25-берене. Адвокаттын укуктары

1. Адвокат өзүнүн ыйгарым укуктарын аткаруу максатында төмөнкүлөргө укуктуу:

1) ишеним артуучунун тапшыруусу боюнча тийиштүү маселелерди чечүү ыйгарым укугуна кирген бардык мамлекеттик органдарда, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарында алардын өкүлдөрү катары чыгууга жана укуктарын, эркиндиктерин жана мыйзамдуу кызыкчылыктарын коргоого;

2) юридикалык жардам көрсөтүү үчүн зарыл болгон маалыматтарды чогултууга, анын ичинде мамлекеттик органдардан, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынан, ошондой эле коомдук бирикмелерден жана башка уюмдардан маалыматтарды жана башка документтерди суратып алууга. Көрсөтүлгөн органдар жана уюмдар Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте адвокатка ал сураткан документтерди же алардын күбөлөндүрүлгөн көчүрмөлөрүн адвокаттын суроо-талабы алынган күндөн тартып ушул берененин 1-1-бөлүгүндө белгиленген мөөнөттө берүүгө милдеттүү;

3) конституциялык, жарандык жана административдик сот өндүрүшүндө, ошондой эле жазык сот өндүрүшүндө жана укук бузуулар жөнүндө иштер боюнча өндүрүштө далил катары пайдаланылышы мүмкүн болгон фактылар жөнүндө маалыматтарды жыйноого;

4) күбөлөрдүн жазуу жүзүндөгү түшүндүрмөлөрүн алууга, жерин карап чыгуунун жеке протоколдорун түзүүгө;

5) жеке жактардын макулдугу боюнча документтерди же күбөлөндүрүлгөн көчүрмөлөрдү суратууга жана алууга;

6) тапшырманы аткаруу үчүн зарыл болгон документтер жана материалдар менен уюмдарда таанышууга;

7) атайын билимди талап кылган маселелер боюнча адистердин жазуу жүзүндөгү корутундуларын алууга;

8) кызмат адамдарынын кабылдоосунда өтүнүчтөрдү жана даттанууларды берүүгө жана мыйзамга ылайык алардан ошол өтүнүчтөр жана даттануулар боюнча жазуу жүзүндө жоопторду алууга;

9) мамлекеттик органдардын, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жыйналыштарында жана уюмдарда өздөрүнүн сунуштоолорун кароого катышууга жана алардын маани-мазмуну боюнча түшүнүк берүүгө;

10) иштин материалдарынан зарыл маалыматтарды жазып алууга жана/же алардын көчүрмөлөрүн алууга;

11) ишеним артуучуга же корголуучуга карата камакка алуу түрүн болтурбоо чарасын тандап алуу жөнүндө тергөөчүнүн сунуштоосун (токтомун) мыйзам менен ыйгарым укук берилген адам тарабынан кароодо милдеттүү түрдө катышууга, ошондой эле жазуу же оозеки түрүндө сунуштоо билдирүүгө. Кыргыз Республикасынын Жазык-процесстик кодексинде белгиленген учурларды кошпогондо, ишеним артуучуну же корголуучуну камакта кармоо мөөнөттөрүн узартуу жөнүндө маселени кароодо да адвокаттын катышуусу милдеттүү;

12) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында тыюу салынбаган башка аракеттерди жасоого.

11. Адвокат коммерциялык жана мыйзам менен корголуучу башка сырды түзгөн маалыматтарды ачыкка чыгарбоо жөнүндө мыйзам актыларында белгиленген тартипте жабырлануучунун кызыкчылыктарын коргоону жүзөгө ашыруу үчүн зарыл болгон маалыматтарды төмөнкү жолдор менен алууга укуктуу:

1) аудио жана көрмө жазууну жүргүзүү;

2) юридикалык жактардан күбөлүктөрдү, мүнөздөмөлөрдү, башка документтерди талап кылуу.

Юридикалык жактар жактоочуга ал суратып жаткан документтерди же алардын күбөлөндүрүлгөн көчүрмөлөрүн 10 күндүн ичинде берүүгө милдеттүү. Камакка алуу түрүндөгү бөгөт коюу чарасын колдонууну кароодо талап кылынган маалымкаттар, мүнөздөмөлөр жана башка документтер жактоочуга дароо, бирок 2 суткадан кечиктирбестен берилет;

3) келишимдик негизде соттук экспертиза жүргүзүүнү демилгелөө;

4) келишимдик негизде тиешелүү экспертиза жүргүзүү үчүн эксперттик мекемеге суроо-талап жөнөтүү;

5) келишимдик негизде адисти тартуу;

6) кылмыш ишине тиешелүү маалыматтары бар деп болжолдонгон адамдарды, анын ичинде илимий-техникалык каражаттарды колдонуу менен алардын макулдугу менен суракка алуу.

2. Адвокат төмөнкүлөргө укуксуз:

1) эгерде ал мурдатан эле мыйзамсыз мүнөзгө ээ болгон учурда, юридикалык жардам көрсөтүү үчүн кайрылган адамдан тапшырма алууга;

2) юридикалык жардам көрсөтүү үчүн ага кайрылган адамдан тапшырма алууга, эгерде ал:

а) ишеним артуучуга ушул иш боюнча юридикалык жардам көрсөтүп жаткан же мурда көрсөткөн болсо, анын кызыкчылыктары жардам сурап кайрылган адамдын кызыкчылыктарына карама-каршы келсе (тараптардын өз ара макулдашуусу боюнча ортомчу катары чыккан учурларды кошпогондо);

б) ишеним артуучу менен макулдашуунун предмети боюнча аталган адамдын кызыкчылыгынан айырмаланган өз алдынча кызыкчылыкка ээ болсо;

в) ишке судья, прокурор, алгачкы териштирүү жүргүзгөн адам, тергөөчү, медиатор, эксперт, адис, котормочу, күбө, жабыр тартуучу же калыс күбө, граждандык доогер же граждандык жоопкер катары катышса;

г) аталган адамдын ишин териштирүүгө же кароого катышкан же катыша турган кызмат адамы менен туугандык жана үй-бүлөлүк мамиледе болсо;

3) адвокат ишеним артуучунун же корголуучунун өздөрү мурдатан билерине ынанган учурларды кошпогондо, иш боюнча ишеним артуучунун же корголуучунун эркине каршы көз карашты ээлөөгө;

4) ишеним артуучунун же корголуучунунун макулдугусуз ага өзү тарабынан көрсөтүлгөн юридикалык жардамга байланыштуу ишеним артуучу же корголуучу тарабынан билдирилген маалыматтарды ачыкка чыгарууга;

5) өзүнө алган коргоодон баш тартууга;

6) эгерде ал ушул иш боюнча медиация тараптарынын бирине юридикалык жардам көрсөтүп жатса же мурда көрсөткөн болсо, медиатор катары чыгууга.

(КР 2017-жылдын 19-апрелиндеги № 61, 2022-жылдын 6-июнундагы № 41, 2023-жылдын 15-августундагы № 180 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)