12-берене. ЭКБны пайдаланууга түрткү берүүнүн экономикалык жана уюштуруу-укуктук механизмдери

ЭКБны пайдалануу менен иштелип чыгуучу электр жана жылуулук энергиясынын өндүрүүчүлөрү, жана мындай энергиянын керектөөчүлөрү төмөнкүдөй преференцияларга ээ:

1) ЭКБнын негизинде иштеген техникалык каражаттарды жана түзүлүштөрдү өндүрүүчү же кайра жабдуучу жеке жана юридикалык жактар үчүн преференциялар берилет;

2) ЭКБны пайдалануу менен иштелип чыгуучу электр жана жылуулук энергиясынын өндүрүүчүлөрү үчүн салык жана бажы мыйзамдарында каралган салык жана бажы жеңилдиктери;

3) ЭКБны пайдалануу менен иштелип чыгуучу, орнотмолордун менчик ээси тарабынан жеке муктаждыктарына керектелбеген жана башка керектөөчүлөргө келишимдик негизде сатылбаган бардык электр энергиясы, ЭКБны пайдалануу менен ушул орнотмо электр энергетикалык компаниясынын кайсы түйүнүнө кошулганына карабастан, ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан аныкталган, тиешелүү электр энергиясын берүү келишимин түзгөн электр энергетикалык компаниясы тарабынан сатып алынууга тийиш;

4) газ өткөрүүчү жана жылуулук түйүндөрүнүн стандарттарына жана талаптарына шайкеш келүүчү газ жана газ түрүндөгү кайра жаңылануучу отун, газ өткөрүүчү жана жылуулук түйүндөрү менен иштеген уюмдардын тутумуна кошулууга тийиш;

5) улуттук стандартка шайкеш келген суюк биологиялык отун уюмдарга отун сатуу тутумуна киргизилүүгө тийиш;

6) ЭКБны пайдалануу менен иштелип чыккан электр энергиясын жеткирүү жана төлөө жеңилдик берилген мезгилдин колдонуу мөөнөтүндө түзүлгөн электр энергиясын жеткирүү келишимине ылайык артыкчылыктуу тартипте жүзөгө ашырылат. Электр энергиясын берүү келишиминин типтүү формасы Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан бекитилет.;

7) жеңилдетилген мезгилдин колдонуу мөөнөтүнүн ичинде ЭКБны пайдалануу менен орнотмолор иштеп чыгуучу электр энергиясына тарифтин чектик деңгээли Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан аныкталуучу электр энергиясына болгон тарифтик саясатка ылайык белгиленет.

Инвестициялык макулдашуунун жана (же) мамлекеттик-жеке өнөктөштүк жөнүндө макулдашуунун алкагында жеңилдетилген мезгилдин колдонуу мөөнөтүнүн ичинде чектик тариф чет өлкөлүк валютада белгилениши мүмкүн;

8) (КР 2023-жылдын 9-августундагы № 174 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

9) өндүрүүчүнүн жана өзүнүн керектөөчүсүнүн ортосунда ЭКБны пайдалануу менен иштелип чыгуучу электр энергиясын сатууга тарифтер келишимдик негизде белгиленет;

10) өз муктаждыктары үчүн ЭКБны пайдалануу менен иштелип чыгуучу электр энергиясына тарифтер белгиленбейт;

101) ЭКБ субъекттери үчүн жеңилдетилген мезгилдин колдонуу мөөнөтүнүн ичинде электр энергиясына тариф өткөн жылда акыркы керектөөчүлөр үчүн орточо коюлган тарифтин деңгээлинде белгиленет, бирок ушул берененин 7-пунктунда аныкталган тарифти жана аукциондун же сынактын жыйынтыгы боюнча аныкталган тарифтерди кошпогондо, тарифтин чектик деңгээлинен ашпайт. Аукционду же сынакты өткөрүү тартиби Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан аныкталат;

102) микрогенерация субъекттери иштеп чыгуучу электр энергиясына тариф өткөн жылда калк үчүн орточо белгиленген тарифтин деңгээлинде белгиленет;

11) ЭКБны пайдалануу менен иштелип чыгуучу электр энергиясын сатып алууга электр энергетикалык компаниялардын кошумча чыгымдарынын компенсациясы акыркы керектөөчүлөр үчүн электр энергиясына орто мөөнөттүү тарифтик саясатты киргизүүдө эске алынат, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан аныкталуучу ыйгарым укуктуу мекеменин каражаттарынын эсебинен жабылат;

12) электр энергетикалык компаниянын түйүнүнө кошулган жерине чейин электр берүү линияларын курууга кеткен бардык чыгымдарды ЭКБны колдонуу менен орнотмонун ээси тартат;

13) электр энергетикалык компаниялардын балансында турган, иштеп жаткан электр жана жылуулук тармактарын кеңейтүү жана реконструкциялоо учурунда ЭКБны пайдалануучу объекттерди туташтыруу үчүн материалдарды сатып алуу, энергетикалык жабдууларды орнотуу жана оңдоо боюнча чыгымдар, ошондой эле алардын баланстык таандыктыгы өзүнчө келишим менен аныкталат;

14) бардык электр энергетикалык компаниялар белгиленген стандарттарга жооп берген шартта, алар иштеп чыккан электр энергиясын түйүндөргө берүү үчүн ЭКБны пайдалануу менен электр энергиясын өндүрүүчүлөрдүн өз түйүндөрүнө басмырлоосуз жеткиликтүүлүктү камсыз кылууга тийиш;

15) ЭКБны пайдалануучу орнотмону туташтыруу архитектура-курулуш иши чөйрөсүндөгү аткаруу бийлигинин органынын функцияларын жүзөгө ашыруучу ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын суроо-талабы боюнча энергетикалык компания тарабынан берилген техникалык шарттардын негизинде жүргүзүлүшү керек;

16) улуттук электр тармактары жана бөлүштүрүүчү ишканалар техникалык мүмкүнчүлүк болгондо ЭКБны пайдалануу менен иштелип чыккан электр энергиясын өндүрүүчүлөрдөн керектөөчүлөргө чейин тоскоолдуксуз берүүнү камсыз кылат;

17) Кыргыз Республикасынын бирдиктүү электр энергетика тутумунун электр түйүндөрүнө электр энергиясын берүү - керектөө боюнча диспетчердик графиктерди түзүүдө ЭКБны пайдалануучу объекттерден жеткирүү аларга артыкчылыктуу тартипте киргизилет;

18) ЭКБ субъекттери үчүн белгиленген жеңилдетилген мезгилдин колдонуу мөөнөтү аяктагандан кийин электр энергиясына тариф отун-энергетикалык комплексти жөнгө салуу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети же ыйгарым укуктарды берүүнүн алкагында ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан бекитилген ЭКБ үчүн электр энергиясына тарифти аныктоонун белгиленген тартибине ылайык жекече белгиленет;

19) (КР 2026-жылдын 3-апрелиндеги № 38 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

20) ЭКБ субъекттери тарабынан иштелип чыккан электр энергиясы, ушул Мыйзамдын 6-беренесинин 16-пунктунда көрсөтүлгөн учурларды кошпогондо, аны бир айдан ашык бир мезгилде иштеп чыкканда жана керектегенде топтолууга, сакталууга, өз ара алмашылууга жана кайтарылууга тийиш эмес;

21) ЭКБ субъекти электр энергиясын сатуудан түшкөн каражаттын 1 пайызын ЭКБнын объекти аймагында жайгашкан жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын бюджетине которот.

(Кыргыз Республикасынын 2023-жылдын 9-августундагы № 174, 2024-жылдын 13-сентябрындагы № 164, 2026-жылдын 3-апрелиндеги № 38 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)