Кыргыз Республикасынын Жогорку Кенеши тарабынан контролдук иш-милдеттерди жузого ашыруунун тартиби жонундо

1-берене. Кыргыз Республикасынын Конституциясынын жана мыйзамдарынын талаптарын кыйшаюусуз сактоо жана аткаруу - Кыргыз Республикасынын бардык жарандарынын, кызмат адамдарынын жана юридикалык жактарынын милдети. Мыйзамдардын талаптарын аткарбоо же бузуу Кыргыз Республикасынын колдонуудагы мыйзамдарында каралган жазыктык, административдик, жарандык жана тартиптик жоопкерчиликке алып келет.

2-берене. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин комитеттери Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 82-беренесинин 2-бөлүгүнө ылайык Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши тарабынан кабыл алынган мыйзамдардын жана чечимдердин аткарылышын контролдойт. Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын аткарылышына контролдук кылуу тийиштүү мыйзам күчүнө киргенден тартып кеминде 3 айдан кийин гана жүзөгө ашырылат. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши өзү карай турган маселелер боюнча токтом түрүндө кабыл алган чечимдеринин аткарылышына контролдук кылууну чечимде көрсөтүлгөн мөөнөттөн мурда жүзөгө ашыра албайт. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин токтомунун аткарылышын контролдоо жүктөлгөн жактар квартал сайын же токтомдо көрсөтүлгөн мөөнөттө анын аткарылышынын абалы жөнүндө Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине маалымдап турууга милдеттүү. (КР 2007-жылдын 31-июлундагы № 122, 2012-жылдын 13-июлундагы № 109, 2023-жылдын 30-мартындагы № 76, 2023-жылдын 13-майындагы № 100 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

3-берене. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин комитеттери Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши тарабынан кабыл алынган мыйзамдардын жана чечимдердин аткарылышын контролдоону уюштуруу боюнча өз ишин мыйзамдуулук, калыстык жана ачык-айкындуулук принциптеринин негизинде жүргүзөт. Алгачкы текшерүү органдарынын, тергөөчүлөрдүн жана соттордун ишине Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин комитеттеринин кийлигишүүсүнө жол берилбейт. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин комитеттерине келип түшкөн жарандардын жана юридикалык жактардын алгачкы текшерүү органдарына жана тергөөчүлөргө карата даттануулары, кайрылуулары тиешелүүлүгүнө жараша тийиштүү мамлекеттик органдарга жиберилет. (КР 2023-жылдын 13-майындагы № 100 Мыйзамынын редакциясына ылайык) Кыргыз Республикасынын Юстиция Министрлигинин Укуктук Маалыматтардын Борборлоштурулган Банкынын эскертүүсү: КР 2023-жылдын 30-мартындагы № 76 Мыйзамы менен берилген өзгөртүүлөр 16-статьянын расмий тилиндеги редакциясына киргизилди.

4- берене. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши тарабынан кабыл алынган мыйзамдарды жана чечимдерди аткарууну контролдоону жүзөгө ашыруу боюнча текшерүүнүн планы комитеттин жыйналышында бекитилет жана чечим менен жол-жоболоштурулат. Текшерүүнүн башталышына чейин 10 күн калгандан кечиктирилбестен бул жөнүндө текшерилүүчү тарапка расмий түрдө кабар берилет. (КР 2012-жылдын 13-июлундагы № 109, 2023-жылдын 30-мартындагы № 76 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

5- берене. Текшерүүнү уюштуруу үчүн Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин тиешелүү комитетинин чечими боюнча депутаттардын, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин аппаратынын квалификациялуу эксперттеринин жана консультанттарынын ичинен жумушчу топтор түзүлөт. Зарыл болгондо Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин тиешелүү комитети макулдашуу боюнча жумушчу топторго жергиликтүү кеңештердин депутаттарын, министрликтердин, мамлекеттик комитеттердин жана администрациялык ведомстволордун адистерин, Эсептөө палатасынын кызматкерлерин, көз карандысыз аудиторлорду тартууга укуктуу. Кыргыз Республикасынын Президентинин Администрациясынын Жетекчиси менен макулдашуу боюнча жумушчу топко Кыргыз Республикасынын Президентинин Администрациясынын жооптуу кызматкерлери киргизилиши мүмкүн. Зарыл болгон учурларда, мыйзамдардын так жана бир түрдүү аткарылышын көзөмөлдөөнү жүзөгө ашыруу тартибинде прокуратура органдарынын кызматкерлери тартылышы мүмкүн. (КР 2012-жылдын 13-июлундагы № 109, 2023-жылдын 30-мартындагы № 76 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

6- берене. Министрликтердин, ведомстволордун жана менчигинин түрүнө карабастан уюмдардын, аткаруу бийлик, жергиликтүү өзалдынча башкаруу органдарынын жетекчилери Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин тиешелүү комитеттеринин суроо-талабы боюнча Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши тарабынан кабыл алынган мыйзамдардын жана чечимдердин аткарылышын текшерүү үчүн зарыл болгон материалдарды берүүгө, аны жүзөгө ашыруу үчүн шарттарды камсыз кылууга милдеттүү. Текшерүүчүлөр объекттерге тоскоолдуксуз барууга, мыйзамдардын жана чечимдердин аткарылышы боюнча жетекчилер тарабынан көрүлгөн чаралар менен таанышууга укуктуу. Кыргыз Республикасынын Юстиция Министрлигинин Укуктук Маалыматтардын Борборлоштурулган Банкынын эскертүүсү: КР 2023-жылдын 30-мартындагы № 76 Мыйзамы менен берилген өзгөртүүлөр 16-статьянын расмий тилиндеги редакциясына киргизилди.

7- берене. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши тарабынан кабыл алынган мыйзамдардын жана чечимдердин аткарылышын текшерүүнүн жыйынтыктары боюнча Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин комитети далилдүү маалымкат жазат жана зарылчылык болгондо Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин пленардык жыйналышында кароо үчүн чечимдин долбоорун жиберет. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши кабыл алган мыйзамдардын жана чечимдердин аткарылышын текшерүүнүн материалдарын кароонун жыйынтыгы боюнча текшерилген тарап, ошондой эле баш ийүү тартибинде жогору турган орган жана кызмат адамдары аткарууга милдеттүү болгон токтом кабыл алат. Текшерүүнүн натыйжалары Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин чечими боюнча жалпыга маалымдоо каражаттарында жарыяланышы мүмкүн. (КР 2023-жылдын 30-мартындагы № 76 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

8- берене. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши тарабынан кабыл алынган мыйзамдардын жана чечимдердин аткарылышын контролдоону жүзөгө ашыруунун жүрүшүндө Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин комитеттери мыйзамдардын жана чечимдердин бузулушунун же аткарылбагандыгынын фактылары боюнча тийиштүү чараларды көрүү жөнүндө тиешелүү мамлекеттик органга же кызмат адамына кайрылууга укуктуу. (КР 2012-жылдын 13-июлундагы № 109 Мыйзамынын редакциясына ылайык) Кыргыз Республикасынын Юстиция Министрлигинин Укуктук Маалыматтардын Борборлоштурулган Банкынын эскертүүсү: КР 2023-жылдын 30-мартындагы № 76 Мыйзамы менен берилген өзгөртүүлөр 16-статьянын расмий тилиндеги редакциясына киргизилди.

9- берене. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши тарабынан кабыл алынган мыйзамды же чечимди аткарбоонун фактысы бар жана кылмыш курамынын белгилерин камтыган текшерүүнүн материалдары Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин комитетинин төрагасынын колу коюлуп, Кыргыз Республикасынын Башкы прокуроруна жиберилет. Кыргыз Республикасынын Башкы прокурору материалдарды кароого жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген мөөнөттө кабыл алынган чечимдер жөнүндө Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин тиешелүү комитетине жүйөлөштүрүлгөн жооп берүүгө милдеттүү.

10- берене. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши тарабынан кабыл алынган мыйзамды же чечимди аткарбоонун фактысы бар жана Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодекси менен каралган укук бузуунун курамынын белгилерин камтыган текшерүүнүн материалдары Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин комитети тарабынан укук бузуулар жөнүндө иштерди кароого ыйгарым укуктуу тиешелүү органга (кызмат адамына) жиберилет. Көрсөтүлгөн органдардын кызмат адамдары Кыргыз Республикасынын мыйзамдары менен белгиленген мөөнөттө көрүлгөн чаралар жөнүндө Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин тиешелүү комитетине билдирүүгө милдеттүү. (КР 2023-жылдын 30-мартындагы № 76 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

11- берене. Иш тартибин бузуулардын фактыларын камтыган текшерүүнүн материалдары Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин комитети тарабынан баш ийүү тартиби боюнча жогору турган органга же күнөөлүүлөрдү жоопкерчиликке тартууга жана кетирилген тартип бузууларды четтетүүгө укуктуу кызмат адамына жиберилет. Кыргыз Республикасынын мыйзамдары менен белгиленген мөөнөттөрдө кызмат адамдары көрүлгөн чаралар жөнүндө Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин тиешелүү комитетине билдирүүгө милдеттүү.

12- берене. Министрликтерде, ведомстволордо жана менчигинин түрүнө карабастан уюмдарда, аткаруу бийлик органдарында, жергиликтүү өзалдынча башкаруу органдарында кызматтарды ээлеген адамдар тарабынан жол берилген жазык кылмышынын же укук бузуунун курамын камтыбаган, иш тартибин бузуулардын фактысы бар текшерүүнүн материалдары Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин комитети тарабынан иш тартибин бузууларды четтетүү жана күнөөлүүлөрдү жоопкерчиликке тартуу үчүн белгиленген тартипте тиешелүү органга (кызмат адамына) жиберилет. Көрсөтүлгөн органдардын кызмат адамдары Кыргыз Республикасынын мыйзамдары менен белгиленген мөөнөттө көрүлгөн чаралар жөнүндө Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин тиешелүү комитетине билдирүүгө милдеттүү. (КР 2023-жылдын 30-мартындагы № 76 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

13- берене. Жарандардын конституциялык укуктарын жана эркиндиктерин бузуунун фактыларын камтыган текшерүүнүн материалдары Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин комитетинин төрагасынын колу коюлуп Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши тарабынан кабыл алынган мыйзамдарды, чечимдерди бузууларды четтетүү жана бузулган укуктарды калыбына келтирүү, ошондой эле күнөөлүү адамдарды жоопкерчиликке тартуу боюнча чараларды көрүү үчүн Кыргыз Республикасынын Башкы прокуроруна жиберилет. Кыргыз Республикасынын Башкы прокурору материалдарды кароого жана кабыл алынган чечим жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдары менен белгиленген мөөнөттө Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин тиешелүү комитетине жүйөлөштүрүлгөн жооп берүүгө милдеттүү.

14- берене. Кызмат адамдарынын коррупциясынын фактыларын камтыган текшерүүнүн материалдары Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин комитетинин төрагасынын колу коюлуп күнөөлүү адамдарды жазык жоопкерчилигине тартуу үчүн Кыргыз Республикасынын Башкы прокуроруна жиберилет. Кыргыз Республикасынын Башкы прокурору материалдарды кароого жана кабыл алынган чечим жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдары менен белгиленген мөөнөттөрдө Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин тиешелүү комитетине жүйөлөштүрүлгөн жооп берүүгө милдеттүү.

15- берене. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши тарабынан кабыл алынган мыйзамдарды жана чечимдерди аткарууну текшерүүнүн натыйжаларына текшерилүүчү тарап Кыргыз Республикасынын мыйзамдары менен белгиленген тартипте даттанышы мүмкүн. Кыргыз Республикасынын Юстиция Министрлигинин Укуктук Маалыматтардын Борборлоштурулган Банкынын эскертүүсү: КР 2023-жылдын 30-мартындагы № 76 Мыйзамы менен берилген өзгөртүүлөр 16-статьянын расмий тилиндеги редакциясына киргизилди.

16- берене. Зарыл болгондо Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши тарабынан кабыл алынган мыйзамдарды жана чечимдерди аткарууну текшерүүнүн жыйынтыктары боюнча парламенттик угуулар өткөрүлөт. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши тарабынан кабыл алынган мыйзамдарды жана чечимдерди аткарууну контролдоону жүзөгө ашырууда комитеттердин ишинин жыйынтыктары боюнча тиешелүү комитеттердин төрагалары Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине маалымдама беришет. (КР 2023-жылдын 30-мартындагы № 76 Мыйзамынын редакциясына ылайык) Кыргыз Республикасынын Юстиция Министрлигинин Укуктук Маалыматтардын Борборлоштурулган Банкынын эскертүүсү: КР 2023-жылдын 30-мартындагы № 76 Мыйзамы менен берилген өзгөртүүлөр 16-статьянын расмий тилиндеги редакциясына киргизилди.

17-берене. Ушул Мыйзам жарыяланган күндөн тартып күчүнө кирет. "Эркин Тоо" газетасынын 2004-жылдын 27-августунда № 73-74 жарыяланды Кыргыз Республикасынын Өкмөтү үч айлык мөөнөттө өзүнүн ченемдик укуктук актыларын ушул Мыйзамга ылайык келтирсин.

Кыргыз Республикасынын Президенти

А.Акаев