(Кыргыз Республикасынын Айыл чарба министрлигинин буйругуна ылайык) Айыл чарба жерлеринин мамлекеттик фондунун жерлерин үрөнчүлүк, асыл тукум чарбаларга, айыл чарба кооперативдерине жана айыл чарбасынын экономикалык жактан артыкчылыктуу субъекттерине берүүнүн тартиби

(Кыргы

Кыргыз Республикасынын Айыл чарба министрлигинин 2022-жылдын 19-сентябрындагы № 329-ни буйругу менен бекитилген

Айыл чарба жерлеринин мамлекеттик фондунун жерлерин үрөнчүлүк, асыл тукум чарбаларга, айыл чарба кооперативдерине жана айыл чарбасынын экономикалык жактан артыкчылыктуу субъекттерине берүүнүн ТАРТИБИ

I. Жалпы жоболор

1. Айыл чарба жерлеринин мамлекеттик фондунун жерлерин үрөн чарбаларына, асыл тукум чарбаларына, айыл чарба кооперативдерине жана айыл чарбасынын экономикалык артыкчылыктуу субъекттерине берүүнүн ушул тартиби (мындан ары - Тартип) Кыргыз Республикасынын Жер кодексине, "Үрөн жөнүндө", "Кооперативдер жөнүндө", "Кыргыз Республикасынын мал чарбасындагы асыл тукум иши жөнүндө" Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2007-жылдын 22-июнунда № 243 "Айыл чарба жерлеринин мамлекеттик фондунун жерлерин ижарага берүүнүн шарттары жана тартиби жөнүндө типтүү жобо жөнүндө" токтомуна жана Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актыларына ылайык, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Президентинин 2021-жылдын 8-февралындагы № 25 Жарлыгын аткаруу үчүн иштелип чыккан.

2. Бул тартип Айыл чарба жерлеринин мамлекеттик фондунун жерлерин үрөнчүлүк, асыл тукум чарбаларга, айыл чарба кооперативдерине жана айыл чарбасынын экономикалык артыкчылыктуу субъекттерине белгиленген тартипте мөөнөтсүз пайдаланууга берилген бирдиктүү мамлекеттик саясатты камсыз кылууга багытталган, айыл чарба чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга (мындан ары - Мамлекеттик фонд) түз берүү ыкмасы менен берилет.

3. Айыл чарба жерлеринин Мамлекеттик фондунун жерлерин берүү комиссиялык түрдө жүргүзүлөт, комиссиянын курамы райондук мамлекеттик администрация тарабынан бекитилет.

4. Айыл чарба жерлеринин Мамлекеттик фондунун жерлерин алууга кайрылууларды кароо талаа иштеринин аякташын эске алуу менен айыл чарба чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган аныктаган мөөнөттө жүзөгө ашырылат.

Мамлекеттик Фонддун жерлери облустук жана республикалык маанидеги шаарлардын аймагында жайгашкан учурда Комиссиянын курамы шаардын мэриясы тарабынан бекитилет.

5. Мамлекеттик фонддун жерлери үрөнчүлүк, асыл тукум чарбаларга 5 жылдык мөөнөткө берилиши мүмкүн, келишимдин мөөнөтү бүткөндөн кийин ижарачы Башкалар бирдей шартта башка жактарга караганда 15 жылдык жаңы мөөнөткө ижара келишимин түзүүгө артыкчылыктуу укукка ээ болот.

6. Мамлекеттик Фонддун жерлери ушул Тартиптин 7-8-пунктунун талаптарын эске алуу менен айыл чарба өндүрүшүн жүргүзүүдө 5 жылга оң натыйжага ээ болгон айыл чарба кооперативдерине жана экономикалык жактан артыкчылыктуу айыл чарба субъекттерине берилет, келишимдин мөөнөтү бүткөндөн кийин ижарачы башка жактарга караганда 15 жылга жаңы мөөнөткө ижара келишимин түзүүгө артыкчылыктуу укукка ээ болот.

7. Айыл чарба өндүрүшүн жүргүзүүдө оң натыйжага ээ болгон экономикалык артыкчылыктуу айыл чарба субъекттерине коюлуучу талаптар:

1) айыл чарба ишин ишке ашыруу боюнча инвестициялык долбоор;

2) айыл чарба продукциясын өндүрүү жана сатуу үчүн материалдык-техникалык базанын болушу;

3) зарыл кадрдык камсыздоонун болушу;

4) пайдаланылып жаткан жерлердин болушу;

8. айыл чарба кооперативдерине карата талаптар;

1) юстиция органдарында белгиленген тартипте катталуу;

2) кооперативдин айыл чарба ишинин мөөнөтү үзгүлтүксүз үч жылдан кем болбошу керек;

3) кооперативдин иш кагаздарын жана бухгалтердик эсепти жүргүзүүсү;

4) айыл чарба продукциясын өндүрүү жана сатуу үчүн материалдык-техникалык базанын болушу;

5) зарыл кадрдык камсыздоонун болушу.

Мамлекеттик фонддун жерлерин айыл чарба кооперативдерине берүү 2023-жылдын 1-январынан тартып ушул Тартиптин жана башка ченемдик-укуктук актылардын талаптарына шайкештигине жүргүзүлгөн мониторингдин жыйынтыгы боюнча ишке ашырылат.

a. Ижара акысынын өлчөмү жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары тарабынан төмөнкү формуланын негизинде белгиленет:

AP1 = Nz × K,

мында AP1 - 1 га жерди пайдалангандыгы үчүн ижара акынын өлчөмү; Nz - жер салыгынын салык ставкасы; К - 30га барабар коэффициент: (Мисалы, Кыргыз Республикасынын Салык кодексине ылайык Чүй облусунун Аламүдүн районундагы сугат айдоо жерлерин эсептөө: "AP1 = 400 × 30 = 12000 сом)

b. Айыл чарба жерлеринин Мамлекеттик фондунун жерлерин субижарага берүүгө тыюу салынат.

Айыл чарба жерлеринин Мамлекеттик фондунун жерлерин берүү талаптары Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын негизинде жүзөгө ашырылат. Эскертме:

Мал-жандыктын түрү

Шарттуу малдын башы

1 шарттуу башка ченемдик талаптар (га)

Ийри мүйүздү мал (ИММ)

1

1 x 1 = 1

Жаш мал ИММ

0,7

0,7 x 1 = 0,7

Жылкы

0,5

0,5 x 1 = 0,5

Кой эчки

0,2

0,2 x 1 = 0,2

Чочко

0,23

0,23 x 1 = 0,23

Канаттуулар

0,003

0,003 x 1 = 0,003

(*) Жылкынын жайытта узак убакыт жүргөнүн эске алуу менен.

2. Айыл чарба жерлеринин Мамлекеттик фондунун жерлерин берүү боюнча ведомстволор аралык комиссиянын курамы жана чечимдерди кабыл алуу тартиби

11. Ведомстволор аралык комиссиянын (мындан ары - Комиссия) курамына төмөнкүлөр кирет::

- райондук мамлекеттик администрациянын биринчи орун басары;

- тиешелүү райондук агрардык өнүктүрүү башкармалыгынын башчысы;

- суу ресурстарын, жер ресурстарын коргоо жана пайдаланууну контролдоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүмүнүн башчылары, Кыргыз Республикасынын Айыл чарба министрлигине караштуу Айыл чарба өсүмдүктөрүн экспертизалоо боюнча департаменттин өкүлү, Кыргыз Республикасынын Айыл чарба министрлигинин райондук агрардык өнүктүрүү башкармалыгынын адиси-Комиссиянын катчысы;

- Комиссия жерлердин жайгашкан жери боюнча: айыл өкмөтүнүн жана жергиликтүү кеңештердин башчылары, райондук маанидеги мэриянын жана шаардык кеңештердин башчылары, жаштардын өкүлү.

12. Комиссиянын төрагасы болуп райондук мамлекеттик администрациянын биринчи орун басары эсептелет.

Кыргыз Республикасынын Айыл чарба министрлигинин райондук агрардык өнүктүрүү башкармалыгынын башчысы - Комиссиянын орун басары болуп саналат.

13. Комиссиянын курамы 9 мүчөдөн турат.

Комиссия жыйынга райондук комиссиянын мүчөлөрүнүн жалпы санынын үчтөн экисинен кем эмеси катышканда, чечим кабыл алууга укуктуу. Добуштар тең болгон учурда Комиссиянын төрагасынын добушу чечүүчү болуп саналат.

14. Мамлекеттик фонддун жерлерин алуу үчүн негиз болуп айыл чарба кооперативдеринин, үрөн жана асыл тукум чарбалардын арызы эсептелет.

15. Мамлекеттик Фонддун жерлери облустук жана республикалык маанидеги шаарлардын аймагында жайгашкан учурда шаар мэринин биринчи орун басары ведомстволор аралык комиссиянын төрагасы болуп саналат.

Облустук жана республикалык маанидеги шаарлардын аймактарында жайгашкан Мамлекеттик фонддун жерлерин берүү боюнча Комиссияны кароонун жол-жобосу жана курамы ушул Тартипти эске алуу менен жүзөгө ашырылат

16. Облустук жана республикалык маанидеги шаарлардын аймагында жайгашкан Мамлекеттик фонддун жерлерин берүү жөнүндө келишим шаардын мэриясынын башчысы тарабынан түзүлөт.

III. Айыл чарба жерлеринин Мамлекеттик фондунун жерлерин берүүнүн жол-жобосу

17. Кыргыз Республикасынын Айыл чарба министрлигинин райондук агрардык өнүктүрүү башкармалыгы (мындан ары - райондук агрардык өнүктүрүү башкармалыгы) жалпыга маалымдоо каражаттарында, гезиттерде жана жергиликтүү мамлекеттик администрациялардын, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын веб-сайттарында коомдук кабарлоону жайгаштырууга милдеттүү, ошондой эле айыл чарба жерлеринин Мамлекеттик фондунун жерлерин берүү жөнүндө табыштама кабыл алынган күндөн 10 күн мурун жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын имараттарында жайгашкан атайын маалыматтык бурчтарына (такта, стенд) жайгаштырылат.

Мамлекеттик фонддун жерлери облустук жана республикалык маанидеги шаарлардын аймагында жайгашканда коомдук билдирүүнү шаардын мэриясы жайгаштырат.

18. Билдирүүдө төмөнкү параметрлер көрсөтүлөт:

- коюлуп жаткан участоктун чектери;

- кадастрдык маалымат;

- жер участогунун жайгашкан жери (контурдун аталышы);

- участоктун аянты жана гектардагы жерлердин курамы;

- ушул жылы айдала турган айыл чарба өсүмдүктөрүнүн ордунда мурунку жылы айдалган өсүмдүктөрдүн жайгашуусу боюнча маалымат;

- ижаранын башталган күнү;

- жерди максаттуу пайдалануу, мында өсүмдүк өстүрүү үчүн азык-түлүк коопсуздугунун артыкчылыктарын эске алуу менен негизги максаттуу өсүмдүктөр көрсөтүлөт;

- комиссиянын жыйынын өткөрүү датасы.

19. Айыл чарба жерлеринин Мамлекеттик фондунун жерлерин алуу үчүн үрөнчүлүк, асыл тукум чарбалары жана айыл чарба кооперативдери райондук агрардык өнүктүрүү башкармалыгына арыз беришет (ушул Тартиптин 2-тиркемеси).

20. Арызга төмөнкүлөр тиркелет::

- арыз ээсинин-жеке жактын ким экендигин тастыктаган документтердин көчүрмөлөрү же юридикалык жакты каттоо жөнүндө күбөлүктүн көчүрмөсү;

- берилген жерлерге тиешелүү графикти тиркөө менен болжолдонгон салымдардын суммасын белгилеген инвестициялык долбоор;

- берилген жерлерге которуштуруп айдоонун планы;

- берилген жерлерде айыл чарба ишин ишке ашыруунун жаңы технологияларын (тамчылатып сугаруу, айыл чарба ишин жүргүзүүнү механизациялоо ж.б.) пайдалануу жөнүндө маалымат;

- пайдаланылып жаткан жер участоктору болгон учурдагы маалымат (кадастрдык маалымат, укук белгилөөчү жана укук ырастоочу документтер);

- ыйгарым укуктуу мамлекеттик статистика органдарынан, салык кызматынан жана социалдык фонддон карыздардын жоктугу жөнүндө маалымкат жана акыркы үч жылдагы үзгүлтүксүз иш-аракеттер жөнүндө маалымат;

- айыл чарба продукциясын өндүрүү жана сатуу үчүн материалдык-техникалык база жөнүндө маалымат;

- айыл чарба кооперативдерин кошпогондо, үрөн же асыл тукум чарбасынын тиешелүү статусунун болушу;

- зарыл кадрдык камсыздоо жөнүндө маалымат.

Асыл тукум чарбалары үчүн кошумча маалыматтар:

- асыл тукумду каттоо жөнүндө маалымат;

- жугуштуу жана курч жугуштуу оорулар боюнча чарбанын жыргалчылыгы жөнүндө ветеринардык маалымкат.

Үрөн чарбалары үчүн кошумча маалыматтар:

- жакынкы үч жылга ар бир айыл чарба маданияты боюнча үрөн өндүрүүнүн жана сатуунун көлөмүн, үрөн сатуунун болжолдуу булактарын эсептөө менен айдоо аянттарынын иш жүзүндөгү түзүмү жөнүндө маалымат;

21. Райондук агрардык өнүктүрүү башкармалыгы коомчулукка маалымдоонун жыйынтыгы боюнча 3 жумушчу күндүн ичинде мамлекеттик фонддун жерлерин алууга түшкөн декларацияларды ведомстволор аралык комиссиянын кароосуна жиберет.

Комиссия арыз келип түшкөн учурдан тартып 10 күндүн ичинде төмөндөгү корутундулардын бирин кабыл алат:

- оң корутунду;

- терс корутунду.

Комиссия оң корутунду берген учурда райондук агрардык өнүктүрүү башкармалыгы аталган корутунду чыгарылган күндөн тартып үч жумушчу күндүн ичинде айыл чарба чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган бекиткен реестр журналына милдеттүү түрдө киргизүү менен мамлекеттик фонддун жерлерин берүү жөнүндө келишимин түзөт. Комиссия бардык катталган арыздарды карап чыгат. Берилген документтер толук эмес болгон учурда арыз ведомстволор аралык комиссиянын жыйынынын протоколунда көрсөтүү менен четке кагылат.

22. Берилген өтүнмөлөрдү баалоо 5 критерий боюнча жүзөгө ашырылат, алардын ар бири боюнча ушул Тартиптин 3-тиркемесине ылайык 0дөн 5ке чейинки баа берилет.

Тандоо критерийлери:

1) берилген жерлерге которуштуруп айдоо планы;

2) берилген жерлерде айыл чарба ишин ишке ашыруунун жаңы технологияларын пайдалануу (тамчылатып сугаруу, айыл чарба ишин жүргүзүүнү механизациялоо ж.б.);

3) өндүрүлгөн продукциянын конкреттүү көрсөткүчтөрү менен айыл чарба чөйрөсүндө иш тажрыйбасы;

4) Мамлекеттик фонддун пайдаланууга берилген жерлерин натыйжалуу пайдалануу үчүн материалдык техникалык жабдуунун болушу;

5) айыл чарба өсүмдүктөрүн өстүрүү технологияларын сактоого мүмкүндүк берген кадрдык камсыздоонун болушу.

Экономикалык жактан жагымдуу жерлер үчүн жогоруда көрсөтүлгөн тандоо критерийлеринен тышкары төмөнкү формула боюнча жүргүзүлөт:

ЭК = (S+Кт+Ку) треп 0,3 кайда,

ЭК - артыкчылыктуу айыл чарба субъекттеринин көрсөткүчү, жыйынтыктоочу баа: 50 га чейин колдонулган аянт формуланын жыйынтыктарынын суммасы 10дон жогору болууга тийиш; 100 га чейин колдонулган аянт формуланын жыйынтыктарынын суммасы 20 көрсөткүчүнөн жогору болууга тийиш; 100 гектардан жогору колдонулган аянт формуланын жыйынтыктарынын суммасы 30дан жогору көрсөткүчкө барабар болушу керек; S - колдонулган жер аянты; Кт - колдонулган технологиянын катышына барабар: 1 - технологиянын жоктугу; 5 - бир гана чөйрөдө технологиялардын болушу (мисалы: тамчылатып сугаруу, механикалык технологиялардын жоктугу - комбайндар ж. б.); 10 - бардык керектүү технологиялардын болушу. Ку - табигый климаттык жана айыл чарба өсүмдүктөрүнүн түрлөрүн эске алуу менен пайдаланылчу жерлердеги түшүмдүүлүк көрсөткүчтөрүнүн 1 гектарга: 1 - төмөн көрсөткүч; 5 - орточо көрсөткүч; 10 - жогорку көрсөткүч. 0,3 - туруктуу чоңдук. (Баалоо мисалдары: ЭК = (20 + 10 + 10) × 0,3 = 12).

23. Комиссиянын ар бир мүчөсү ар бир табыштама үчүн жеке баалоо барагындагы бардык өтүнмөлөргө өз алдынча баа берет.

24. Баллдардын суммасы Комиссиянын ар бир мүчөсү тарабынан лот боюнча бардык баалар жана упайлар коюлгандан кийин эсептелет. Зарыл болгон учурда Комиссиянын мүчөсү өтүнмөгө карата комментарийди көрсөтүүгө укуктуу.

25. Жооптуу катчы ар бир табыштама боюнча баллдардын жыйынтык суммасын ар бир баалоо барагынын баллдарынын суммасынын негизинде, ар бир өтүнмөнүн бардык баллдарынын суммасын кошуу жолу менен эсептейт.

26. Баалоонун жыйынтыгы боюнча жооптуу катчы берилген билдирмелерди эң чоңунан кичинесине чейинки баллдардын акыркы суммасына жараша бөлүштүрөт. Комиссиянын кароосуна рейтингге ылайык баллдардын жыйынтыктоочу суммасын көрсөтүү менен бардык билдирмелер чыгарылат.

27. Мамлекеттик фонддун жерлерин алууга упайлардын эң көп жыйынтык суммасын алган табыштама жеңүүчү деп жарыяланат.

28. Эгерде эки же андан көп табыштама баллдардын бирдей жыйынтык суммасын алса, Комиссиянын мүчөлөрү мындай өтүнмөлөрдү баалоодо, критерийлердин талаптарына жараша ачык добуш беришет. Чечим жөнөкөй көпчүлүк добуш менен кабыл алынат. Комиссия тарабынан чечим кабыл алынганда, Комиссиянын мүчөлөрүнүн "макул" жана "каршы" добуштары бирдей болгон учурда, Комиссиянын төрагасынын (жыйынга төрагалык кылуучунун) добушу чечүүчү болуп саналат.

29. Комиссиянын отурумунун жыйынтыгы боюнча Комиссиянын жооптуу катчысы ар бир өтүнмө боюнча протокол түзөт. Протоколдо түзүлгөн күнү жана өткөрүлгөн жери, протоколдун натыйжалуу бөлүгүн караган Комиссиянын курамы жазылат. Өтүнмөлөр баллдардын жыйынтык суммасына жана критерийдин талааларына жооп берүүсү боюнча эң мыктысына ылайык көрсөтүлөт. Корутундуга төрагалык кылуучу жана жыйынга катышкан Комиссиянын бардык мүчөлөрү кол коюшат.

30. Кабыл алынган чечим менен макул болбогон учурда Комиссиянын мүчөсү өзгөчө пикирин жазуу жүзүндө баяндоого укуктуу, ал протоколго тиркелет.

31. Кызыктар тараптар Комиссиянын корутундусунун көчүрмөсүн ал кабыл алынгандан кийин он күндүн ичинде алууга укуктуу.

Чечим кабыл алгандыгы үчүн Комиссиянын мүчөлөрү жеке жоопкерчилик тартышат.

IV. Мамлекеттик фонддун жерлерин берүү жөнүндө келишим түзүү

32. Комиссия тарабынан арыздарды кароонун жана жеңүүчүнү аныктоонун натыйжалары боюнча райондук агрардык өнүктүрүү башкармалыгы ушул Тартиптин 1-тиркемесине ылайык айыл чарба чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган бекиткен реестр журналына милдеттүү түрдө киргизүү менен мамлекеттик фонддун жерлерин берүү жөнүндө келишимди үч жумушчу күндүн ичинде түзөт.

33. Ижара келишими Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык кыймылсыз мүлккө укуктарды каттоо боюнча ыйгарым укуктуу органда милдеттүү түрдө катталууга тийиш.

34. Ижара келишими төмөнкүлөрдү камтыйт:

- максаттуу пайдалануу;

- пайдалануу мөөнөтү;

- келишим тараптарынын укуктары жана милдеттери;

- берилген жерлердин продуктуулугун жогорулатууга инвестициялык салым;

- жерди пайдалануу үчүн ижара акысы;

- форс-мажор жагдайлары;

- жаратылыш-климаттык шарттарды эске алуу менен айдоонун болжолдуу түрлөрү;

- мыйзамдарга карама-каршы келбеген башка милдеттенмелер.

V. Мамлекеттик фонддун жерлерин берүү жөнүндө келишимди бир тараптуу тартипте бузуу

35. Ушул Тартиптин бөлүмүндө көрсөтүлгөн үрөнчүлүк, асыл тукум чарбалары жана айыл чарба кооперативдери жана башка жактар менен бир тараптуу тартипте келишимди бузуу төмөнкү негиздер боюнча жүргүзүлөт:

- жер участогун максатсыз пайдаланууда;

- мамлекеттик фонддун жерлерин берүү жөнүндө келишимдин талаптарын сактабаган учурда;

- ижара акысын төлөбөгөндө;

- субижарага берүүдө;

- асыл тукум жана үрөн чарбанын статусун жокко чыгарууда;

- айыл чарба кооперативинин юридикалык жак тууралуу күбөлүгүн жокко чыгарганда.

VII. Талаштарды чечүү

36. Жер участогун берүү, пайдалануу же келишимди бузуудан келип чыккан талаштар тиешелүү райондук агрардык өнүктүрүү башкармалыгынын комиссиясы тарабынан чечилет.

37. Жер талашын чечүү боюнча комиссиянын чечими менен макул болбогон учурда бул маселе сотто каралат.

Тиркеме 1

Айыл чарба жерлеринин мамлекеттик фондунун жерлерин ижарага берүүнүн ТИПТҮҮ КЕЛИШИМИ

_____ жылдын "_______" ____________

_______________________ айылы (шаары)

(датасы)

Биз, ______________________________________________________________________________

(фамилиясы, аты, атасынын аты РАӨБ, шаардык мэрия)

_______________________________________________________________________ мындан ары "Ижарага берүүчү" деп аталат, бир жагынан, жана _______________________________________

(жеке жактын фамилиясы, аты, атасынын аты,

__________________________________________________________________________________

жер участогун ижарага алган юридикалык жактын аты)

экинчи жагынан мындан ары "Ижарага алуучу" деп аталат, бул Келишим төмөнкүлөр боюнча түзүлөт:

1. Келишимдин предмети

Ижарага берүүчү ____________ га жерди ижарачыга, анын ичинде жердин түрлөрү боюнча, тиркелген экспликацияга ылайык _____________ (жер участогун пайдалануунун түрү көрсөтүлөт) _____________________________________ жылга чейин ушул келишимге тиркелген планда (картада) 1:____________________ масштабда көрсөтүлгөн чектерде ижарага берилет.

2. Ижара акысы

2.1. Ушул Келишимдин 1-пунктунда көрсөтүлгөн жер участогун пайдалангандыгы үчүн ижарачы ижарага берүүчүгө жыл сайын (же башка макулдашылган мөөнөттө) графикке ылайык ___ сом өлчөмүндө ижара акысын төлөп берүүгө милдеттенет.

2.2. Ижара акысын төлөө боюнча милдеттенмелер бузулганда, ижарачы кечиктирилген ар бир күн үчүн өз мөөнөтүндө эсептелбеген сумманын 0,5 пайызы өлчөмүндө айып пул төлөйт.

2.3. Ижара акысынын өлчөмү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган учурларда өзгөртүлүүгө тийиш, бирок жылына бир жолудан көп эмес.

3. Ижарачынын укуктары жана милдеттери

3.1. Ижарачы укуктуу:

- ижарага алынган жер участогунда өз алдынча чарба жүргүзүүгө;

- өз каражаттарынын эсебинен ижарага алынган жер участогунун асылдуулугун жана абалын жакшыртуу боюнча мелиоративдик жана башка иштерди жүргүзүүгө;

- ижарага алынган жер участокторун мамлекеттик же коомдук муктаждыктар үчүн алып койгон учурда кыртыштын асылдуулугун жогорулатууга жана жоготуулардын ордун толтурууга, анын ичинде алынбай калган пайданын ордун толтурууга жумшалган чыгымдардын компенсациясын алууга;

- ижарага алынган жер участогунда болгон жалпы таралган пайдалуу кендерди чарбанын муктаждыктары үчүн белгиленген тартипте пайдаланууга;

-ижарага алынган жер участогунда белгиленген тартипте сугат, кургатуу, маданий-техникалык жана башка мелиорациялык иштерди жүргүзүүгө;

- Айыл чарба жерлеринин мамлекеттик фондунун жер участогун ижаралоо укугун салым катары киргизүүгө.

3.2. Ижарачы милдеттүү:

- ижарага алынган жер участогун максаттуу багытына ылайык натыйжалуу пайдаланууга;

- өзүнүн чарбалык ишинин натыйжасында Ижарага алынган жер участогунда жана ага чектеш аймактарда экологиялык абалдын начарлашына жол бербөөгө;

- ижарага алынган жер участогунда жерлерди сарамжалдуу пайдалануу жана коргоо, өндүрүштүн жаратылышты коргоо технологиялары, топурактарды эрозиядан, туздануудан, суу каптоодон, саздан, булгануудан жана башкалардан коргоо боюнча иш-чаралардын комплексин ишке ашырсын;

- башка жер пайдалануучулардын жана жаратылышты пайдалануучулардын укуктарын, ошондой эле суу, токой жана башка жаратылыш объекттерин пайдалануу тартибин бузбоого;

- Ижарага берүүчүгө, чектеш жерди пайдалануучуларга жоготуулардын, анын ичинде алынбай калган пайданын ордун өзүнүн чарбалык ишинин натыйжасында жердин сапатынын жана экологиялык кырдаалдын начарлашына байланыштуу толук көлөмдө толтурууга;

- Ижарага берүүчүгө, жерлерди пайдаланууну жана коргоону мамлекеттик контролдоо органдарына участокко эркин жетүүнү камсыз кылууга;

- жер участогун пайдалануу үчүн ижара акысын жана башка төлөмдөрдү өз убагында төлөөгө;

- келишим аяктагандан кийин жер участогун ижарага берүүчүгө келишим күчүнө кирген учурдан кем эмес абалда кайтарып берүүгө.

4. Ижарачынын укуктары жана милдеттери

4.1. Ижарага берүүчү укуктуу:

- ижарачынын жерлерди пайдалануусуна жана корголушуна контролдукту жүзөгө ашырууга;

- жер участогунда курулган мелиоративдик, рекультивацияланган, жакшыртылган жерлерди, коргоочу токой көчөттөрүн, эрозияга каршы жана башка объекттерди пайдаланууга кабыл алууга катышууга;

- ижарачынын чарбалык ишинин натыйжасында жердин сапатынын жана экологиялык кырдаалдын начарлашынан улам келтирилген чыгымдардын ордун толтурууга;

- колдонуудагы мыйзамдар өзгөргөн учурда келишимге ижарачы менен макулдашуу боюнча зарыл өзгөртүүлөрдү жана тактоолорду киргизүүгө;

- жер, жаратылышты коргоо мыйзамдарын жана ушул Келишимдин шарттарын бузуу менен Ижарачы жүргүзгөн иштерди токтотууга.

4.2. Ижарага берүүчү милдеттүү:

- жер участогун ижарачыга келишим катталган учурдан тартып ___ мөөнөттө жана анын арналышына жана келишимдин шарттарына ылайык абалда өткөрүп берүүгө;

- ижарачынын өз алдынча чарбачылыгы үчүн зарыл шарттарды түзүүгө жана жер участогун натыйжалуу пайдаланууга тоскоолдук кылбоого;

- Айыл чарба жерлеринин мамлекеттик фондунун жерлеринин абалына контроль жүргүзүүгө;

- эгерде келишимдин шарттарына карама-каршы келбесе, ижарачынын чарбалык ишине кийлигишпөөгө;

- Ижарачы каза болгон учурда ижара мөөнөтү аяктаганга чейин анын мураскорлорунун бири менен алардын арызы боюнча ижара келишимин кайра түзүүгө;

- ижаранын мөөнөтү бүткөндөн кийин ижарачынын жерлерди өздөштүрүүгө жана айыл чарба жерлеринин мамлекеттик фондунун жерлеринин абалын жакшыртууга кеткен чыгымдарын толугу менен же жарым-жартылай төлөп берүүгө.

5. Өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү, ошондой эле келишимди бузуу тартиби.

Жер участогун ижаралоо келишими ижарачы тарабынан төмөндөгү бузуулар жөнүндө жазуу жүзүндө эскертүү берилгенден кийин 30 күндүк мөөнөттө четтетилбеген учурда бир тараптуу тартипте бузулушу мүмкүн:

а) ижара келишиминин шарттарын олуттуу бузуу менен жер участогун пайдалануу;

б) жерди максатсыз пайдалануу;

в) жер участогун кыртыштын асылдуулук катмарынын бузулушуна, экологиялык кырдаалдын начарлашына алып келүүчү ыкмалар менен пайдалануу;

г) ижара акысын келишимде белгиленген мөөнөттө төлөбөсө;

д) кыртыштын асылдуулугун Олуттуу начарлатуу;

е) ижарачы келишимдин шарттарын аткарбаса;

ж) конкурстун шарттарына ылайык жер участогун жакшыртуу боюнча милдеттенмелерди аткарбоо;

з) тараптар ижара акысынын өлчөмүн индекстөө жөнүндө макулдашууга жетише албаса;

и) асыл тукум, үрөн чарбасынын статусун жана айыл чарба кооперативинин юридикалык жактын күбөлүгүн жокко чыгарууда.

к) субижарага берүүдө;

л) ижарачы азык-түлүк буудай данын өстүрүү үчүн жердин 1/3 бөлүгүн пайдалануу боюнча милдеттенмелерди аткарбаса.

Бул келишим Талаа айыл чарба иштери башталганга чейин же аяктагандан кийин бузулушу мүмкүн.

6. Тараптардын Жоопкерчилиги

Тараптардын ар бири ушул Келишимдин шарттарын бузгандыгы үчүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жоопкерчилик тартат.

7. Талаш-тартыштарды чечүү тартиби

7.1. Ушул Келишим боюнча келип чыгышы мүмкүн болгон бардык талаш-тартыштарды тараптар сүйлөшүү жолу менен чечүүгө аракет кылышат.

7.2. Башка шарттар ____________________________________________.

7.3. Келишим бирдей юридикалык күчкө ээ болгон үч нускада түзүлдү. Бир нускасы Ижарага берүүчүдө, экинчиси Ижарачыда калат, үчүнчүсү кыймылсыз мүлккө укуктарды каттоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жергиликтүү органына берилет.

7.4. Тараптардын юридикалык даректери жана банк реквизиттери:

Ижарага берүүчү

Ижарачы

__________________________________________

__________________________________________

__________________________________________

__________________________________________

__________________________________________

__________________________________________

Колу:

Ижарага берүүчү

Ижарачы

__________________________________________

__________________________________________

(колу)

(колу)

М.П.

М.П.

Келишим катталды ___________________________________ районунда "___" __________________ 20___ жыл.

Каттоо номер ___________________________________________

М.П.

Тиркеме 2

РАӨБ башчысына ________________________

Кимден: ____________________________________

(ижарачынын фамилиясы, аты жана атасынын аты)

_________________________________________

(паспорт маалыматтары: сериясы, номери,

_________________________________________

качан жана ким тарабынан берилген/

_________________________________________

_________________________________________

_________________________________________

юридикалык жактын аталышы (бар болсо),

________________________________________

юридикалык адрес)

АРЫЗ

__________________________. үчүн айыл чарба жерлеринин мамлекеттик фондунун жер участогун ижарага алууга катышууга уруксат берүүңүздү өтүнөм. Тиркелүүчү документтердин тизмеси:

1) _______________________________________________________________

2) _______________________________________________________________

3) _______________________________________________________________

4) _______________________________________________________________

Арыз ээсинин колу ________________________________________________

(аты-жөнү жана фамилиясы)

"___" _______________ ____ г. Өтүнмөнү каттоонун датасы жана номери "___" ________ ____ г. № ______ __________________________________________________________________ (арызды кабыл алган адамдын кызматы, инициалдары жана фамилиясы, колу)

Тиркеме 3

Айыл чарба жерлеринин мамлекеттик фондусунан жерлерди алуу үчүн субъекттерди тандоо критерийлеринин классификациясы

№ п/п

Субъектин аталышы

Которушутуруп айдоо планы

Жаңы технологиялар

Иш тажрыйбасы

Материалдык-техникалык жабдуунун камсыздалышы

Кадрлардын камсыздалышы

Упайлардын суммасы

0дөн 5ке чейин упайлар

____________________________________________________________________________________ (Тандоо критерийлеринин классификациясын толтурган комиссиянын мүчөсүнүн кызматы, ____________________________________________________________________________________

инициалдары жана фамилиясы, датасы, колу)

з Республикасынын Айыл чарба министрлигинин 2022-жылдын 19-сентябрындагы № 329-ни буйругуна ылайык)

Кыргыз Республикасынын Айыл чарба министрлигинин 2022-жылдын “_” __________ №________ буйругу менен бекитилген