Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Трагасынын (Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаты М.М.Мураталиев тарабынан демилгеленген «Жерди пайдалануу чөйрөсүндөгү айрым мыйзам актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбооруна Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин корутундусунун долбоорун жактыруу тууралуу) тескемеси

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МИНИСТРЛЕР КАБИНЕТИНИН ТӨРАГАСЫНЫН ТЕСКЕМЕСИ

2024-жылдын 25-марты № 167 "Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети жөнүндө" Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамынын 18, 27-беренелерине ылайык:

1. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаты М.М.Мураталиев тарабынан демилгеленген "Жерди пайдалануу чөйрөсүндөгү айрым мыйзам актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбооруна Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин тиркелген корутундусунун долбоору жактырылсын.

2. Бул корутунду Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине жөнөтүлсүн.

Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасы

А.У. Жапаров

Тиркеме

Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасынын 2024-жылдын 25-мартындагы № 167 тескемеси менен жактырылган

"Жерди пайдалануу чөйрөсүндөгү айрым мыйзам актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбооруна Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин КОРУТУНДУСУ

Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети "Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети жөнүндө" Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамынын 18, 27-беренелерине ылайык Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаты М.М.Мураталиев тарабынан демилгеленген "Жерди пайдалануу чөйрөсүндөгү айрым мыйзам актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбоорун карап чыгып, төмөнкүдөй корутундуга келди.

1. Аталган мыйзамдын долбоору менен "Жер участокторун которуу (трансформациялоо) жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 5-беренесинин 2-бөлүгүн 10-пункт менен толуктоо сунушталат, ага ылайык айыл чарба жана токой чарба өндүрүшүнүн жоготууларынын жана алынбай калган пайданын орду дене тарбия-ден соолукту чыңдоо комплекстерин куруу үчүн жерлерди которууда толтурулбайт.

Кыргыз Республикасынын Бюджеттик кодекстин 47-беренесине ылайык республикалык бюджетке айыл чарба өндүрүшүнүн жоготууларынын ордун толтуруудан каражаттар түшөт. Жогоруда аталган Мыйзамдын 1-беренесине ылайык айыл чарба жана (же) токой чарба өндүрүшүнүн жоготууларынын ордун толтуруу - айыл чарба же токой чарба жерлерин берүүдө же айыл чарба жана токой чарба өндүрүшү менен байланышпаган жерлердин башка категорияларына же чарба жерлеринин түрлөрүнө которууда төлөнүүчү сумма. Айыл чарба жана токой чарба жоготууларынын ордун толтуруудан түшкөн каражаттар республикалык бюджетке, алынбай калган пайданын ордун толтуруудан түшкөн каражаттар - жергиликтүү бюджетке түшөт. "Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 25-беренесине ылайык долбоордун негиздеме-маалымкатын дене тарбия-ден соолукту чыңдоо комплекстерин куруу үчүн жерлерди которууда айыл чарба жана токой чарба өндүрүшүнүн жоготууларынын, алынбай калган пайданын ордун толтуруунун наркынын суммасын төлөөдөн бошотуунун зарылчылыгы жөнүндө маалымат менен толуктоону сунуштайбыз. Ошондой эле Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 16-беренеси менен жер жана жаратылыш ресурстары Кыргыз Республикасынын элинин жашоо-тиричилигинин негизи катары бирдиктүү экологиялык тутумун сактоо жана туруктуу өнүгүү максатында пайдаланылат, алар мамлекеттин контролунда жана өзгөчө коргоосунда турат деп белгиленген. Кыргыз Республикасынын Токой кодексинин 100-беренесине ылайык ата мекендик инвесторлор тарабынан жүзөгө ашырылуучу суу сактагычтары жана плотиналары бар ири электр энергетикалык өндүрүш кубаттуулуктарын, чакан ГЭС куруу үчүн которулуучу (трансформациялануучу) токой фондусунун жерлерин кошпогондо, токой фондусунун участокторун алып коюудан же убактылуу ээлеп алуудан, ошондой эле токой фондусунун менчик ээлеринин жана токойду пайдалануучулардын укуктарын чектөөдөн же уюмдардын жана жарандардын иштеринин таасирлеринин натыйжасында токойлордун сапаттык абалынын начарлашынан улам келтирилген чыгашалардын орду, аларды тарткан токой фондусунун менчик ээлерине жана токойду пайдалануучуларга толук көлөмдө (анын ичинде алынбай калган пайда) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте толтурулуп берилүүгө тийиш.

2. "Жер участокторун которуу (трансформациялоо) жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 9-беренесинин 5-бөлүгүнө ылайык жерди курулуш үчүн которуу жөнүндө маселе оң чечилгенде райондук комиссия корутундуга участокко куруунун белгиленген тартипте макулдашылган башкы планын же анын негизинде иштелип чыккан шаар куруу документтерин жана техникалык-экономикалык негиздемени тиркейт деп белгиленген.

Бирок, аталган Мыйзамдын долбоору менен көрсөтүлгөн Мыйзамдын 9-беренесинин 5-бөлүгүн жерди курулуш үчүн которуу жөнүндө маселе оң чечилсе, райондук комиссия корутундуга белгиленген тартипте макулдашылган курулуштун планынын эскиздик долбоорун тиркейт деген редакцияда баяндоо сунушталат. Кыргыз Республикасынын Жер кодексинин 1-беренесинин 21 жана 22-пункттары жана 13, 77 жана 81-беренелери боюнча калктуу конуштардын жерлери шаар куруу документтерине жана куруу, жерди пайдалануу эрежелерине ылайык колдонулат. Калктуу конуштардын жерлерине куруу үчүн жер участокторуна укуктарды берүү ушул Кодексте жана Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актыларында аныкталган тартипте шаар куруу документтеринин, куруу жана жерди пайдалануу эрежелеринин негизинде гана жүргүзүлөт. "Кыргыз Республикасында жекече турак-жай курулушу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 5-беренесине ылайык жер участокторун бөлүү жана жеке турак үйлөрдү жайгаштыруу мыйзамдарда белгиленген тартипте бекитилген калктуу пункттардын башкы пландарына, деталдык пландаштыруу долбоорлоруна, куруу долбоорлоруна ылайык жүзөгө ашырылат. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Архитектура, курулуш жана турак жай-коммуналдык чарба мамлекеттик агенттигинин 2020-жылдын 24-мартындагы № 39-нпа буйругу менен бекитилген "Шаарларды жана шаар тибиндеги калктуу пункттарды пландаштыруу жана куруу" 30-01:2020 КР СН Кыргыз Республикасынын курулуш ченемдеринин 3.76-пунктунда эскиздик долбоор - долбоорлоонун алдындагы концептуалдуу архитектуралык-шаар куруу сунушу, анын ичинде шаар куруу документтери деп көрсөтүлгөн. Ошентип, белгиленген тартипте макулдашылган шаар куруу документтери жер участогун келечекте өз багыты боюнча пайдаланууну кепилдөөчү курал болуп эсептелет, ошондой эле курулушта ар бир объекттин деталдуу планын белгилейт, жер участогун которуу (трансформациялоо) үчүн негизги документ болуп саналат. "Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 24-беренесине ылайык эгерде ченемдик укуктук актыны колдонуу үчүн башка ченемдик укуктук актыларга өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү зарыл болсо, киргизилген ченемдик укуктук актынын долбооруна көрсөтүлгөн өзгөртүүлөрү жана толуктоолору менен ченемдик укуктук актылардын долбоорлору тиркелүүгө тийиш. Ушуга байланыштуу жогоруда аталган ченемдик укуктук актыларга да тиешелүү өзгөртүүлөрдү киргизүүнү сунуштайбыз.

3. Кыргыз Республикасынын 2022-жылдын 1-апрелиндеги № 22 "Жерди пайдалануу чөйрөсүндөгү айрым мыйзам актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө" Мыйзамы менен "Сугат айдоо жерлерин жарактуу жерлердин башка категорияларына жана түрлөрүнө которууга (трансформациялоого) мораторий киргизүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 1-беренесинин 13-пункту күчүн жоготту деп таанылган.

Ушуга байланыштуу "Сугат айдоо жерлерин жарактуу жерлердин башка категорияларына жана түрлөрүнө которууга (трансформациялоого) мораторий киргизүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 1-беренесинин 2-бөлүгүнүн 13-пунктунда көрсөтүлгөн жерлерди которууда жер участокторунун ээлери жерди которуп берүү жөнүндө райондун жергиликтүү мамлекеттик администрациясынын туруктуу иштөөчү комиссиясына арыз берет деген "Жер участокторун которуу (трансформациялоо) жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 9-беренесинин 1-бөлүгүнүн төртүнчү абзацын күчүн жоготту деп табууну сунуштайбыз.

4. Кыргыз Республикасынын Президентинин 2023-жылдын 29-декабрындагы № 370 "Кыргыз Республикасынын айыл аймактарынын жана шаарларынын деңгээлинде пилоттук режимде административдик-аймактык реформа жүргүзүү жөнүндө" Жарлыгынын жоболоруна көңүл буруу зарыл.

5. Ошол эле учурда Жогорку Кеңешинин депутаты А.Т.Маткеримов тарабынан коомдук талкуу үчүн сайтка сунушталган Мыйзам долбооруна окшош нормаларды камтыган "Сугат айдоо жерлерин жарактуу жерлердин башка категорияларына жана түрлөрүнө которууга (трансформациялоого) мораторий киргизүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбоору жайгаштырылган. Ушуга байланыштуу аталган мыйзам долбоорлорун бириктирүүнү сунуштайбыз.

Жогоруда баяндалгандардын негизинде, Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаты М.М.Мураталиев тарабынан демилгеленген "Жерди пайдалануу чөйрөсүндөгү айрым мыйзам актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбоорун аталган сунуштарды жана сын пикирлерди эске алуу менен кабыл алууну мүмкүн деп эсептейт.