7-берене

"Кыргыз Республикасындагы микрофинансы уюмдары жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына (Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Жарчысы, 2002-ж., № 9, 412-ст.) төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилсин:

1) 1-статьяда:

а) 1-пунктта:

- биринчи абзацта "финансы-кредиттик же кредиттик мекеме" деген сөздөр "финансы-кредиттик же кредиттик уюм" деген сөздөргө алмаштырылсын;

- үчүнчү абзацта "Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы, банктар жана банк иштери жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын" деген сөздөр "Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө" Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамынын жана "Банктар жана банк иштери жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын" деген сөздөргө алмаштырылсын;

б) 24 пункттар төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"2. Микрофинансылык компания болуп акционердик коом формасында түзүлгөн, Улуттук банктын лицензиясын алган, юридикалык жана жеке жактарды микрокредиттөөнү жана операциялардын башка түрлөрүн, анын ичинде ушул Мыйзамда каралган жеке жана юридикалык жактардан мөөнөттүү аманаттарды тартууну жүзөгө ашыруучу адистештирилген финансы-кредиттик уюм саналат.

3. Микрокредиттик компания болуп коммерциялык уюмдун кандай болбосун уюштуруу-укуктук формасында түзүлгөн, Улуттук банктын күбөлүгүн алган, жеке жана юридикалык жактарды микрокредиттөөнү жана ушул Мыйзамда каралган операциялардын башка түрлөрүн жүзөгө ашыруучу адистештирилген финансы-кредиттик уюм саналат.

4. Микрокредиттик агенттик болуп, ушул Мыйзамда белгиленгендерди кошпогондо, коммерциялык эмес уюм формасында түзүлгөн, Улуттук банктын күбөлүгүн алган жана уюмдун уставдык максаттарына ылайык жеке жана юридикалык жактарды микрокредиттөөнү жүзөгө ашыруучу адистештирилген кредиттик уюм саналат.";

в) расмий тилдеги 9-пунктта "учреждений" деген сөз "организаций" деген сөзгө алмаштырылсын;

2) 3-статья төмөнкүдөй мазмундагы 7-пункт менен толукталсын:

"7. Өзүнүн фирмалык аталышында "ислам" деген сөздү тийиштүү уруксат берүүчү документтин негизинде ишти банк ишинин жана каржылоонун ислам принциптерине ылайык жүзөгө ашыруучу микрофинансы уюмдары гана пайдаланууга укуктуу.";

3) 5-статьяда:

а) 1-пунктта "Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы, банктар жана банк иши жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамы" деген сөздөр "Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө" Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамынын жана "Банктар жана банк иштери жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамы" деген сөздөргө алмаштырылсын;

б) 3-пунктта:

- биринчи абзацта "кардар менен түзүлгөн келишимге" деген сөздөр "Кыргыз Республикасынын банк мыйзамдарынын талаптарына" деген сөздөргө алмаштырылсын;

- экинчи абзац "мыйзамдарынын" деген сөздөн кийин "жана Кыргыз Республикасынын банк мыйзамдарынын" деген сөздөр менен толукталсын;

4) 8-статьянын 1-пунктунун 2-пунктчасында "жана маалыматтарды берүү" деген сөздөр алып салынсын;

5) 10-статьянын 4-пунктунун биринчи абзацында "Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы, банктар жана банк иштери жөнүндө" деген сөздөр "Банктар жана банк иштери жөнүндө" деген сөздөргө алмаштырылсын;

6) 15-статьяда "Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы, банктар жана банк иши жөнүндө" деген сөздөр "Банктар жана банк иштери жөнүндө" деген сөздөргө алмаштырылсын;

7) 16-статьянын 1-пунктунун 3-пунктчасы төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"3) үчүнчү жактардан милдеттенмелерди акчалай түрдө (факторинг) аткарууну талап кылуу укугуна ээ болуу;";

8) 18-статьянын 2-пунктунда "микрофинансы компаниясына" деген сөздөр "микрофинансы уюмуна" деген сөздөргө алмаштырылсын;

9) 24-статьянын 2-пунктунда "мекемелер" деген сөз "уюмдар" деген сөзгө алмаштырылсын;

10) 27-статьянын 1-пункту төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"1. Улуттук банк "Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө" Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамына жана "Банктар жана банк иштери жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык Улуттук банкка жүктөлгөн функцияларды жана милдеттерди аткаруу, туруктуу финансы тутумун колдоо, керектөөчүлөрдүн таламдарын коргоо, ошондой эле микрофинансы компаниялары тарабынан Кыргыз Республикасынын тиешелүү мыйзамдарынын аткарылышын камсыз кылуу максатында микрофинансы компанияларынын ишин жөнгө салууну жана көзөмөлдү жүзөгө ашырат.";

11) 28-статьянын 5-пунктунда "Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы, банктар жана банк иштери жөнүндө" деген сөздөр "Банктар жана банк иштери жөнүндө" деген сөздөргө алмаштырылсын;

12) 30-статьянын 2-пунктунун 7-пунктчасында "Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы, банктар жана банк иши жөнүндө" деген сөздөр "Банктар жана банк иштери жөнүндө" деген сөздөргө алмаштырылсын;

13) 31-статьянын 1-пункту төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"1. Микрофинансы компаниясы, анын кызмат адамдары жана башка кызматкерлери, акционерлери жана микрофинансы компаниясы менен байланышкан жактар Улуттук банктын талабы боюнча отчетторду, документтерди жана ар кандай маалыматтарды өз убагында берүүгө милдеттүү.";

14) 33-статьяда:

а) 2-пункттун 1-пунктчасы төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"1) үчүнчү жактардан милдеттенмелерин акчалай түрдө (факторинг) аткаруусун талап кылуу укугуна ээ болууну;";

б) 3-пунктта "мекемелерден" деген сөз "уюмдардан" деген сөзгө алмаштырылсын;

в) 5-пунктта "финансылык лизинг операцияларын кошпогондо," деген сөздөр алып салынсын;

15) 35-статьяда:

а) 9-пунктта:

- биринчи абзац төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"9. Улуттук банк же ал ыйгарым укук берген орган (жак) тышкы көзөмөлдү жана инспектордук текшерүүлөрдү жүргүзүүгө укуктуу.";

- пункт төмөнкүдөй мазмундагы үчүнчү абзац менен толукталсын:

"Микрокредиттик компания жана/же микрокредиттик агенттик, алардын кызмат адамдары жана башка кызматкерлери, катышуучулар (уюштуруучулар, акционерлер) жана микрокредиттик компания жана/же микрокредиттик агенттик менен байланышкан жактар Улуттук банктын талабы боюнча отчетторду, документтерди жана ар кандай маалыматтарды өз убагында берүүгө милдеттүү.";

б) 11-пункт төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"11. Улуттук банк микрокредиттик компанияны жана микрокредиттик агенттикти Улуттук банк тарабынан лицензиялануучу жана жөнгө салынуучу финансы-кредиттик жана кредиттик уюмдар жана башка юридикалык жактар үчүн каттоо органы менен макулдашуу боюнча Улуттук банк тарабынан белгиленген форма боюнча жана тартипте каттоону жүзөгө ашыруучу ыйгарым укуктуу мамлекеттик органда мамлекеттик каттоого (кайра каттоого) макулдук катты берет.";

16) 351-статьяда:

а) 1-пункттун экинчи сүйлөмү төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын: "Пайыздын ставкасы кардарлар үчүн жылдык номиналдуу туюнтмада мезгил ичиндеги пайыздын ставкасы менен катар жана пайыздын натыйжалуу ставкасынын усулу боюнча жылдык эсептөөдө берилүүгө тийиш.";

б) 2 жана 3-пункттар төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"2. Пайыздын номиналдуу жана натыйжалуу ставкаларынын өлчөмдөрү жөнүндө маалымат менен катар микрофинансы уюму кардар менен келишим түзгөнгө (кол койгонго) чейин негизги сумманы, пайыздарды, комиссиялык сый акыларды жана келишимди түзүүгө жана аткарууга байланышкан башка төлөмдөрдү өзүнчө көрсөтүү менен кызмат көрсөтүүнүн абсолюттук маанидеги толук наркы жөнүндө маалыматты кардарга берүүгө милдеттүү. Микрофинансы уюму кызмат көрсөтүүлөрдүн наркы жөнүндө толук маалыматты кардарларга берүүдөн баш тартууга укуксуз. Кызмат көрсөтүүлөрдүн наркын бурмалаган жана кредиттик келишимдин валютасынан айырмаланган валютага байланган кредит боюнча төлөмдөрдү индексациялоону караган продуктуларды пайдаланууга жол берилбейт.

3. Кызмат көрсөтүүлөр боюнча пайыздардын ставкалары жөнүндө жарнамада, жарыялоолордо жана жайылтылуучу маалыматта микрофинансы уюмдары пайыздардын номиналдуу жана натыйжалуу ставкаларын көрсөтүүгө милдеттүү. Пайыздардын номиналдуу жана натыйжалуу ставкалары, комиссиялык сый акынын өлчөмдөрү жана тарифтер микрофинансы уюму менен кардардын ортосунда түзүлүүчү келишимде көрсөтүлүүгө тийиш. Келишимге ылайык депозиттер жана кредиттер боюнча пайыздык ставкалардын өлчөмдөрү тараптардын өз ара макулдугу боюнча учурдагы экономикалык кырдаалды эске алуу менен мезгил-мезгили менен кайра каралып турушу мүмкүн.";

17) 352-статьяда:

а) 2-пунктта:

- 2-пунктча төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"2) келишим түзүлгөнгө чейин кардарлар (потенциалдуу карыз алуучулар) үчүн кредиттерди берүүнүн шарттары тууралуу толук маалыматты, анын ичинде кызмат көрсөтүүнүн толук наркы жөнүндө маалыматты кардардын тандоосу боюнча мамлекеттик жана/же расмий тилде толук ачып берүү камсыз кылынууга тийиш. Берилүүчү кызмат көрсөтүүлөрдүн шарттары жана наркы жөнүндө толук маалыматты берүүдөн баш тартууга жол берилбейт. Маалыматтын формасы ар түрдүү кредиторлордун кредиттик продуктуларын салыштыруу мүмкүнчүлүгүн камсыз кылуу максатында бир түрдүү болууга жана системага салынууга тийиш;";

- 6-пунктчанын биринчи сүйлөмү төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын: "6) келишимдин тексти бирдей өлчөмдөгү арип менен басылып, кардарлардын кабылдоосу жана түшүнүүсү үчүн болушунча так жана жеткиликтүү баяндалууга тийиш.";

- 8 жана 9-пунктчалар төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"8) келишимде кардардын кредитти же лизингди ар кандай учурда кандайдыр бир комиссияларсыз, айып санкцияларысыз жана башка төлөмдөрсүз мөөнөтүнөн мурда тындыруу укугу каралууга тийиш;

9) кардарга, гарантка/кепилдик берүүчүгө, күрөө коюучуга тиешелүү келишим боюнча өзүнө алган милдеттенмелерин аткарбоонун же талаптагыдай эмес аткаруунун бардык кесепеттери кол койдуруу менен түшүндүрүлүүгө тийиш;";

- пункт төмөнкүдөй мазмундагы 15-17-пунктчалар менен толукталсын:

"15) мөөнөтү өтүп кеткен кредиттик карыз боюнча эсептелген бышмананын (туумдун, айып пулдун) максималдуу суммасы Улуттук банк тарабынан белгиленген сандан ашууга тийиш эмес;

16) эгерде күрөө предметин өндүрүп алуу процессинде тараптардын макулдашуусу менен сатуунун башка ыкмасы каралбаса, турак жайлар түрүндөгү кыймылсыз күрөө мүлкү ачык тооруктар аркылуу гана сатылат;

17) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган башка талаптар.";

б) статья төмөнкүдөй мазмундагы 3-5-пункттар менен толукталсын:

"3. Микрофинансы уюмдарында банк мыйзамдарынын талаптарына ылайык кардарлардын кайрылууларын кароонун тартибин жөнгө салуучу документтер болууга тийиш. Кардарлардын кайрылуулары жазуу жүзүндөгү жоопту берүү менен отуз календардык күндөн кеч эмес мөөнөттө каралууга тийиш.

4. Кардарлардын каралган кайрылууларынын натыйжалары боюнча документтер белгиленген тартипте кеминде үч жыл сакталууга тийиш.

Микрофинансы уюмдары кардардын талабы боюнча ага уюштуруу, уруксат берүү документтери жана финансылык отчеттор менен таанышуу мүмкүнчүлүгүн берүүгө милдеттүү.

5. Эгерде келишимди аткаруу процессинде келип чыккан талаштар тараптардын макулдашуусу боюнча чечилбесе, алар Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган тартипте, анын ичинде талаштарды сотко чейинки жөнгө салуунун алкагында чечилет.";

18) 353-статьянын 2-пунктунда "Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы, банктар жана банк иштери жөнүндө" деген сөздөр "Банктар жана банк иштери жөнүндө" деген сөздөргө алмаштырылсын;

19) 36-статьянын 3-пунктунун биринчи сүйлөмү төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын: "3. Эгерде Улуттук банктын талаптары ушул статьянын 2-пунктуна ылайык ал тарабынан белгиленген мөөнөттө аткарылбаса, Улуттук банк микрофинансы уюмунун атынан кулактандыруу же маалымат туура эмес баяндалгандыгы же кардарларды жана коомчулукту адаштыра тургандыгы жөнүндө билдирүүнү микрофинансы уюмунун каражаттарынын эсебинен жарыялоого жана мыйзамдарда каралган таасир этүү чараларын көрүүгө укуктуу.".