56-берене. Эксперт

1. Cотко чейинки өндүрүштүн же соттук териштирүүнүн жүрүшүндө келип чыккан маселелерди атайын илимий билимдерди пайдалануу менен чечүү жана анын негизинде корутунду берүү үчүн сот, тергөөчү, прокурор же алардын талабы боюнча эксперттик уюмдун жетекчиси тарабынан дайындалган, кылмыш-жаза сот өндүрүшүнө кызыкдар болбогон адам эксперт болуп саналат. Эксперт процесстин катышуучулары тарабынан сунушталган адамдардын ичинен дайындалышы мүмкүн.

2. Эксперт илим, техника, искусство, кол өнөрчүлүк жаатында коюлган маселелер боюнча корутунду берүү үчүн жетиштүү атайын билими болууга тийиш.

3. Адам иш боюнча укук маселелери боюнча эксперт катары дайындалышы же башкача түрдө өндүрүшкө тартылышы мүмкүн эмес.

4. Зарыл болгондо иш боюнча бир нече эксперт дайындалышы мүмкүн.

5. Экспертти чакыруу, экспертизаны дайындоо жана жүргүзүү ушул Кодексте каралган тартипте жүзөгө ашырылат.

6. Эксперт төмөнкүлөргө укуктуу:

1) экспертизанын предметине таандык иштин материалдары менен таанышууга;

2) салыштырмалуу изилдөө жана корутунду берүү үчүн зарыл болгон объекттерди жана үлгүлөрдү алууга;

3) корутунду берүү же башка эксперттердин катышуусу менен экспертиза жүргүзүү үчүн ага зарыл болгон кошумча материалдарды берүүнү талап кылууга;

4) эгерде коюлган маселелер анын атайын билимдеринин чегинен чыгып кетсе, корутунду берүүдөн баш тартууга;

5) тергөө аракеттерин жүргүзүүгө катышууга жана өзү жүргүзүп жаткан экспертизанын предметине тийиштүү суроолорду берүүгө;

6) экспертизанын предметине тийиштүү маселелер боюнча соттук териштирүүгө катышууга.

7. Эксперт төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) соттун, тергөөчүнүн, прокурордун чакыруусу боюнча келүүгө;

2) өзүнүн алдына коюлган маселелер боюнча объективдүү корутунду берүүгө;

3) сотко чейинки өндүрүштүн материалдарын ачык жарыялабоого;

4) тергөө аракеттерин жүргүзүүдө жана соттук отурумдун убагында тартипти сактоого.

8. Эксперт жүйөлүү себепсиз келбей койгондо, ага тартиптик жаза чарасы көрүлүшү мүмкүн.

9. Эксперт алдын ала билип туруп жалган корутунду берген учурда Кылмыш-жаза кодексинин 364-беренесине ылайык жоопкерчилик тартат.

10. Эксперт төмөнкүлөргө укуксуз:

1) экспертиза жүргүзүүгө байланыштуу маселелер боюнча процесстин катышуучулары менен сүйлөшүүлөрдү жүргүзүүгө;

2) эгерде соттун, тергөөчүнүн, прокурордун атайын уруксаты болбосо, берилген объекттерди толук же жарым-жартылай жок кылууга же болбосо алардын тышкы көрүнүшүн же негизги касиеттерин өзгөртүүгө алып келиши мүмкүн болгон изилдөөлөрдү жүргүзүүгө.