12-берене. Камсыздандыруучунун укуктары жана милдеттери

1. Камсыздандыруучу төмөндөгүлөргө укуктуу:

1) тийиштүү мамлекеттик органдардан жана уюмдардан, алардын компетенциясына жараша камсыздандыруу окуясынын болгондугунун фактысын жана жабырлануучуга келген зыяндын өлчөмүн ырастаган документтерди суроого;

2) камсыздандыруу окуясы болгондо жабырлануучулардын ден-соолугуна жана (же) мүлкүнө келтирилген зыяндын өлчөмүнө жана камсыздандыруу төлөмүнүн өлчөмүнүн аныкталышына баа берүү үчүн көз карандысыз эксперттин кызматынан пайдаланууга. Көз карандысыз эксперт тарабынан зыянга баа берүүнүн мөөнөтү комиссиянын иштөө мөөнөтүнөн ашык болбоого тийиш;

3) зыяндын келтирилишине күнөөлүү адамга карата кайра талап коюу укугуна;

4) кооптуу жүктөрдү ташууда камсыздандыруу тобокелчилигин (камсыздандыруу окуясынын болушунун ыктымалдыгын же ал болгондо келиши мүмкүн болгон зыяндын өлчөмүн) көбөйтүүгө алып келүүчү жагдайлар өзгөргөн учурда камсыздандыруу келишиминин шарттарын өзгөртүүнү талап кылууга;

5) келтирилген зыянды төлөп берүүгө байланышкан мамилелерде камсыздандырылуучунун атынан жана анын тапшырмасы боюнча чыгууга;

6) пайда табуучулар койгон доо талаптарына карата сотто камсыздандырылуучунун тапшырмасы боюнча анын атынан ишти алып барууну өзүнө алууга. Бирок камсыздандыруучунун бул аракеттери камсыздандыруу төлөмдөрүн төлөп берүү боюнча өз милдетин моюнга алуу катары бааланышы мүмкүн эмес.

2. Камсыздандыруучу төмөндөгүлөргө милдеттүү:

1) кооптуу жүктөрдү ташуучунун жарандык жоопкерчилигин милдеттүү камсыздандыруу эрежелери менен камсыздандырылуучуну тааныштырууга;

2) камсыздандыруу келишими түзүлгөндөн кийин камсыздандырылуучуга камсыздандыруу полисин берүүгө;

3) камсыздандыруу окуясы болгондугу тууралуу билдирүүнү алгандан кийин кечиктирбестен аны белгиленген тартипте каттоого алууга;

4) камсыздандыруу актысын түзүүгө жана аны камсыздандырылуучуга (пайда көрүүчүгө) таанышууга берүүгө;

5) камсыздандыруу окуясынын болгондугу таанылганда, камсыздандыруу төлөмүн төлөп берүү жөнүндө арызды жана камсыздандыруу окуясы болгондугун далилдеген документтерди алгандан кийин отуз күндүн ичинде камсыздандыруу төлөмүн төлөп берүүгө. Тараптардын ортосунда пикир келишпестиктер болгондо камсыздандыруу төлөмүн төлөп берүү компетенттүү сот органынын чечиминин негизинде жүзөгө ашырылат, бул чечимде зыяндын өлчөмү, аны төлөп берүүнүн мүнөзү жана формасы аныкталат.

6) камсыздандыруу окуясы болгондо чыгашаларды болтурбоо же азайтуу максатында камсыздандырылуучу жумшаган чыгымдарды төлөп берүүгө;

7) камсыздандыруу төлөмдөрүн төлөп берүүдөн баш тартууга негиздер болгондо бул жөнүндө камсыздандырылуучуга жазуу жүзүндө отуз күндүн ичинде баш тартуунун себептерин көрсөтүү менен кабардар кылууга;

8) камсыздандыруунун купуялуулугун сактоого.

3. Келишимде камсыздандыруучунун Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына каршы келбеген башка дагы укуктары менен милдеттери каралышы мүмкүн.

(КР 2020-жылдын 18-апрелиндеги № 45 Мыйзамынын редакциясына ылайык)