38-берене. Укуктардын баалуу кагаздарга өтүшү

1. Баалуу кагаздарга карата укуктардын пайда болушу, өткөрүлүшү (өткөрүп берилиши), өзгөрүшү, оордотулушу жана токтотулушу жарандык-укуктук бүтүмдөрдүн негизинде, ошондой эле Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген башка негиздер боюнча жүзөгө ашырылат. Баалуу кагаздар боюнча жүгүртүүгө жана укуктарды жүзөгө ашырууга чектөөлөр Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган учурларда жана тартипте гана болот.

2. Аты жазылган документтик эмес баалуу кагазга болгон укук сатып алуучуга төмөнкү учурларда өткөрүп берилет:

- депозитардык ишти жүзөгө ашырып жаткан адамдын баалуу кагаздарына карата укуктарды эсепке алган учурда - сатып алуучунун депо эсеби боюнча кириштөөчү жазууну түшүргөндөн тартып;

- реестрди жүргүзүү системасында баалуу кагаздарга болгон укуктарды эсепке алган учурда - сатып алуучунун өздүк эсебине кириштөөчү жазуу түшүрүлгөндөн тартып өткөрүлөт.

Документтик баалуу кагаздарга карата укуктарды өткөрүп берүү тартиби Кыргыз Республикасынын мыйзамдары тарабынан аныкталат.

3. Эгерде Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында башкача белгиленбесе, анда депозитарий же көз карандысыз реестр кармоочу каттоодон өткөн бир кармоочунун эсебинен башка жактын эсебине баалуу кагаздардын төмөнкүнүн негизинде которулушун жүргүзө алат:

- катталган жактын тапшырмасынын;

- фондулук биржада бүтүмдүн жасалгандыгын ырастоочу документтердин;

- укуктук мураскорду ырастоочу документтердин;

- соттун чечиминин.

4. Баалуу кагаздарды кармоочулардын реестрин жүргүзүп жаткан адам реестрде баалуу кагаздарга болгон укуктарды өткөрүп берүү жөнүндөгү тиешелүү жазууну документтерди алган учурдан тартып бир күндүн ичинде жүргүзүүгө же болбосо тиешелүү жазууну жүргүзүүдөн жүйөлүү баш тартууну билдирүүгө тийиш.

5. Баалуу кагаздарга жана баалуу кагаздарга бекитилип берилген укуктарга болгон укуктарды өткөрүп берүү жөнүндө документтердеги жеке жактардын кол тамгаларынын аныктыгын (Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган учурлардан тышкары) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык нотариалдык же баалуу кагаздардын рыногунун кесипкөй катышуучусу тарабынан күбөлөндүрүлүшү мүмкүн.

6. Эгерде баалуу кагаздарга болгон укуктардын пайда болушу, өткөрүп берүү (өткөрүү), өзгөртүлүшү, оордотулушу жана токтотулушу жөнүндө маалыматтар баалуу кагаздарга болгон укуктардын эсепке алынышын жүзөгө ашыруучу жакка кабарланбаса, баалуу кагаздарды түзүп жаткан (добуш берүү, дивиденд алуу ж.б.) эмитенттин милдеттенмелерин аткаруу үчүн реестрди жабуу учурунда катталган ээсине карата орундуу болуп табылат. Мындай билдирүүнүн өз учурунда аткарылышына болгон жоопкерчилик баалуу кагазды сатып алуучуга жүктөлөт.

7. Ачык компаниялардын акцияларынын ири пакетинин ээлери жөнүндө ушул Мыйзамга ылайык ачыкка чыгарылган маалыматтарды кошпогондо, баалуу кагаздардын ээлери, баалуу кагаздардын аларга таандык көлөмү жөнүндө жана алар менен операциялар тууралу маалымат жашыруун болуп эсептелет.

Көрсөтүлгөн маалымат төмөндөгүлөргө берилиши мүмкүн:

- баалуу кагаздардын ээлерине жана алардын мыйзамдуу өкүлдөрүнө;

- баалуу кагаздар рыногун жөнгө салуу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга;

- террористтик ишти финансылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык финансылык чалгындоо органына;

- мыйзамдуу күчүнө кирген сот актысынын негизинде башка адамдарга.

(КР 2018-жылдын 6-августундагы № 88 Мыйзамынын редакциясына ылайык)