Кыргыз Республикасында алкоголдон, баңги каражаттарынан, психотроптук заттардан мас абалды жана алкоголь ичүү, баңги каражаттарын жана психотроптук заттарды пайдалануу фактысын аныктоо боюнча медициналык күбөлөндүрүү жүргүзүү жөнүндө жобо (Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтому менен бекитилген) токтому

Тиркеме

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2015-жылдын 12-февралындагы № 50 токтому менен бекитилген

Кыргыз Республикасында алкоголдон, баңги каражаттарынан, психотроптук заттардан мас абалды жана алкоголь ичүү, баңги каражаттарын жана психотроптук заттарды пайдалануу фактысын аныктоо боюнча медициналык күбөлөндүрүү жүргүзүү жөнүндө ЖОБО (КР Өкмөтүнүн 2018-жылдын 4-октябрындагы № 453, 2019-жылдын 31-октябрындагы № 587 токтомдорунун редакцияларына ылайык)

1. Жалпы жоболор

1. Ушул жобо алкоголдон, баңги каражаттарынан, психотроптук заттардан мас абалды жана алкоголь ичүү, баңги каражаттарын жана психотроптук заттарды пайдалануу фактысын аныктоо боюнча медициналык күбөлөндүрүү жүргүзүү тартибин жөнгө салат.

2. Медициналык күбөлөндүрүү жүргүзүү мамлекеттик саламаттык сактоо мекемелерине жүктөлөт.

3. Медициналык күбөлөндүрүү жана медициналык күбөлөндүрүүнүн актысын тариздөө психиатр-нарколог дарыгерлери же атайын даярдыктан өткөн жана медициналык күбөлөндүрүү жүргүзүү боюнча милдеттер жүктөлгөн башка адистиктердеги дарыгерлер тарабынан жүргүзүлөт.

(КР Министрлер Кабинетинин 2023-жылдын 28-февралындагы № 101 токтомунун редакциясына ылайык)

2. Медициналык күбөлөндүрүүнү дайындоо жана жүргүзүү үчүн негиздер

4. Мас абалды же алкоголь ичимдиктерин ичүү, баңги каражаттарын жана психотроптук заттарды пайдалануу фактыларын аныктоо боюнча медициналык күбөлөндүрүү төмөнкү учурларда жүргүзүлөт:

- Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексинде, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган (ишке алкоголдук менен же башкача мас абалда келүү, иш ордунда спирт ичимдиктерин ичүү, мас абалында транспорт каражаттарын айдоо ж.б.) негиздерде;

- жол-транспорт кырсыктарында жол-транспорт кырсыктарынын катышуучуларына карата;

- адам Кыргыз Республикасынын жазык мыйзамдарында каралган жоопкерчиликке алып келүүчү укукка каршы жосундарды жасаганына же жасады деп шектелгенине байланыштуу;

- жарандын жеке арызы боюнча, он төрт жаштан он сегиз жашка чейинки курактагы балдардын мыйзамдуу өкүлдөрүнүн арызы боюнча;

- "Аскер кызматчыларынын жана окуу менен атайын жыйындарга чакырылган аскерге милдеттүүлөрдүн жана аларга теңештирилген адамдардын өмүрүн жана саламаттыгын милдеттүү мамлекеттик камсыздандыруу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамында каралган жаракаттарды алган, майып, жарадар болгон, ууланган аскер кызматчыларын, укук коргоо органдарынын кызматкерлерин текшерүүдө;

- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген учурлардан тышкары, Кыргыз Республикасынын жарандары менен катар күбөлөндүрүүгө жиберилүүгө тийиш болгон чет элдик жарандарды жана жарандыгы жок адамдарды текшерүүдө;

- адам атайын техникалык каражаттарды пайдалануу менен мас абалын аныктоого карата күбөлөндүрүүдөн баш тартканда же болбосо ал мындай күбөлөндүрүүнүн жыйынтыгы менен макул болбогондо.

(КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 31-октябрындагы № 587, КР Министрлер Кабинетинин 2023-жылдын 28-февралындагы № 101 токтомдорунун редакциясына ылайык)

5. Медициналык күбөлөндүрүү жүргүзүүчү дарыгерге ыйгарым укуктуу органдын кызматкери тарабынан медициналык күбөлөндүрүү жүргүзүү зарылдыгын жараткан себептерди көрсөтүү менен түзүлгөн медициналык күбөлөндүрүүгө жиберүү жөнүндө протокол, тиешелүү документ (токтом, жолдомо ж.б.) берилүүгө тийиш.

(КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 31-октябрындагы № 587, КР Министрлер Кабинетинин 2023-жылдын 28-февралындагы № 101 токтомдорунун редакциясына ылайык)

6. Жарандардын жеке кайрылуусу боюнча медициналык күбөлөндүрүү учурунда, күбөлөндүрүлүүчү адам анын ким экендигин ырастаган документти көрсөтүүгө жана ага медициналык күбөлөндүрүү жүргүзүү жөнүндө жазуу жүзүндөгү арызын өтүнүчүнүн себептерин жазуу менен берүүгө милдеттүү.

3. Медициналык күбөлөндүрүү жүргүзүү тартиби

7. Медициналык күбөлөндүрүү жүргүзүүдөгү методдор болуп төмөнкүлөр эсептелет:

- клиникалык текшерүү (кароо, байкоо, сурап билүү, текшерүүнүн физикалык методдору);

- организмде алкоголдун, баңги каражаттарынын жана психотроптук заттардын бар экендигине сапаттуу химиялык сынамдар (ичтен чыккан демди, заараны изилдөө);

- организмде (канда, заарада) алкоголдун, баңги каражаттарынын жана психотроптук заттардын сапаттуу жана сандык жактан бар экендигине карата организмдин ар кандай биологиялык чөйрөлөрүн лабораториялык изилдөө.

8. Клиникалык текшерүү медициналык күбөлөндүрүүнүн жыйынтыктары жөнүндө корутунду чыгарууга негиз болот.

9. Мас абал боюнча корутунду чыгаруу үчүн кошумча ичтен чыккан демди алкоголго карата изилдөө жана организмде алкоголдун, баңги каражаттарынын жана психотроптук заттардын бар экендигине карата биологиялык чөйрөлөрдү лабораториялык-химиялык изилдөөлөрдүн маалыматтары колдонулат.

10. Ичтен чыккан демге алкоголго карата изилдөө жүргүзүүдө катачылыктарга жана ичтен чыккан демге жүргүзүлгөн изилдөөнүн жыйынтыктарын бурмалоого жол бербөө максатында изилдөө жүргүзүлүүчү жай жакшы желдетилиши, эфирдин, спирттин, бензиндин, атырдын, ацетондун жана башка күйүүчү учкуч заттардын жыттары жок кылынышы керек.

Организмде алкоголдун, баңги каражаттарынын жана психотроптук заттардын бар экендигине карата биологиялык чөйрөлөрдү же ичтен чыккан демди алкоголго карата изилдөө Кыргыз Республикасынын медициналык практикасында катталган жана уруксат берилген методдорду, аппараттарды (хроматограф, алкотестер ж.б.), химиялык реакцияларды жана сынамдарды колдонуу менен жүргүзүлүшү мүмкүн. Күбөлөндүрүлүүчү адам күбөлөндүрүүдөн баш тарткан учурунда Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдары же эмгек мамилелери чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында аныкталган тартипте акт түзүлөт. (КР Министрлер Кабинетинин 2023-жылдын 28-февралындагы № 101 токтомунун редакциясына ылайык)

11. Канды анда алкоголдун, баңги каражаттарынын жана психотроптук заттардын бар экендигине карата милдеттүү изилдөө төмөнкү учурларда жүргүзүлөт:

- медициналык көрсөтмөлөр болгон учурда (мисалы, оор жаракаттар, уулануулар, эстен тануулар жана б.у.с.);

- чыр-чатак жана талаш-тартыш учурларда (экспертизадан өтүүчү чыгарылган корутунду менен макул эмес учурда);

- жол-транспорт кырсыгы болгон учурда жол-транспорт кырсыгынын катышуучуларына карата (өлүм менен аяктаганда же олуттуу материалдык чыгым келтирилгенде);

- алкоголдук эмес (баңгилик, токсиндик) интоксикацияга шектенүүдө;

- биринчи медициналык күбөлөндүрүүдөн кийин эки сааттан кечиктирилбестен кайрадан медициналык күбөлөндүрүүдө;

- күбөлөндүрүлүүчү адамдын жазуу жүзүндөгү талабы боюнча;

- аскер кызматчыларын, укук коргоо органдарынын кызматкерлерин дарылоо мекемелерине (менчиктин түрүнө карабастан) жаракаттарды алган, майып, жарадар болгон, ууланган учурдан тартып бир суткадан ашык, бирок 48 сааттан кеч эмес учурда кайрылганда текшерүүдө.

(КР Өкмөтүнүн 2018-жылдын 4-октябрындагы № 453, КР Министрлер Кабинетинин 2023-жылдын 28-февралындагы № 101 токтомдорунун редакциясына ылайык)

12. Саламаттыкты сактоо мекемелерине жаракат, уулануу, кайгылуу кырсык боюнча келип түшкөн жана интоксикация белгилери аныкталган оорулууларды текшерүүдө кан анда алкоголдун, баңги каражаттарынын, психотроптук заттардын бар экендигине карата милдеттүү түрдө изилденет, ал эми интоксикация симптомдору стационардык оорулуунун медициналык картасынын соматоневрологиялык статусун баяндоо бөлүмүңдө (оорунун таржымалы) жазылат. Канды анда алкоголдун, баңги каражаттарынын, психотроптук заттардын бар экендигине карата лабораториялык изилдөөнүн жыйынтыктары оорунун таржымалына тиркелет.

13. Интоксикация абалын же алкоголь ичүү, баңги каражаттарын жана психотроптук заттарды пайдалануу фактыларын аныктоо предметине карата кайрадан медициналык күбөлөндүрүү укук коргоо, сот органдарынын, саламаттык сактоо органдарынын багыттамасынын же жарандын жеке жазуу жүзүндөгү арызынын негизинде жүргүзүлөт.

14. Кайрадан медициналык күбөлөндүрүү биринчи күбөлөндүрүү жүргүзүлгөн тартипте эле, биринчи күбөлөндүрүүдөн кийин эки сааттан кечиктирилбей жүргүзүлөт. Кайрадан жүргүзүлгөн медициналык күбөлөндүрүүнүн актысын тариздөө жана берүү ушул Жобонун талаптарына ылайык жүргүзүлөт.

(КР Министрлер Кабинетинин 2023-жылдын 28-февралындагы № 101 токтомунун редакциясына ылайык)

4. Медициналык күбөлөндүрүү жөнүндө актыны тариздөө жана корутундуну туюндурмалоо

(Бөлүмдүн аталышы КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 31-октябрындагы № 587 токтомунун редакциясына ылайык)

15. Медициналык күбөлөндүрүү жүргүзүүчү дарыгер мас абалды медициналык күбөлөндүрүү жөнүндө актыны (мындан ары - акт) түзөт. Актыда клиникалык текшерүүнүн, химиялык жана лабораториялык изилдөөлөрдүн жыйынтыктары толук жазылат жана тиешелүү корутунду чыгарылат.

Актынын формасын Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрлиги менен макулдашуу боюнча Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги бекитет. Медициналык күбөлөндүрүү актылары так отчеттук формасында болууга тийиш. (КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 31-октябрындагы № 587, КР Министрлер Кабинетинин 2023-жылдын 28-февралындагы № 101 токтомдорунун редакциясына ылайык)

16. Күбөлөндүрүлүүчү адамдын абалы оор болгон (жол-транспорт кырсыгынан оор жаракат алганда) учурда медициналык күбөлөндүрүү профилдик медициналык мекемелерде жүргүзүлөт (алкоголдун бар экендигине карата кан алынат).

17. Зарыл болгон учурда актыга алкоголь ичүү, баңги каражаттарын жана психотроптук заттарды пайдалануу фактылары жөнүндө же курч интоксикация симптомдору болгондугу жөнүндө күбөлөндүрүүчү кошумча маалыматтар киргизилет.

(КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 31-октябрындагы № 587 токтомунун редакциясына ылайык)

18. Айдоочуга транспорт каражатын курч интоксикация абалында башкарды деп шектенүү боюнча медициналык күбөлөндүрүү Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексинин негизинде жүргүзүлгөн учурда, медициналык күбөлөндүрүүнүн корутундусу төмөнкү эки абалдын бирин аныктоого тийиш:

- соо абалын б.а. курч интоксикациянын клиникалык жана лабораториялык-химиялык белгилери жок экендигин;

- алкоголь ичүүдөн, баңги каражаттарын жана психотроптук заттарды пайдалануудан улам келип чыккан курч интоксикация абалын.

(КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 31-октябрындагы № 587, КР Министрлер Кабинетинин 2023-жылдын 28-февралындагы № 101 токтомдорунун редакциясына ылайык)

19. Күбөлөндүрүлүүчү адамда алкоголдук курч интоксикациянын клиникалык белгилери аныкталбаган, алкоголь ичкендиги тууралуу далилдүү маалыматтар жок болгон, бирок лабораториялык изилдөөлөрдүн жыйынтыктары боюнча канда алкоголдун курамы 0,3%дык деңгээлден жогору эместиги аныкталган учурда, бул жыйынтык алкоголь ичүү фактысын жана/же курч интоксикация абалын аныктоо үчүн жетиштүү болуп саналбайт.

20. Баңги каражаттары жана психотроптук заттар менен курч интоксикациянын абалы жөнүндө корутунду заттын конкреттүү түрүн туура лабораториялык идентификациялоодо гана чыгарылат.

21. Медициналык күбөлөндүрүү автотранспортту башкаруу менен байланышпаган негиздер боюнча жүргүзүлгөн учурларда корутунду төмөнкү абалды аныктоого тийиш:

- соо абалын б.а. курч интоксикациянын клиникалык жана лабораториялык-химиялык белгилери жок экендигин;

- алкоголь ичүүдөн, баңги каражаттарын жана психотроптук заттарды пайдалануудан улам келип чыккан курч интоксикация абалын;

- соо, бирок алкоголь ичүү, баңги каражаттарын жана психотроптук заттарды пайдалануу фактысы аныкталганын (заттын конкреттүү түрүн көрсөтүү менен).

22. Медициналык күбөлөндүрүүнүн жыйынтыктары текшерүүдөн өткөн адамга күбөлөндүрүү жол-жобосу бүткөндө дароо билдирилет, андан кийин күбөлөндүрүлгөн адам актыга өзүнүн колун коет.

(КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 31-октябрындагы № 587 токтомунун редакциясына ылайык)

23. Акт күбөлөндүрүлүүчү адамды медициналык күбөлөндүрүүгө алып келген адамдардын колуна берилет. Коштоочу адамдар болбосо акт күбөлөндүрүлгөн адамды медициналык күбөлөндүрүүгө жиберген органдын өкүлү кайрылган убакка чейин же аны берүүгө расмий суроо-талап алганга чейин медициналык мекемеде калат. Күбөлөндүрүлгөн адамды медициналык күбөлөндүрүүгө жиберген органдын расмий суроо-талабы алынганда медициналык күбөлөндүрүүнүн протоколу уюмдун дарегине почта аркылуу жиберилет.

(КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 31-октябрындагы № 587 токтомунун редакциясына ылайык)

24. Жарандардын жеке арызы боюнча медициналык күбөлөндүрүүдө акт күбөлөндүрүлгөн адамдын колуна берилет. Жарандын жеке арызы боюнча жүргүзүлгөн медициналык күбөлөндүрүүнүн жыйынтыктары кызыкдар органдарга (сот, тергөө жана саламаттык сактоо мекемелери), мекемелерге жана уюмдарга расмий жазуу жүзүндөгү суроо-талаптар боюнча гана берилиши мүмкүн.

(КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 31-октябрындагы № 587 токтомунун редакциясына ылайык)

25. Актынын көчүрмөсү медициналык күбөлөндүрүү жүргүзүлгөн саламаттык сактоо мекемесинде калат жана медициналык документтер үчүн белгиленген тартипте 5 жылдан кем эмес сакталат.

(КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 31-октябрындагы № 587 токтомунун редакциясына ылайык)

26. Мас абалын же алкоголь ичүү, баңги каражаттарын жана психотроптук заттарды пайдалануу фактыларын аныктоо предметине карата медициналык күбөлөндүрүүнүн ар бир учуру милдеттүү түрдө атайын журналда жазылат. Журнал күбөлөндүрүүгө катышкан медициналык кызматкер тарабынан толтурулат жана күбөлөндүрүү жүргүзүлүүчү кабинетте сакталат. Журналдын барактарына номерлер коюлуп, көктөлүп жана медициналык күбөлөндүрүү жүргүзүлгөн саламаттык сактоо мекемесинин мөөрү менен бекитилиши керек. Толтурулган журнал 5 жыл сакталат.

27. Мас абалын же алкоголь ичүү, баңги каражаттарын жана психотроптук заттарды пайдалануу фактыларын аныктоо үчүн медициналык күбөлөндүрүү жүргүзүү менен байланышкан чыгымдар республикалык бюджеттин, ал эми кошумча медициналык кызмат көрсөтүүлөр зарыл болгон учурда - медициналык күбөлөндүрүү жүргүзүлүп жаткан адамдын эсебинен жүргүзүлөт.

5. Медициналык күбөлөндүрүүнү уюштуруу

28. Мас абалын же алкоголь ичүү, баңги каражаттарын жана психотроптук заттарды пайдалануу фактыларын аныктоо предметине карата медициналык күбөлөндүрүүнү уюштуруу жана ушул Жобонун талаптарынын сакталышын контролдоо үчүн жоопкерчилик медициналык күбөлөндүрүү жүргүзүлүүчү уюмдун жетекчисине жүктөлөт.

29. Чыр-чатак учурларды кароо жана медициналык күбөлөндүрүүнүн корутундуларынын негиздүүлүгүн баалоо дарылоо мекемесинин дарыгерлик-консультациялык комиссиясынын компетенциясына кирет.