КР Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын 2020-жылдын «Шайлоо комиссияларынын бузуулар жөнүндө иштерди кароо тартиби жөнүндө жобону бекитүү тууралуу» токтому

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын 2025-жылдын 1-августундагы № 50 токтомуна ылайык КҮЧҮН ЖОГОТТУ

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ШАЙЛОО ЖАНА РЕФЕРЕНДУМ ӨТКӨРҮҮ БОЮНЧА БОРБОРДУК КОМИССИЯСЫ ТОКТОМ 2020-жылдын 11-февралы № 41 Шайлоо комиссияларынын бузуулар жөнүндө иштерди кароо тартиби жөнүндө жобону бекитүү тууралуу "Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча шайлоо комиссиялары жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 7-беренесинин 1-бөлүгүнүн 2-пунктун, 2-бөлүгүнүн 2-пунктун жетекчиликке алып, Кыргыз Республикасынын Бузуулар жөнүндө кодексинин 313-беренесинин 3-бөлүгүн ишке ашыруу максатында, Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы ТОКТОМ КЫЛАТ:

1. Шайлоо комиссияларынын бузуулар жөнүндө иштерди кароо тартиби жөнүндө жобо тиркемеге ылайык бекитилсин.

2. Ушул токтомдун көчүрмөсү аймактык шайлоо комиссияларына жиберилсин.

3. Бузуулар жөнүндө иштерди кароодо аймактык шайлоо комиссиялары Кыргыз Республикасынын Бузуулар жөнүндө кодексин, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 21-декабрындагы № 603 токтому менен бекитилген Бузуулардын бирдиктүү реестрин жүргүзүү тартиби жөнүндө жобону жана ушул токтомду жетекчиликке алсын.

4. Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын "Шайлоону жана референдумдарды даярдоонун жана өткөрүүнүн жүрүшүндө аймактык шайлоо комиссиялары түзүүчү административдик укук бузуулар жөнүндө протоколду түзүү тартиби жана анын формасы тууралуу" 2017-жылдын 24-сентябрындагы № 473 токтому күчүн жоготту деп табылсын.

5. Бул токтом "Эркин Тоо" газетасына жана Кыргыз Республикасында Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиянын расмий сайтына жарыялансын.

6. Бул токтомдун аткарылышын контролдоо Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын төрагасынын орун басары А.Г.Бекматовго жүктөлсүн.

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын төрагасы

Н.Шайлдабекова

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын 2020-жылдын 11-февралындагы № 41 токтомуна тиркеме

Шайлоо комиссияларынын бузуулар жөнүндө иштерди кароонун тартиби тууралуу ЖОБО

1. Жалпы жоболор

1. Ушул Жободо төмөнкүдөй тартиптер аныкталган:

- Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы, аймактык шайлоо комиссиялары (мындан ары - Комиссия) тарабынан бузуулар жөнүндө иштерди кароо;

- бузуулар жөнүндө протоколдорду түзүүгө ыйгарым укуктуу кызмат адамдарынын (мындан ары - кызмат адамдары) иши.

2. Кыргыз Республикасынын Бузуулар жөнүндө кодексинин (мындан ары - Кодекс) 10-главасынын эскертүүсүнө ылайык, кодекстин 42-48-беренелеринде каралган бузуулар жөнүндө иштер шайлоо комиссиялары тарабынан каралат.

Бузуулар жөнүндө иштер төмөнкүдөй учурларда каралат:

- Президентти жана Жогорку Кеңештин депутаттарын шайлоону даярдоодо жана өткөрүүдө жана референдум өткөрүүдө Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы тарабынан (мындан ары - Борбордук шайлоо комиссиясы), ошондой эле бузуулар жасалган жер боюнча аймактык шайлоо комиссиялары тарабынан;

- жергиликтүү кеңештердин депутаттарын шайлоону өткөрүүдө тиешелүү аймактык шайлоо комиссиялары тарабынан.

3. Бузуулар жөнүндө иштерди кароодо Комиссия жана кызмат адамдары мыйзамдуулуктун, мыйзам алдында теңдиктин, күнөөсүздүк презумпциянын, бузгандык үчүн жоопкерчиликтин боло тургандыгынын, адилеттүүлүктүн, жазалоону жекелештирүүнүн, гумандуулуктун принциптерине негизделет.

4. Комиссия жана кызмат адамдары өз ишинде Кыргыз Республикасынын Конституциясын, "Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндө", "Кыргыз Республикасынын референдуму жөнүндө" Кыргыз Республикасынын конституциялык мыйзамдарын, Кыргыз Республикасынын Бузуулар жөнүндө кодексин, "Жергиликтүү кеңештердин депутаттарын шайлоо жөнүндө", "Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча шайлоо комиссиялары жөнүндө" Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын, башка ченемдик укуктук актыларды жана ушул Жобону жетекчиликке алат.

5. Комиссиянын жана кызмат адамдарынын негизги милдеттери төмөнкүлөр болуп саналат:

- ар бир иштин шарттарын өз мезгилинде, ар тараптуу, толук жана объективдүү аныктоо, аларды мыйзамдарга ылайык так чечүү;

- чыгарылган чечимдин аткарылышын контролдоо, ошондой эле бузууларды жазоого өбөлгө түзгөн себептерди жана шарттарды табуу.

2. Бузуулар жөнүндө иштер боюнча өндүрүш тартиби

6. Бузуулар жөнүндө иш боюнча өндүрүштү ачууга төмөнкүлөр жүйөө болуп саналат:

1) шайлоо комиссиясы тарабынан бузуу окуяларынын болушун көрсөткөн жетиштүү маалыматтарды тикелей табуу;

2) укук коргоо же башка мамлекеттик органдар, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары, коомдук бирикмелер тарабынан келип түшкөн мыйзамдарды бузуу окуяларынын болушун көрсөткөн маалыматтар камтылган материалдар (билдирүүлөр);

3) жеке жана юридикалык жактардын билдирүүлөрү жана арыздары, ошондой эле жалпыга маалымдоо каражаттарында, анын ичинде Интернет тармактарында шайлоо мыйзамдарын бузуу окуяларынын болушун көрсөткөн маалыматтар камтылган билдирүүлөр;

4) Түз линиясына телефон чалуулар жана байланыштын башка булактары (Whats app каналы ж.б.) боюнча билдирүүлөр.

7. Бузуунун белгилерин көрсөткөн жетиштүү маалыматтардын болушу бузуу жөнүндө иш боюнча өндүрүштү ачууга негиз болуп саналат.

8. Шайлоо комиссиясына келип түшкөн арыздар (даттануулар, билдирүүлөр, материалдар) Кыргыз Республикасында шайлоо жана референдум өткөрүүдө шайлоочулардын жана шайлоо процессинин башка субъектилеринин арыздарын жана даттанууларын кароо боюнча Жумушчу топ (мындан ары - Жумушчу топ) тарабынан алдын ара каралат.

9. Жумушчу топ өзүнүн жыйналышында келип түшкөн арыздын (даттануунун, билдирүүнүн, материалдардын) предметин аныктайт жана төмөнкүдөй чечимдердин бирин кабыл алат:

1) шайлоо мыйзамдарында каралган бузуулардын белгилерин аныктоодо шайлоо мыйзамдарында каралган арыздарды жалпы тартипте кароо жөнүндө чечим кабыл алат;

2) кодексте каралган бузуулардын белгилерин аныктоодо арызды (даттанууну, билдирүүнү, материалдарды) ыйгарым укуктуу кызмат адамынын кароосуна жана чечүүсүнө жөнөтүү жөнүндө чечим кабыл алат.

10. Мында, Жумушчу топ арызда (даттанууда, билдирүүдө, материалдарда) Кодекстин 44-47-беренелеринде каралган бузуу белгилеринин болушун аныктоодо иштерди, эреже катары, шайлоо мыйзамында каралган жалпы тартипте карайт.

11. Жумушчу топтун иши Борбордук шайлоо комиссиясы бекиткен өзүнчө Жобо менен жөнгө салынат.

3. Ыйгарым укуктуу кызмат адамы

12. Бузуулар жөнүндө протоколдорду түзүүгө ыйгарым укуктар берилген кызмат адамдарынын тизмеги Борбордук шайлоо комиссиясынын чечими менен бекитилет.

Бузуулар жөнүндө протоколдорду түзүүгө ыйгарым укуктуу кызмат адамдары, эреже катары, төмөнкүлөр болуп саналат:

1) Президентти, Жогорку Кеңештин депутаттарын шайлоодо жана референдум өткөрүүдө - Борбордук шайлоо комиссиясынын аппаратынын кызматкери;

2) Жергиликтүү кеңештердин депутаттарын шайлоодо - Борбордук шайлоо комиссиясынын аймактык шайлоо комиссиясындагы атайын өкүлү.

13. Ыйгарым укуктуу кызмат адамы арыз (даттануу, билдирүү, материалдар) келип түшкөндө алардагы бузууларды карайт жана Кодекстин 43-главасында белгиленген тартипте тиешелүү чечим кабыл алат.

Жасалган бузуу фактысы белгиленгенде ыйгарым укуктуу кызмат адамы тарабынан Кыргыз Республикасынын Өкмөтү бекиткен формада кагаз түрүндө протокол түзүлөт же электрондук кол тамга менен күбөлөндүрүлгөн бузуулар жөнүндө протоколдун электрондук формасы пайдаланылышы мүмкүн.

14. Эгерде адам жасалган бузуулардын фактысын, аны айыптоо жана кошумча укуктук кесепеттердин колдонулушун талашып-тартышпаса, анда бузуу жасалган жерде токтом чыгарылат, ага протоколду түзгөн адам кол тамгасын коёт, мында көрсөтүлгөн токтом анын көчүрмөсү бузуучуга берилген учурдан тартып күчүнө кирет.

Токтомдо төмөнкүлөр камтылууга тийиш:

1) токтом чыгарган ыйгарым укуктуу органдын аталышы;

2) ишти кароо датасы;

3) иши каралып жаткан адам жөнүндө маалымат;

4) ишти кароодо аныкталган жагдайлардын баяндамасы;

5) тиешелүү бузуулар үчүн жоопкерчилик каралган ушул Кодекстин беренесин көрсөтүү;

6) иш боюнча кабыл алынган чечим.

15. Эгерде адам бузуу фактысын же ыйгарым укуктуу кызмат адамы тарабынан айып пул, же болбосо кошумча укуктук кесепет түрүндө айыптоону шарттаган фактыны талашып-тартышса түзүлгөн протоколду айып салуу үчүн комиссиянын кароосуна жөнөтөт.

4. Комиссия

16. Комиссия бузуулар жөнүндө ишти өзүнүн жыйналышында өзүнчө маселе катары карайт.

Комиссиянын жыйналышын өткөрүүнүн мезгилдүүлүгү бузуулар жөнүндө иштерди кароонун мыйзам менен белгиленген мөөнөттөрүнүн сакталышын камсыз кылууга тийиш.

17. Комиссиялардын жыйналышы "Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча шайлоо комиссиялары жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамында белгиленген тартипте өткөрүлөт.

18. Комиссиянын жыйналышы бузууларды жасагандыгы үчүн жазага тартылган адамдардын, ошондой эле Кодекске ылайык бузуулар жөнүндө иш боюнча өндүрүштүн катышуучуларынын катышуусу менен өткөрүлөт.

19. Бузууларды процессуалдык жол-жоболоштуруу Кодекстин 43-главасында каралган тартипте жүргүзүлөт.

5. Даттануу тартиби

20. Бузуулар жөнүндө иш боюнча токтомго даттануу токтомдун көчүрмөсүн же аны почта боюнча алган күндөн тартып 10-күндүн ичинде берилүүсү мүмкүн.

21. Бузуулар жөнүндө иш боюнча токтом бузгандыгы үчүн жоопкерчиликке тартылган адам, жабырлануучу, ошондой эле алардын мыйзамдуу өкүлдөрү тарабынан райондук (шаардык) сотко даттанылышы мүмкүн.

22. Президентти, Жогорку Кеңештин депутаттарын шайлоодо жана референдумда бузуулар жөнүндө токтом Бишкек шаарынын райондор аралык сотуна даттанылат.

Жергиликтүү кеңештин депутаттарын шайлоодо бузуулар жөнүндө токтом райондук сотко даттанылат.

6. Бузуулардын бирдиктүү реестри

23. Бузуулар жөнүндө протоколду түзүүгө ыйгарым укуктар берилген адамдар түзүлгөн протоколду бузууларды ББРга каттоо үчүн Комиссиянын катчысына токтоосуз өткөрүп беришет.

24. Комиссиянын катчысы тарабынан бузууларды ББРга каттоо Кыргыз Республикасынын Өкмөтү аныктаган тартипте бузуулар жөнүндө протокол түзүлгөн учурдан тартып 24 сааттан кечиктирбестен жүзөгө ашырылууга тийиш.

7. Комиссиянын иш-кагаздарын жүргүзүү

25. Иш кагаздарын жүргүзүүгө жалпы жетекчилик анын абалы үчүн жооптуу Комиссиянын төрагасы тарабынан жүзөгө ашырылат.

26. Комиссия караган бузуулар жөнүндө иштердин бардыгы эсепке алынууга жатат. Бузуулар жөнүндө иштин номери өзүнө каттоо журналын жана келип түшкөн жылы боюнча иштин ирээттик номерин камтыйт.

27. Эсепке алуу журналынын сакталышы, аларга киргизилген маалыматтардын өз мезгилдүүлүгү жана аныктуулугу үчүн жоопкерчиликти Комиссиянын катчысы тартат.

28. Комиссиянын катчысы бузуулар жөнүндө иштин түзүлүшүн камсыз кылат, жыйналыштын процессинде ишке тиркелген бардык документтер алар келип түшкөн түрүндө хронологиялык, анын ичинде Комиссиянын мурдагы жыйналышындагы кат жазышуу тартибинде тигилет.

29. Журналдарды сактоо мөөнөтү 3 жыл, бузуулар жөнүндө иштерди сактоо мөөнөтү - 5 жыл. Көрсөтүлгөн мөөнөт аяктагандан кийин алар архивге тизими боюнча өткөрүлөт.

30. Комиссия бузууларды, ошондой эле кошумча укуктук кесепеттер колдонулган адамдарды Бузуулардын бирдиктүү реестрине Кодекске ылайык каттоону жүзөгө ашырат.