90-берене. Жеке дайындар чөйрөсүндөгү тармактык жөнгө салуучу

1. Жеке дайындар чөйрөсүндөгү жөнгө салуу жана көзөмөлдөө ушул Кодекстин 9-беренесинде белгиленген тартипте түзүлүүчү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган (жеке дайындар чөйрөсүндөгү тармактык жөнгө салуучу) тарабынан жүзөгө ашырылат. Жеке дайындар чөйрөсүндөгү тармактык жөнгө салуучу аларга карата өзүнүн ыйгарым укуктарын жүзөгө ашыруучу жактардан көз карандысыз болууга тийиш.

2. Жеке дайындар чөйрөсүндөгү тармактык жөнгө салуучунун жетекчиси ыйгарым укуктарын жүзөгө ашыруу жана милдеттерин аткаруу үчүн зарыл болгон, анын ичинде жеке дайындарды коргоо чөйрөсүндө тиешелүү квалификацияга, тажрыйбага жана илим-билимге ээ болушу керек.

3. Жеке дайындар чөйрөсүндөгү тармактык жөнгө салуучу төмөнкүдөй ыйгарым укуктарды жүзөгө ашырат:

1) ушул Кодекстин колдонулушун жана анын тийиштүү чөйрөдө колдонулушун көзөмөлгө алууну камсыз кылуу;

2) жеке дайындардын, анын ичинде балдардын жеке дайындарын иштеп чыгууга тийиштүү тобокелдиктер, ченемдер, кепилдиктер жана укуктар тууралуу жеке дайындардын субъекттеринин кабардар болуусун жогорулатуу;

3) жеке дайындардын ээлеринин жана иштеп чыгуучуларынын ушул Кодекске ылайык алардын милдеттенмелери тууралуу кабардар болуусун жогорулатуу;

4) мамлекеттик органдарга жана уюмдарга жеке дайындарды иштеп чыгууга тийиштүү мыйзамдык жана административдик чаралар боюнча консультация берүү;

5) Министрлер Кабинети белгилеген тартипте жеке дайындар чөйрөсүндө талаптарды сактоого текшерүүлөрдү жүргүзүүгө жеке же юридикалык жактарды аккредитациялоону жүзөгө ашыруу;

6) дайындардын субъекттерин ушул Кодексте каралган укуктарын жүзөгө ашыруу маселелери боюнча, анын ичинде эгерде бул ушул максаттарда башка мамлекеттердин көзөмөлдөө органдары менен кызматташууну талап кылган учурда аларга маалымдоо;

7) ушул Кодексти жеке дайындар чөйрөсүндө колдонуунун жүрүшүндө, анын ичинде өзүнүн демилгеси боюнча жана башка көзөмөлдөө органынан же башка мамлекеттик органдан алынган маалыматтын негизинде даттанууларды кароо жана текшерүүлөрдү жүргүзүү. Ишкердик субъекттерине текшерүүлөрдү жүргүзүү Кыргыз Республикасынын ишкердик субъекттерине текшерүүлөрдү жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө мыйзамдарына ылайык жүзөгө ашырылат;

8) ушул Кодекске ылайык жеке дайындарды иштеп чыгуу принциптерин жана эрежелерин, укуктарды жана милдеттерди бузуу фактылары боюнча алдын алуу, түзөтүү жана мажбурлоо чараларын пайдалануу;

9) коопсуздуктун тиешелүү чараларына жана ушул Кодекстин сакталышына ылайык келген жеке дайындарды иштеп чыгуу боюнча колдонмолорду жана сунуштамаларды жарыялоо.

4. Жеке дайындар чөйрөсүндөгү тармактык жөнгө салуучу жазмалардын ээлеринин реестрин жүргүзөт, анда алынганына жараша төмөнкүдөй дайындарды киргизет:

1) жеке дайындар менен инциденттер тууралуу;

2) жазмалардын ээлеринин жана иштеп чыгуучулардын ушул Кодекстин жоболорун сактоосун текшерүүлөр жана текшерүүлөрдүн жыйынтыктары боюнча аткаруу үчүн милдеттүү болгон чечимдерди чыгаруу жөнүндө;

3) жеке дайындар чөйрөсүндөгү бузуулар үчүн жоопкерчиликке тартуу жөнүндө.

5. Жазмалардын ээлеринин реестрин жүргүзүүнүн тартиби тармактык жөнгө салуучу тарабынан өз алдынча аныкталат. Реестрге жеткиликтүүлүк тармактык жөнгө салуучунун сайты аркылуу жүзөгө ашырылат.

6. Жеке дайындар чөйрөсүндөгү тармактык жөнгө салуучу иши жана өзүнүн териштирүүлөрүнүн жыйынтыктары жөнүндө жылдык отчетту өзүнүн сайтында жарыялайт.

7. Жеке дайындар чөйрөсүндөгү тармактык жөнгө салуучу төмөнкүлөргө укуктуу:

1) жеке жактардан жана уюмдардан маалыматты, анын ичинде мамлекеттик сырларга же башка мыйзам менен корголуучу купуя сырга тийиштүү, өзүнүн ыйгарым укуктарын ишке ашыруу үчүн зарыл болгон маалыматты сурап алууга жана мындай маалыматты акысыз алууга;

2) жүргүзүлүп жаткан контролдоо-көзөмөлдөө иш-чаралары үчүн маанилүү фактыларды белгилөө максаттары үчүн бардык жайларга, документтерге, жабдууларга, кызматкерлерге жана жеке жазмалардын ээсинин аларды иштеп чыгууга тиешеси бар контрагенттерине жеткиликтүүлүктү жүзөгө ашырууга;

3) чалгындоо жана контрчалгындоо ишинин жана коргоого байланыштуу иштин процессинде алынган дайындарды кошпогондо, мамлекеттик органдардын жана алардын ведомстволук уюмдарынын жеке дайындарды иштеп чыгуусуна мониторинг жүргүзүүгө;

4) жазмалардын ээсинен анык эмес же болбосо мыйзамсыз жол менен алынган жеке дайындарды тактоону, бөгөттөөнү же алып салууну талап кылууга;

5) ушул Кодекстин талаптарын бузуу менен жүзөгө ашырылуучу жеке дайындарды иштеп чыгууну токтотуп турууну талап кылууга;

6) жеке дайындардын субъекттеринин бузулган укуктарын коргоо үчүн, анын ичинде жактардын белгисиз чөйрөсүнүн укуктарын коргоо үчүн сотко доо арыз менен кайрылууга жана сотто жеке дайындардын субъекттеринин кызыкчылыктарын жактоого;

7) жеке дайындардын субъекттеринин укуктарын бузуу менен байланышкан материалдарды ведомствого караштуулугуна ылайык жөнөтүүгө;

8) Министрлер Кабинетине жеке дайындар чөйрөсүндө ченемдик укуктук жөнгө салууну өркүндөтүү жөнүндө сунуштарды киргизүүгө. Ушул Кодексти аткаруу максатында кабыл алынган, банк мыйзамдары менен иши жөнгө салынган уюмдарды текшерүүнү жүргүзүүгө багытталган ченемдик укуктук актылар Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы менен милдеттүү түрдө макулдашууга жатат;

9) ушул Кодекстин тиешелүү чөйрөсүндөгү талаптарды бузууга күнөөлүү жактарды жоопкерчиликке тартууга.

8. Жеке дайындар чөйрөсүндөгү тармактык жөнгө салуучу өзүнүн ишин жүзөгө ашыруунун жүрүшүндө иштеп чыгуучу жеке жазмаларга мыйзамсыз жеткиликтүүлүктү таптакыр болтурбоого милдеттүү жана мындай жазмаларды укук ченемсиз иштеп чыккан учурда жоопкерчилик тартат.

9. Жеке дайындар чөйрөсүндөгү тармактык жөнгө салуучу төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) ушул Кодекстин жоболоруна ылайык жеке дайындардын субъекттеринин укуктарын сактоону уюштурууга;

2) жазмалардын ээлеринин жана иштеп чыгуучулардын ушул Кодекстин жеке дайындарды иштеп чыгуу чөйрөсүндөгү жоболорун сактоосун текшерүүгө жана текшерүүлөрдүн жыйынтыктары боюнча аткаруу үчүн милдеттүү болгон чечимдерди чыгарууга;

3) Кыргыз Республикасынын башка мамлекеттик органдары менен өз ара аракеттенүүгө, анын ичинде контролдоо-көзөмөлдөө иш-чараларын кайталоону болтурбоо жана тиешелүү чөйрөдө иштерди жүргүзүү өзгөчөлүктөрүн эсепке алуу максатында контролдоо жана көзөмөлдөө боюнча биргелешкен аракеттер жөнүндө меморандумдарды түзүүгө;

4) жеке дайындарды иштеп чыгуу менен байланышкан маселелер боюнча жеке жана юридикалык жактардын даттанууларын жана кайрылууларын кароого, ошондой эле көрсөтүлгөн даттанууларды жана кайрылууларды кароонун жыйынтыктары боюнча аткаруу үчүн милдеттүү чечимдерди өзүнүн ыйгарым укуктарынын чегинде кабыл алууга;

5) жеке жактардын жана уюмдардын суроо-талаптары боюнча жеке дайындар чөйрөсүндө мыйзамдарды колдонуу маселелери боюнча чечмелөөлөрдү өзүнүн сайтында мындай чечмелөөлөрдү жарыялоо менен берүүгө;

6) жеке дайындарды иштеп чыгуу боюнча операцияларды эсепке алуу, жеке дайындар чөйрөсүндө окутуучу жана агартуучу иш-чараларды өткөрүү маселелери боюнча сунуштамаларды, ошондой эле жеке дайындар чөйрөсүндөгү келишимдердин, укуктук актылардын жана башка документтердин болжолдуу тариздерин иштеп чыгууга жана жарыялоого.

10. Жеке дайындар чөйрөсүндөгү тармактык жөнгө салуучу чет өлкөлүк мамлекеттердеги ушуга окшош органдар менен кызматташууну жүзөгө ашырат, жеке дайындардын субъекттеринин укуктарын адекваттуу коргоону камсыз кылуучу чет өлкөлүк мамлекеттердин тизмегин бекитет.