Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2006-жылдын 13 февралындагы №91» 2006-2007-жылдарда Кыргыз Республикасында мамлекеттик менчикти менчиктештирүү программасы жөнүндө» токтому

КР Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 14-январындагы № 9 токтомуна ылайык

КҮЧҮН ЖОГОТТУ

Бишкек шаары, Өкмөт Үйү

2006-жылдын 11-февралы № 91

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ӨКМӨТҮНҮН ТОКТОМУ

2006-2007-жылдарда Кыргыз Республикасында

мамлекеттик менчикти менчиктештирүү программасы

жөнүндө

"Кыргыз Республикасында мамлекеттик менчикти менчиктештирүү

жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык Кыргыз Республикасынын

Өкмөтү токтом кылат:

1. 2006-2007-жылдарда Кыргыз Республикасында мамлекеттик менчикти

менчиктештирүү программасынын долбоору жактырылсын.

2. Программанын бул долбоору Кыргыз Республикасынын Жогорку

Кењешинин кароосуна жиберилсин.

3. Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик мүлктү башкаруу боюнча мам-

лекеттик комитетинин төрагасы көрсөтүлгөн Программаны Кыргыз Республи-

касынын Жогорку Кењеши караган учурда Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн

расмий өкүлү болуп дайындалсын.

4. "2004-2006-жылдарда Кыргыз Республикасында мамлекеттик менчикти

менчиктештирүү программасынын долбоору жөнүндө" Кыргыз Республикасынын

Өкмөтүнүн 2004-жылдын 19-мартындагы № 189 токтомуна ылайык жиберилген

2004-2006-жылдарга Кыргыз Республикасында мамлекеттик менчикти менчик-

тештирүү программасынын долбоору Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењеши-

нен кайра сурап алынсын.

5. Төмөнкүлөр күчүн жоготту деп табылсын:

- "2001-2003-жылдарда Кыргыз Республикасында мамлекеттик менчикти

менчиктештирүү программасынын долбоору жөнүндө" Кыргыз Республикасынын

Өкмөтүнүн 2001-жылдын 22-сентябрындагы № 576 токтому;

- "2004-2006-жылдарда Кыргыз Республикасында мамлекеттик менчикти

менчиктештирүү программасынын долбоору жөнүндө" Кыргыз Республикасынын

Өкмөтүнүн 2004-жылдын 19-мартындагы № 189 токтому.

6. Бул токтомдун аткарылышын контролдоо Кыргыз Республикасынын

Премьер-министринин Аппаратынын экономикалык өнүктүрүү башкармалыгына

жүктөлсүн.

Премьер-министр Ф.Кулов

Долбоор

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн

2006-жылдын 13-февралындагы № 91

токтому менен жактырылган

2006-2007-жылдарда Кыргыз

Республикасында мамлекеттик

менчикти менчиктештирүү

ПРОГРАММАСЫ

1. 1991-2005-жылдарда мамлекеттик менчикти

менчиктештирүүнүн негизги жыйынтыктары жана

проблемалары

1.1. Негизги жыйынтыктар

Жүргүзүлгөн реформалардын натыйжасында республикада өткөн жылдарда

мамлекеттик менчикти активдүү трансформациялоо ишке ашырылып, анын

түзүмү жана мүлктүк мамилелер олуттуу өзгөрүүгө дуушар болду. Өлкөдө

рыноктук мамилелер менен жөнгө салынган экономика калыптанып, экономи-

канын бардык секторунда, базалык тармактар менен социалдык чөйрөнү кош-

погондо, мамлекеттик менчиктин дењгээли кыйла азайды. Азыркы мезгилде

1991-жылы Кыргызстанда болгон мамлекеттик объектилердин 70 процентинен

көбү жеке менчик түрүнө өзгөрүлдү. Мамлекеттик объектилердин бир катар-

лары муниципалдык менчикке өткөрүлдү.

Акыркы жылдарда экономиканын маанилүү стратегиялык секторлорун

(энергетика, телекоммуникация, нефть-газ тармагы, аба транспорту) мен-

чиктештирүүнүн документтери даярдалып жана сатуунун программалары баш-

талууда, аларды баалоо жана менчиктештирүүнүн, кайра уюштуруунун жана

өз алдынча акционердик коомдорго бөлүүнүн схемасын тандоо ишке ашырыл-

ды.

Азыркы мезгилде көрсөтүлгөн секторлордогу компаниялардын акцияла-

рынын контролдук пакеттерин зэлеген ири акционер мамлекет болуп эсепте-

лет.

Менчиктештирүү процессинде ата мекендик фондулук рыногун, чакан

жана орто ишкерликти түзүү жана өнүктүрүү үчүн негиз түзүлүп, натыйжа-

луу иштеши жана өнүгүшү үчүн зарыл негизги элементтердин бардыгы болгон

рыноктун инфраструктурасы түзүлдү. Мамлекет ага таандык болбогон ишка-

наларды тикеден тике башкаруу функциясынын чоњ милдетинен бошоду. "Мас-

салык" менчиктештирүү жүрүп, анын жүрүшүндө Кыргызстандын жарандары

менчиктештирүү купондоруна ээ болуп жана өздөрүнүн укуктарын мамлекет-

тик менчиктин бөлүгүнө реализациялашты. Рыноктун товарлар менен толушу

жана кызматтын көрсөтүлүшү, тартыштыктын четтетилиши, сервистин, тейлөө

мөөнөтүнүн жакшырышы д.у.с. болушу "чакан" менчиктештирүүнүн жыйынтыгы

болду. Чакан ишканаларды, турак жайларды менчиктештирүүнүн негизиндеги

реформанын натыйжасында, өлкөдө чыныгы менчик ээси пайда болуп, кыргыз

экономикасына чет өлкөлүк жана ата мекендик инвесторлорду тартууга шарт

түзүлдү.

Менчиктештирүү процессинде бир кыйла ийгиликтер менен катар эле

бир катар кемчиликтер да кетирилген. Атап айтканда, Кыргыз Республика-

сынын Эсептөө палатасы бир катар артыкчылыктуу эмес объектилердин мам-

лекеттеринин толук эмес сатылгандыгын, айрым ишканалардын акцияларынын

мамлекеттик пакеттерин ишенимдүү башкарууга берүүнүн натыйжалуулугунун

жетишсиздигин, келишимдик милдеттемелерге, акциялардын мампакеттерине

дивиденддерди эсептөөгө жана которууга, банкроттук процессине контрол-

дукту күчөтүүнүн зарылдыгын белгилеген.

1.2. Менчиктештирүүнү натыйжалуу жүргүзүүгө тоскоол болуучу

проблемалар

Менчиктештирүүнү натыйжалуу жүргүзүүгө тоскоол болуучу проблемалар

болуп, инвесторлор үчүн айрым объектилердин артыкчылыктуу эместиги;

жабдуулардын бир кыйла эскилиги; эски технология; сатуучу рыноктордун

жоктугу; продукциянын атаандаштыкка начардыгы; сатып алуучулардын

төлөмгө кудуретүүлүгүнүн жетишсиздиги; бир катар учурларда сатууга ко-

юлган акциялардын мамлекеттик үлүшүнүн анча чоњ эмес пайызы (калдыгы)

сатып алуучуга акционердик коомду башкарууга толук мүмкүнчүлүк бербейт.

Акционердик коомдордун акцияларынын пакеттеринин жетишээрлик санына ээ

болуп турса да менен мамлекет ушул себептер менен аларды сата албайт.

Бир катар акционердик коомдордо мамлекеттик кызыкчылыктар акция-

ларды толугу менен сатууга мүмкүндүк бербейт, бул акцияларды мамлекет-

тин атынан башкарууга зарылчылыкты туудурат. Ушуга байланыштуу мамле-

кеттик менчикти натыйжалуу башкарууну жогорулатуу актуалдуу проблема

болуп эсептелет. Мамлекеттик менчикти башкаруу боюнча кадрларды даярдо-

онун иштеп жаткан системасы, алардын кесиптик сапаттарын баалоо жана

конкретүү объектини башкаруунун өзгөчөлүгүн эсепке алуу менен квалифи-

кациясын аныктоо, ошондой эле акционердик коомдордогу мамлекеттик

өкүлдөрдүн иш-аракеттеринин жыйынтыктары үчүн мүлктүк жоопкерчиликтин

чараларын колдонуунун мүмкүн эместиги жана жакшы финансылык жыйынтык-

тарга жеткенине жараша сыйлык берүү мүмкүнчүлүгүнүн жоктугу, мамлекет-

тик менчикти башкаруу саясатынын натыйжалуу системасын түзүүгө тоскоол

болот. Мындан сырткары, мамлекеттик менчикти башкаруу процессинин ижа-

рага берүү, концессия, дивидендик саясат маселери бөлүгүнө таасир эткен

ченемдик-укук базаларын жакшыртуу зарыл.

Мамлекеттик мүлктү баалоо менчиктештирүүнүн башкы элементи болуп

эсептелет. Көз карандысыз баалоочуларды мамлекеттик мүлктү баалоого

тартуу мүмкүнчүлүгү баалоо институттарынын өнүкпөгөнү, баалоо ишмерди-

гин жөнгө салуунун жана баалоо кызматынын сапатынын кепилдигинин жокту-

гу менен чектелет.

Жетүү механизмин өркүндөтүү жана майда акционерлердин акциялардын

мамлекеттик пакетин сатуу процессине катышуусун талап кылат.

Жеке менчик укугун берүү менен байланышкан жана менчиктештирүү

объекттери менен бирдиктүү комплексти түзгөн жер участокторун менчик-

тештирүүдө баалоо маселери жөнгө салына элек.

2. 2006-2007-жылдарда менчиктештирүү жаатында

мамлекеттик саясаттын милдеттери

Мамлекеттик мүлктү менчиктештирүү процессинин натыйжалуулугун кам-

сыз кылуу, Кыргыз Республикасында менчиктештирүүнүн механизми аркылуу

жагымдуу инвестициялык климат түзүү, ошондой эле болгон проблемаларды

чечүү үчүн төмөндөгү милдеттерди чечүү зарыл:

2.1. мурунку этаптарда башталган объектилерди менчиктештирүүнү

аяктоо;

2.2. банкроттоо процессинин алкагында төлөмгө кудуретсиз чарбалык

субъектилерди жакшыртууну ишке ашыруу;

2.3. менчиктештирүү процессинде инвесторлордун укугун коргоо жана

кызыкчылыгын камсыз кылуу менен катар Кыргыз Республикасынын мүлктүк

укугун жана кызыкчылыгын камсыз кылуу;

2.4. менчигинде мамлекеттин үлүшү бар ишканалардын иш-аракеттери-

нин мониторигин ишке ашыруу жана келишим милдеттенмелерин аткаруу;

2.5. ишканалардын натыйжалуу иштешин жогорулатуу жана банкроттоону

алдын алуу боюнча бардык чараларды көрүү;

2.6. менчиктештирүү, банкроттоо, баалоо иш-аракетеринин мыйзамда-

рын жана ченемдик укук базаларын өркүндөтүү;

2.7. менчиктештирилүүчү объектилерге инвестицияларды тартуу үчүн

жагымдуу инвестициялык чөйрөнү жана шартты түзүү, Кыргыз Республикасын-

дагы мамлекеттик башкаруунун кызыкдар органдары менен бирдикте инвес-

торлорду издөөнү ишке ашыруу.

3. 2006-2007-жылдарда объектилерди

менчиктештирүүнүн мүмкүнчүлүгү боюнча

аларды чектөө

3.1. Менчиктештирүүгө тыюу салынган обьектилер:

3.1.1. жер алдындагы кен байлыктар, токой фонду, суу ресурстары,

аба мейкиндиги;

3.1.2. корголуучу же өзгөчө учурда пайдаланылуучу жаратылыш аймак-

тары;

3.1.3. мамлекеттин карамагында жана коргоосунда турган улуттук-ма-

даний дөөлөттөрдүн объектилери жана мекемелери (уникалдуу маданий жана

табигый эстеликтер; жаратылыш, тарых, маданият, илим жана техника объ-

ектилери, анын ичинде мамлекеттик музейлерде, китепканаларда жана алар-

дын филиалдарында сакталган баалуулуктар; "Кыял" элдик көркөм кол

өнөрчүлүк бирикмеси; Кыргыз Республикасынын Улуттук архивдик фондунун

мамлекеттик бөлүгүнүн архивдик документтери);

3.1.4. Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунун, башка мамлекет-

тик фонддордун мамлекеттик бюджеттеринин жана валюта резервинин кара-

жаттары, ошондой эле алтын запасы;

3.1.5. Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жана Кыргыз Республи-

касынын Казначылыгы;

3.1.6. Кыргыз Республикасынын Коргоо министрлигинин, Кыргыз Рес-

публикасынын Улуттук коопсуздук кызматынын, Кыргыз Республикасынын

Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин, Кыргыз Республикасынын Ички иштер ми-

нистрлигинин, аскердик түзүлүштөрү бар башка министрликтердин жана ве-

домстволордун оперативдүү тескөөсүндө турган жана алардын түздөн түз иш

милдеттерине ылайык келген мекемелер менен уюмдар;

3.1.7. түзүлгөн келишимдерге ылайык Кыргыз Республикасынын айма-

гында жайгашкан Көз карандысыз Мамлекеттер Шериктештигине катышуучу

мамлекеттердин аскердик объектилери;

3.1.8. мамлекеттик бюджеттен каржыланган жана Кыргыз Республикасы-

нын Коргоо министрлигинин оперативдик карамагында турган маданият, дене

тарбия жана спорт мекемелери;

3.1.9. Кыргыз Республикасынын Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин

граждандык коргонуу боюнча объектилери;

3.1.10. Кыргыз Республикасынын Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин

системасына кирген илимий-техникалык мекемелер жана уюмдар;

3.1.11. Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитетинин ка-

рамагындагы ишканалар жана уюмдар;

3.1.12. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Кыймылсыз мүлккө

укукту каттоо боюнча мамлекеттик агенттигинин системасына кирген ишка-

налар жана уюмдар;

3.1.13. жаратылышты коргоо жана жаратылыш чөйрөсүнүн абалын конт-

ролдоо кызматынын, гидрометереология кызматынын ишканалары жана мекеме-

лери;

3.1.14. Кыргыз Республикасынын санитариялык-эпидемиологиялык, ка-

рантиндик кызматынын, өсүмдүктөрдү коргоо кызматынын, Кыргыз экспери-

менттик биофабрикасынын ишканалары жана мекемелери;

3.1.15. айыл жерлериндеги медицина-санитариялык жардам көрсөтүүчү

медициналык уюмдар; үй-бүлөлүк медицина борборлору жана үй -бүлөлүк да-

рыгерлер тобу; фельдшердик-акушердик пункттар; стоматологиялык поликли-

ника; төрөт үйлөрү; энелерди жана балдарды коргоо уюмдары; тез жардам

жана кан куюу станциялары; донор борборлору; илим-изилдөө институттары;

улуттук, илимий жана республикалык медицина борборлору; или-

мий-өндүрүштүк бирикмелер, жалпы профилдеги стационардык кызмат

көрсөтүүчү уюмдар (аймактык, бириккен облустук, шаардык ооруканалар);

калыбына келтирүү борборлору; Мамлекеттик санитариялык-эпидемиологиялык

көзөмөл кызматынын уюмдары; сот-медицина экспертизалары; патологоанато-

миялык бюро; мамлекеттик ветеринария органдарынын объектилери жана кыз-

мат жайлары (түздөн-түз пайдаланылбаган, бош, дарылоо-алдын алуу меке-

мелерин кайра өзгөртүп түзүү процессинде бошотулгандардан башкасы);

3.1.16. психикалык, кардиологиялык, эндокринологиялык, психоневро-

логиялык, жугуштуу ооруларды жана тери-венерологиялык ооруларды, кургак

учук, онкологиялык, наркологиялык ооруларды, ВИЧ инфекциялуу жана СПИД

менен оорунун алдын алуу жана дарылоо мекемелери (түздөн-түз пайдала-

нылбаган, бош, дарылоо-алдын алуу мекемелерин кайра өзгөртүп түзүү про-

цессинде бошотулгандардан башкасы);

3.1.17. калкты социалдык жактан коргоо системасынын уюмдары: бал-

дар үйлөрү, ымыркайлар үйлөрү; майып балдар үчүн жатак-үйлөр; картањдар

жана майыптар үйлөрү; интернаттар; госпиталдар; майыптар, балдар жана

картањдар үчүн санаторийлер жана пансионаттар; жетим балдар жана

ата-эненин кароосуз калган балдар үчүн жатак мектептер; акыл-эси жана

дене-күч жактан кемчил балдар үчүн жатак-мектептер;

3.1.18. өнөр жайлык катуу жана турмуш-тиричилик таштандылары, ка-

туу жана суюк радиактивдүү таштандыларды көмүү үчүн объектилер жана

жабдуулар; мал көмүүчү жайлар;

3.1.19. көрүстөндөр, аларды тейлөө жана расым кызматтарын көрсөтүү

боюнча ишканалар;

3.1.20. мобилизациялык запастар жана мамлекеттик резервдер (мамле-

кеттик ишканаларды менчиктештирген учурда алардын мүлкү курамдан чыга-

рылат);

3.1.21. алтын өндүрүү (черновой металлды казуу, байытуу, алуу, аф-

финаждоо) боюнча объектилер, "Кыргызалтын" АК акцияларынын мамлекеттик

пакети;

3.1.22. театрлар, Кыргыз мамлекеттик цирки, Т.Океев атындагы Улут-

тук "Кыргызфильм" киностудиясы, мамкиновидеофонд;

3.1.23. "Электр станциялары" жана "Кыргызстандын улуттук электр

тармактары" ачык акционердик коомдорунун акцияларынын мамлекеттик па-

кеттери;

3.1.24. суу сактагычтарды, магистралдык суу каналдарын, суу насос

станцияларды тейлөөнү жана эксплуатациялоону камсыз кылуучу суу чарба

жана мелиорациялык системанын объектилери;

3.1.25. спирт продукциясын өндүрүүчү ишканалар;

3.1.26. автомобиль жолдору;

3.1.27. автомобиль жолдорун, көпүрөлөрдү жана жалпы пайдалануучу

тоннелдерди тейлөө жана эксплуатациялоону камсыз кылуучу Кыргыз Респуб-

ликасынын Транспорт жана коммуникациялар министрлигинин адистештирилген

жол-эксплуатациялоо ишканалары;

3.1.28. инженердик инфраструктуранын объектилери: 35 киловольттон

жогору энергетикалык камсыз кылуу тармактары, суу менен камсыздоо (айыл

жерлериндеги калктуу конуштарда жайгашкан суу түтүктөрүн кошпогондо);

канализация; тышкы көрктөндүрүүнүн ишканалары жана объектилери; аларды

ремонттоочу, күтүүчү жана эксплуатациялоочу ишканалар жана уюмдар (жер-

гиликтүү мамлекеттик администрациялар менен макулдашуу боюнча);

3.1.29. илимий-техникалык маалымдоо органдары; Кыргызстандын или-

мий-техникалык өнүгүшүнүн мамлекеттик маалымат ресурсун жыйноону, иштеп

чыгууну, сактоону жана пайдаланууну камсыз кмлуучу илимий жана или-

мий-техникалык китепканалары, ошондой эле техникалык документацияга

камсыздоо фондун түзүүчү же камсыз кылуучу объектилер;

3.1.30. Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясына караш-

туу илим-изилдөө институттары, лабораториялар, станциялар, ишканалар;

3.1.31. айыл чарба өсүмдүктөрүнүн мамлекеттик үрөнчүлүк инспекция-

лары, топурак-агрохимиялык жана үрөн сыноо станциялары;

3.1.32. бардык типтеги жана аталыштагы мектепке чейинки балдардын

жана мектептен тышкары мекемелер; жалпы билим берүүчү мектептер; орто

кесиптик окуу жайлары; Кыргыз билим берүү академиясы; Улуттук аскер ли-

цейи; Улуттук компьютердик гимназия; Көркөм сүрөт жатак-мектеби жана

мамлекеттик бюджеттен каржыланган башка билим берүү мекемелери;

3.1.33. 2006-2007-жылдарда республикалык жана региондук маанидеги

жогорку окуу жайлардын тизмесине кирүүчү, мамлекеттик бюджеттен каржы-

ланган мамлекеттик жогорку окуу жайлары;

3.1.34. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Мамлекеттик архив

агенттигинин системасына кирген мамлекеттик архивдер жана архив мекеме-

лери;

3.1.35. түзүмдүк өзгөрүүлөр болгондо бошотулган жана түз арналышы

боюнча пайдаланылгандарды кошпогондо, мамлекеттик бийликтин жана башка-

руу органдарынын мүлк комплекстери.

3.2. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн чечими боюнча гана менчик-

тештирилүүчү объектилер:

3.2.1. түзүмдүк өзгөртүүлөр учурунда бошотулган жана өз багытында

пайдаланылбаган мамлекеттик бийликтин жана башкаруу органдарынын мүлк

комплекстери;

3.2.2. Кыргыз Республикасынын Улуттук коопсуздук кызматынын, Кыр-

гыз Республикасынын Коргоо министрлигинин, Кыргыз Республикасынын Ички

иштер министрлигинин, Кыргыз Республикасынын Өзгөчө кырдаалдар минист-

рлигинин жана башка министрликтер жана ведомстволордун оперативдүү

тескөөсүндө турган курал-жарактардан жана ок-дарылардан башка бошотул-

ган кыймылсыз жана кыймылдуу мүлк, ошондой эле алардын курал-жарактар-

дын бардык түрлөрүнүн, ок-дары, жардыргыч заттардын жана пиротехникалык

буюмдардын системаларын жана элементтерин өндүрүүчү жана ремонттоочу

ишканалар жана уюмдар.

3.2.3. "Кыргыз темир жолу" Улуттук компаниясы" мамлекеттик ишкана-

сы "Темир жол транспорту жөнүндө" Кыргыз Республикасынын мыйзамына тие-

шелүү өзгөртүүлөр киргизилгенден кийин акционердик коомго өзгөртүлүп

түзүлөт. Кайра өзгөртүлүп түзүлгөн акционердик коомдун акцияларынын

мамлекеттик пакети, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењеши бекиткен, же-

ке программага ылайык менчиктештирилет;

3.2.4. Облустук мамлекеттик администрациялар уюштурган облустук

гезиттердин редакциялары (басма үйлөрү) акционердик коомго өзгөртүлүп

уюштурулат.

4. Менчиктештирүү методдору жана шарттары

4.1. Менчиктештирүү методдорун тандоо

Мамлекеттик мүлктү менчиктештирүү Кыргыз Республикасынын мыйзамда-

рында белгиленген методдорду колдонуу менен ишке ашырылат.

Менчиктештирүүнүн методун тандоо менчиктештирилүүчү объектинин фи-

нансы-экономикалык абалын, анын жекече, тармактык, региондук жана башка

өзгөчөлүктөрүн, ошондой эле андан ары өнүктүрүү келечегин эсепке алуу

менен талдоонун негизинде белгиленген тартипте жүргүзүлөт. Объектилерди

менчиктештирүүнүн так мөөнөттөрү мамлекеттик мүлктү менчиктештирүү жана

башкаруу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдар тарабынан рынок

конъюнктурасына жараша аныкталат.

Мамлекеттик ишканаларды кайра уюштурууда менчиктештирүү боюнча ко-

миссия, аларды изилдеп жана финансы-экономикалык абалына талдоо

жүргүзөт, анын негизинде ишкананы үч категорияга бөлөт:

- менчиктештирүү алдындагы социалдык түзүмүн өзгөртүүнү талап кыл-

баган туруктуу кирешелүү жана келечектүү ишканалар;

- финансылык турукташуусу жана монополиядан арылтуу менчиктеш-

тирүүгө чейинки түзүмүн өзгөртүүдөн улам камсыз болуучу ишканалар;

- "Банкроттук (кудуретсиздик) жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мый-

замына ылайык жол-жоболорду колдонуу зарыл болгон ишканалар.

Табигый жана уруксат кылынган монополиялардын субъектилеринин мам-

лекеттик реестрине киргизилген менчиктештирүү объектилери боюнча мен-

чиктештирүү комиссиясынын курамына Кыргыз Республикасынын монополияга

каршы органдарынын өкүлдөрү тартылат.

Социалдык чөйрөнүн объектилерин менчиктештирүүдө эмгекчилердин кы-

зыкчылыктарын коргоо максатында менчиктештирүү комиссиясынын курамына

профсоюздардын өкүлдөрү да тартылышы мүмкүн.

Эгерде мамлекеттик ишкана аны менчиктештирүүгө чейин кандайдыр бир

өзгөртүп түзүүгө муктаж болсо, мамлекеттик мүлктү башкаруу жана менчик-

тештирүү боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган мамлекеттик ишкананы

өзгөртүп түзүүнү жүргүзүү боюнча чечим кабыл ала алат.

Ири жана орто ишканалар жана мекемелер үчүн менчиктештирүүнүн эњ

эле алгылыктуусу аларды андан ары акцияларынын мамлекеттик пакеттерин

сатуу менен ачык акционердик коомдорго кайра түзүү.

4.2. Аукциондо, конкурста сатуу

Менчиктештирүү объектилеринин аукциондо сатуу баштапкы (алгачкы)

баасын жогорулатуу менен ишке ашырылат, анда баа белгилүү бир кадамга

чейин, объектини жарыяланган баага алууга даяр бир катышуучу калмайынча

жогорулатылат. Аукциондун жүрүшүндө менчиктештирүү объектисин жарыялан-

ган баштапкы баа боюнча сатып алууга кызыгдар болгон катышуучулар жок

болгон учурда, комиссия баштапкы бааны төмөндөтүп жана тоорукту аукци-

ондун жањы шарты менен улантуу жөнүндө чечим кабыл алат. Аукциондо са-

тылбаган мамлекеттик мүлк, аукционго баасы белгиленбей коюлушу мүмкүн.

Менчиктештирүү объектилерин аукциондо сатуу Кыргыз Республикасынын

Өкмөтүнүн бекиткен жоболор менен жөнгө салынат.

Акционердик коомдордун мамлекетке таандык акцияларын сатуу боюнча

аукционду, тиешелүү лизенциясы бар соода уюштуруучусу баалуу кагаздар

рыногунун соода системасында жүргүзүшү мүмкүн. Мамлекетке таандык акци-

яларды сооданы уюштуруучу аркылуу баалуу кагаздар рыногунда сатуунун

тартиби Кыргыз Республикасынын ченемдик укук актылары менен аныкталат.

Объектилерди шарттары менен менчиктештирүү конкурста ишке ашышы

мүмкүн. Сатып алуучуга сунуш кылынган талаптарга ылайык конкурс коммер-

циялык же инвестициялык болушу мүмкүн.

4.3. Тике сатуу

Тике сатуу методу Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген

тартипте мамлекеттик менчиктин менчиктештирилүүчү объектилерин Кыргыз

Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте сатууга мүмкүн бол-

богондо колдонулат.

Акциялардын мамлекеттик пакеттерин аукциондо же фондулук рынокто

сатуу мүмкүнчүлүгү болбосо, эгерде акционердик коомдо мамлекеттик үлүш

5ден 25 пайызга чейин болсо, майда өтүмдүү эмес акциялардын пакеттерин

кызматчыларга мекемеде белгиленген баа (жайгаштыруу баасы) боюнча,

эгерде, мамлекеттик үлүш 5 жана андан да аз пайызды түзсө, номиналдык

нарктын жарымына барабар баа боюнча сатуу каралышы мүмкүн. Бул уставдык

капиталдагы аз үлүшүнө байланыштуу сурамы жок болгон акцияларды сатууну

тездетүүнү жана андан ары менчик укугун эркин кайра бөлүштүрүүнү камсыз

кылат.

Акциялардын мамлекеттик пакетин сатууда жазылуу жолу менен далдал-

чылык (брокер) иш-аракеттерди ишке ашыруучу, баалуу кагаздар рыногунда

сооданы уюштуруучулар аркылуу акцияларды тике сатуу методу колдонулушу

мүмкүн. Бул учурда акциялардын мамлекеттик пакетин сатуучунун демилге-

чиси катары мамлекеттик мүлктү менчиктештирүү жана башкаруу боюнча ый-

гарым укуктуу мамлекеттик орган же болбосо мамлекеттик мүлктү менчик-

тештирүү жана башкаруу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын ма-

кулдугу боюнча далдалчы боло алат.

4.4. Чарбакер шериктиктер менен коомдордун уставдык капиталына

салым катары киргизүү

Менчиктештирүү методорунун бири болуп чарбакер шериктиктер менен

коомдордун уставдык капиталына салым катары мамлекеттик мүлктү киргизүү

саналат. Мында Кыргыз Республикасынын Өкмөтү Кыргыз Республикасынын Жо-

горку Кењеши менен макулдашкандан кийин стратегиялык же болбосо социал-

дык жактан маанилүү, мамлекеттик кызыкчылыктан банкроттоого жол берил-

беген, дивиденддер боюнча мөөнөтү өткөн аргасыз карыздары бар ишкана-

ларга чарбакер шериктиктер менен коомдордун уставдык капиталына салым

катары киргизүү жөнүндө чечим кабыл алышы мүмкүн. Мыйзамдар менен

чектөөлөр болбосо, ишкана жайгашкан жер участокторунун наркы, анын

ичинде мурда менчиктештирилген, жасалган бүтүмдүн натыйжасында участок

мамлекеттин менчигинде калган учурда жана ишкана ага карата менчик уку-

гуна ээ болбосо чарбакер шериктиктер менен коомдордун уставдык капита-

лына салым катары киргизилет.

4.5. Андан ары сатып алуу менен башкарууга берүү

Андан ары сатып алуу менен башкарууга берүү мамлекеттик мүлктү

менчиктештирүү жана башкаруу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган-

дын мамлекеттик мүлктүн башкаруучусу менен түзгөн келишиминин негизинде

ишке ашырылат.

Келишимде милдеттеме, сатып алуунун өлчөмү, мөөнөтү жана аны

төлөөнүн тартиби жана менчиктештирилүүчү объекти сатып алуунун башка

шарттары аныкталат.

4.6. Андан ары сатып алуу менен ижарага берүү

Андан ары сатып алуу менен ижарага берүү мамлекеттик мүлктү мен-

чиктештирүү жана башкаруу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын

мамлекеттик мүлктүн ижарачысы менен түзгөн келишиминин негизинде ишке

ашырылат.

Келишимде милдеттенме, сатып алуунун өлчөмү, мөөнөтү жана аны

төлөөнүн тартиби жана менчиктештирилүүчү объектти сатып алуунун башка

шарттары аныкталат.

4.7. Менчиктештирүүнүн шарттары

Менчиктештирүүнүн шарттары ар бир конкреттүү учурларда, менчиктеш-

тирилүүчү объектинин жекече, тармактык, региондук жана башка

өзгөчөлүктөрүн, ошондой эле андан ары өнүгүүнүн келечегин эске алуу ме-

нен анын финансы-экономикалык абалынын негизинде белгиленет. Орто жана

ири ишканалар үчүн конкурстук менчиктештирүүнүн негизги шарттарынын би-

ри ишкананы өнүктүрүү боюнча бизнес-пландарды сунуш кылуу болуп эсепте-

лет.

Аларды менчиктештиүү боюнча сунуштарды баалоонун критерийлерине

төмөнкүлөр кирет:

- сунуш кылынган инвестициялардын суммасы, ошондой болсо дагы бир

кыйла ири жана узак мөөнөттүү инвестициялык сунуштарга артыкчылык бери-

лет;

- сатып алуучу сунуш кылган баа;

- жумуштуулук дењгээли, социалдык чөйрөнүн объектилерин тескөө жа-

гында социалдык милдеттемелер;

- жањы сатуу рыногуна чыгуу же болгондорун кењейтүү;

- жањы атаандаша алгыдай же импортту алмаштыруучу продукцияны чы-

гарууну өздөштүрүү;

- жањы менежментти жайылтуу, кадрлардын адистигин жогорулаттуу;

- профилди сактоо.

Ишканалардын түрлөрүнө байланыштуу критерийлердин артыкчылыктуулу-

гу белгиленет, алар өзгөртүлүшү же толукталышы мүмкүн.

Жабык коомдун акцияларынын мамлекеттик пакеттерин саткан учурда,

жабык акционердик коомдун акционерлеринин сатып алууга артыкчылыктуу

укугу бар.

5. Кыргыз Республикасынын экономикасы үчүн

стратегиялык мааниси бар объектилерди

менчиктештирүү

Рынокто үстөмдүк кылуучу же монополиялык абалды ээлеген мамлекет-

тик ишканаларды кайра уюштуруу мамлекеттик монополияга каршы органдар

менен макулдашуу боюнча ишке ашырылат.

Улуттук байлыктын негизин түзгөн, республиканын экономикасы үчүн

стратегиялык жактан маанилүү ишканалар тармактык концепциялар же жеке

долбоорлорго ылайык, стратегиялык, региондук, тармактык жана жеке

өзгөчөлүктөрү эсепке алынып, алардын финансы-экономикалык абалын талдо-

онун негизинде, менчиктештирүүнүн этабын, тартибин жана шарттарын бел-

гилөө менен менчиктештирилет.

Аларды менчиктештирүүгө жана сатууга даярдоо, конкурстук негизде

тандалган дасыккан (а.и. эл аралык) консалтинг фирмаларынын, финансы

консультанттарынын аракети астында жүргүзүлүшү мүмкүн. Консалтинг ком-

панияларын тартуу, эл аралык талаптарды сактоо менен конкурсту эл ара-

лык дењгээлде уюштуруу жана өткөрүү жана чындыгында эле кызыкдар болгон

стратегиялык инвесторлорду тартуу зарылчылыгынан келип чыкты.

Консалтинг фирмасы менчиктештирүү боюнча комиссияга ар бир талап-

кер жөнүндө толук маалыматтарды берет: анын учурдагы финансы-экономика-

лык абалы, тиешелүү тармакта ишинин тажрыйбасы, кооперациялык байланыш-

тары, менежер тобунун квалификациялык дењгээли, Кыргызстандын рыногунда

иштөө ниети, эл аралык рынокто ишкердик бедели жана башка.

Стратегиялык маанилүү объектилерди жана ири өнөр жай объктилерин

менчиктештирүү процессинде мамлекеттик мүлктү менчиктештирүү жана баш-

каруу боюнча ыйгарым укуктуу орган Кыргыз Республикасынын Улуттук кооп-

суздук кызматынан конкурска катышуу үчүн арыз берген субъектилерге ка-

рата, аларды текшерүү жана изилдөө үчүн зарыл болгон учурда маалымат-

тарды сурайт. Кыргыз Республикасынын Улуттук коопсуздук кызматы дагы

текшерүүнүн жана изилдөөнүн жыйынтыктары боюнча, чарбакер субъект-по-

тенциалдуу сатып алуучу жөнүндө тиешелүү жыйынтыкты өз кезегинде мамле-

кеттик мүлктү менчиктештирүү жана башкаруу боюнча ыйгарым укуктуу ор-

ганга билдирүүгө тийиш.

6. Курулушу бүтпөгөн объектилерди

менчиктештирүү

Республиканын аймагында курулушу бүтпөгөн объектилердин саны көп,

алар убакытын өтүшү менен улам инвестициялык артыкчылыгын жоготууда,

Ушуга байланыштуу аларды эртерээк жүгүртүүгө тартуу зарыл, курулушу

бүтпөгөн объектилерди башкаруу боюнча иштерди уюштуруу керек. Курулушу

бүтпөгөн жана мамлекеттин менчигинде турган объектилерди менчиктештирүү

маселелерин мамлекеттик мүлктү менчиктештирүү жана башкаруу боюнча ый-

гарым укуктуу мамлекеттик орган чечет. Курулушу бүтпөгөн объектилер

Кыргыз Республикасынын Өкмөтү белгилеген тартипте менчиктештирилет.

Аларды сатуунун негизги методдору аукцион, конкурс. Саналган методдор

менен сатууга мүмкүндүк болбосо, объекти (кандайдыр бир чектөөлөр бол-

босо) курулуш куруу шарты жок жана жер участогун каттап алуу укугу жок

ажыратып бузуу менен сатылышы мүмкүн, башкача айтканда сатып алуучу

объекти сатып алгандан кийин аны бузуп, тазалап, бул объектинин курулуш

материалдарын жана башка мүлктөрүн пайдаланат, аны менен бирге эле жер

участокторун абаттап жана аны бийликтин тиешелүү органдарына өткөрүп

берет.

7. Менчиктештирүү объектилерин баалоо

Менчиктештирүү объектилеринин наркын баалоо Кыргыз Республикасынын

Өкмөтү бекиткен ченемдик документтерге ылайык белгиленген тартипте

жүргүзүлөт. Мамлекеттик мүлктүн баалоо наркы объекти менчиктештирүү

жөнүндө методикалык документтерди кабыл алган чечимдин датасына ылайык

аныкталат.

Менчиктештирүү объектин баалоодо мамлекеттик мүлктү менчиктештирүү

жана башкаруу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган баалоочуну (баа-

лоо уюмун) тартууга укуктуу. Мында баалоочу ишке ашырылган баалоонун

тактыгына жана негиздүүлүгүнө толугу менен жоопкерчиликте болот.

8. Банкроттоо механизмин колдонуу

Банкроттоо жагында мамлекеттин саясатын жүргүзүүнүн негизги артык-

чылыктары болуп чарбакер субъектилердин банкрот болушунун алдын алуу,

төлөм тартибин чыњдоо, ошондой эле банкроттоо процессинин жол-жоболорун

колдонуунун алкагында чарбакер субъектилерди жакшыртуу мүмкүнчүлүктөрүн

максималдуу пайдалануу болуп саналат.

Бул этапта төмөндөгү багыттар боюнча иштерди жүргүзүү улантылат:

- төлөмгө кудуретсиз ири, экономикалык жана социалдык мааниси бар

чарбакер субъектилерди эсепке алуу жана талдоо жүргүзүү;

- жок болгон карызкорду банкроттоону жүзөгө ашырууну камсыз кылуу;

- банкроттоо процессинин жол-жоболорун колдонууга мониторинг;

- төлөөгө кудуретсиз чарбакер субъектилерге карата Кыргыз Респуб-

ликасынын банкроттоо жөнүндөгү мыйзамдарында каралган банкроттоо про-

цессинин жол-жоболорун козгоо.

Кудуретсиз чарбакер субъектилерге, бирок республиканын экономикасы

үчүн стратегиялык жактан маанилүүлөргө карата, Банкроттоо боюнча ве-

домстволор аралык кењеш аркылуу банкроттоо жаатында макулдашылган сая-

сат ишке ашырылат. Банкроттук жөнүндө мыйзамдарга ылайык кудуретсиз иш-

каналардын өндүрүшүн же өндүрүшүнүн бөлүгүн, анын ичинде түзүмүн

өзгөртүү жана реабилитациялоо жүргүзүү жолу менен да сактоо боюнча ча-

ралар колдонулат.

Кыргыз Республикасынын банкроттоо жөнүндө мыйзамдарын өркүндөтүү

боюнча иштерди жүргүзүү улантылат.

Банкроттоо боюнча адистерди даярдоо жана кайра даярдоо системасын

өркүндөтүү каралат.

Банкроттоо процессинин жол-жоболору колдонулган кудуретсиз ишкана-

ларга карата мониторингди ишке ашыруу боюнча иштерди улантуу зарыл.

9. Келишимдик шарттарды аткаруу үчүн контроль

Менчиктештирүүнүн маанилүү звеносу менчиктештирилгенден кийин объ-

ектилердин өнүгүүсүнө көз салуу жана жаны менчик ээсинен менчиктеш-

тирүүнүн шарттарын толук аткаруулусуна катуу талап коюу. Ушул максат-

тарда менчиктештирилүүчү объектилерге сатып алуу-сатуу келишимдерин

түзүүдө талаптарды коюу күчөтүлөт жана аларга андан ары катуу контрол-

доо коюлат. Объектини сатып алуу-сатуу келишиминде сатып алуучунун бар-

дык милдеттемелери аталып жана келишимдин шарттарын бузгандыгы үчүн

санкциялар коюлат. Инвестиция салуу аларды жыл сайын бөлүштүрүү менен

чагылдырылат.

Сатып алуучу сатып алуу-сатуу келишими боюнча өз милдеттемелерин

аткарбаса, сатуучу сатып алуу-сатуу келишимин бузуп, сатып алуучудан

кетирген пайдаларын Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген

тартипте талап кылууга укуктуу. Келишимдин шарттары аткарылбаса менчик-

тештирүү объекти мамлекеттин менчигине кайтарылат. Мындай учурда объек-

тиге ак ниет эмес сатып алуучу зыян келтирсе мамлекеттик мүлктү менчик-

тештирүү жана башкаруу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган бул зы-

яндын ордун толтурууну талап кылууга укуктуу.

Менчиктештирүүдө түзүлгөн сатып алуу-сатуу келишимине тараптардын

макулдугу менен өзгөртүүлөр киргизилиши мүмкүн. Мында, өзгөртүүлөр алар

аткарбаган милдеттемелер үчүн сатып алуучунун жоопкерчилигин азайтууну;

сатып алуу-сатуу келишиминде аныкталган инвестициянын жалпы көлөмүн

кыскартууну; мүлктүн сатылуучу баасын азайтууну карабайт.

Сатып алуу-сатуу келишиминин шарттарын аткарууну текшерүү жыйын-

тыктары боюнча текшерүү актысы түзүлөт. Менчиктештирүү объектисин сатып

алуучу мамлекеттик мүлктү менчиктештирүү жана башкаруу боюнча ыйгарым

укуктуу мамлекеттик органга, сатып алуу-сатуу келишимдерин түзгөндөргө

сатып алуу-сатуу келишиминде сүйлөшүлгөн, курамы жана мөөнөтү тууралуу

маалымат берүүгө милдеттүү.

10. Менчиктештирүүнүн финансылык натыйжалары

2006-2007-жылдарда менчиктештирүү программасын аткаруунун натыйжа-

лары боюнча 400 млн.дой сом өлчөмүндөгү (стратегиялык объектилерди кош-

погондо) акча каражаттарын алуу күтүлүүдө.

11. Программаны аткарууну камсыз

кылуучу иш-чаралар

11.1. Уюштурууну камсыз кылуу

Мамлекеттик мүлктү менчиктештирүү жана башкаруу боюнча ыйгарым

укуктуу мамлекеттик орган бул Программа күчкө киргенден баштап аймактык

органдар менен түзүмдүк бөлүмдөргө мамлекеттик менчикти менчиктештирүү

жана башкарууну жакшыртуу боюнча практикалык чараларды ишке ашыруу бо-

юнча укугун берүүнү ишке ашырат.

Мамлекеттик мүлктү менчиктештирүү жана башкаруу боюнча ыйгарым

укуктуу мамлекеттик орган менчиктештирүү мөөнөттөрүнө ылайык менчиктеш-

тирүү боюнча комиссия түзөт жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына

ылайык менчиктештирүү объектилери боюнча практикалык аракеттерди ишке

ашырат.

11.2. Программанын аткарылышын мыйзамдар жана маалыматтар менен

камсыз кылуу

Мамлекеттик мүлктү менчиктештирүү жана башкаруу боюнча ыйгарым

укуктуу мамлекеттик орган кызыкдар органдар менен биргелешип Программа-

ны аткаруу үчүн зарыл болгон ченемдик укук актыларын иштеп чыгат.

Мамлекеттик мүлктү менчиктештирүү жана башкаруу боюнча ыйгарым

укуктуу мамлекеттик орган мамлекеттик мүлктү менчиктештирүү боюнча мен-

чиктештирүү жана бүтүмдөрдүн жыйынтыктары жөнүндө маалыматтарды белги-

ленген тартипте жалпыга маалымдоо каражаттарына жарыялайт.

Бул Программанын иштеши 2006-2007-жылдарда жана Мамлекеттик мен-

чикти менчиктештирүү программасын кийинки мезгилге бекиткен учурга че-

йин ишке ашырылат.

N 1 тиркеме

Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењеши бекитүүчү

концепцияларга, программаларга же жекече долбоорлорго

ылайык менчиктештирүү ишке ашырылуучу объектилердин

ТИЗМЕСИ

1. (*) "Манас" Эл аралык аэропорту акционердик коому

2. (*) "Кыргызстан аба жолдору" Улуттук авиаташуучу" акционердик

коому

3. (*) "Түндүкэлектр" акционердик коому

4. (*) "Чыгышэлектр" акционердик коому

5. (*) "Жалалабатэлектр" акционердик коому

6. (*) "Ошэлектр" акционердик коому

7. (*) "Бишкектеплосеть" акционердик коому

8. (*) "Кыргызгаз" акционердик коому

9. (*) "Кыргызтелеком" акционердик коому

1-2-пункттар боюнча объектилердин акцияларынын мамлекеттик пакет-

тери "Кыргызстан аба жолдору" Улуттук авиаташуучу" АКны мамлекеттен

ажыратуу жана менчиктештирүү концепциясына ылайык менчиктештирилет.

3-7-пункттар боюнча объектилердин акцияларынын мамлекеттик пакет-

тери "Кыргызэнерго" АКны мамлекеттен ажыратуу жана менчиктештирүү прог-

раммасына ылайык менчиктештирилет.

(*) - Табигый жана уруксат кылынган монополиялардын субъектилери-

нин мамлекеттик реестрине киргизилген, рынокто үстөмдүк кылган чарбакер

субъектилер.

N 2 тиркеме

Акциялардын мамлекеттик пакетин

белгиленген тартипте сатуу жолу менен

менчиктештирилүүчү объектилердин

ТИЗМЕСИ

(*) - Табигый жана уруксат кылынган монополиялардын субъектилери-

нин мамлекеттик реестрине киргизилген, рынокто үстөмдүк кылган чарбакер

субъектилер.

N 3 тиркеме

Чет өлкөлөрдө жайгашкан жана

менчиктештирилүүчү объектилердин

ТИЗМЕСИ

N 4 тиркеме

Мамлекеттик үлүштү (салым, пай) сатуу жолу менен

менчиктештирилүүчү объектилердин

ТИЗМЕСИ

N 5 тиркеме

Мамлекеттен ажыратылчу жана менчиктештирилүүчү

мамлекеттик объектилердин

ТИЗМЕСИ