Мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын биологиялык коопсуздукту камсыз кылуу боюнча өз ара аракеттенүүсүнүн тартиби (Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин токтомуна)

1-тиркеме

(Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2026-жылдын 20-майындагы № 354 токтомуна)

Мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын биологиялык коопсуздукту камсыз кылуу боюнча өз ара аракеттенүүсүнүн тартиби

1. Ушул Тартип «Кыргыз Республикасындагы биологиялык коопсуздук жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамын ишке ашыруу, биологиялык коркунучтардын алдын алуу, аныктоо, баалоо жана жоюу максатында, ошондой эле заманбап биотехнология продукттары менен, анын ичинде генетикалык модификацияланган организмдер (ГМО) менен иштөөдө жана биологиялык агенттерди трансчек аралык өткөрүүдө мамлекеттик коопсуздуктун кепилдиктерин камсыз кылуу үчүн мамлекеттик органдардын, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын (мындан ары – өз ара аракеттенүүнүн катышуучулары) жана башка уюмдардын милдеттүү өз ара аракеттенүү механизмин жана жол-жобосун аныктайт.

2. Өз ара аракеттенүүнүн негизги принциптери болуп төмөнкүлөр саналат:

– ушул Тартип жана анын тиркемелери менен белгиленген жол-жоболорду милдеттүү түрдө жана өз убагында аткаруу;

– алдын ала сактануу жана тобокелдиктердин алдын алуу;

– маалыматтык ачык-айкындык жана маалыматтарга жеткиликтүүлүк (анын ичинде улуттук маалымат алмашуу түйүнүнө – Biosafety Clearing-House);

– чечимдердин илимий негиздүүлүгү;

– мамлекеттик органдардын жоопкерчилиги жана өз ара контролу;

– эл аралык стандарттарга шайкештик (Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюмунун (ДССУ), Бириккен Улуттар Уюмунун Азык-түлүк жана айыл чарба уюму (ФАО), Евразия экономикалык бирлигинин (ЕАЭБ), Экономикалык кызматташтык жана өнүктүрүү уюмунун (ЭКӨУ);

– ведомстволор аралык маалымат алмашууда чектелген пайдалануудагы маалыматты жана купуя маалыматты, анын ичинде Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте заманбап биотехнология продукттары боюнча жол-жоболордун алкагында берилген маалыматтарды коргоо.

Өз ара аракеттенүүнүн принциптерин ишке ашыруу ушул Тартиптин жана анын тиркемелеринин жоболору менен камсыздалат.

3. Өз ара аракеттенүү эки режимде жүзөгө ашырылат:

1) күнүмдүк иш режими – маалыматтарды пландуу алмашуу, профилактикалык жана контролдук иш-чараларды координациялоо;

2) биологиялык мүнөздөгү өзгөчө кырдаал режими (ӨК режими) – өзгөчө кырдаалга алып келүүчү же алып келиши мүмкүн болгон конкреттүү биологиялык коркунуч же инцидент пайда болгондо өз ара аракеттенүү.

4. Күнүмдүк иш режиминен ӨК режимине өтүү сигналдык окуя аныкталган учурда жана ушул Тартиптин 1-тиркемесине ылайык биологиялык мүнөздөгү өзгөчө кырдаал режими (ӨК режими) активдешкенде иш-аракеттер регламентине ылайык жүзөгө ашырылат.

5. Биологиялык коопсуздук жаатында өз ара аракеттенүүнүн негизги катышуучулары болуп төмөнкүлөр эсептелет:

1) экономикалык өнүгүүнүн артыкчылыктарын аныктоо, мамлекеттик экономикалык, соода, салык жана бажы саясатын калыптандырууга жана ишке ашырууга жооптуу, мамлекеттик экономикалык жана соода саясатын иштеп чыгуу жана ишке ашыруу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган;

2) эпизоотиялык жана фитосанитардык тобокелдиктерди баалоо, ветеринардык жана фитосанитардык көзөмөл үчүн жооптуу, суу ресурстары, айыл чарбасы жана кайра иштетүү өнөр жайы чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган;

3) айлана-чөйрөнү коргоо, экологиялык коопсуздукту камсыз кылуу, жаратылыш ресурстарын сарамжалдуу пайдалануу, климаттын өзгөрүшү жана жаратылышты пайдалануу, мамлекеттик экологиялык контроль (көзөмөл) чөйрөсүндө жөнгө салуу үчүн жооптуу, ошондой эле Бирдиктүү биологиялык маалыматтар платформасынын (ББМП) ээси жана оператору, анын түзүлүшүн, жүргүзүлүшүн, толукталышын жана иштешин камсыз кылуучу айлана-чөйрөнү коргоо, экологиялык коопсуздук жана техникалык көзөмөл чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган;

4) калктын ден соолугу үчүн биологиялык тобокелдиктерге жыйынды баа берүү, эпидемиологиялык иликтөө жана санитардык-эпидемиологиялык көзөмөлдөө, Потенциалдуу кооптуу биологиялык объекттердин бирдиктүү реестрин жүргүзүү үчүн жооптуу, саламаттык сактоо жана калктын санитардык-эпидемиологиялык бейпилдиги чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган;

5) биологиялык мүнөздөгү өзгөчө кырдаалдардын шартында чара көрүү күчтөрүн координациялоо жана айлана-чөйрөнүн абалына мониторинг жүргүзүү үчүн жооптуу, жарандык коргонуу жана гидрометеорология жаатында бирдиктүү мамлекеттик саясатты жүзөгө ашыруучу, өзгөчө кырдаалдардын алдын алуу жана жоюу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган;

6) архитектура, интеграциялоо, ведомстволор аралык маалыматтык өз ара аракеттенүү бөлүгүндө ББМПнын иштешин камсыз кылууга катышуучу, санариптештирүү жана маалыматтык коопсуздук чөйрөсүндөгү талаптардын сакталышын контролдоочу, санариптик өнүктүрүү жана электрондук башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган;

7) биологиялык агенттердин трансчек аралык өтүшүн контролдоо жана бажы чек арасында аныкталган коркунучтар жөнүндө ыкчам маалымат берүү үчүн жооптуу, бажы иши чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган;

8) актуалдуу жергиликтүү маалыматтарды камсыз кылуу, ведомстволук аймактарда иш-чараларды уюштуруу жана калк менен өз ара аракеттенүү үчүн жооптуу жергиликтүү мамлекеттик администрациялар жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары;

9) коомдук тартипти жана режимдик иш-чараларды өткөрүүнү, чектелген аймактарда периметрлерди коргоону, ошондой эле зарыл болгон учурда ташууларды коштоону камсыз кылуучу, карантиндик иш-чараларды, биологиялык материалдардын мыйзамсыз жүгүртүлүшүн токтотууну камсыз кылууга катышуучу ички иштер органдары. Биологиялык терроризм, диверсиялар коркунучун жана башка мыйзамга каршы аракеттердин алдын алууга жана токтотууга, ошондой эле биологиялык материалдардын жоголушу жана уурдалышы менен байланышкан окуяларды иликтөөгө катышуучу, маалыматтарды улуттук коопсуздук линиясы боюнча текшерүүнү камсыздоочу улуттук коопсуздук органдары. Биологиялык материалдар менен продукциялардын мыйзамсыз өткөрүү аракеттери же коркунучтары аныкталганда мамлекеттик чек ара режимин жана МБК менен өз ара аракеттенүүнү камсыздоочу мамлекеттик чек араны коргоо органдары. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин алдындагы Биологиялык коопсуздук боюнча ведомстволор аралык комиссиянын (мындан ары – ВАК) жана/же Ыкчам штабдын чечими менен алардын компетенцияларынын чегинде тартылуучу башка органдар.

6. ВАК ӨК режиминде бирдиктүү координациялоо органы болуп саналат жана күнүмдүк иш режиминде контролдоо-аналитикалык ишти жүзөгө ашыруучу ыйгарым укуктуу орган болуп саналат. Күнүмдүк иш режиминде жоопкерчиликти бөлүштүрүү ушул Тартиптин 2-тиркемесине ылайык күнүмдүк иш режиминде маалымат алмашуу регламенти аркылуу жүзөгө ашырылат, анда маалыматты берүүчүлөр, алуучулар, мөөнөттөр жана маалыматты берүү үчүн жооптуу кызмат адамдары аныкталат. ӨК режиминде башкаруу чечимдерин кабыл алуу боюнча ыйгарым укуктарды ВАК жүзөгө ашырат, ал эми иш-чараларды ыкчам аткарууну жана координациялоону ушул Тартиптин 3-тиркемесине ылайык биологиялык мүнөздөгү өзгөчө кырдаалдын (ӨК) шартында өз ара аракеттенүү регламентине ылайык ыкчам штаб камсыз кылат.

7. Кыргыз Республикасынын 2005-жылдын 6-августундагы № 140 Мыйзамына ылайык Биологиялык ар түрдүүлүк жөнүндө конвенцияга карата биокоопсуздук боюнча Картахен протоколу боюнча Кыргыз Республикасынын милдеттенмелерин ишке ашыруу максатында өз ара аракеттенүү системасында биокоопсуздук боюнча улуттук координациялык борбордун жана компетенттүү улуттук органдардын иштеши камсыз кылынат. Улуттук координациялык борбор жогоруда көрсөтүлгөн Картахен протоколунун катчылыгы менен өз ара аракеттенүүнү жана биологиялык коопсуздук боюнча улуттук координациялык борбордун жана компетенттүү улуттук органдардын аталышы, дареги жана функцияларынын бөлүштүрүлүшү жөнүндө, ошондой эле аталган маалыматтардын өзгөрүшү жөнүндө маалыматтарды жөнөтүүнү уюштурууну камсыз кылат. Тиешелүү маалыматты жайгаштыруу жана актуалдаштыруу биокоопсуздук боюнча ортомчулук механизм (Biosafety Clearing-House, BCH) аркылуу ишке ашырылат.

8. Күнүмдүк иш режиминде өз ара аракеттенүү күнүмдүк иш режиминде маалымат алмашуу регламентине ылайык жүзөгө ашырылат, ал маалыматтар тизмегин, ыйгарым укуктуу органга берилүүчү маалыматтын мөөнөттөрүн жана мезгилдүүлүгүн, маалымат алуучуларды жана берүүнүн формаларын аныктайт.

9. ӨК режимин активдештирүү жол-жобосу сигналдык окуя аныкталгандагы жана биологиялык мүнөздөгү өзгөчө кырдаал (ӨК) режимин активдештирүүдөгү иш-аракеттер регламентине ылайык ишке ашырылат. ББМПга сигналдык окуянын картасынын катталышы жана анын негизги мамлекеттик органдарга автоматтык түрдө жөнөтүлүшү активдештирилген учур деп эсептелет.

10. ӨК режиминде өз ара аракеттенүү башкаруу схемасын, пландоо методикасын, ыкчам штабдын жана жумушчу топтордун милдеттерин аныктоочу биологиялык мүнөздөгү өзгөчө кырдаалдар шартында өз ара аракеттенүү регламентине ылайык ишке ашырылат.

11. Өз ара аракеттенүүнүн өзгөчө жол-жоболору төмөнкүлөргө карата колдонулат:

– заманбап биотехнология продукттар менен иштөө жана мониторинг жүргүзүү, тобокелдиктерди баалоо;

– биологиялык агенттердин трансчек аралык өтүшүн контролдоо жана эсепке алуу;

– заманбап биотехнология продукттарын жана заманбап биотехнология продукттарын потенциалдуу камтыган продукциянын партияларын документтештирүүгө, идентификациялоого, маркалоого, таңгактоого жана транспорттоого карата талаптар.

12. Өз ара аракеттенүүнү документтештирүү үчүн ушул Тартиптин 4-тиркемесине ылайык документтердин унификацияланган формалары колдонулат жана алар бардык мамлекеттик органдар колдонуу үчүн милдеттүү болуп саналат.

13. Ушул Тартип жана анын тиркемелеринде белгиленген өз ара аракеттенүү жол-жоболорун жана мөөнөттөрүн аткарбоо Кыргыз Республикасынын административдик жоопкерчилик, кылмыш-жаза жоопкерчилиги жана жарандык-укуктук жоопкерчилик жөнүндө мыйзамдарына ылайык жоопкерчиликке тартууга алып келет.

14. Ушул Тартип беш жылда кеминде бир жолу кайра каралышы керек, ошондой эле жаңы маалыматтык системалары ишке киргизилгенде жана Кыргыз Республикасынын эл аралык милдеттенмелери өзгөргөндө да жаңыланат.

15. Өз ара аракеттенүүнүн практикалык маселелерин иштеп чыгуу үчүн жылына кеминде бир жолу комплекстүү ведомстволор аралык командалык-штабдык машыгуу өткөрүлөт.

16. Эл аралык уюмдар жана чет мамлекеттердин компетенттүү органдары менен өз ара аракеттенүү Кыргыз Республикасы катышуучу болуп саналган эл аралык келишимдерге ылайык ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган аркылуу жүзөгө ашырылат.

1-тиркеме Мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын биологиялык коопсуздукту камсыз кылуу боюнча өз ара аракеттенүүсүнүн тартибине

Сигналдык окуяны аныктоодо жана биологиялык мүнөздөгү өзгөчө кырдаал режимин (ӨК) активдештирүүдөгү иш-аракеттердин регламенти

1. Бул Регламенттин максаты потенциалдуу биологиялык коркунуч туудурган окуялар жөнүндө ыкчам аныктоо, алгачкы баалоо жана кабарлоо боюнча иш-аракеттердин алгоритми бардык өз ара аракеттенүүчү катышуучулар үчүн бирдиктүү жана милдеттүү болуп саналат, ошондой эле жарандык коргонуунун мамлекеттик системасынын алкагында чечим кабыл алынганга чейин маалыматты жеткирүүнүн жана баштапкы ведомстволор аралык чара көрүүнү координациялоонун тартибин белгилөө болуп саналат.

2. Өзгөчө кырдаал режимин киргизүү (жарыялоо), аны классификациялоо жана баалоо критерийлери, ошондой эле жарандык коргонуунун башкаруу органдарын, күчтөрүн жана кызматтарын тартуу жөнүндө чечимдер Кыргыз Республикасынын жарандык коргонуу жөнүндө мыйзамдарына, анын ичинде Кыргыз Республикасынын Президентинин 2024-жылдын 2-июлундагы № 176 «Кыргыз Республикасынын Жарандык коргонуусунун мамлекеттик тутуму жөнүндө жобону бекитүү тууралуу» Жарлыгына, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2019-жылдын 28-январындагы № 16 «Кыргыз Республикасынын Жарандык коргонуу кызматтары жөнүндө» токтомуна жана Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2025-жылдын 17 январындагы № 21 «Кыргыз Республикасында өзгөчө кырдаалдардын классификациясын жана аларды баалоонун критерийлерин бекитүү жөнүндө» токтомунаылайык ылайык кабыл алынат жана жүзөгө ашырылат.

3. Сигналдык окуя – бул аныкталган факт же ушул Регламенттин 2-бөлүмүндө саналып өткөн критерийлердин жок дегенде бирине ылайык келген фактылардын жыйындысы.

4. Сигналдык окуя картасы (КС-1) – сигналдык окуяны Бирдиктүү биологиялык маалыматтар платформасында (ББМП) каттоо үчүн бирдиктүү унификацияланган электрондук форма.

5. Ушул Регламент боюнча токтоосуз каттоону талап кылган сигналдык окуя болуп эсептелет:

1) адамдардын оорусуна байланыштуу критерийлер:

– КС-1.1 – саламаттык сактоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган бекиткен тизмелерге ылайык, ошондой эле Эл аралык медициналык-санитардык эрежелер боюнча Кыргыз Республикасынын милдеттенмелеринин алкагында (ДССУ, 2005) карантиндик же өзгөчө кооптуу инфекциялык ооруга чалдыгуунун (же шектенүүнүн) бир учурун аныктоо. Аныктоо факты эпидемиологиялык иликтенүүгө тийиш, зооноздук этиологияда же ага шектенүүдө эпидемияга каршы жана эпизоотияга каршы иш-чаралардын комплексин уюштуруу үчүн ветеринардык кызмат менен өз ара аракеттенүү камсыз кылынат.

– КС-1.2 – 48 сааттын ичинде бир жамаатта же бир аймакта этиологиясы аныкталбаган окшош инфекциялык симптоматиканын топтук оорусун (үч же андан көп учурду) каттоо. Каттоо фактысы боюнча эпидемиологиялык иликтөө, үлгүлөрдү тандоо жана лабораториялык изилдөө жүргүзүлөт, зооноздук этиологиянын белгилери же жаныбарлар менен байланышкандыгы жөнүндө эпидемиологиялык маалыматтар болгондо ветеринардык кызмат менен өз ара аракеттенүү камсыз кылынат;

– КС-1.3 – диагнозу аныкталбаган жана/же эпидемиологиялык маанилүү факторлор болгон учурда курч инфекциялык оорудан каза болгон учурду каттоо (анын ичинде оорулуу жаныбарлар менен байланышта болуу, эндемикалык зонада болуу, кесиптик тобокелдик). Каттоо фактысы боюнча эпидемиологиялык иликтөө жүргүзүлөт, зооноздук этиологияда же ага шектенүүдө эпидемияга каршы жана эпизоотияга каршы иш-чаралардын комплексин уюштуруу үчүн ветеринардык кызмат менен өз ара аракеттенүү камсыз кылынат;

2) жаныбарлардын оорусуна байланыштуу критерийлер:

– КС-2.1 – массалык, капысынан өлүм (24 сааттын ичинде сезгич жаныбарлардын 10 же андан көп башынын өлүмү) же бир эле чарбада жогорку өлүмгө дуушар болгон оору;

– КС-2.2 – ДЖСУнун (Дүйнөлүк жаныбарлардын саламаттыгы уюмунун) тизмесине кирген же зооноздук (шарп, канаттуулардын жогорку патогендүү тумоосу, африкалык чочко ылаңы, бруцеллез, сибирь жарасы, кутурма) болуп саналган жаныбарлардын ылаңдарын аныктоо;

3) аварияларга жана инциденттерге байланыштуу критерийлер:

– КС-3.1 – авария, агып кетүү, герметизация, кайсы болбосун объектте I–II патогендик топтогу биологиялык агенттерге контролдун жоголушу (лаборатория, сактоочу жай, транспорт) болгон учурда.

– КС-3.2 – патогендердин коллекцияларына уурдоого, жоготууга же уруксатсыз кирүүгө аракет кылуу;

4) трансчек аралык коркунучтар жана жаңы технологиялар менен байланышкан критерийлер:

– КС-4.1 – мамлекеттик чек арадан өткөрүү пунктунда биологиялык материалдарды мыйзамсыз ташып кирүү/ташып чыгуу аракеттерин аныктоо, ошондой эле өзгөчө кооптуу оорулардын белгилери бар адамдарды же жүктөрдү аныктоо;

– КС-4.2 – айлана-чөйрөдө (суу, топурак, продукция) потенциалдуу биологиялык коркунуч туудурган уруксатсыз же эсепке алынбаган заманбап биотехнологиялык продуктуларды аныктоо.

– КС-4.3 – Кыргыз Республикасынын аймагында биотеррордук акт коркунучу жөнүндө ишенимдүү чалгындоо маалыматын алуу.

6. Окуяны аныктаган мамлекеттик органдын кайсы болбосун кызматкери үчүн:

1) 1-кадам (дароо): очокту минималдуу обочолонтуу үчүн чара көрүү (эгер бул коопсуз жана компетенцияга кирсе);

2) 2-кадам (15 мүнөттүн ичинде): түздөн-түз жетекчисине оозеки кабарлоо;

3) 3-кадам (1 сааттын ичинде): жетекчиси менен биргеликте КС-1 картасын ББМПге каттоону камсыз кылуу. Эгерде ББМПге кирүү мүмкүнчүлүгү жок болсо, маалыматты электрондук почта жана телефон аркылуу Кыргыз Республикасынын Өзгөчө кырдаалдар министрлигине (ӨКМ) (кризистик кырдаал борборунун кезметтик нөөмөтү) жана Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигине (ССМ) (Оорулардын алдын алуу департаменти) «Сигналдык окуя» деген белги менен жөнөтүү.

7. КС-1 картасы катталган соң ББМП тарабынан автоматтык жүргүзүлүүчү аракеттер:

– уникалдуу номерди жана каттоо убактысын ыйгаруу;

– төмөнкү жактарга шашылыш билдирүүлөрдү (SMS, push-системада кабарлоо, e-mail) токтоосуз автоматтык түрдө таратуу:

– ВАКтын төрагасына жана катчысына;

– ӨКМ жетекчисине;

– ССМ жетекчисине;

– сигнал жөнөтүүчүнүн ыйгарым укуктуу органынын жетекчисине.

– системада автоматтык инцидент ишин түзүү, ага ошол окуя боюнча бардык кийинки маалыматтар, чечимдер жана отчеттор киргизилет.

КС-4.4 критерийи боюнча КС-1 каттоодо жабыр тарткан же потенциалдуу жабыр тарткан мамлекеттерге, ВСН улуттук түйүнүнө жана зарыл болгон учурда тиешелүү эл аралык уюмдарга кабарлоолорду даярдоо жана жөнөтүү камсыз кылынат. Кабарлоого төмөнкүлөр кирет: ГМОнун болжолдуу саны жана мүнөздөмөлөрү, жагдайы жана чыгарылган датасы, мүмкүн болгон жагымсыз таасирлер жана тобокелдиктерди башкаруу чаралары жөнүндө маалыматтар, ошондой эле кошумча маалымат алуу үчүн байланыш пункту.

8. Жарандык коргонуунун мамлекеттик системасынын алкагында ведомстволор аралык чара көрүү жана чечимдерди кабыл алуу үчүн маалыматтарды берүү демилгеси:

1) КС-1 картасын ББМПге каттоо алардын компетенциясынын чегинде өз ара аракеттенүүчү катышуучуларга токтоосуз ведомстволор аралык маалымдоо жана алгачкы чараларды көрүү үчүн негиз болуп саналат (баалоо, локалдаштыруу, маалымат чогултуу, алгачкы эпидемияга каршы/эпизоотияга каршы чаралар, объекттин коопсуздугун камсыз кылуу ж.б.);

2) окуяны өзгөчө кырдаал катары классификациялоо, ӨКнын деңгээлин (масштабын) жана анын баалоо критерийлерин аныктоо, жарандык коргоонун башкаруу органдарын, күчтөрүн жана кызматтарын тартуу боюнча чечимдер ушул Регламенттин 1.2-пунктунда көрсөтүлгөн ченемдик укуктук актыларда белгиленген тартипте жана негиздерде жүргүзүлөт.

3) ВАК КС-1 маалыматынын жана алгачкы материалдардын негизинде белгиленген тартипте жарандык коргоонун ыйгарым укуктуу органдары тарабынан кийин каралышы жана чечим кабыл алынышы үчүн макулдашылган сунуштарды жана жыйынды маалыматтарды даярдоону камсыздайт;

4) эгерде ыйгарым укуктуу органдар ӨК режимин киргизүү жана (же) жарандык коргоонун күчтөрүн жана кызматтарын тартуу тууралуу чечим кабыл алса, өз ара аракеттенүү жарандык коргоо боюнча актылардын талаптарын эске алуу менен жана ӨК шарттарында өз ара аракеттенүү регламентинде каралган каралган биологиялык-спецификалык жол-жоболорду колдонуу менен (3-тиркеме), аталган актыларды кайталабаган бөлүгүндө жүргүзүлөт.

Мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын биологиялык коопсуздукту камсыз кылуу боюнча өз ара аракеттенүүсүнүн тартибине 2-тиркеме

Күндөлүк иш режиминде милдеттүү маалымат алмашуу регламенти

1-таблица. Эпидемиологиялык жана эпизоотологиялык көзөмөл маалыматтары

№

Маалыматтын аталышы

Маалыматтар- ды берүү боюнча жооптуу мамлекеттик орган

Негизги алуучулар

Берүүнүн мөөнөттөрү жана мезгилдүүлүгү

Берүү форматы/ ыкмасы

Жооптуу кызмат адамы (жеткирүүчү)

1.1

Нозологиялар жана аймактар боюнча бөлүштүрүлгөн калктын инфекциялык оорулары боюнча жыйынды маалыматтар (№ 1 форма)

ССМ (ОАД)

ӨКМ, САЧКӨМ, ВАК

Жума сайын (дүйшөмбү 12:00гө чейин)

Машина окуй турган файл (JSON, XML) ББМП аркылуу; резерв – корголгон электрондук кол тамгасы бар email

Эпидемиология-лык көзөмөл бөлүмүнүн начальниги

1.2

Жекече эсепке алынууга тийиш болгон оорулардын (өзгөчө коркунучтуу, карантиндик инфекциялар) учурлары жөнүндө маалыматтар

ОАД аймактык борборлору, ССМ ӨККИАА жана КРБ

ССМ (ОАД), САЧКӨМ, ӨКМ

Реалдуу убакыт режиминде алдын ала диагноз коюлган учурдан тартып 2 сааттан кеч эмес

«Шашылыш билдирүү картасы» формасын ББМПде толтуруу. Автоматтык түрдө таратуу

РӨККИА жана КБнын бөлүмүнүн начальниги, ОАД борборунун башкы врачы

1.3

Эпизоотиялык жагдай (жаныбарлардын ылаңдарынын чыгышы) жөнүндө маалымат

САЧКӨМ (Веткызмат)

ӨКМ, ССМ, ВАК

Жума сайын (шейшемби 12:00гө чейин); оору күчөгөндө – диагноз алдын ала коюлган учурдан тартып 2 сааттан кеч эмес

Машина окуй турган файл ББМП аркылуу. Оору күчөгөндө – КС-1

Веткызматтын начальниги

1.4

Негизги патогендердеги микробго каршы туруктуулукка (AMR) мониторинг жүргүзүүнүн натыйжалары

ССМ (Республикалык референттик лаборатория), САЧКӨМ (ветеринардык лаб.)

ССМ, САЧКӨМ, (жыйынды талдоо үчүн)

Квартал сайын, кварталдан кийинки айдын 15ине чейин

AMR-1 формасы боюнча стандартташ-тырылган отчет ББМП аркылуу

Референттик лабораториянын директору

2-таблица. Потенциалдуу коркунучтуу объекттер менен биологиялык агенттер жөнүндө маалыматтар

2.1

Потенциалдуу коркунучтуу биологиялык объекттердин реестри (лабораториялар, сактоо жайлары, мал көлдүргүчтөр) геомаалыматтар жана тобокелдик деңгээли менен

ССМ, САЧКӨМ

Бардык ыйгарым укуктуу органдар, ИИМ, УКМК

Квартал сайын жаңыртуу; өзгөртүүлөр – 3 жумуш күндүн ичинде

ББМПдеги онлайн-карта (GIS-кабат); GeoJSON форматында экспорт

ӨКМдин тобокелдиктер башкармалы-гынын начальниги

2.2

I–II патогендик топтор менен иштөөгө берилген лицензиялар/уруксаттар жөнүндө маалыматтар

ССМ, САЧКӨМ (өз компетенция-сынын чегинде)

МБК, ВАК

Берүү/жокко чыгаруу күнү

Лицензиялык системалардан ББМПга автоматтык электрондук жүктөп берүү

Лицензиялоо бөлүмүнүн начальниги

2.3

Патогендик биологиялык агенттердин ташып келинген/ташып чыгарылган партиялары жөнүндө маалымат (уруксат боюнча)

МБК (электрондук уруксаттардын негизинде)

ССМ, САЧКӨМ

Онлайн, реалдуу убакытта бажы жагынан жол-жоболоштуруу

Автоматтык интеграция. ББМПде ТП-1 формасы

МБК Бажы контролу бөлүмүнүн башчысы

3-таблица. Айлана-чөйрөнү жана ташуучуларды мониторингдөө маалыматтары

3.1

Сезондук оорулар боюнча иш-чараларды пландоо жана өткөрүү үчүн инфекциянын негизги ташуучуларынын сезондук активдүүлүгүндө аба ырайынын болжолу (чиркейлер, кенелер, бүргөлөр, москиттер, көгөндөр ж.б.)

ӨКМ (Кыргызгидро-мет)

ССМ, САЧКӨМ, ЖӨБО

Сезондук активдүүлүк мезгилинде (апрель–октябрь) – ай сайын, 5ине чейин

GIS -катмар (.shp же GeoJSON файлы) ББМПде

Кыргызгидромет-тин жетекчиси

3.2

Байкоо зонасындагы радиациялык, химиялык жана биологиялык контролдун маалыматтары

ӨКМ (БЛКТ)

ССМ, ЖРЭТКМ, ВАК

Жума сайын; фондон ашып кетсе – КС-1 катары токтоосуз

ББМП аркылуу БЛКТ-1 формасы боюнча отчет

ӨКМ тарабынан БЛКТга жооптуу координатор

4-таблица. Заманбап биотехнологиялык продуктулар (ЗБП) жөнүндө маалымат

4.1

КР аймагында ташып келүүгө жана колдонууга уруксат алынган ЗБПлар жана алардан алынган продуктулар реестри

САЧКӨМ (а/ч үчүн), ССМ (тамак-аш, медициналык продукция үчүн)

ӨКМ, МБК, ЖРЭТКМ, ВАК

Чечим кабыл алынган учурдан тартып 1 күндүн ичинде жаңыртуу

ББМПдеги электрондук реестр (API)

Профилдүү департамент-тердин жетекчилери

4.2

Синтетикалык биология жана жаңы патогендерди түзүүгө байланышкан илимий-изилдөө долбоорлорун баштоо жөнүндө кабарлоолор

ИЖБИМ, КР УИА

ССМ, УКМК (кош багыттагы экспертизага)

Долбоорду каржылоо башталгандан тартып 5 жумуш күндүн ичинде

НИОКР-1 формасы ББМП аркылуу

Аткаруучу уюмдун жетекчиси

4.3

ЗБПнын атайылап эмес бошотулушу трансчек аралык күтүлбөгөн өткөрүүгө алып келген же алып келиши мүмкүн болгон учурлар жөнүндө билдирүүлөр (тобокелдиктерди башкаруу чаралары жана 24/7 байланыш пункту менен)

ӨКМ биокооп-суздук боюнча компетенттүү улуттук орган менен биргеликте

ВАК, ЖРЭТКМ, ССМ, САЧКӨМ, МБК; зарыл болгондо – BCH оператору

Дароо, бошотуу фактысы тастыкталгандан кийин 2 сааттан кечикпей

ББМПде КС-1 (электрондук форма); BCH/тартылган мамлекеттер үчүн билдирүү пакети

4.4

ЗБПнын мыйзамсыз трансчек аралык ташылган учурлары жана кабыл алынган чаралар жөнүндө маалымат

МБК (Чек ара кызмат менен биргеликте)

ВАК, ӨКМ, биокоопсуздук боюнча компетенттүү улуттук орган, ЖРЭТКМ, ССМ/САЧКӨМ (профиль боюнча)

Дароо, аныкталганда реалдуу убакыт режиминде

ББМПга инциденттик жазуу; зарыл болгон учурда – ВСН аркылуу билдирүү

Эскертүү

1. Ушул Регламент күнүмдүк иш режиминде ведомстволор аралык маалымат алмашуу үчүн милдеттүү болгон маалыматтардын тизмектерин, аларды берүүчүлөрдү, алуучуларды, мөөнөттөрүн, мезгилдүүлүгүн жана берүүнүн формаларын белгилейт.

2. Ушул Регламенттин 1–4-таблицаларында көрсөтүлгөн түзүмдөлгөн маалыматтарды алмашуу үчүн негизги санкцияланган канал болуп Бирдиктүү биологиялык маалымат платформасы (ББМП) саналат. ББМП толук пайдаланууга берилгенге чейин маалымат алмашуу электрондук почта аркылуу жүзөгө ашырылат, мында маалыматтарды өткөрүп берүү фактысы ББМПнын эсепке алуу журналына милдеттүү түрдө кол менен катталат.

3. 1–4-таблицаларда белгиленген маалыматтарды бербөө же өз убагында бербөө өз ара аракеттенүүнүн тартибин бузуу катары эсептелет.

4. ВАК ушул Регламенттин таблицаларына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүүгө укуктуу, алар Комиссиянын протоколу менен таризделип, аткаруу үчүн милдеттүү болуп эсептелет.

Кыскартуулардын тизмеси

Веткызмат

–

Кыргыз Республикасынын Суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министрлигине караштуу Ветеринария, мал чарбачылыгын өнүктүрүү, жайыт жана тоют боюнча кызмат

УКМК

–

Кыргыз Республикасынын Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитети

МБК

–

Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик бажы кызматы

ОАД

–

Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигине караштуу Оорулардын алдын алуу жана мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөл департаменти

РӨККИА жана КБ

–

Республикалык өзгөчө коркунучтуу карантиндик инфекциялардын алдын алуу жана көзөмөлдөө борбору (саламаттык сактоо системасындагы ыйгарым укуктуу уюм)

ИИМ

–

Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрлиги

ССМ

–

Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги

ЖРЭТКМ

–

Кыргыз Республикасынын Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлиги

САЧКӨМ

–

Кыргыз Республикасынын Суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министрлиги

ИЖБИМ

–

Кыргыз Республикасынын Илим, жогорку билим берүү жана инновациялар министрлиги

ӨКМ

–

Кыргыз Республикасынын Өзгөчө кырдаалдар министрлиги

УИА КР

–

Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясы

БЛКТ

–

Байкоо жүргүзүү жана лабораториялык контролдоо тармагы

Кыргызгидромет

–

Кыргыз Республикасынын Өзгөчө кырдаалдар министрлигине караштуу Гидрометеорологиялык кызмат

ЖӨБО

–

жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары

КР

–

Кыргыз Республикасы

ЗБП

–

заманбап биотехнология продукттары

ББМП

–

Бирдиктүү биологиялык маалымат платформасы

Чек ара кызматы

–

Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик чек ара кызматы

ВАК

–

Биологиялык коопсуздук боюнча ведомстволор аралык комиссия

Мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын биологиялык коопсуздукту камсыз кылуу боюнча өз ара аракеттенүүсүнүн тартибине 3-тиркеме

Биологиялык мүнөздөгү өзгөчө кырдаалдар (ӨК) шартында өз ара аракеттенүү регламенти

1. ӨКны жоюуга жалпы жетекчиликти биологиялык коопсуздук боюнча ведомстволор аралык комиссия (ВАК) жүргүзөт.

2. Өзгөчө кырдаал болгон жерде (ӨК зонасында) ыкчам башкаруу үчүн ВАК ӨК режими активдештирилген учурдан тартып 2 сааттын ичинде өзүнүн чечими менен ыкчам штаб (ЫШ) түзөт. ЫШтын начальниги болуп Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин (ӨКМ) өкүлү дайындалат. ЫШтын курамына Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинин (ССМ), Кыргыз Республикасынын Суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министрлигинин (САЧКӨМ), Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрлигинин (ИИМ), жергиликтүү мамлекеттик администрациялардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын (ЖӨБО), башка кызыкдар ведомстволордун ыйгарым укуктуу өкүлдөрү кирет.

3. ЫШ төмөнкү негизги багыттар боюнча адистерден жумушчу топторду (ЖТ) түзөт:

1) лабораториялык диагностика жана мониторинг (ССМ, САЧКӨМ, ЖРЭТКМ);

2) эпидемиологиялык/эпизоотологиялык иликтөө (ССМ, САЧКӨМ, ЖРЭТКМ);

3) карантин, логистика жана күч түзүмдөрү менен камсыз кылуу (ИИМ, ӨКМ, УКМК, ЖӨБО);

4) дарылоо жана эвакуациялоо (ССМ);

5) маалымдоо жана коммуникация (ССМ, ӨКМ, Кыргыз Республикасынын Президентинин Администрациясы).

4. ВАК ӨКтүн чара көрүүсү боюнча (анын ичинде артыктчылыктуу иш-чаралар, ресурстарды тартуу, чектөө зоналарын белгилөө/өзгөртүү жана расмий маалымдоо тартиби боюнча) башкаруучулук чечимдерди кабыл алат. ЫШ ВАКтын чечимдеринин аткарылышын уюштурат, ЖТ жана өз ара аракеттенүүчү катышуучуларынын ортосунда милдеттерди бөлүштүрөт, мөөнөттөрдү жана натыйжаларды контролдойт. Ар бир иш-чара боюнча жооптуу аткаруучулар, мөөнөттөр жана ресурстар 72 сааттык иш-аракеттер планында (ИП-72) милдеттүү түрдө чагылдырылууга жана ББМП ӨК окуялар журналында катталууга тийиш.

5. ЫШтын күндөлүк ыкчам жыйналышы күн сайын саат 08:00дө өткөрүлөт. Ар бир ЖТ негизги көрсөткүчтөр боюнча мурунку 24 сааттын ичинде кыскача отчетту берет (жаңы окуялар, жүргүзүлгөн тесттер, обочолонгон/ооруканага жаткырылган, ресурстарды сарптоо). Отчеттордун негизинде 24 саатты ичинде жыйынды маалымат түзүлөт, ал саат 10:00гө чейин ВАКка жөнөтүлөт жана ББМПнын инцидент ишине киргизилет.

6. ВАКтын жыйналышы 72 саатта бир жолудан кем эмес өткөрүлөт. Жыйналышта:

1) 24 сааттык жыйынды маалымат жана кырдаалдын өнүгүү динамикасы талданат;

2) кийинки 72 саатка иш-аракеттер планы бекитилет же оңдолот (ИП-72 формасы боюнча, 4-тиркеме). Ар бир ЖТ иш-аракеттер планында конкреттүү, өлчөнүүчү милдеттер коюлат;

3) кошумча ресурстарды тартуу, карантиндик зонанын чек араларын өзгөртүү, калкка маалымдоо жөнүндө чечимдер кабыл алынат.

7. ВАКтын бардык чечимдери жана ЫШтын начальнигинин буйруктары ББМПнын ӨК окуялар журналында милдеттүү түрдө катталат.

8. ӨК өнүгүшү жана көрүлүп жаткан чаралар жөнүндө маалыматтын жалгыз расмий булагы болуп ВАКтын чечими менен түзүлгөн басма сөз-борбору саналат.

9. Бардык өз ара аракеттенүүчү катышуучуларга басма сөз-борбору менен макулдашпастан өз ведомстволорунун атынан кандайдыр бир ыкчам маалыматты, божомолдорду же комментарийлерди таратууга тыюу салынат.

Мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын биологиялык коопсуздукту камсыз кылуу боюнча өз ара аракеттенүүсүнүн тартибине 4-тиркеме

Документтердин унификацияланган формалары

1. КС-1 формасы: «Сигналдык окуя картасы»

Багыты: коркунучту алгачкы каттоо. Негизги тилкелер (милдеттүү түрдө): уникалдуу номер (система тарабынан ыйгарылат), аныкталган датасы/убактысы, аймак (маалымдамадан жана координаттардан тандоо менен), окуянын сыпатталышы, алдын ала классификация (КС-1.1, КС-1.2 критерийлеринен тандоо ж.б.), жабыркагандардын саны (адамдар/жаныбарлар), алгачкы көрүлгөн чаралар, тиркелген файлдарды толтурган адамдын аты-жөнү жана байланыштары (фото, документтердин скандары).

2. ОД-1 формасы: «Биологиялык маалыматтар жөнүндө отчет»

Багыты: 1-тиркеме боюнча үзгүлтүксүз маалымат алмашуу үчүн. Түзүмү: 1-тиркеменин 1–4-таблицаларындагы маалыматтардын конкреттүү түрүнө адаптацияланган универсалдуу шаблон. Төмөнкү тилкелерди камтыйт: отчеттук мезгил, маалыматтын аталышы, өлчөө бирдиги, маани, аймак, эскертүүлөр.

3. ИП-72 формасы: «72 сааттык иш-аракеттер планы»

Багыты: ӨК режиминде тактикалык пландоо. Түзүмү: мамычалары бар таблица: номери, тапшырманын аталышы, жооптуу жумушчу топ/кызмат адамы, күтүлгөн натыйжа (өлчөнүүчү көрсөткүч), аткаруу мөөнөтү, аткарылгандыгы жөнүндө белги, ресурстар (эмне талап кылынат). ВАКтын төрагасынын колу менен бекитилет.

4. ИР-1 формасы: «Калк үчүн маалыматтык билдирүү шаблону»

Багыты: расмий билдирүүлөрдүн бирдиктүү стилин камсыз кылуу. Түзүмү: аталышы, кырдаалдын кыскача сыпатталышы (эмне болду, кайда), бийликтин иш-аракеттери (биз эмне кылабыз), калк үчүн инструкциялар (эмне кылуу керек, кайда чалуу керек), эмне кылбоо керек, күнү-түнү байланыш телефондору, кийинки жаңыртылган маалыматтын датасы жана убактысы.

5. АР-1 формасы: «Биологиялык инциденттин иликтөө актысы»

Багыты: ӨК жоюлгандан кийин иликтөөнүн жыйынтыктарын документтештирүү. Түзүмү: бөлүмдөр, окуялардын хронологиясы, аныкталган себептер, зыянды баалоо (ден соолук, экономика), чара көрүүдө аныкталган кемчиликтер, мындай инциденттердин алдын алуу боюнча тыянактар жана сунуштамалар, тиркемелердин тизмеси.