Устав Национального историко-археологического музейного комплекса «Сулайман-Тоо» (утвержден постановлением Правительства КР)

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2004-жылдын 26-июнундагы N 471 токтому менен бекитилген

"Сулайман-Тоо" улуттук тарыхый-археологиялык музей комплексинин УСТАВЫ (КР Өкмөтүнүн 2004-жылдын 4-декабрындагы N 887, 2009-жылдын 29-декабрындагы N 832, 2020-жылдын 14-апрелиндеги № 205, Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 22-мартындагы № 151, 2024-жылдын 16-февралындагы N 57 токтомдорунун редакцияларына ылайык)

I. Жалпы жоболор

1.1. "Сулайман-Тоо" улуттук тарыхый-археологиялык музей комплекси (мындан ары - "Сулайман-Тоо" УТАМК) - илим-изилдөө, экспозициялык-көргөзмө, маданий-агартуу жана экскурсиялык-туристтик максатта бир бүтүн тарыхый-маданий жана табигый комплекстин, алардын тарыхый жана табигый чөйрөдөгү материалдык жана рухий баалуулуктарынын сакталышын, калыбына келтирилишин, изилденишин жана элге көрсөтүлүшүн камсыз кылуу үчүн түзүлгөн мамлекеттик мекеме.

1.2. "Сулайман-Тоо" УТАМКы өз ишинде Кыргыз Республикасынын Конституциясын, Кыргыз Республикасынын "Тарыхый-маданий мурастарды сактоо жана пайдалануу жөнүндө", "Кыргыз Республикасынын музейлери жана Музей фонду жөнүндө" мыйзамдарын, Кыргыз Республикасынын Президентинин актыларын, Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин токтомдорун жана буйруктарын, Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актыларын, ошондой эле ушул Уставды жетекчиликке алат.

(КР Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 16-февралындагы N 57 токтомунун редакциясына ылайык)

1.3. "Сулайман-Тоо" УТАМК юридикалык жак болуп саналат, өз алдынча балансы, штампы, Кыргыз Республикасынын мамлекеттик герби түшүрүлгөн бланкы жана мөөрү болот.

1.4. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети "Сулайман-Тоо" УТАМКнын уюштуруучусу болуп саналат.

(КР Өкмөтүнүн 2020-жылдын 14-апрелиндеги № 205, КР Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 16-февралындагы N 57 токтомдорунун редакцияларына ылайык)

1.5. Тарыхый-маданий объектилердин. жаратылыш, тарых, маданият эстеликтеринин жана табигый ландшафтардын тарыхый, маданий жана жаратылыш чөйрөсүндө бузулбай сакталышын камсыз кылуу үчүн өзгөчө кайтаруудагы табигый аймак статусу белгиленет. "Сулайман-Тоо" УТАМКсынын аймагында жайгашкан жер, имараттар, курулмалар жана коммуникациялар аларды күтүүнүн жана пайдалануунун өзгөчө режиминде болот.

1.6. "Сулайман-Тоо" УТАМКсынын корук зонасынын аймагына тарыхый-маданий, табигый жана башка объектилердин баалуулугун эске алуу менен чарбалык жана башка иш аракеттердин регламентин жана чектелишин камтыган өзгөчө кайтаруунун дифференцияланган режими белгиленет.

1.7. "Сулайман-Тоо" УТАМК корук зонасынын аймагында табигый жана маданий мурастардын объектилерине, табигый, тарыхый жана маданий чөйрөгө зыян келтириши мүмкүн болгон жана иши "Сулайман-Тоо" УТАМКсынын максаттарына жана милдеттерине ылайык келбеген ар кандай иш-аракеттерге тыюу салынат.

1.8. "Сулайман-Тоо" УТАМК өз аймагында экскурсиялык-туристтик, илимий-агартуучулук жана маданий-массалык иштерди уюштурууга бөтөнчө укукка ээ. Ушул чөйрөдөгү иш-аракеттерге адистешкен юридикалык жана жеке жактар "Сулайман-Тоо" УТАМК аймагында анын администрациясы менен түзүлгөн келишимдин негизинде гана иштей алат.

II. "Сулайман-Тоо" УТАМКсынын негизги иши жана милдеттери

Улуттук аң-сезимди андан ары чыңдоо, дүйнөлүк маданияттын ажыралгыс бөлүгү катары табигый, тарыхый жана маданий мурастарды табуу, коргоо, сактоо, жайылтуу жана келечектеги муундарга берүү, Кыргыз Республикасынын элдеринин рухий, маданий дөөлөттөрүн жана салттарын, биримдигин жана улуттар аралык ынтымагын өз ара байытууга активдүү көмөк көрсөтүү, Фергана өрөөнүнүн бир бөлүгү катары Кыргызстандын түштүк регионунун маданий ар түрдүүлүгүн жана өзгөчөлүктөрүн сактоо максатында "Сулайман-Тоо" УТАМКсы төмөндөгүдөй иштерди жүргүзөт;

2.1. Маданий-массалык, агартуучулук, экскурсиялык-туристтик иштер жагында:

стационардык, көчмө экспозициялар жана сыртта ачык жайда өтүүчү экспозициялар, табигый. археологиялык жана архитектуралык эстеликтер боюнча экскурсияларды өткөрүү, лекциялар, консультациялар; жаратылыш, тарых, маданият эстеликтерин жана рухий мурастарды жайылтуу жана жарнактоо (рекламалоо); искусство, көркөм жана улуттук салтту колдонмо (прикладдык) чыгармачылыктын фестивалдарын, сынактарын (конкурстар), кароолорун, көргөзмөлөрүн уюштуруу, маданий жана рухий мурастарды жайылтуу максатында башка иш-чараларды өткөрүү; "Сулайман-Тоо" УТАМКсы боюнча илимий эмгектерди, монографияларды, жыйнактарды, жарнак продукциясын, буклеттерди, жол көрсөткүчтөрдү, проспекттерди, альбомдорду, афишаларды басып чыгаруу.

2.2. Илим-изилдөө иштери жагында "Сулайман-Тоо" УТАМКсында, анын аймагында жана филиалдарында сакталган жана зкспонат катары коюлган табигый, археологиялык, этнографиялык коллекциялар, документтүү, кинодокументтүү, фотосүрөт жана башка материалдар базалык жана тарыхый баалуулуктар болуп саналат.

"Сулайман-Тоо" УТАМКсынын алдында илимий-методикалык кеңеш, көмөк көрсөтүү кеңеши түзүлүп, анын ишинин натыйжалуулугун жогорулатууга көмөк көрсөтөт, фондго сатып алуу комиссиясы музейдин фонддорун үзгүлтүксүз толуктап турат, аны башкы директор бекитет. "Сулайман-Тоо" УТАМКсы илим-изилдөө иштери жагында. "Кыргыз Республикасынын музейлери жана Музей фондусу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык музей фонддорунун эсебин жүргүзөт.

- коллекциялар боюнча сактоо режимин камсыз кылат;

- аукциондордо, илимий экспедицияларда. элге сатуу учурунда материалдарды жыйноо, башка мамлекеттик мекемелерден өткөрүү, уюмдардан жана жеке адамдардан сатып алуу жана белекке алуу жолу менен, археологиялык казып алуулар жана башка жолдор менен фонддорду комплектилейт;

- илим-изилдөө иштеринин бардык түрлөрүн жүргүзөт, эстеликтерди изилдейт, алардын тарыхый, илимий, көркөмдүк баалуулугун аныктайт жана аларды илимий жактан баяндап жазып чыгат;

- архивдерде, китепканаларда жана башка мекемелерде сакталып турган материалдарды изилдейт;

- Кыргызстандын түштүк регионунун табигый өзгөчөлүктөрүн, жалпы тарыхый проблемаларды, маданий мурастар проблемаларын, ошондой эле тектеш тарыхый жана гуманитардык тармактарды (дисциплиналарды) изилдейт.

- илимий концепцияларды, тематикалык-экспозициялык пландарды, илимий отчетторду монографияларды жана макалаларды, илимий карточкаларды, каталогдорду, фонддордун баяндамаларын, илимий паспортторду, эстеликтердин жана коллекциялардын сүрөттөлүштөрүн иштеп чыгат жана даярдайт;

- музейдин өзгөчөлүгүнө ылайык илимий китепкананы комплектилейт жана толуктайт:

- илимий архив түзөт.

2.3. Илимий-методикалык иштер жагында.

- мамлекеттик музейлерге, келишимдин негизинде заявкалар боюнча бардык системалардын жана ведомстволордун музейлерине методикалык жардам көрсөтөт;

- методикалык сунуштарды иштеп чыгат, коомдук музейлерди жана анда сакталган баалуу түп нуска жана сейрек учураган экспонаттарды каттоого алат;

- стажировкаларды жана семинарларды уюштуруу жолу менен музей кызматкерлерин, анын ичинде коомдук музейлердикин үзгүлтүксүз окутууну жүргүзөт, алдыңкы тажрыйбаны жайылтат.

III. "Сулайман-Тоо" УТАМКнын структурасы

3.1. "Сулайман-Тоо" УТАМКнын структурасын башкы директор бекитет.

3.2. "Сулайман-Тоо" УТАМКнын материалдык-структуралык негизин төмөнкүлөр түзөт:

- Сулаймантоонун өзүн кошкондо анын айланасындагы аймактын чек арасы Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан аныкталат.

Бул аймакта төмөндөгүлөр жайгашкан:

- кызматтык бөлмөлөрү, жабдуулары, аппаратурасы, техникалык каражаттары, фонд сактоочу жайлары, экспозициялык көргөзмө жана конференц-залдары бар типтүү имарат;

- кызматтык бөлмөлөрү, көргөзмө залдары жана фонд сактоочу жайлары бар имарат;

- табигый боштуктарды жана тоодогу үңкүрдү пайдалануу менен кызматтык бөлмөлөрдү жана сактоочу жайларды жанаша куруу менен салынган Сулаймантоонун үчүнчү чокусунун астындагы үңкүр комплекси;

Табигый жана тарыхый эстеликтер:

- үңкүрлөр;

- аскадагы жазуулар жана сүрөттөр;

- исламга чейинки диний объектилер, сыйынуучу жайлар;

- байыркы көрүстөндөр, бейит үстүндөгү таштар;

Музейлешкен археологиялык объектилер:

- коло доорундагы адамдардын байыркы турагы;

- 11-12-кылымдардагы орто кылым мончолору "хаммомдордун" калдыктары;

архитектура эстеликтери:

- 16-кылымдагы Рават Абдуллахандын мечити;

- 17-18-кылымдардагы Асаф-ибн-Бурхиянын күмбөзү;

- "Бабурдун үйү" деп аталган калыбына келтирилген бир бөлмө мечит;

экскурсиялык-туристтик багыттагы объектилер, диний ырым-жырымдар жасалуучу жайлар:

- символикалуу дарбазалар: "Суу дарбазасы", "Отко сыйынуучулар храмынын дарбазасы", "Түндүк-чыгыш арка";

- Кичи жана Чоң туристтик чыйыр жолдор;

- даарат алынуучу жай;

- намаз үйү;

филиалдары:

- Ноокат районунун Эскиноокат айылындагы бириктирилген тарых музейи, ага төмөнкүлөр кирет:

Меркит айылындагы У.Салиеванын музейи; Зулпуев айылындагы "Россия" колхозунун тарых музейи; (абзац КР Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 22-мартындагы № 151 токтомуна ылайык күчүн жоготту) (КР Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 22-мартындагы № 151, 2024-жылдын 16-февралындагы N 57 токтомдорунун редакцияларына ылайык)

3.3. УТАМКАнын структурасы жаңыдан уюшулган филиалдардын, чарбалык-эсептик топтордун, түзүлүштөрдүн ж.б. эсебинен өзгөрүшү мүмкүн.

IV. "Сулайман-Тоо" УТАМКАсын башкаруу

4.1. "Сулайман-Тоо" УТАМКАсынын ишине маданият тармагындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган багыт берип жана координациялап турат.

(КР Өкмөтүнүн 2009-жылдын 29-декабрындагы N 832, 2020-жылдын 14-апрелиндеги № 205токтомдорунун редакцияларына ылайык)

4.2. "Сулайман-Тоо" УТАМКнын башкы директору маданият жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жетекчисинин сунушу боюнча же мындай сунушсуз Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасы тарабынан кызматка дайындалат жана кызматтан бошотулат.

(КР Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 16-февралындагы N 57 токтомунун редакциясына ылайык)

4.3. "Сулайман-Тоо" УТАМКнын башкы директорунун эки орун басары болот, алар "Сулайман-Тоо" УТАМКнын башкы директорунун сунушу боюнча маданият тармагындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жетекчиси тарабынан кызматка дайындалат жана кызматтан бошотулат.

Директор жок учурда анын милдеттерин орун басарларынын бири аткарат (директор бекиткен орун басарлардын ортосунда милдеттерди бөлүштүрүүгө ылайык). (КР Өкмөтүнүн 2020-жылдын 14-апрелиндеги № 205, КР Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 16-февралындагы N 57 токтомдорунун редакцияларына ылайык)

4.4. Башкы директор бардык финансылык-чарбалык документтерге кол коюуга укуктуу, ап жеке башкаруунун негизинде жетекчилик жүргүзөт жана "Сулайман-Тоо" УТАМКАсынын иши үчүн жоопкерчилик тартат.

4.5. Директордун орун басарларынын ыйгарым укуктары "Сулайман-Тоо" УТАМКАсынын башкы директору тарабынан аныкталат.

Башкы директор:

- бардык мамлекеттик, коомдук, сот органдарында УТАМКАнын атынан чыгат, келишимдерди түзөт, өз ыйгарым укуктарынын чегинде ишеним каттарды берет, УТАМКА боюнча буйруктарды чыгарат, кызматкерлерди кабыл алат жана бошотот, сыйлоо чараларын колдонот жана эмгек мыйзамдарына ылайык жаза тарттырат;

- "Сулайман-Тоо" УТАМКАсынын иш милдеттерине жана өзгөчөлүгүнө таянуу менен структурасын жана штаттык расписаниесин эмгек акы төлөө фондусунун чегинде аныктайт.

Кызматкерлердин эмгек акысынын формасы, системасы жана өлчөмү эмгек мыйзамдарына ылайык жана эмгек акыга төлөнүүчү колдо бар каражаттын чегинде белгиленет:

- УТАМКАнын структуралык бөлүмдөрү жөнүндө жобону бекитет, кызматкерлердин кызматтык милдеттерин, "Сулайман-Тоо" УТАМКАсынын ички иш тартибинин эрежелерин аныктайт;

- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын жана тийиштүү нускоо документтеринин негизинде "Сулайман-Тоо" УТАМКАсынын ичиндеги зарыл нускамаларды бекитет;

- сметалык-финансылык тартиптин сакталышын камсыз кылат жана "Сулайман-Тоо" УТАМКАсынын финансылык жана чарбалык иши боюнча белгиленген тартипте отчет берет;

- чыгармачылык-өндүрүштүк иш-аракетинин, экономикалык жана социалдык өнүктүрүүнүн комплекстүү, келечектүү жана жылдык пландарын иштеп чыгууга жетекчилик кылат. Комплекстүү келечек план материалдык-техникалык базаны өнүктүрүү жана кадрлар курамын түзүү боюнча милдеттерди чечүү үчүн түзүлөт;

- башкы директордун орун басарларынын, филиал башчыларынын, бөлүм башчылардын макулдугу боюнча иштелип чыккан пландарды бекитет;

- УТАМКАнын чарбалык ишин план ченемдүү жүргүзүүнү уюштурат. аймакты жашылдандыруу жана тазалоо, аймакты коргоо боюнча уюштуруу иштерин жүргүзөт, учурдагы жана капиталдык ремонтту өз учурунда жүргүзөт.

(КР Өкмөтүнүн 2009-жылдын 29-декабрындагы N 832 токтомунун редакциясына ылайык)

4.6. Жылдык план төмөнкү бөлүмдөр боюнча иштелип чыгат:

- чыгармачылык-өндүрүштүк иштер;

"Сулайман-Тоо" УТАМКАсынын материалдык-техникалык базасын өнүктүрүү;

- тышкы экономикалык, коммерциялык иштер;

- экскурсиялык-туристик иштерди уюштуруу жана өнүктүрүү:

- финансы каражаттарын түшүрүү жана пайдалануу.

V. Финансы иши

5.1. Сулайман-Тоо" УТАМК финансы-чарбалык иштерин Кыргыз Республикасынын бюджеттик мыйзамдарына, маданият, искусство жана маалымат мекемелеринин кызматкерлерине эмгек акы төлөөнүн шарттарын жөнгө салуучу Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жүргүзөт.

"Сулайман-Тоо" УТАМК Кыргыз Республикасынын жарандык жана жазык мыйзамдарына ылайык финансы-чарбалык иштердин натыйжасында келип чыккан милдеттенмелер боюнча жоопкерчилик тартат. "Сулайман-Тоо" УТАМКсын каржылоо төмөнкүлөрдүн эсебинен жүргүзүлөт:

- республикалык бюджеттин каражаттарынын;

- атайын эсептин каражаттарынын.

(КР Өкмөтүнүн 2020-жылдын 14-апрелиндеги № 205 токтомунун редакциясына ылайык)

5.2. (КР Өкмөтүнүн 2020-жылдын 14-апрелиндеги № 205 токтомуна ылайык күчүн жоготту)

VI. Отчеттуулук жана контроль

6.1. "Сулайман-Тоо" УТАМК белгиленген тартипте:

- өзүнүн түзүмдүк бөлүмдөрүнүн жана филиалдарынын иштерин контролдойт;

- жыл сайын белгиленген мөөнөттө финансы-чарбалык иштери жөнүндө маданият тармагындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга отчет берип турат.

"Сулайман-Тоо" УТАМКтын ишинин аудити "Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасы жөнүндө" жана "Ички аудит жөнүндө" Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте жүргүзүлөт. (КР Өкмөтүнүн 2020-жылдын 14-апрелиндеги № 205 токтомунун редакциясына ылайык)

VII. "Сулайман-Тоо" УТАМКны жоюу жана кайра уюштуруу (Бөлүм КР Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 16-февралындагы N 57 токтомунун редакциясына ылайык)

7.1. "Сулайман-Тоо" УТАМКны кайра уюштуруу жана жоюу Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарына ылайык жүзөгө ашырылат.

(КР Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 16-февралындагы N 57 токтомунун редакциясына ылайык)