224-берене. Негизги каражаттардын, материалдык эмес активдердин жана товардык-материалдык запастардын наркы

1. Негизги каражаттардын баштапкы наркына төмөнкүлөр кирет: аларды сатып алууга кеткен иш жүзүндөгү сарптоолор, анын ичинде жеке пайдалануу үчүн негизги каражаттарды сатып алуу жана өндүрүү менен байланышкан пайыздык чыгымдар; аларды даярдоого, монтаждоого, орнотууга кеткен жана пайдалануу үчүн жарамдуу абалга жеткирүүгө кеткен чыгымдар; салык төлөөчү ушул Кодекске ылайык эсептен чыгарууга укуктуу болгон чыгымдардын курамында эсепке алынуучу салыктардын суммасын кошпогондо, бажы алымдары жана жыйымдар, эсепке алынууга тийиш КНС кошпогондо салыктар, негизги каражаттарды ташууда аларды камсыздандыруу боюнча чыгымдар, алардын наркын көбөйтүүчү башка сарптоолор.

2. Негизги каражаттардын наркы тиешелүү объекттерди реконструкциялоо, кеңейтүү, модернизациялоо, техникалык кайра жабдуу, жарым-жартылай жоюу учурларында өзгөртүлөт.

3. Уюм тарабынан негизги каражаттар уставдык фондго салым катары, ошондой эле ыкчам башкарууга, чарба жүргүзүүгө алынганда, ушул каражаттардын баштапкы наркы болуп өткөрүп берүүчү тараптын бухгалтердик эсебинде чагылдырылган нарктан төмөн эмес, бирок бул негизги каражаттардын рыноктук наркынан жогору эмес нарк саналат.

Негизги каражаттар акысыз алынган учурда баштапкы нарк аталган каражаттарды кабыл алып өткөрүү актысынын маалыматтары менен аныкталат, бирок алардын баланстык наркынан төмөн болбойт.

4. Баланстык нарк нөлгө барабар деп төмөнкүдөй учурларда кабыл алынат:

1) ушул Кодекстин 213-беренесинин 1-бөлүгүнүн 2-4-пункттарында көрсөтүлгөн акысыз берилген объекттерди алууда;

2) коммерциялык эмес уюмдардын мүлктү төмөнкүдөй түрлөрдө алууда:

а) мүчөлүк жана кирүү төгүмдөрү;

б) гуманитардык жардам жана грант;

в) акысыз негизде алынган активдер.

5. Материалдык эмес активдердин баштапкы наркына аларды сатып алууга жана/же түзүүгө кеткен чыгымдар, анын ичинде пайыздык чыгымдар жана аларды пайдаланууга жарактуу абалга жеткирүү боюнча чыгымдар киргизилет.

Уюштуруучулар тарабынан уюмдун уставдык фондуна аманаттардын эсебине киргизилген материалдык эмес активдердин наркы Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптарын сактоо менен тараптардын макулдашуусу боюнча аныкталат. Башка уюмдардан жана жеке жактардан сатылып алынган материалдык эмес активдердин наркы сатып алуу боюнча иш жүзүндө кеткен чыгымдарга жана ушул активдерди даяр абалга келтирүү боюнча чыгымдарга негизделип аныкталат. Уюмдун өзү тарабынан түзүлгөн материалдык эмес активдердин наркы аларды түзүүгө, даярдоого, анын ичинде товардык-материалдык запастарды сатып алуу боюнча чыгымдар, эмгек акыга кеткен чыгымдар, башка уюмдардын көрсөткөн кызматтарына кеткен чыгымдар, патенттерди, күбөлүктөрдү алууга байланыштуу алымдарды төлөө боюнча иш жүзүндөгү чыгымдардын суммасы катары аныкталат.

6. Негизги каражаттардын жана материалдык эмес активдердин наркы ушул Кодексте белгиленген тартипте жана шарттарда амортизациялык чегерүүлөрдү эсептөө аркылуу чыгарып салынууга тийиш.

7. Товардык-материалдык запастардын наркы аларды сатып алуунун баасына негизденип аныкталат, ага ортомчу уюмдарга төлөнгөн комиссиялык сый акылар, алып келүүдөгү бажы алымдары жана жыйымдар, эсепке алынууга тийиш болгон КНСти кошпогондо, салыктар ташып келүүгө кеткен жана башка товардык материалдык баалуулуктарды сатып алууга байланыштуу башка чыгымдар киргизилет.

8. Негизги каражаттардын, материалдык эмес активдердин жана товардык-материалдык запастардын наркына эсепке алынууга тийиш эмес сатылып алынган материалдык ресурстар боюнча КНС киргизилет.

9. Салык төлөөчү атайын салык режиминен жалпы салык режимине, ошондой эле киреше салыгын төлөөдөн пайда салыгын төлөөгө өтүүдө, бухгалтердик эсеп жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык өтүү датасына карата эсептелген анын калдык наркы негизги каражаттын баштапкы наркы деп таанылат.

(Кыргыз Республикасынын 2023-жылдын 3-апрелиндеги № 78 Мыйзамынын редакциясына ылайык)