КР Министрлер Кабинетинин Төрагасынын («Электр энергетикасы жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбооруна Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин корутундусун жактыруу тууралуу) тескемеси

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МИНИСТРЛЕР КАБИНЕТИНИН ТӨРАГАСЫ ТЕСКЕМЕ 2022-жылдын 2-июну № 391 "Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети жөнүндө" Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамынын 18, 27-беренелерине ылайык:

1. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин VI чакырылыштагы депутаты К.С.Бокоев тарабынан демилгеленген "Электр энергетикасы жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбооруна Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин тиркелген корутундусу жактырылсын.

2. Бул тескеме Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине жиберилсин.

Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасы

А.У. Жапаров

Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасынын 2022-жылдын 2-июнундагы № 391 тескемеси менен жактырылды

"Электр энергетикасы жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбооруна Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин КОРУТУНДУСУ Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин VI чакырылыштагы депутаты К.С.Бокоев тарабынан демилгеленген "Электр энергетикасы жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбоорун карап чыгып, төмөнкүдөй корутундуга келди.

1. "Электр энергетикасы жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбоорунун (мындан ары - Мыйзамдын долбоору) 1-беренеси менен электр менен жабдуу суранычын ишке ашырган кардар электр энергиясын бөлүштүрүү үчүн электр жабдууларын орнотууну жана аларды кошулуу точкасына берүүнү кошуп алганда, тийиштүү аймакты электр менен камсыз кылуу суранычын ишке ашырган жеке же юридикалык жак экендигин белгилөө сунушталууда.

"Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 11-беренесине ылайык ченемдик укуктук актылардын текстинде колдонулган терминдер жана түшүнүктөр түшүнүктүү жана бир маанилүү болушу керек. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин 2015-жылдын 26-июнундагы № 5389-V токтому менен бекитилген Мыйзам чыгаруу техникасы боюнча нускаманын 1-пунктуна ылайык адабий тилдин расмий-иш стилинин нормаларын жана юридикалык терминологияны сактоо менен учур чакта, кыска жана буйрук түрүндө баяндалууга тийиш. Ушуга байланыштуу Мыйзамдын долбоорунун 1-беренесинин 1-бөлүгү жогоруда баяндалган ченемдерди эске алуу менен текстти баяндоо бөлүгүндө кайра карап чыгууну талап кылат. Ошондой эле жалпыланган, конкреттүү эмес баяндоолор укук колдонуу практикасында коррупциялык тобокелдиктердин пайда болушуна өбөлгө түзөрүн, анткени тиешелүү субъектке кеңири дискрециялык ыйгарым укуктарды берерин белгилей кетүү керек. Ушуга байланыштуу "электр менен жабдуу" жана "электр жабдууларын орнотуу" деген баяндоолор алардын маанисин түшүндүрүү менен түшүнүк аппаратына киргизүүнү талап кылат.

2. Мыйзамдын долбоорунун 2-беренесинин 2-бөлүгүнүн үчүнчү жана төртүнчү абзацтары менен лицензиянын ээлерине алар иштеген аймактарда турган электр менен жабдуу суранычын ишке ашырган кардарлардын баарын электр менен жабдууну камсыз кылуу, анын ичинде алыскы райондордо суранычын билдирген кардарларды электр менен жабдуу милдети жүктөлөрүн белгилөө сунушталат.

Электр жабдууларын сатып алуу жана орнотуу электр менен жабдуу суранычын ишке ашырган кардардын эсебинен, анын макулдугу боюнча ишке ашырылат. Бөлүштүрүүчү ишкана алты айдын ичинде өз эсебинен электр менен жабдуу суранычын ишке ашырган кардарга материалдарды сатып алуу жана орнотуу боюнча материалдык чыгымдарынын ордун толтурууга же болбосо материалдык чыгымдардын жана өткөрүлүп берилген энергия жабдууларынын баасын жабуунун эсебинен электр энергиясын берүүгө милдеттүү. Ушуга байланыштуу жана укук колдонуу практикасынын ченемдерин тактоо максатында Мыйзамдын долбоорунда төмөнкүлөрдү так аныктоо зарыл:

1) электр энергиясын бөлүштүрүү үчүн электр жабдууларын орнотууга жооптуу конкреттүү субъектти (кардарбы же бөлүштүрүүчү ишканабы);

2) электр энергиясын берүү үчүн инфраструктураны түзүү боюнча милдетти;

3) кардар суранган учурунда электр жабдууларын орнотпогондугу үчүн лицензия ээлеринин жоопкерчилигинин түрлөрү.

"Алар иштеген аймактарда турган электр менен жабдуу суранычын ишке ашырган кардарлардын баарын" жана "алыскы райондор" сыяктуу түшүнүктөр субъекттерге мыйзам менен бекитилген так критерийлерди жетекчиликке албастан тигил же бул кырдаалды өз каалоосу боюнча чечмелөөгө укук берет. Ошол эле учурда акцияларынын (уставдык капиталындагы катышуу үлүшү) 50 жана андан ашык пайызы мамлекетке таандык болгон бөлүштүрүүчү ишканалар тарабынан электр жабдууларын сатып алуу "Мамлекеттик сатып алуулар жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык жүзөгө ашырылат. Мындан тышкары, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2004-жылдын 15-октябрындагы № 761 "Кыргыз Республикасынын электр энергетика тармагында квазифискалдык тартыштыктын максаттуу көрсөткүчтөрүн аткаруу боюнча иш-чаралар жөнүндө" токтомуна ылайык энергетикалык компанияга колдонулган электр энергиясы үчүн керектөөчүлөр менен эсептешүүдө өз ара эсептешүүнү жана бартердик операцияларды жүргүзүүгө. Демек, бөлүштүрүүчү ишканалар электр энергиясын керектөөчүлөрдүн тарткан материалдык чыгымдарынын ордун толтура алышпайт. Ушуга байланыштуу Мыйзамдын долбоорунун 2-беренесинин үчүнчү жана төртүнчү абзацтарын кайра карап чыгуу талап кылынат.

3. Мыйзамдын долбоорунун 2-беренесинин алтынчы абзацы менен "жергиликтүү өз алдынча башкаруу органы жергиликтүү бюджетте кошумча каражат болгондо, ошондой эле инвестициялардын жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында тыюу салынбаган башка каражаттардын эсебинен электр менен жабдуу суранычын ишке ашырган кардарлар үчүн энергия жабдууларын сатып алууга жана орнотууну ишке ашырууга укуктуу" деп белгиленген.

Бирок Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында электр менен жабдуу суранычын ишке ашырган кардарлар үчүн энергия жабдууларын сатып алуу жана орнотуу боюнча ыйгарым укуктар каралган эмес.

4. Мыйзамдын долбоорунун 2-беренесинде "лицензиянын ээлери" жана "бөлүштүрүүчү ишкана" сыяктуу терминдер колдонулат.

Жогоруда аталган нускаманын 5-пунктуна ылайык Мыйзам долбоорунун терминологиясы бир түрдүү болууга тийиш. Бир эле түшүнүктөрдү белгилөөдө окшош терминдер пайдаланылышы керек. Ушуга байланыштуу жана Мыйзамдын долбоорунун бүткүл тексти боюнча бирдиктүү терминологияны сактоо максатында окшош терминдерди колдонуу зарыл.

5. Мыйзамдын долбоорунун 2-беренесинде бөлүштүрүүчү ишканалар үчүн кардарларга материалдык зыяндардын ордун толтуруу боюнча жаңы милдеттер каралат, ошондой эле электр менен жабдууга суранычын ишке ашырган кардарлар үчүн электр жабдууларын сатып алуу жана орнотуу боюнча жергиликтүү өз алдынча башкаруунун укуктары белгиленет.

"Электр энергетикасы жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 2-статьясында бөлүштүрүүчү ишкана - айтылган аймакта керектөөчүлөрдү электр жана жылуулук энергиясы менен жабдуучу ар кандай мамлекеттик, жеке менчик юридикалык же физикалык жак экендиги белгиленген. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2020-жылдын 30-сентябрындагы № 504 токтому менен бекитилген Ишкердик субъекттердин ишине ченемдик укуктук актылардын жөнгө салуучу таасирин талдоо методиканын 3-пунктуна ылайык Ишкердик ишти жөнгө салууга багытталган ченемдик укуктук актылар ЖСТТ жүргүзүүнү талап кылат, алар ишкерлер тарабынан жеке же карызга алынган каражаттарды колдонуу тартибин, ишкердик иш үчүн тобокелдиктин деңгээлин, ишкерлердин мүлктүк жоопкерчилигин, ошондой эле пайда алуу мүмкүнчүлүгүнө жана өлчөмүнө таасирин тийгизген шарттарды тигил же бул деңгээлде аныктайт/өзгөртөт. Жогоруда баяндалгандарды эске алуу менен Мыйзамдын долбооруна жөнгө салуучу таасирин талдоо жүргүзүү талап кылынат. Жалпысынан Кыргыз Республикасынын Президентинин 2021-жылдын 8-февралындагы № 26 "Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына инвентаризация жүргүзүү жөнүндө" Жарлыгына ылайык "Энергетика жөнүндө" жана "Электр энергетикасы жөнүндө" Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын инвентаризациялоо аяктады. Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын инвентаризациялоо боюнча ведомстволор аралык эксперттик топ тарабынан инвентаризациялоонун жыйынтыгы боюнча жогоруда аталган мыйзамдарды "Энергетика жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамы жаңы редакдияда кабыл алынгандан кийин күчүн жоготту деп таануу сунушталды. "Энергетика жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбоору боюнча белгиленген тартипте коомдук талкуу өттү жана азыркы учурда ал боюнча жөнгө салуучу таасирин талдоо аяктоодо. Жогоруда баяндалгандардын негизинде жана Мыйзамдын долбооруна олуттуу сын пикирлерди, сунуштарды жана жаңы редакциядагы "Энергетика жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбоорунун бар экендигин, аны кабыл алуу менен "Электр энергетикасы жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамы күчүн жогото тургандыгын эске алып, каралып жаткан Мыйзам долбоорун кабыл алууну максатка ылайыксыз деп эсептейбиз.