4-берене. Ушул Кодексте колдонулуучу терминдер жана аныктамалар

1. Жарандык, үй-бүлөлүк, бажы жана башка тармактар боюнча Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын ушул Кодексте колдонулуучу институттары, терминдери жана аныктамалары, эгерде ушул Кодексте башкача каралбаса, бул тармактардагы мыйзамдарда кандай болсо ошондой мааниде колдонулат.

2. Ушул Кодексте төмөнкүдөй терминдер жана аныктамалар колдонулат:

1) "Агент" - жарандык-укуктук келишимдердин, анын ичинде тапшырма, комиссиялоо, транспорттук экспедициялоо келишимдеринин же болбосо агенттик келишимдин негизинде ишке ашырылуучу иш-аракеттердин субъекти.

2) "Мүлк" - Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарына ылайык мүлккө кирүүчү объекттер, ошондой эле мүлктүк жана мүлктүк эмес укуктар.

3) "Бюджет" - Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бюджети.

4) "Банк" - Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын (мындан ары ушул Кодексте - КРУБ) лицензиясы же күбөлүгү бар коммерциялык банк, адистештирилген финансы-кредиттик же кредиттик мекемелер же уюмдар.

5) "Түшкөн акча" - белгиленген стандарттарга жана бухгалтердик эсептин тандалып алынган методуна жараша товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү сатуудан салык төлөөчү алган же алууга тийиш болгон акча каражаты.

6) "Субъект" - уюштуруу-укуктук формаларына, ишмердигинин түрүнө, баш ийүүсүнө жана менчик формасына карабастан экономикалык иш-аракетти жүзөгө ашыруучу жана/же салык салуу объекттери бар жеке жак, жеке ишкер, уюм, обочолонгон бөлүм, туруктуу мекеме.

7) "Эсеп" - банктагы эсептешүү жана башка эсеп, ага ишкердик жүргүзгөн жактын акча каражаты кириштелет жана андан сарпталып турат.

8) "Негизги каражат" - эгерде ушул Кодексте башкача каралбаса, наркы 10000 сомдон ашкан, Кыргыз Республикасынын бухгалтердик эсеп жөнүндө мыйзамдарына ылайык негизги каражат болуп саналган мүлк.

9) "Салык карызы" - салык калдыгынын суммасы, ошондой эле пайыздардын, туумдардын жана салыктык санкциялардын төлөнбөгөн суммасы.

10) "Салык калдыгы" - Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарында белгиленген мөөнөттө төлөнбөгөн салыктын суммасы.

11) "Салык төлөөчү мойнуна алган салык карызы" - салык карызынын төлөнбөгөн суммасы:

- салык төлөөчүнүн салык отчеттуулугунун негизинде кошуп эсептелген;

- ушул Кодекске ылайык салык кызматынын органынын чечиминин негизинде эсептелген, салык төлөөчү таанышкан жана талашпаган;

- ушул Кодекске ылайык салык кызматынын органынын чечиминин негизинде эсептелген, салык карызын төлөө тууралуу соттун мыйзамдуу күчүнө кирген чечими бар карыз.

12) (КР 2012-жылдын 6-октябрындагы № 169 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

13) "Ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган" - Кыргыз Республикасында салыктык укук мамилелерин жөнгө салуу, салык жана бажы саясатын жүргүзүү боюнча милдеттерге жана ыйгарым укуктарга ээ болгон мамлекеттик орган.

14) "Ыйгарым укуктуу салык органы" - Кыргыз Республикасынын салык кызматынын борбордук мамлекеттик органы.

15) "Салык органдары" - ыйгарым укуктуу салык органынын аймактык жана/же функционалдык бөлүмдөрү.

16) "Жакын туугандар" - Кыргыз Республикасынын үй-бүлө жөнүндө мыйзамдарына ылайык никелик мамиледе тургандар, асырап алгандар жана асырандылар, камкорчулар жана (же) көзөмөлчүлөр, ошондой эле ата-энелер, балдар, толук бир тууган жана толук эмес бир тууган ага-инилер жана эже-карындаштар, чоң аталар, чоң энелер, неберелер.

17) "Салык кызматынын органынын чечими" - ыйгарым укуктуу салык органында же сотто талашылышы мүмкүн болгон, ушул Кодекске ылайык салык кызматы кабыл алган ченемдик эмес акт.

18) "Калк менен эсептешүүлөр" - жеке ишкерлерди кошпогондо, жеке адамдар менен жарандык-укуктук келишимдердин түрлөрү боюнча эсептешүүлөр.

19) "Пайыздык киреше" - ар кандай түрдөгү карыздык талаптардан, анын ичинде Кыргыз Республикасынын Мыйзамдарына ылайык жүзөгө ашырылуучу каражат тартуу жана каржылоо операцияларынан алынган кирешелерди кошуп алганда, облигациялар, векселдер жана карыз алуунун башка түрлөрү боюнча кирешелер, ошондой эле каржылык ижара (лизинг) келишими боюнча алынган кирешелер.

20) "Пайыздык чыгаша" - ар кандай түрдөгү карыздык милдеттенмелер боюнча, анын ичинде Кыргыз Республикасынын Мыйзамдарына ылайык жүзөгө ашырылуучу каражат тартуу жана каржылоо операциялары боюнча жүргүзүлгөн чыгашаларды кошуп алганда, облигациялар, векселдер жана милдеттенмелердин башка түрлөрү боюнча чыгашалар, ошондой эле каржылык ижара (лизинг) келишими боюнча жүргүзүлгөн чыгашалар.

21) "Товарларды импорттоо" - төмөндөгүлөрдү ташып кирүү:

а) Евразия экономикалык бирлигинин Кыргыз Республикасындагы бажы аймагына ички керектөө үчүн чыгаруунун бажы жол-жобосуна жайгаштырылган чет өлкөлүк товарларды;

б) реимпорттоо бажы жол-жобосуна жайгаштырылган, Евразия экономикалык бирлигинин товарларын:

- Евразия экономикалык бирлигинин Кыргыз Республикасындагы бажы аймагына;

- Кыргыз Республикасындагы эркин экономикалык зоналардын жана эркин кампалардын аймактарынан Кыргыз Республикасынын аймагына;

в) Евразия экономикалык бирлигине мүчө башка мамлекеттин аймагынан Кыргыз Республикасынын аймагына Евразия экономикалык бирлигинин төмөнкүдөй товарларын:

- менчикке сатып алынган;

- финансылык ижара келишими боюнча пайдаланууга алынган;

- иштетип алма чийки заттарды кайра иштетүүнүн өнүмдөрү болуп саналган;

г) Кыргыз Республикасындагы эркин экономикалык зоналардын, эркин кампалардын жана бажылык кампалардын аймактарынан Кыргыз Республикасынын аймагына чет өлкөлүк товарларды;

д) Евразия экономикалык бирлигине мүчө башка мамлекеттин аймагынан Кыргыз Республикасынын аймагына иштетип алма чийки заттарды Кыргыз Республикасынын аймагында кайра иштетүү үчүн ташып кирүү, эгерде чийки затты ташып кирүү датасынан тартып 24 ай өтпөсө жана кайра иштетүүнүн өнүмдөрү Кыргыз Республикасынын аймагынан тышкары ташылып чыкпаса.

22) "Евразия экономикалык бирлигинин укугун түзүүчү эл аралык келишимдер жана актылар" - 2014-жылдын 29-майындагы Евразия экономикалык бирлиги жөнүндө келишимдин 6-беренесинин 1-пунктунда көрсөтүлгөн, Евразия экономикалык бирлигинин органдарынын эл аралык келишимдери жана актылары.

23) "Кыйыр салыктар боюнча салыктык отчеттуулук" - Евразия экономикалык бирлигине мүчө-мамлекеттердин аймактарынан Кыргыз Республикасынын аймагына товарларды импорттоодо алынуучу кошумча нарк салыгы жана акциз салыгы боюнча салыктык отчеттуулук.

24) "Тутумдук негиздеги иш" - эгерде календардык жылдын ичинде товардын экиден ашык бирдиги сатылса, окшош жана/же бирдей түрдөгү товарларды сатуу боюнча иш, ошондой эле кайтарымдуу негизде иштерди аткаруу жана кызмат көрсөтүүлөр.

25) "Контролдук баалардын минимапдык деңгээли" - Кыргыз Республикасынын аймагына Евразия экономикалык бирлигинин мүчө-мамлекеттеринен импорттолуучу жана Кыргыз Республикасынын аймагында өндүрүлгөн товарлардын ушул Кодексте аныкталган учурларда жана тартипте белгиленүүчү баасы.

26) "Жараксыз эсеп-фактура" - ушул Кодексте белгиленген мөөнөттөрдө КНС боюнча отчеттуулук бериле турган айдан кийинки айдын 15-числосуна чейин КНС боюнча отчет берилбеген жана/же тариздөөнүн жана колдонуунун белгиленген тартибин бузуу менен, ошондой эле КНСтин эсеп-фактураларын түзүү жана жүгүртүү тартибин бузуу менен салык төлөөчү тарабынан таризделген КНСтин эсеп-фактурасы.

27) "Товарды маркалоо" - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын жана/же Евразия экономикалык бирлигинин мыйзамдарынын талаптарына ылайык идентификациялоо каражаттарын товарга же анын таңгагына түшүрүү/бекитүү.

Ушул пункттун максатында өзүнө маалыматтарды камтыган штрих же башка код түрүндө берилген, же радиожыштык белгисине жазылган, же автоматтык идентификациялоонун башка каражаттарын же технологияларын колдонуу менен берилген машина окуй ала турган формадагы символдордун уникалдуу ырааттуулугу идентификациялоо каражаты деп таанылат. Товарды маркалоонун каражаты деп Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарынын жана/же Евроазия экономикалык бирлигинин мыйзамдарынын талаптарына ылайык маалыматтарды камтыган акциздик жыйымдын маркасы таанылышы мүмкүн. Салык салуу максатында маркаланууга тийиш болгон товарлардын тизмеги, идентификациялоо каражаттары, идентификациялоо каражаттарында камтылууга тийиш болгон маалыматтын форматы жана курамы, товарларды маркалоону киргизүү мөөнөтү жана маркалоо тартиби Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан бекитилет.

28) "Товарларды жүгүртүү":

а) Кыргыз Республикасынын аймагына товарларды ташып кирүү, аларды ташуу, Кыргыз Республикасынын аймагында сатып алуу жана сатуу, ошондой эле Евразия экономикалык бирлигине мүчө мамлекеттерге экспорттоо;

б) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык маркаланууга тийиш болгон товарды өндүрүү, аны ташуу, Кыргыз Республикасынын аймагында сатып алуу жана сатуу, ошондой эле Евразия экономикалык бирлигине мүчө мамлекеттерге экспорттоо.

29) (КР 2020-жылдын 18-апрелиндеги № 44 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

30) "Жеке эмгектик иш" - жеке жактын илимий, педагогикалык (окутуучулук), чыгармачылык чөйрөлөрдө, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталуучу башка чөйрөлөрдө өз алдынча жана жалданма эмгекти тартпастан жүзөгө ашырылуучу иши.

31) "Ысытылган тамекиси бар буюмдар" - тамекини электрондук же тамекинин күйүү процессисиз башка ыкма менен ысытуунун натыйжасында пайда болгон аэрозолдон дем алуу үчүн багытталган тамекиси бар буюмдар.

32) "Никотин камтыган суюктук" - никотин камтыган жана аны ысытууда аэрозоль пайда болгон, дем алуу үчүн багытталган электрондук сигареттерде (картридждерде, резервуарларда жана башка контейнерлерде) пайдалануу үчүн багытталган суюктук.

33) "Электрондук сигареттер" - электрондук технологиялардын жардамы менен никотин камтыган суюктукту ысытуучу (картридждерде, резервуарларда жана башка электрондук сигареттерде пайдалануу үчүн контейнерлерде) жана дем алуу үчүн багытталган аэрозолду түзүүчү тамекиси жок буюмдар.

34) "Фискалдык программалык камсыз кылуу" - төмөнкүлөр чагылдырылган салыктык, бажылык маалыматты топтоо, берүү, иштеп чыгуу жана сактоо үчүн пайдаланылуучу программалык камсыз кылуу:

а) салыктар боюнча салык төлөөчүнүн милдеттенмелери;

б) салыктык милдеттенмелерин аткарууга байланышкан салык төлөөчүнүн жеке маалыматтары;

35) "Маркалоонун жана маркаланган товарлардын көзөмөлдөнүүсүнүн улуттук системасынын оператору (мындан ары - Маркалоо оператору)" - Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталган жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана ЕАЭБ келишимдик базасына ылайык төмөнкүлөрдү камсыз кылуучу мамлекеттик орган жана/же менчиктин мамлекеттик үлүшү бар уюм:

а) маалыматты топтоо, берүү, иштеп чыгуу жана сактоо, анын ичинде фискалдык программалык камсыз кылууну пайдалануу менен;

б) маркалоо системасынын иштөөсү жана маркаланган товарлардын көзөмөлдөнүүсү.

Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана ЕАЭБ келишимдик базасына ылайык жүктөлгөн функцияларды аткаруу максатында маркалоо оператору төмөнкүлөргө укуктуу:

- товарларды маркалоонун эмитенти/улуттук оператору (администратору) катары чыгууга;

- ЕАЭБ мүчө-мамлекеттердин жана башка мамлекеттердин эмитенттери/операторлору менен макулдашууларды/контракттарды/келишимдерди түзүүгө;

- көрсөтүлүүчү кызматтар үчүн, анын ичинде товарларды маркалоонун коддорун берүү жана генерациялоо үчүн акы чогултууга.

Маркалоо жана маркаланган товарлардын көзөмөлдөнүү системасы үч жылда бир жолу маалыматтык коопсуздуктун аудитинен өтүүгө тийиш;

36) "Фискалдык маалыматтарды берүүчү оператор (мындан ары - ФМО)" - ыйгарым укуктуу салык органына же Маркалоо операторуна гана корголгон түрдө маалыматтарды топтоонун жана берүүнүн техникалык процессин камсыз кылуучу уюм;

37) "Программалык-талдоо каражаты" - салык төлөөчүнүн маалыматтарын талдоо жана контролдоо жүргүзүлө турган программалык чечим.

3. Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарынын терминдери жана аныктамалары ушул Кодекстин тиешелүү беренелеринде аныкталган маанилерде колдонулат.

(КР 2009-жылдын 27-июлундагы № 255, 2012-жылдын 18-майындагы № 55, 2012-жылдын 6-октябрындагы № 169, 2014-жылдын 29-декабрындагы № 167, 2015-жылдын 31-декабрындагы № 235, 2016-жылдын 26-июлундагы № 140, 2018-жылдын 13-апрелиндеги № 39, 2018-жылдын 24-декабрындагы № 109, 2019-жылдын 29-мартындагы № 40, 2019-жылдын 14-июнундагы № 73, 2020-жылдын 3-апрелиндеги № 33, 2020-жылдын 18-апрелиндеги № 44 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)