек ш.

20_____ _________________________

Бир тараптан ________________________________________________________ негизинде иштеген директор ___________________________________________ атынан чыгуучу ______________________________________________________

(фамилиясы, аты, атасынын аты)

"Кыргызстан УЭТ" ААК филиалы _______________________________________, мындан ары "Сатып алуучу" деп аталып жана экинчи тараптан ____________________________________________________ негизинде иштеген ______________________________________________________ атынан чыгуучу,

(фамилиясы, аты, атасынын аты)

мындан ары "Сатып алуучу" деп аталып ____________________________________________________________________

(фамилиясы, аты, атасынын аты)

мындан ары "Сатуучу" деп аталып, биргеликте - "Тараптар" деп аталып, төмөнкүлөр жөнүндө ушул макулдашууну (мындан ары - Макулдашуу) түздү:

1. ЖАЛПЫ ЖОБОЛОР

1.1. Макулдашууну түзүүнүн жана аткаруунун алкагында Тараптар Кыргыз Республикасында энергиянын кайра жаралуучу булактарын пайдаланууга байланышкан мамилелерди жөнгө салуучу жана электр энергиясынын чекене рыногунда иштөө эрежелерин түздөн-түз же кыйыр түрдө аныктаган ченемдик укуктук актыларды жетекчиликке алат.

1.2. Эгерде Макулдашууда башкача аныкталбаса, ушул Макулдашууда колдонулган түшүнүктөр жана терминдер Макулдашуунун 1.1-пунктунда көрсөтүлгөн ченемдик актыларда аныкталган мааниде чечмеленет.

1.3. Тараптар үчүн Макулдашууда каралгандан башка эрежелерди белгилеген ченемдик укуктук акт күчүнө кирген учурда, анын ичинде электр энергиясынын баасын жана наркын аныктоонун тартибин аныктоо бөлүгүндө, Макулдашуу боюнча сатып алынуучу электр энергиясынын көлөмүн аныктоонун тартиби Тараптардын өз ара мамилелерине карата күчүнө кирген ченемдик укуктук актынын жоболору колдонулат.

2. МАКУЛДАШУУНУН ПРЕДМЕТИ

2.1 Ушул Макулдашуу боюнча Сатуучу ушул Макулдашууда каралган тартипте жеке муктаждыктарын канааттандыруу максатында Сатуучу тарабынан керектелбеген, ЭКБ же микрогенерация объектинде өндүрүлгөн (керектүүсүн тандоо керек) электр энергиясын берүүгө жана сатууга, ал эми Сатып алуучу кабыл алууга жана төлөөгө милдеттенет.

2.2. Сатуучуга менчик укугунда же башка мыйзамдуу негизде ЭКБ же микрогенерация объекти (керектүүсүн тандоо) жана ага таандык электр тармактык чарба объекттери менен кошулган энергия кабыл алуучу түзүлүштөр таандык.

2.3. Сатып алуучу менен Сатуучунун ортосунда Сатуучуга таандык электр тармактык чарба объекттери менен кошулган энергия кабыл алуучу түзүлүшкө жана ЭКБ же микрогенерация объектине (керектүүсүн тандоо керек) карата ____________ № _______________ Тиричилик эмес керектөөчүлөрдү электр энергиясы менен жабдууга контракт (мындан ары - Контракт) түзүлгөн жана колдонулууда.

2.4. Электр тармагына микрогенерация объекти тарабынан талаптагыдай сапаттагы электр энергиясын жеткирүү жана берүү боюнча Сатуучунун милдеттенмесин аткаруу орду болуп Берүү түйүнү (түйүндөрү) саналат - ушул Макулдашуу боюнча Тараптардын өз ара милдеттенмелеринин көлөмүн аныктоо үчүн пайдаланылуучу Тараптардын милдеттенмелерин аткаруу орду саналат, анда (аларда) микрогенерация объекти тарабынан электр тармактарынын баланстык таандыктыгынын чеги жана Тараптардын эксплуатациялык жоопкерчилиги (Макулдашуунун 2.3-пунктунда көрсөтүлгөн Контракттын 3-тиркемеси) актысында (актыларда) аныкталган баланстык таандыкты бөлүү чегинде жайгашкан электр тармагына электр энергиясын берүү жүзөгө ашырылат.

3. ТАРАПТАРДЫН МИЛДЕТТЕРИ ЖАНА УКУКТАРЫ

3.1. Сатуучу төмөнкүлөргө милдеттүү:

3.1.1. Жыштыгы 50±0.4 Гц жана чыңалуу деңгээли 380 Вольт ±5% болгон жалпы багыттагы электр тармактарында электр энергиясынын сапатына карата талаптарды жөнгө салуучу Кыргыз Республикасынын колдонуудагы мыйзамдарынын талаптарына ылайык келүүгө тийиш болгон электр энергиясын берүү түйүнүнө жеткирүүгө.

3.1.2. Тармакка максималдуу кубаттуулугу ____________ кВт ашпаган ЭКБ-электр энергиясын берүүнү камсыз кылууга.

3.1.3. Контракттын В тиркемесинде көрсөтүлгөн, баланстык таандыктын чегинде белгиленген жана Сатып алуучунун электр энергиясын эсепке алуу системасына кошулган, эки багыттагы өткөрмө токтун тармактарында активдүү жана реактивдүү энергияны саат боюнча өлчөөнү камсыз кылган, Сатып алуучунун электр тармактык чарба объекттеринен Сатуучунун энергия кабыл алуучу түзүлүштөрүнө келип түшкөн электр энергиясынын көлөмүн жана ЭКБ же микрогенерация объекти (керектүүсүн тандоо) тарабынан иштелип чыккан, Сатып алуучунун тармагына келип түшкөн электр энергиясынын көлөмүн бир учурда аныктоого мүмкүндүк берген эсептөө приборунун (приборлорунун) болушун жана сакталышын камсыз кылууга.

3.1.4. Сатып алуучунун ыйгарым укуктуу өкүлдөрүн электр энергиясын эсепке алуу прибору орнотулган жерге эсепке алуу приборун орнотуу, эксплуатациялоого киргизүү жана демонтаждоо, көрсөткүчтөрдү текшерүү жана алуу, анын ичинде көрсөткүчтөрдү контролдук алуу боюнча иш-аракеттерди аткаруу үчүн тоскоолдуксуз киргизүүгө.

3.1.5. Колдонуудагы мыйзамдарда каралган тартипте жана мөөнөттө Сатып алуучуга ЭКЭАТ кошулбаган жана(же) Сатуучунун объекттеринде орнотулган эсепке алуу приборлорунун бузулгандыгы жөнүндө билдирүүгө.

3.1.6. Макулдашууну жана Кыргыз Республикасынын колдонуудагы мыйзамдарын талаптагыдай аткаруу үчүн зарыл болгон башка аракеттерди аткарууга.

3.2. Сатып алуучу төмөнкүлөргө милдеттүү:

3.2.1. ЭКБ-электр энергиясын Берүү түйүнүндө кабыл алууга жана ушул Макулдашуунун шарттарына ылайык Макулдашууда каралган тартипте жана мөөнөттөрдө аны өз убагында төлөөгө.

3.2.2. Электр энергиясын коммерциялык эсепке алуу каражаттарынын көрсөткүчтөрүн ай сайын алууга жана мындай көрсөткүчтөр алынган күндөн тартып 5 күндүн ичинде Сатуучуга ушул Макулдашуунун жана 2.3-пунктта көрсөтүлгөн Контракттын шарттарына ылайык Сатып алуучу Сатуучуга жиберилүүчү төлөм документтеринде (эсебинде) эсептерди чагылдыруу менен Тараптардын менчигинин чегине Тараптар берген электр энергиясынын көлөмүн жана наркын өлчөөлөрдүн натыйжаларын берүүгө.

3.2.3. Макулдашууну жана Кыргыз Республикасынын колдонуудагы мыйзамдарын талаптагыдай аткаруу үчүн зарыл болгон башка аракеттерди аткарууга.

3.3. Сатуучу төмөнкүлөргө укуктуу:

3.3.1. Сатып алуучудан берилген электр энергиясы үчүн төлөмдү ушул Макулдашууда белгиленген тартипте жана мөөнөттөрдө алууга.

3.3.2. Зарыл болгон учурда Сатып алуучудан эки тараптуу акт тариздөө менен электр энергиясынын сапаттык көрсөткүчтөрүн биргелешип өлчөөнү талап кылууга.

3.3.3. Сатып алуучудан ушул Макулдашууну аткаруу үчүн зарыл болгон маалыматтарды алууга.

3.3.4. Сатып алуучуга белгиленген бузуу датасына чейин 30 (отуз) күндөн кечиктирбестен жазуу жүзүндө билдирүү шарты менен ушул Макулдашууну аткаруудан бир тараптуу баш тартууга.

3.4. Сатып алуучу төмөнкүлөргө укуктуу:

3.4.1. Сатуучунун ЭКБ же микрогенерациялоочу объекти тарабынан электр тармагына берилген электр энергиясын Сатуучунун Макулдашуунун 3.1.2-пунктунда көрсөтүлгөн энергияны кабыл алуучу түзүлүштөрүнүн максималдуу кошулган кубаттуулугунан ашык сатып албоого.

3.4.2. Сатуучудан зарыл болгон учурда эки тараптуу акт тариздөө менен ЭКБ-электр энергиясынын сапаттык көрсөткүчтөрүн биргелешип өлчөөнү талап кылуу.

3.4.3. Ушул Макулдашуунун 2.3-пунктунда көрсөтүлгөн Контракт боюнча Сатып алуучунун алдында Сатуучу керектелген электр энергиясына төлөө боюнча милдеттенмелерин аткарбаган же талаптагыдай аткарбаган учурда, Сатып алуучу Макулдашуу боюнча аларга берилген ЭКБ-электр энергиясы үчүн Сатуучуга тиешелүү болгон каражаттардын суммасынан Контракт боюнча милдеттенмелер боюнча карызды төлөөнүн эсебинен каражаттарды кармап калууга укуктуу.

3.4.4. Сатып алуучунун ыйгарым укуктуу өкүлдөрү эсепке алуу приборлорунун абалын текшерүүгө, ошондой эле Сатып алуучунун ички регламенттеринде каралган мөөнөттө эсепке алуу приборлорунан контролдук көрсөткүчтөрдү алууга укуктуу.

3.4.5. Сатуучудан ушул Макулдашууну аткаруу үчүн зарыл болгон маалыматтарды алууга.

4. ЭЛЕКТР ЭНЕРГИЯСЫН ЭСЕПКЕ АЛУУНУН ТАРТИБИ

4.1. Ушул Макулдашуу боюнча эсептешүү мезгили календардык ай болуп саналат.

4.2. Макулдашуу боюнча Тараптардын менчигинин чегине берилген электр энергиясынын иш жүзүндөгү көлөмү электр энергиясын коммерциялык эсепке алуу каражаттарынын жана/же Сатып алуучунун ЭКЭАМТ көрсөткүчтөрүнүн негизинде ар бир айдын _______________ күнүнө же Макулдашуу бузулган датага карата аныкталат (электр энергиясын коммерциялык эсепке алуунун эсептик жана контролдук приборлору орнотулган жерлер, алардын мүнөздөмөлөрү, эсептегичтердин номерлери жана алардын таандыктыгы Контракттын В тиркемесинде келтирилген) жана электр энергиясын коммерциялык эсепке алуу каражаттарынын жана/же ЭКЭАМТ көрсөткүчтөрү алынган датадан тартып 5 календардык күндөн кечиктирбестен ар бир эсептешүү мезгили аяктагандан кийин Сатып алуучу Сатуучуга жөнөткөн тиешелүү төлөм документтеринде (эсеп-фактурада) чагылдырылат.

4.3. Төлөм документтеринде (эсептеринде) көрсөтүлгөн ушул Макулдашуу боюнча берилген электр энергиясынын иш жүзүндөгү көлөмү жана ушул Макулдашуунун 4.2-пунктуна ылайык аныкталган Контракт боюнча Сатуучу керектеген электр энергиясынын иш жүзүндөгү көлөмү электр энергиясын сатуунун көлөмүн аныктоо жана Тараптардын ортосунда өз ара эсептешүүлөрдү жүргүзүү үчүн негиз болуп саналат.

4.4. Сатуучуга карата берилген жана керектелген электр энергиясынын көлөмдөрү боюнча өз ара эсептешүүлөр ушул Макулдашуу күчүнө кирген күндөн тартып ар бир эсептешүү мезгилинин жыйынтыгы боюнча жүргүзүлөт:

Сатуучу тарабынан Макулдашуу боюнча берилген электр энергиясынын көлөмү деп эсептешүү мезгилинин жыйынтыгы боюнча аныкталган чоңдук түшүнүлөт, анда Макулдашуу боюнча электр тармагына берилген электр энергиясынын көлөмү Макулдашуунун 2.3-пунктунда көрсөтүлгөн Контракттын шарттары боюнча Сатуучу керектеген электр энергиясынын көлөмүнөн ашат.

4.5. Электр энергиясын коммерциялык эсепке алуу каражаттары Электр энергиясын пайдалануу эрежелеринин жана Кыргыз Республикасынын аймагында колдонуудагы жана электр энергиясын эсепке алуу приборлоруна карата талаптарды регламенттеген башка ченемдик документтердин талаптарына ылайык келүүгө тийиш, алардын бардык электр чынжырчалары жана Тараптардын ортосундагы эсептешүүлөрдү жүргүзүүдө пайдаланылган ЭКЭАМТ Сатып алуучунун өкүлү тарабынан жеке пломбаны орнотуу менен пломбаланууга тийиш.

4.6. Кошууда коммерциялык эсепке алуунун эсептешүү каражаттарынын бузуктугу табылган учурда Тараптардын ортосунда берилген электр энергиясынын саны эки тараптуу актыны түзүү менен эсептешүү жолу менен аныкталат.

5. ЭСЕПТЕШҮҮЛӨРДҮН ТАРТИБИ

5.1. Берилүүчү ЭКБ-электр энергиясына тариф (баа) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык Кыргыз Республикасынын отун-энергетикалык комплексин жөнгө салуу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын буйругу менен белгиленет жана Макулдашуу түзүлгөн датага карата 4,42 сом/кВтс түзөт (күн энергиясын пайдалануучу орнотмолор үчүн 1,3 өлчөмүндө жогорулатуучу коэффициентти колдонуу менен 3,40 сом/кВтс (салыктарды эсепке албаганда) өлчөмүндө тариф) жана мыйзамдарда белгиленген Жеңилдетилген мезгилдин ичинде колдонулат, ал Жеңилдетилген мезгил аяктагандан кийин кайра каралат.

5.2. Макулдашуунун 4.3. жана 4.4-пункттарына ылайык Сатуучу тарабынан Берүү түйүнүнө берилген электр энергиясынын көлөмүн жана Сатуучу тарабынан эсептешүү мезгилде электр энергиясын керектөө көлөмүн аныктагандан кийин Сатып алуучу Тараптардын баланстык таандыктыгын бөлүү чегинде орнотулган электр энергиясын коммерциялык эсепке алуу каражаттарынын көрсөткүчтөрүн алган датадан тарып 5 календардык күндүн ичинде, Сатуучуга Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык белгиленген тариф боюнча төлөнүүгө тийиш болгон электр энергиясынын көлөмүн көрсөтүү менен белгиленген формадагы төлөм документин (эсебин) тариздейт жана жиберет.

5.3. _______________-ж. №_______________ Келишим боюнча төлөнүүгө тийиш болгон акыркы сумма жалпысынан ушул Макулдашууну эске алуу менен ар бир Эсептешүү мезгилинин жыйынтыгы боюнча аныкталат.

5.4. Төлөм Тараптардын макулдашуусу боюнча Контракттын Тараптарынын реквизиттери бөлүмүндө көрсөтүлгөн Сатуучунун алыш-бериш эсебине акча каражаттарын которуу жолу менен же болбосо кийинки эсептешүү мезгилинде (мезгилдеринде) Тараптардын карыздарын сальдолоо жолу менен жүргүзүлөт.

5.5. Эсептешүүлөрдө кандайдыр бир техникалык каталар табылган жана эсептешүү мезгили үчүн төлөм документине оңдоолорду киргизүү зарыл болгон учурда, алар кийинки эсептешүү мезгилинде киргизилет.

5.6. ЭКБ пайдалануу менен иштелип чыккан электр энергиясына тарифтерди киргизүүдө же өзгөртүүдө Сатып алуучу мындай ЭКБ-электр энергиясын мыйзамдарда каралган тартипте күчүнө кирген күндөн тартып жаңы бекитилген ЭКБ-электр энергиясынын тарифи боюнча төлөйт.

5.7. Тараптар ар бир эсептешүү мезгилинин аягында өз ара эсептешүүлөрдү салыштыруу актысына кол коюшат.

6. ТАРАПТАРДЫН ЖООПКЕРЧИЛИГИ

6.1. Макулдашуунун Тараптары өз милдеттерин аткарбагандыгы же талаптагыдай аткарбагандыгы үчүн ушул Макулдашуунун шарттарына жана колдонуудагы мыйзамдарга ылайык жоопкерчилик тартышат.

6.2. Берилген электр энергиясына төлөөнүн мөөнөтүн Сатып алуучу бузгандыгы үчүн Сатып алуучу Сатуучуга мөөнөтү өткөн ар бир күн үчүн мөөнөтү өткөн сумманын 0,1%ы өлчөмүндө туум төлөйт. Туумдун жалпы суммасы мөөнөтү өткөн сумманын 5%ынан ашпоого тийиш.

6.3. Тараптар, эгерде табигый кырсыктар (жер титирөө, метеориттин кулашы, бороон, чагылган, өрт, суу ташкыны, кар күрткүсү ж.б.), мамлекеттик органдардын кийлигишүүсү, коомдук тартипсиздиктер, иш таштоолор, согуш аракеттери, террористтик актылар, ошондой эле Тараптардын акылга сыярлык контролдоо чөйрөсүнөн тышкары болгон башка кандай болбосун жагдайлар сыяктуу ал жеткис күчтөрдүн натыйжасы болуп эсептелсе, бул жагдайлар ушул Контракттын аткарылышына түздөн-түз таасир эткен шартта ушул Контракт боюнча милдеттенмелерди аткарбагандыгы же талаптагыдай эмес аткаргандыгы үчүн жоопкерчиликтен бошотулат.

6.4. Ал жеткис күчтүн жагдайларына таянган Тарап үч күндүк мөөнөттө мындай жагдайлардын келип чыгышы жөнүндө экинчи Тарапка жазуу жүзүндө маалымдоого милдеттүү. Бул учурда кайсы Тараптын болбосун талабы боюнча өз ара милдеттенмелерди андан ары аткаруу мүмкүнчүлүгүн аныктаган комиссия түзүлүшү мүмкүн.

7. МАКУЛДАШУУНУН КОЛДОНУУ МӨӨНӨТҮ

7.1. Ушул Макулдашуу Тараптар кол койгон датадан тартып күчүнө кирет жана электр энергиясын берүү бөлүгүндө Тараптардын бири экинчи Тарапка Макулдашууну бузуу жөнүндө билдирүү жөнөткөн датадан тартып 30 календардык күндөн эрте эмес келген датага чейин, ал эми өз ара эсептешүүлөр бөлүгүндө - алар толук аяктаганга чейин колдонулат.

7.2. Ушул Макулдашуу боюнча Тараптардын милдеттенмелерин аткаруу 20____-жылдын _____________ тартып, бирок Тараптар микрогенерация объектин технологиялык кошуу жөнүндө документтерди тариздеген датадан эрте эмес башталат.

8. БАШКА ШАРТТАР

8.1 Ушул Макулдашуудан келип чыгуучу талаш-тартыштар Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте каралууга тийиш.

8.2. Сатуучунун кабарлоолорду жана башка юридикалык мааниге ээ билдирүүлөрдү жөнөтүүсү жана аларды Сатуучудан алуусу үчүн Сатып алуучунун реквизиттеринде көрсөтүлгөн Сатып алуучунун электрондук почта дареги жана телефон номери колдонулат.

8.3. Ушул Макулдашуу бирдей юридикалык күчкө ээ болгон 2 нускада, ар бир Тарап үчүн бирден түзүлдү жана бүткүл колдонуу мөөнөтүнүн ичинде _____________ № ________________ Тиричилик керектөөчүлөрүн электр энергиясы менен жабдууга типтүү контракттын ажырагыс бөлүгү болуп саналат.

9. ТИРКЕМЕЛЕР

"Микрогенерация объектин технологиялык кошууга техникалык шарттар" 1-тиркемеси (_______________ № ______________ Тиричилик керектөөчүлөрүн электр энергиясы менен жабдууга типтүү контракт боюнча микрогенерация объектинин кубаттуулугу электр энергиясын керектөөнүн уруксат берилген кубаттуулугунан ашкан учурда) же Сатып алуучунун ыйгарым укуктуу өкүлдөрү тарабынан берилген ЭКБ орнотмосун кошуу шарттары боюнча жазма буйрук.

10. ТАРАПТАРДЫН РЕКВИЗИТТЕРИ

Сатуучу

Сатып алуучу

"Электр энергиясын пайдалануу эрежелерине 6-тиркеме

ЖЕКЕ ЖАКТЫН ОБЪЕКТИ ТАРАБЫНАН ӨНДҮРҮЛГӨН ЭЛЕКТР ЭНЕРГИЯСЫН САТЫП АЛУУ-САТУУ ЖӨНҮНДӨ № ______________ МАКУЛДАШУУ _________________________________________________________________________ (кубаттуулугу ________ кВт болгон ЭКБ же кубаттуулугу ______________ кВт болгон микрогенерация объекти) (КР Министрлер Кабинетинин 2026-жылдын 17-февралындагы № 110 токтомунун редакциясына ылайык)

Бишкек ш.

20___-ж. ___________________

Бир тараптан ______________________________________ негизинде иштеген директор ____________________________________________________________________ атынан

(фамилиясы, аты, атасынын аты)

чыгуучу "Кыргызстан УЭТ" ААК филиалы ________________________________________, мындан ары "Сатып алуучу" деп аталып жана экинчи тараптан ____________________________________________________________________________

(облус, шаар, район, көчө, үй, батир)

дареги боюнча жайгашкан, ____________________________________________________________________________ (кыймылсыз мүлккө документ: батирдин, үйдүн, жайдын техникалык паспортунун (ордердин) №) турак үйдүн (жайдын) менчик ээси (жалдоочусу) болуп саналган, 20__-ж. "_____" _______________ _______________________________________ тарабынан

(берген органдын аталышы)

берилген, паспортунун сериясы ________________________ № __________________ жаран ____________________________________________________________________________

(фамилиясы, аты, атасынын аты)

мындан ары "Сатуучу" деп аталып, биргеликте - "Тараптар" деп аталып төмөнкүлөр жөнүндө ушул Макулдашууну (мындан ары - Макулдашуу) түздү.

1. ЖАЛПЫ ЖОБОЛОР

1.1. Макулдашууну түзүүнүн жана аткаруунун алкагында Тараптар Кыргыз Республикасында энергиянын кайра жаралуучу булактарын пайдаланууга байланышкан мамилелерди жөнгө салуучу жана электр энергиясынын чекене рыногунда иштөө эрежелерин түздөн-түз же кыйыр түрдө аныктаган ченемдик укуктук актыларды жетекчиликке алат.

1.2. Эгерде Макулдашууда башкача аныкталбаса, ушул Макулдашууда колдонулган түшүнүктөр жана терминдер Макулдашуунун 1.1-пунктунда көрсөтүлгөн ченемдик актыларда аныкталган мааниде чечмеленет.

1.3. Тараптар үчүн Макулдашууда каралгандан башка эрежелерди белгилеген ченемдик укуктук акт күчүнө кирген учурда, анын ичинде электр энергиясынын (кубаттуулуктун) баасын жана наркын аныктоонун тартибин аныктоо бөлүгүндө, Макулдашуу боюнча сатып алынуучу электр энергиясынын көлөмдөрүн аныктоо тартиби Тараптардын өз ара мамилелерине карата күчүнө кирген ченемдик укуктук актынын жоболору колдонулат.

2. МАКУЛДАШУУНУН ПРЕДМЕТИ

2.1. Ушул макулдашуу боюнча Сатуучу ушул Макулдашууда каралган тартипте жеке тиричилик муктаждыктарын канааттандыруу максатында Сатуучу тарабынан керектелбеген, микрогенерация объектинде өндүрүлгөн электр энергиясын берүүгө жана сатууга, ал эми Сатып алуучу кабыл алууга жана төлөөгө милдеттенет.

2.2. Сатуучуга менчик укугунда же башка мыйзамдуу негизде микрогенерация объекти жана ага таандык электр тармактык чарба объекттери менен кошулган энергия кабыл алуучу түзүлүштөр таандык.

2.3. Сатып алуучу менен Сатуучунун ортосунда Сатуучуга таандык электр тармактык чарба объекттери менен кошулган энергия кабыл алуучу түзүлүшкө жана микрогенерация объектине карата __________________ № __________________ Тиричилик керектөөчүлөрүн электр энергиясы менен жабдууга типтүү келишим (мындан ары - Келишим) түзүлгөн жана колдонулууда.

2.4. Электр тармагына микрогенерация объекти тарабынан талаптагыдай сапаттагы электр энергиясын жеткирүү жана берүү боюнча Сатуучунун милдеттенмесин аткаруу орду болуп Берүү түйүнү (түйүндөрү) - ушул Макулдашуу боюнча Тараптардын өз ара милдеттенмелеринин көлөмүн аныктоо үчүн пайдаланылуучу Тараптардын өз ара милдеттенмелерин аткаруу орду саналат, анда микрогенерация объекти тарабынан Макулдашуунун 2.3-пунктунда көрсөтүлгөн баланстык таандыктыкты (менчикти) бөлүү актысында (Келишимдин А тиркемеси) аныкталган баланстык таандыктыкты бөлүү чегинде жайгашкан электр тармагына электр энергиясын берүү жүзөгө ашырылат.

3. ТАРАПТАРДЫН МИЛДЕТТЕРИ ЖАНА УКУКТАРЫ

3.1. Сатуучу төмөнкүлөргө милдеттүү:

3.1.1. Жыштыгы 50±0.4 Гц жана чыңалуу деңгээли 380 Вольт ±5% болгон жалпы багыттагы электр тармактарында электр энергиясынын сапатына карата талаптарды жөнгө салуучу Кыргыз Республикасынын колдонуудагы мыйзамдарынын талаптарына ылайык келүүгө тийиш болгон электр энергиясын берүү түйүнүнө жеткирүүгө.

3.1.2. Тармакка максималдуу кубаттуулугу _________________ кВт ашпаган ЭКБ-электр энергиясын берүүнү камсыз кылуу.

3.1.3. Белгиленген тартипте эксплуатациялоого киргизилген электр энергиясын коммерциялык эсепке алуу каражаттарына карата эсепке алуу приборлорунун, пломбалардын жана (же) башка визуалдык контролдоо белгилеринин, ошондой эле Сатып алуучуга таандык башка жабдуулардын сакталышын жана бүтүндүгүн камсыз кылууга.

3.1.4. Сатып алуучунун ыйгарым укуктуу өкүлдөрүн электр энергиясын эсепке алуу прибору орнотулган жерге эсепке алуу приборун орнотуу, эксплуатациялоого киргизүү жана демонтаждоо, көрсөткүчтөрдү текшерүү жана алуу, анын ичинде көрсөткүчтөрдү контролдук алуу боюнча иш-аракеттерди жүргүзүү үчүн тоскоолдуксуз киргизүүгө.

3.1.5. Колдонуудагы мыйзамдарда каралган тартипте жана мөөнөттө Сатып алуучуга ЭКЭАТ тутумуна кошулбаган жана(же) Сатуучунун объекттеринде орнотулган эсепке алуу приборлорунун бузулгандыгы жөнүндө Сатып алуучуга билдирүүгө.

3.1.6. Макулдашууну жана Кыргыз Республикасынын колдонуудагы мыйзамдарын талаптагыдай аткаруу үчүн зарыл болгон башка аракеттерди аткарууга.

3.2. Сатып алуучу төмөнкүлөргө милдеттүү:

3.2.1. ЭКБ-электр энергиясын Берүү түйүнүндө кабыл алууга жана ушул Макулдашуунун шарттарына ылайык Макулдашууда каралган тартипте жана мөөнөттөрдө аны өз убагында төлөөгө.

3.2.2. Электр энергиясын коммерциялык эсепке алуу каражаттарынын көрсөткүчтөрүн ай сайын алууга жана мындай көрсөткүчтөр алынган күндөн тартып 5 күндүн ичинде Сатуучуга ушул Макулдашуунун жана 2.3-пунктта көрсөтүлгөн Келишимдин шарттарына ылайык Сатып алуучу Сатуучуга жиберүүчү төлөм документтеринде (эсебинде) эсептерди чагылдыруу менен Тараптардын менчигинин чегине Тараптар берген электр энергиясынын көлөмүн жана наркын өлчөөлөрдүн натыйжаларын берүүгө.

3.2.3. Макулдашууну жана Кыргыз Республикасынын колдонуудагы мыйзамдарын талаптагыдай аткаруу үчүн зарыл болгон башка аракеттерди аткарууга.

3.3. Сатуучу төмөнкүлөргө укуктуу:

3.3.1. Сатып алуучудан берилген электр энергиясы үчүн төлөмдү ушул Макулдашууда белгиленген тартипте жана мөөнөттө алууга.

3.3.2. Зарыл болгон учурда Сатып алуучудан эки тараптуу акт тариздөө менен электр энергиясынын сапаттык көрсөткүчтөрүн биргелешип өлчөөнү талап кылууга.

3.3.3. Сатып алуучудан ушул Макулдашууну аткаруу үчүн зарыл болгон маалыматтарды алууга.

3.4. Сатып алуучу төмөнкүлөргө укуктуу:

3.4.1. Зарыл болгон учурда Сатуучудан эки тараптуу акт тариздөө менен ЭКБ-электр энергиясынын сапаттык көрсөткүчтөрүн биргелешип өлчөөнү талап кылууга.

3.4.2. Ушул Макулдашуунун 2.3-пунктунда көрсөтүлгөн Келишим боюнча Сатып алуучунун алдында Сатуучу керектелген электр энергиясын төлөө боюнча милдеттенмелерди аткарбаган же талаптагыдай аткарбаган учурда, Сатып алуучу Макулдашуу боюнча аларга берилген ЭКБ-электр энергиясы үчүн Сатуучуга тиешелүү болгон каражаттардын суммасынан Келишим боюнча милдеттенмелер боюнча карызды төлөө эсебине каражаттарды кармап калууга укуктуу.

3.4.3. Сатып алуучунун ыйгарым укуктуу өкүлдөрү эсепке алуу приборлорунун абалын текшерүүгө, ошондой эле Сатып алуучунун ички регламентинде каралган мөөнөттө эсепке алуу приборлорунан контролдук көрсөткүчтөрдү алууга укуктуу.

3.4.4. Сатуучудан ушул Макулдашууну аткаруу үчүн зарыл болгон маалыматтарды алууга.

4. ЭЛЕКТР ЭНЕРГИЯСЫН ЭСЕПКЕ АЛУУНУН ТАРТИБИ

4.1. Ушул Макулдашуу боюнча бөлүү чектерине берилген электр энергиясын эсепке алууга карата эсептешүү мезгили болуп календардык ай саналат.

4.2. Макулдашуу боюнча Тараптардын менчигинин чегине берилген электр энергиясынын иш жүзүндөгү көлөмү электр энергиясын коммерциялык эсепке алуу каражаттарынын жана/же Сатып алуучунун ЭКЭАМГ көрсөткүчтөрүнүн негизинде ар бир айдын _________ күнүнө же Макулдашуу бузулган датага карата аныкталат жана электр энергиясын коммерциялык эсепке алуу каражаттарынын жана/же ЭКЭАМТ көрсөткүчтөрү алынган датадан тартып 5 календардык күндөн кечиктирбестен ар бир эсептешүү мезгили аяктагандан кийин Сатып алуучу Сатуучуга жөнөткөн тиешелүү төлөм документтеринде (эсеп/электрондук тиркеме) чагылдырылат.

4.3. Төлөм документтеринде (эсебинде) көрсөтүлгөн ушул Макулдашуу боюнча берилген электр энергиясынын иш жүзүндөгү көлөмдөрү жана ушул Макулдашуунун 4.2-пунктуна ылайык аныкталган Келишим боюнча Сатуучу керектеген электр энергиясынын иш жүзүндөгү көлөмдөрү электр энергиясын сатуунун көлөмүн аныктоо жана Тараптардын ортосунда өз ара эсептешүүлөрдү жүргүзүү үчүн негиз болуп саналат.

4.4. Сатуучуга карата берилген жана керектелген электр энергиясынын көлөмдөрү боюнча өз ара эсептешүүлөр Тараптардын макулдашуусу боюнча жүргүзүлөт (зарыл болгон вариантты тандаңыз):

- ушул Макулдашуу күчүнө кирген датадан тартып ар бир календардык кварталдын жыйынтыгы боюнча (Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 4-ноябрындагы № 706-т тескемесине ылайык):

Сатуучу тарабынан Макулдашуу боюнча берилген электр энергиясынын көлөмү деп бир календардык кварталдын алкагында катары менен келген үч эсептешүү мезгилинин жыйынтыгы боюнча аныкталган чоңдук түшүнүлөт, анда тармакка берилген электр энергиясынын жыйынды кварталдык көлөмү тармактан алынган электр энергиясынын жыйынды кварталдык көлөмүнөн ашат; Макулдашуунун 2.3-пунктунда көрсөтүлгөн Келишим боюнча Сатуучу тарабынан керектелген электр энергиясынын көлөмү деп бир календардык кварталдын алкагында катары менен келген үч эсептешүү мезгилинин жыйынтыгы боюнча аныкталган чоңдук түшүнүлөт, анда тармактан алынган электр энергиясынын кварталдык көлөмү тармакка берилген электр энергиясынын кварталдык көлөмүнөн ашат; же

- ушул Макулдашуу күчүнө кирген датадан тартып ар бир календардык айдын жыйынтыгы боюнча:

Макулдашуу боюнча Сатуучу тарабынан берилген электр энергиясынын көлөмү деп эсептешүү мезгилинин жыйынтыгы боюнча аныкталган чоңдук түшүнүлөт, анда тармакка берилген электр энергиясынын жыйынды бир айлык көлөмү тармактан алынган электр энергиясынын жыйынды бир айлык көлөмүнөн ашат. Макулдашуунун 2.3-пунктунда көрсөтүлгөн Келишим боюнча Сатуучу тарабынан керектелген электр энергиясынын көлөмү деп эсептешүү мезгилинин жыйынтыгы боюнча аныкталган чоңдук түшүнүлөт, анда тармактан алынган электр энергиясынын бир айлык көлөмү тармакка берилген электр энергиясынын бир айлык көлөмүнөн ашат.

4.5. Электр энергиясын коммерциялык эсепке алуу каражаттары Электр энергиясын пайдалануу эрежелеринин жана Кыргыз Республикасынын аймагында колдонуудагы жана электр энергиясын эсепке алуу приборлоруна карата талаптарды регламенттеген башка ченемдик документтердин талаптарына ылайык келүүгө тийиш, алардын бардык электр чынжырчалары жана Тараптардын ортосунда эсептешүүлөрдү жүргүзүүдө пайдаланылган ЭКЭАМТ Сатып алуучунун өкүлү тарабынан жеке пломба орнотуу менен пломбаланууга тийиш.

4.6. Кошууда коммерциялык эсепке алуунун эсептешүү каражаттарынын бузуктугу аныкталган учурда, Тараптардын ортосунда берилген электр энергиясынын саны эки тараптуу акт түзүү менен эсептешүү жолу аркылуу аныкталат.

5. ЭСЕПТЕШҮҮЛӨРДҮН ТАРТИБИ

5.1. Берилүүчү ЭКБ-электр энергиясына тариф (баа) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык Кыргыз Республикасынын отун-энергетикалык комплексин жөнгө салуу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын буйругу менен белгиленет жана Макулдашуу түзүлгөн датага карата 4,42 сом/кВтс түзөт (күн энергиясын пайдалануучу орнотмолор үчүн 13 өлчөмүндө жогорулатуучу коэффициентти колдонуу менен 3,40 сом/кВтс (салыктарды эсепке албаганда) өлчөмүндө тариф) жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык кайра каралууга тийиш.

5.2. Өз ара эсептешүүлөрдү жүргүзүү үчүн эсептешүү мезгили болуп бир календардык квартал саналат.

Тараптардын өз ара макулдашуусу боюнча өз ара эсептешүүлөрдү жүргүзүү үчүн эсептешүү мезгили болуп бир календардык ай белгилениши мүмкүн.

5.3. Макулдашуунун 4.3. жана 4.4-пункттарына ылайык Сатуучу тарабынан Берүү түйүнүнө берилген электр энергиясынын көлөмүн жана Сатуучу тарабынан эсептешүү мезгилде электр энергиясын керектөө көлөмүн аныктагандан кийин Сатып алуучу Тараптардын баланстык таандыктыгын бөлүү чегинде орнотулган электр энергиясын коммерциялык эсепке алуу каражаттарынын көрсөткүчтөрүн алган датадан тарып 5 календардык күндүн ичинде, эгерде Тараптар башкача макулдашпаса, ар бир календардык квартал/жыл аяктаганга чейин төлөнүүгө тийиш болгон электр энергиясынын көлөмүн, анын наркын (Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык белгиленген тариф боюнча аныкталган жана кийинки Эсептешүү мезгилдеринде (кварталдарда, айларда) сальдолоштурууга тийиш болушу мүмкүн болгон карыздын суммасын) көрсөтүү менен белгиленген үлгүдөгү төлөм документин (эсеп-электрондук тиркеме) тариздейт жана Сатуучуга жиберет.

Төлөнүүгө тийиш болгон акыркы сумма жалпысынан ушул Макулдашууну эске алуу менен _____________ № __________ Келишим боюнча Тараптардын өз ара карыздарынын суммаларынын сальдолоштурулган чоңдугу катары календардык кварталдын/айдын/жылдын жыйынтыгы боюнча аныкталат.

5.4. Төлөм Тараптардын макулдашуусу боюнча Макулдашуунун Тараптарынын реквизиттери бөлүмүндө көрсөтүлгөн Сатуучунун алыш-бериш эсебине акча каражаттарын которуу жолу менен же болбосо 5.2. жана 5.3-пункттардын шарттарын эске алуу менен кийинки эсептешүү мезгилинде (мезгилдеринде) Тараптардын карыздарын андан ары сальдолоштуруу жолу менен жүргүзүлөт.

5.5. Эсептешүүлөрдө кандайдыр бир техникалык каталар аныкталган жана эсептешүү мезгили үчүн төлөм документине оңдоолорду киргизүү зарыл болгон учурда, алар 5.2-пунктка ылайык кийинки эсептешүү мезгилинде киргизилет.

5.6. ЭКБ пайдалануу менен иштелип чыккан электр энергиясына тарифтерди киргизүүдө же өзгөртүүдө Сатып алуучу мындай ЭКБ-электр энергиясын мыйзамдарда каралган тартипте күчүнө кирген күндөн тартып жаңы бекитилген ЭКБ-электр энергиясынын тарифи боюнча төлөйт.

5.7. Тараптардын кимисинин болбосун талабы боюнча ар бир календардык жыл аяктагандан кийин Тараптар Өз ара эсептешүүлөрдү салыштыруу актысына кол коёт.

6. ТАРАПТАРДЫН ЖООПКЕРЧИЛИГИ

6.1. Макулдашуунун Тараптары өз милдеттерин аткарбагандыгы же талаптагыдай аткарбагандыгы үчүн ушул Макулдашуунун шарттарына жана колдонуудагы мыйзамдарга ылайык жоопкерчилик тартат.

6.2. Сатып алуучу тарабынан берилген электр энергиясын төлөө мөөнөтүн бузгандыгы үчүн Сатып алуучу Сатуучуга мөөнөтү өткөн ар бир күн үчүн мөөнөтү өткөн сумманын 0,1%ы өлчөмүндө туум төлөйт. Туумдун жалпы суммасы мөөнөтү өткөн сумманын 5%ынан ашпоого тийиш.

6.3. Тараптар, эгерде табигый кырсыктар (жер титирөө, метеориттин кулашы, бороон, чагылган, өрт, суу ташкыны, кар күрткүсү ж.б.), мамлекеттик органдардын кийлигишүүсү, коомдук тартипсиздиктер, иш таштоолор, согуш аракеттери, террористтик актылар, ошондой эле Тараптардын акылга сыярлык контролдоо чөйрөсүнөн тышкары болгон башка кандай болбосун жагдайлар сыяктуу ал жеткис күчтөрдүн натыйжасы болуп эсептелсе, бул жагдайлар ушул Макулдашуунун аткарылышына түздөн-түз таасир эткен шартта ушул Макулдашуу боюнча милдеттенмелерди аткарбагандыгы же талаптагыдай эмес аткаргандыгы үчүн жоопкерчиликтен бошотулат.

6.4. Ал жеткис күчтүн жагдайларына таянган Тарап үч күндүк мөөнөттө мындай жагдайлардын келип чыгышы жөнүндө экинчи Тарапка жазуу жүзүндө маалымдоого милдеттүү. Тараптардын кимисинин болбосун талабы боюнча бул учурда өз ара милдеттенмелерди андан ары аткаруу мүмкүнчүлүгүн аныктаган комиссия түзүлүшү мүмкүн.

7. МАКУЛДАШУУНУН КОЛДОНУУ МӨӨНӨТҮ

7.1. Ушул Макулдашуу Тараптар кол койгон датадан тартып күчүнө кирет жана электр энергиясын берүү бөлүгүндө Тараптардын бири экинчи Тарапка Макулдашууну бузуу жөнүндө билдирүү жөнөткөн датадан тартып 30 календардык күндөн эрте эмес келген датага чейин, ал эми өз ара эсептешүүлөр бөлүгүндө - алар толук аяктаганга чейин колдонулат.

7.2. Ушул Макулдашуу боюнча Тараптардын милдеттенмелерин аткаруу 20_________-жылдын _____________________ тартып, бирок Тараптар микрогенерация объектин технологиялык кошуу жөнүндө документтерди тариздеген датадан эрте эмес башталат.

8. БАШКА ШАРТТАР

8.1. Ушул Макулдашуудан келип чыгуучу талаш-тартыштар Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте каралууга тийиш.

8.2. Сатуучунун кабарлоолорду жана башка юридикалык мааниге ээ билдирүүлөрдү жөнөтүүсү жана аларды Сатуучудан алуу үчүн Сатып алуучунун реквизиттеринде көрсөтүлгөн Сатып алуучунун электрондук почта дареги жана телефон номери колдонулат.

8.3. Ушул Макулдашуу бирдей юридикалык күчкө ээ болгон 2 нускада, ар бир Тарап үчүн бирден түзүлдү жана бүткүл колдонуу мөөнөтүнүн ичинде _____________ № __________ Тиричилик керектөөчүлөрүн электр энергиясы менен жабдууга типтүү келишимдин ажырагыс бөлүгү болуп саналат.

9. ТИРКЕМЕЛЕР

"Микрогенерация объектин технологиялык кошууга техникалык шарттар" 1-тиркемеси (_____________ № __________ Тиричилик керектөөчүлөрүн электр энергиясы менен жабдууга типтүү контракт боюнча микрогенерация объектинин кубаттуулугу электр энергиясын керектөөнүн уруксат берилген кубаттуулугунан ашкан учурда) же Сатып алуучунун ыйгарым укуктуу өкүлдөрү тарабынан берилген ЭКБ орнотмосун кошуу шарттары боюнча жазма буйрук.

10. ТАРАПТАРДЫН РЕКВИЗИТТЕРИ

Сатуучу

Сатып алуучу