КР Жогорку Кеңешинин «Кыргыз Республикасынын жаныбарлар дүйнөсүн коргоо жөнүндө, „Жаныбарлар дүйнөсү жөнүндө“, „Курчап турган чөйрөнү коргоо жөнүндө“, „Кыргыз Республикасындагы биосфералык аймактар жөнүндө“, „Аңчылык жана мергенчилик чарбасы жөнүндө“ Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын аткарылышы тууралуу» токтому

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ЖОГОРКУ КЕҢЕШИ ТОКТОМ 2019-жылдын 26-июну № 3159-VI Кыргыз Республикасынын жаныбарлар дүйнөсүн коргоо жөнүндө, "Жаныбарлар дүйнөсү жөнүндө", "Курчап турган чөйрөнү коргоо жөнүндө", "Кыргыз Республикасындагы биосфералык аймактар жөнүндө", "Аңчылык жана мергенчилик чарбасы жөнүндө" Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын аткарылышы тууралуу Жапайы жаныбарларды сактоо жана көбөйтүү, республикада кайталангыс жаратылыш комплекстеринин андан ары деградациясын болтурбоо боюнча иштерди күчөтүүгө зарыл болгон экотутумду жана биологиялык ар түрдүүлүктү сактоо, жаратылыш-корук фондун коргоо максатында, ошондой эле Кыргыз Республикасында жашыл экономикага өтүү боюнча Жогорку Кеңештин Коомдук кеңешинин төрагасы Э.Байбакпаевди, ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдардын өкүлдөрүн, көз карандысыз эксперттерди, экологдорду угуп, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши ТОКТОМ КЫЛАТ:

1. Кыргыз Республикасынын Өкмөтү:

- "Жаныбарлар дүйнөсү жөнүндө", "Курчап турган чөйрөнү коргоо жөнүндө", "Кыргыз Республикасындагы биосфералык аймактар жөнүндө" жана "Өзгөчө корголуучу жаратылыш аймактары жөнүндө" Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын, ошондой эле тиешелүү мыйзам актыларынын аткарылышын мамлекеттик контролдоону жана көзөмөлдөөнү күчөтүү боюнча чараларды көрсүн;

- Кыргыз Республикасынын жаратылыш-корук фондунун объектилеринде жаныбарлар дүйнөсүн коргоо чектен тышкары коммерциялизацияланган мамлекеттик тутумун жана жаратылышты пайдалануу практикасын кайра карасын;

- мамлекеттик егерлердин ишинин түйшүгүн азайтуу жана алардын ишинин натыйжалуулугун жогорулатуу маселесин иликтесин, егерлердин, мергенчи инспекторлордун санын көбөйтүү жана эмгек акыларын жогорулатуу, ошондой эле аларга жүктөлгөн функцияларды толук кандуу жүзөгө ашыруу үчүн зарыл болгон материалдык-техникалык базаларды жаңылоо жана жабдуу боюнча чараларды көрсүн;

- өзгөчө корголуучу жаратылыш аймактарына (ӨКЖА) караштуу ӨКЖАнын дирекцияларына баш ийген өз алдынча бирдик катары өзгөчө илимий бөлүмдөрдү калыбына келтирүү жана аларга Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Курчап турган чөйрөнү коргоо жана токой чарбасын мамлекеттик агенттигинин (КЧКТЧМА) биоартүрдүүлүктү сактоо жана өзгөчө корголуучу жаратылыш аймактары Департаментинин корголуучу жаратылыш аймактары жаатындагы функцияларын жана ыйгарым укуктарын өткөрүп берүү жөнүндө маселени карасын;

- Париж климаттык макулдашуусун ратификациялоо процессинин ички жол-жоболорун аяктоо боюнча иштерди тездетсин;

- донордук каражаттарды өздөштүрүү долбоорлорун даярдоодо биринчи кезектеги тартипте Глобалдык Экологиялык Фонддон жана Жашыл Климаттык Фонддон каражаттарды биоартүрдүүлүктү сактоо жана жаныбарлар дүйнөсүн коргоо боюнча мамлекеттик тутумду колдоо жаатындагы иш чараларды каржылоого багыттасын;

- жеке аңчылыкты пайдалангандар үчүн салыктык контролду күчөтсүн, аңчылыкты колдонгондордун салыктык эсебин Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Мамлекеттик салык кызматынын ири салык төлөөчүлөрдү контролдоо башкармалыгынын жоопкерчилиги алдында өткөрүп берсин;

- аңчылык ишти лицензиялоо, ошондой эле аңчылык куралдарын алып кирүүгө атайын салыкты жана алынган каражаттарды жаратылышты коргоо чараларына багыттоо менен куралдарды аңчылык иштерде пайдалангандыгы үчүн акы төлөөлөрдү киргизүү маселесин карасын;

- жаныбарлар дүйнөсүн колдонуу жана браконьердикти болтурбоо чөйрөсүндөгү коррупциянын алдын алуу боюнча иштерди күчөтсүн, калк арасында, анын ичинде жалпыга маалымдоо каражаттарынын ресурстарын пайдалануу менен түшүндүрүү иштерин жүргүзсүн;

- ижара ставкаларын жогорулатуунун жана алынган каражаттарды жаратылышты коргоо максатына багыттоонун зарылдыгын эске алуу менен жер участокторун мергенчилик кылуучу жерлер алдында ижарага берүү тартибин укуктук жөнгө салууну кайра карасын;

- Кыргыз Республикасынын Улуттук статистикалык комитети менен биргеликте жаныбарлар дүйнөсүнүн объектилеринин санын статистикалык эсепке алууну өркүндөтүү, жапайы жаныбарлардын көбөйүшү жөнүндө статистикалык маалыматтарды верификациялоо, ошондой эле аңчылык буюм-тайымдарды алып чыгарууда (салмагы колдонулган товардык код боюнча учурдагы эсепке алынгандардын ордуна) сандык эсепке алуу маселелерин иштеп чыксын;

- Улуттук статистика комитетинин жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу КЧКТЧМАнын республиканын жаныбарлар дүйнөсүнүн абалы, анын ичинде сейрек кездешүүчү жана жоголуп бара жаткан жапайы жаныбарлардын кышкы эсебин алуунун жыйынтыктары боюнча маалыматтарды биргелешип жарыялоо үчүн басма сөз - конференцияларын жыл сайын жүргүзүү практикасын киргизсин;

- республиканын прокуратура органдарынын тутумунда өзүнчө адистештирилген жаратылышты коргоо прокуратурасын бөлүүнүн максатка ылайыктуулугу тууралуу маселени иликтесин;

- биологиялык ар түрдүүлүктү сактоо чөйрөсүндө коомдук контролду күчөтүүгө жана жаныбарлар дүйнөсүн коргоо маселелерине жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарын, жергиликтүү коомдоштуктарды тартууга, ошондой эле анык эмес статистикалык маалыматтарды бергендиги жана статистикалык отчеттуулукту ойдогудай эмес жүргүзгөндүгү үчүн жоопкерчилик чараларын күчөтүүгө багытталган мыйзам долбоорлорун Жогорку Кеңешке алты айлык мөөнөттө киргизсин.

2. Кыргыз Республикасынын Башкы прокуратурасы тиешелүү укук коргоо органдары менен биргеликте:

- төмөндөгү иштерди күчөтсүн:

-жаратылышты коргоо мыйзамдарынын, өзгөчө "Жаныбарлар дүйнөсү жөнүндө", "Курчап турган чөйрөнү коргоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын бирдей түрдө сакталышы боюнча;

- ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдар, мекемелер жана уюмдар тарабынан "Кыргыз Республикасындагы биосфералык аймактар жөнүндө", "Өзгөчө корголуучу жаратылыш аймактары жөнүндө" Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын, Ысык-Көл Биосфералык аймагынын, республиканын жаратылыш-корук фондунун аймактарынын (Соң-Көл, Сарычат-Эрташ, Сары-Челек, Арсланбап ж.б.) чектериндеги жаратылышты коргоо режимдеринин сакталышы боюнча;

- жаныбарлар жана өсүмдүктөр дүйнөсүнүн объектилерин мыйзамсыз колдонууга, мыйзамсыз аңчылык иштерине жана аңчылык буюм-тайымдарын жүгүртүүгө, браконьерликке, ошондой эле республиканын жаратылыш-корук фондунун объектилеринде жаратылышты пайдаланууга байланышкан коррупциялык жана экономикалык кылмыштарды табуу жана болтурбоо боюнча;

- мергенчилик кылуучу жерлерди уюштуруу максатында жайыт жерлеринин ижарасынан жана ижара келишимдерин түзүүдөн түшкөн каражаттарды пайдаланууга жайыт комитеттеринин ишинин укук ченемдүүлүгү маселесин иликтесин;

- өткөрүлгөн иш-чаралардын жыйынтыктары жөнүндө Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин тармактык комитеттерине квартал сайын маалымдап турсун.

3. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Курчап турган чөйрөнү коргоо жана токой чарбасы мамлекеттик агенттиги:

- сейрек кездешүүчү жана жоголуп бара жаткан жапайы жаныбарлардын көбөйүү абалын контролдоону жана көзөмөлдөөнү күчөтсүн, алардын санын сактоо жана көбөйтүү боюнча иш-чараларды өтө тыкыр жүргүзсүн;

- жаныбарлар дүйнөсүн коргоо жана туруктуу пайдалануу, айрыкча жерлерди мергенчилик кылуучу жерлер алдында берүү жана аңчылык чарбаларын жеке ишканалар катары уюштурууга укук берүү маселелери боюнча мамлекеттик саясатка мамиле жасоолорду өзгөртүүнүн максатка ылайыктуулугун иликтесин;

- Кыргыз Республикасынын Башкы прокуратурасы, Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрлиги, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Экологиялык жана техникалык коопсуздук боюнча мамлекеттик инспекциясы жана Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик чегара кызматы менен биргеликте жаратылышты коргоо мыйзамдарынын бузулушуна жол бербөө, жоопкерчилик чаралары, ошондой эле республиканын жаныбарлар дүйнөсүн сактоо боюнча укуктар жана милдеттер боюнча укук коргоо органдарынын жеке курамына түшүндүрүү жаатындагы иш-чараларды жүргүзсүн;

- өзгөчө кайтарууга алынган жаратылыш аймактарын коргоо жана абалына мониторинг жасоо боюнча иштерди күчөтсүн, илимий изилдөөлөр жана мониторинг жүргүзүү жаатында Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясы менен толук кандуу өз ара аракеттенүүлөрдү жөнгө салсын;

- Кыргыз Республикасынын Кызыл китебине киргизилген жаныбарларга аңчылык кылууга уруксат берүү практикасын кайра карасын.

4. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Ветеринардык жана фитосанитардык коопсуздук боюнча мамлекеттик инспекция:

- жаратылышты коргоо, экологиялык, ветеринардык мыйзамдардын, айрыкча эпизоотикалык ыңгайлуулук алдында ветеринардык контроль жана көзөмөл жаатында, айыл чарба жана үй жаныбарларына ветеринардык иш-чараларды толук кандуу жүргүзүү, ошондой эле жапайы жаныбарлардын ылаңдарынын жугушун болтурбоо максатында мал семиртүүчү жайыттарда эпизоотикалык иш-чараларды жүргүзүү боюнча иштерди күчөтсүн.

5. Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясы:

- экологиялык тутумдун динамикасын жана анын абалына адам активдүүлүгүнүн таасирин иликтөө максатында илимий изилдөөлөргө жетиштүү көңүл бурсун;

- Кыргыз Республикасынын Кызыл китебин жаңылоо боюнча чараларды көрсүн;

- жапайы жаратылышты, экотутумду жана биоартүрдүүлүктү сактоо, ошондой эле республикада жапайы жаныбарлардын көбөйүүсүнүн иш жүзүндөгү татаал абалынын маселелери боюнча Кыргыз Республикасы алган эл аралык милдеттенмелерди эске алуу менен жаратылышты пайдалуу чөйрөсүндөгү илимий негизге мамиле жасоолорду кайра карасын.

6. Кыргыз Республикасынын Өкмөтү кабыл алынган чечимдер жана чаралар жөнүндө Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине 2019-жылдын 15-сентябрынан кечиктирбестен маалымдасын.

7. Ушул токтомдун аткарылышын контролдоо Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Агрардык саясат, суу ресурстары, экология жана регионалдык өнүктүрүү боюнча комитетине жана Жогорку Кеңештин Кыргыз Республикасында жашыл экономикага өтүү боюнча Коомдук кеңешине жүктөлсүн.

Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Төрагасы

Д.Джумабеков