2030-жылга чейин гендердик теңчиликке жетүү боюнча Кыргыз Республикасынын Улуттук Стратегиясы (Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин токтомуна)

1-тиркеме

(Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 16-сентябрындагы № 513 токтомуна)

2030-жылга чейин гендердик теңчиликке жетүү боюнча Кыргыз Республикасынын УЛУТТУК СТРАТЕГИЯСЫ Жалпы жоболор 2030-жылга чейин гендердик теңчиликке жетүү боюнча Кыргыз Республикасынын улуттук стратегиясы (мындан ары - Стратегия) - бул мамлекеттик гендердик саясаттын артыкчылыктуу багыттарын аныктаган, экинчи узак мөөнөттүү документ. Кыргыз Республикасы Пекин иш-аракеттер платформасына (ПИП) кошулуп, бир катар эл аралык конвенцияларды, анын ичинде БУУнун Аялдарга карата басмырлоонун бардык формаларын жоюу жөнүндө конвенциясын (АБЖК) ратификациялап, эл аралык милдеттенмелерди, анын ичинде БУУнун келишимдик органдарынын алдындагы отчеттуулукту кабыл алган. 2012-жылы БУУнун АБЖК боюнча комитетине АБЖК боюнча милдеттерди аткаруу жөнүндө төртүнчү мезгилдүү баяндама жөнөтүлгөн. БУУнун Комитетинин корутунду сунуштамаларын аткаруу максатында, атайын иш-аракеттер планын иштеп чыгуу жана ишке ашыруу прецеденти түзүлгөн. 2019-жылдын март айында БУУнун Комитетине бешинчи мезгилдүү баяндама жөнөтүлгөн. COVID-19 пандемиясына байланыштуу, ал бир жылдан кийин, 2021-жылдын 2-3-ноябрында каралган. Кыргыз Республикасы ошондой эле БУУнун 2030-жылга чейин туруктуу өнүктүрүү боюнча күн тартибинин алкагында Туруктуу өнүктүрүүнүн максаттарын (ТӨМ) улутташтыруу жолу менен эл аралык милдеттенмелерди аткарганын тастыктады. 2020-жылы БУУга ТӨМ боюнча Кыргыз Республикасынын Улуттук ыктыярдуу баяндамасы берилди. Кыргыз Республикасынын Конституциясында аялдар жана эркектер үчүн укуктардын жана мүмкүнчүлүктөрдүн бирдейлигинин принциби, эл аралык милдеттенмелерге ылайык киргизилген атайын чаралар жөнүндө жоболор сакталган. Конституцияга негизделген шайлоо мыйзамдары аялдардын саясий жашоого жана чечимдерди кабыл алууга катышуусун кеңейтүү үчүн негиз түзө алды. Гендердик теңчиликке жетүү боюнча саясатты ишке ашыруунун мыйзамдуу негизин 2008-жылы жаңыртылган, ишке ашыруу механизми такталган "Эркектер менен аялдар үчүн бирдей укуктар менен бирдей мүмкүнчүлүктөрдүн мамлекеттик кепилдиктери жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамы түзөт. 2017-жылы "Үй-бүлөлүк зомбулуктан сактоо жана коргоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын жаңы Мыйзамы кабыл алынды. Гендердик мамилени негизги стратегиялык документтерге жана алардын иш-аракеттер планына киргизүү ПИПте теңчиликти натыйжалуу илгерилетүү үчүн маанилүү шарт катары аныкталган. 2018-2040-жылдары Кыргыз Республикасын өнүктүрүүнүн улуттук стратегиясында "Кыргызстанда саясий, экономикалык жана коомдук жашоонун бардык деңгээлдеринде чечим кабыл алууда аялдардын толук кандуу жана тең укуктуу катышуусу камсыз кылынган. Аялдардын жана эркектердин мүмкүнчүлүктөрүнүн ортосундагы теңсиздикти жоюуга жана гендердик теңчиликке жетишүүгө багытталган мамлекеттик программалар ишке ашырылууда" деп белгиленет. Кыргыз Республикасынын 2018-2022-жылдарга карата "Биримдик, ишеним, жаратмандык" өнүктүрүү программасында программанын ар бир багытына интеграцияланышы керек болгон бир катар өтмө артыкчылыктар - гендердик, экологиялык жана технологиялык өлчөмдөр белгиленген. Программанын комплекстүү гендердик мамиленин (КГМ) маанисинин кеңири түшүндүрмөсүн камтыганы маанилүү болуп саналат. Кыргыз Республикасында гендердик маселелерди алып чыгуу улуттук программаларды кабыл алуу аркылуу жүзөгө ашырылууда. Алгачкы этаптарда (1996-2000-жылдары - "Аялзат" улуттук программасы, 2002-2006-жылдары - Гендердик теңчиликке жетүү боюнча биринчи Улуттук иш-аракеттер планы (УИП), 2007-2010-жылдары - экинчи УИП) алар кыска мөөнөттүү мезгилге эсептелген. 2012-жылы Кыргыз Республикасынын 2020-жылга чейин гендердик теңчиликке жетүү боюнча улуттук стратегиясы кабыл алынгандан кийин улуттук программаларды иштеп чыгуунун методологиясы өзгөрдү. Ушул Стратегия 2030-жылга чейинки узак мөөнөткө иштелип чыккан жана 2022-2024-жылдарга карата УИП менен бекемделген. Ошентип, гендердик теңчиликти колдоо боюнча улуттук мыйзамдарды жана программаларды өнүктүрүүдө Кыргыз Республикасы белгилүү жыйынтыктарга ээ болду. Бирок аларды практикалык ишке ашыруунун натыйжалуулугу көйгөй жаратып, ал "Пекин +25" процессинин алкагында өлкөнүн улуттук отчетунда белгиленген. Мунун натыйжасы аялдардын жана кыздардын укуктарын ишке ашыруу үчүн мүмкүнчүлүктөрдү кыскартуу болуп саналат. Баарынан мурун, бул аялдардын эмгек рыногундагы абалына, алардын экономикалык активдүүлүгүнүн жана жумуштуулугунун деңгээлинин төмөндөшүнө таасир этти. Мунун натыйжасында, расмий маалыматтар боюнча узак мөөнөттүү социалдык жана демографиялык кесепеттер, миграциянын туруктуу феминизациялануу процесси байкалууда. Билим берүүдө жана эмгек рыногунда гендердик сегрегация күчөп бара жатат. 2020-жылдагы конституциялык реформанын жүрүшүндөгү курч талкуулар салттуу жана диний ой-пикирлердин таасиринин күчөгөнүн көрсөттү. Аялдар кыймылынын активисттерине ачык эле кол салуулар жана парламенттик (2020-жылдын 4-октябры), президентти (2021-жылдын 10-январы) жана жергиликтүү (2021-жылдын 11-апрели) шайлоонун жүрүшүндө саясатчылардын гендердик стереотиптердин коомчулукта гендердик стереотиптердин басымдуулук кылганын айгинелеп турат. COVID-19 пандемиясына байланыштуу абалдан кийин гендердик зомбулук көйгөйү курчуду, анын орун алышы мамлекеттик деңгээлде таанылып жатат, бирок акыркы жылдардагы бир катар резонанстуу учурлар анын көлөмүнүн азайбаганын, ал эми анын формасынын жана кесепеттеринин барган сайын оордошуп бара жатканын күбөлөндүрүп турат. Көрүлгөн атайын чараларга карабастан, мамлекеттик бийлик жана башкаруу органдарында теңсиздик эркектердин пайдасына чечилип, бул маселе олуттуу бойдон калууда. Гендердик теңчиликке жетүү боюнча институттук механизм туруктуу эмес жана потенциалы жетишсиз. Учурдагы чакырыктар ушул Стратегияны инновациялык ыкмаларды колдонуу менен иштеп чыгуунун актуалдуулугун шарттады. Иштеп чыгууда ыңгайлашуучу лидерлик жана позитивдүү девианттык (Welfare Improvement Network) ыкмасы жана оксфорддук методология боюнча келечектин сценарийлерин пландоо (OSPA, Normann Partners) методу колдонулду. Алардын ичинен биринчиси бардык коомдоштуктарда кээ бир адамдардын жана үй чарбаларынын адаттан тышкары иш-аракеттери (позитивдүү-девианттык) алардын башкалардыкындай эле ресурстары жана чектөөлөрү болгонуна карабастан көйгөйлөрдү чечүүнүн эң мыкты жолдорун табууга мүмкүнчүлүк бере тургандыгы жөнүндө түшүнүккө негизделген. Экинчи ыкма заманбап дүйнөнүн татаалдыгын, өнүгүү учурунда өзгөрүлмөлүүлүгүн түшүнүүгө жана стратегиялык пландоо процессинде сценарийлерге жооп берүүнүн жана өзгөрүлгөн шарттарга адаптациялануунун түрдүү шарттарын кароо зарыл экендигине негизделген. Улуттук стратегияда аялдардын жана кыздардын мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү үчүн өтмө инструменттер катары санариптештирүү процессинин жана климаттын өзгөрүшүнө адаптациялык чараларды көрүү алкагында IT-технологиялар колдонулат. Улуттук стратегияны иштеп чыгуунун жүрүшүндө кеңири консультациялардын жыйынтыгы боюнча борбордо жана өлкөнүн бардык региондорунда кызыкдар жактардын (мамлекеттик бийликтин органдарын, бизнес-коомдоштуктардын, жарандык коомдун уюмдарынын) өкүлдөрү менен секторлор аралык артыкчылыктар аныкталды жана гендердик теңсиздиктин масштабын комплекстүү кыскартуу үчүн милдеттер коюлду.

1. Учурдагы кырдаалды баалоо

Учурдагы абалды талдоо кыйла курч көйгөйлөрдү аныктоо, гендердик саясатты ишке ашыруунун артыкчылыктуу багыттарын тандоо үчүн негиз болот жана Стратегияны ишке ашырууга мониторинг жана баалоо жүргүзүү үчүн база болуп саналат.

1.1. Аялдардын экономикалык мүмкүнчүлүктөрү

Гендердик теңчиликти илгерилетүү боюнча аракеттерге карабастан, экономикалык мүмкүнчүлүктөрдү ишке ашырууга болгон аялдардын жеткиликтүүлүгүнүн бирдей эместиги ошол бойдон калууда. Эмгекке жарамдуу курактагы аялдардын экономикалык активдүүлүгүнүн деңгээли акыркы 15 жылда 11,3 пайыздык пунктка төмөндөгөн (2005-жылдагы 62,8%дан 2019-жылы 51,5%га чейин). Мында эмгекке жарамдуу курактагы эркектердин экономикалык активдүүлүгүнүн деңгээли акыркы 15 жыл ичинде туруктуу 80%дан жогору кармалып турат жана 2019-жылы 81,4%ды түзгөн. Эмгекке жарамдуу курактагы аялдардын дээрлик жарымы эмгек рыногунун активдүү катышуучусу болуп саналбайт, ал эми категориялар боюнча экономикалык активдүү эмес калктын саны боюнча маалыматтар салттуу мамилелердин күчөгөнүн көрсөтүп турат. 2019-жылы үй чарбасын жүргүзгөн (экономикалык активдүү эмес калктын 4 категориясынын бири) аялдардын саны бардык экономикалык активдүү эмес эркектердин жалпы санына караганда 99,3 миң адамга көп болгон. Экономикалык активдүү эмес эркектердин көбүрөөк үлүшү күндүзгү бөлүмдө окуган студенттерге (40,2%), ал эми аялдарда - үй чарбасын жүргүзгөндөргө (51,9%) туура келет. Иштеген аялдардын саны калктын санынын үзгүлтүксүз өскөнүнө карабастан, акыркы 15 жылда дээрлик өзгөрүүсүз калууда (2005-жылы 825,2 миң адам жана 2019-жылы 859,7 миң адам). Эмгекке жарамдуу курактагы аялдардын арасында жумушсуздуктун жалпы деңгээлин 2005-жылы 9,3%дан 2019-жылы 6,7%га чейин төмөндөшү аларды эмгек ишмердүүлүгүнө тартуу менен эмес, үй кожойкелеринин санынын көбөйүшү менен шартталган. Жумушсуздуктун жогорку деңгээли, жакырчылык аялдарды көбүнчө республиканын чегинен тышкары эмгек миграциясына кетүүгө мажбурлайт, бул өз кезегинде ата-энесинин камкордугусуз калган балдардын көбөйүшү, б.а. "социалдык жетимдик", адамдарды сатуунун курмандыгы болуу тобокелдигин жогорулатуу көйгөйүнүн келип чыгышына алып келет. Кыргыз Республикасындагы заманбап миграциялык процесстер, туруктуу тенденция катары миграциянын феминизациялануусу байкалууда. УСКнын маалыматы боюнча, 2014-жылдан бери тышкы да, ички да (облустар аралык) миграцияга катышкан аялдардын саны эркектердин санынан кыйла жогору көрсөткүчкө ээ. 2018-жылы алардын саны эркектерге караганда дээрлик 2 эсе көп болгон. "Түртүүчү фактор" - бул ички эмгек рыногунда аялдардын абалы: ошол эле мезгилде калктын экономикалык активдүү үлүшүндө аялдардын саны төмөндөгөн, бул дароо эле жакыр аялдардын үлүшүнүн көрсөткүчүнө таасирин тийгизип, акыркы жылдары жогорулап отуруп, 2018-жылы эркектердин үлүшүнөн аша баштады. Белгилей кетсек, мындан тышкары репродуктивдүү курактагы жаш кыз-келиндердин басымдуу бөлүгү сыртка кетүүдө, бул келечекте Кыргыз Республикасындагы демографиялык абалга таасирин тийгизиши мүмкүн. Аялдардын акы төлөнбөгөн үй эмгеги татыктуу деңгээлде бааланбайт жана коомдо кыйынчылыгы жок милдет катары кабыл алынат. УСК маалыматтары боюнча аялдар үй чарбасын жүргүзүүгө орточо эсеп менен күн сайын 4,5 саат, ал эми эркектер - 1 саатка жакын убакыт кетирет. Жалпысынан, Кыргызстан үчүн балдарды тарбиялоонун жана улгайган туугандарга кам көрүүнүн дээрлик бардык аспекттерин аялдарга жүктөө мүнөздүү. Ошондуктан, көптөгөн үй-бүлөлөрдө убакыт жетишпегенинен улам жана үй-бүлөнүн башка мүчөлөрү милдеттерди моюнга алууну каалабаганынан (айрым учурда мүмкүнсүздүктөн) улам аялдардын акы төлөнүүчү жумушта иштөөсүн колдошпойт. Убакыттын жетишсиздиги жана үй жумуштарынын көптүгү уйку сыяктуу физиологиялык муктаждыктарды канааттандыруу үчүн убакыттын азайышына алып келет. Аялдардын экономикалык активдүүлүгүнө таасир эткен дагы бир маанилүү аспект үй-бүлөнүн диний түшүнүктөргө көз карандылыгы болуп саналат. Өлкөдө диний ишенимдеги адамдардын саны өсүүдө, ал эми калк арасында диний ишенимдеги аялдар иштебей, үч чарбасы менен алектениши керек деген түшүнүк бар. Мындан тышкары, мындай үй-бүлөлөрдө көбүнчө кыздарды кесиптик билим алуу мүмкүнчүлүгүнөн ажыратып, өтө жаш кезинде турмушка беришет. Ошентип, алар оор абалга туш болушат, келечекте жумуш таба алышпайт жана жолдошуна жана анын үй-бүлөсүнө көз каранды болушат. Кесиптик билимге ээ аялдар жумуш берүүчүлөрдүн алдын ала, билбестен мамиле кылышына дуушар болушат. Жумушка алуучулар аялдардын репродуктивдик функциясы үчүн социалдык жоопкерчиликтен (кош бойлуулук жана төрөт боюнча жөлөк пулдарды төлөө, бала үч жашка чыкканга чейин бала багуу боюнча декреттик өргүү берүү, жумуш ордун сактоо) качып, жумушка эркектерди алууну туура көрүшөт. Гендердик стереотиптер жана басмырлоолор болгону үчүн жумуш берүүчүлөр эркектердин иши деп санаган ишти эркектер жакшы аткарышат деп ишенишет. Мисалы, IT чөйрөсүндөгү иш, техникалык адистиктерге байланышкан иштер. Социалдык чөйрөдө, соода-сатыкта акы аз төлөнүүчү жумуш орундарына көбүнчө аялдар алынат. Бирок бул секторлордо жетектөөчү кызматтарга көбүнчө эркектер көрсөтүлөт. Гендердик стереотиптердин натыйжасында аялдар үчүн карьералык жактан өсүүдө кыйынчылык жаралат, бул аялдарда орточо айлык акынын салыштырмалуу төмөн болушунун себептеринин бири болуп саналат. Экинчи себеп экономиканын жогору акы төлөнүүчү тармактарынан аялдарды сүрүп чыгуу болуп саналат. 2019-жылы аялдардын орточо айлык акысынын катышы эркектердикине карата 77%ды түзгөн. Аялдар менен эркектердин эмгек акысынын ортосунда эң чоң айырма Жалал-Абад облусунда (63,4%) жана Талас облусунда (62,5%) белгиленген. Ишкердик чөйрөсүндө аялдар чектөөлөргө жана теңсиздикке кабылып келишет. Салттуу көз караштар күчтүү таасир эткендиктен активдер жана мүлктөр көбүнчө эркектерге катталат (мисалы, 29% гана кыймылсыз мүлк аялдарга катталган), демек, аялдардын кредит алууга жеткиликтүүлүгү чектелген. Ишкер аялдарга кредит берүүнүн негизги булагы кредитти тариздөө жана алуу жеңил болгон чакан финансы уюмдары болуп саналат, бирок аларда сумма аз жана пайыздык ставкалар жогору. Аялдар орточо эсеп менен бардык ишкерлердин 27%ын түзөт, агрардык сектордо алардын үлүшү азыраак - аялдардын атына катталган айыл чарба ишканаларынын үлүшү (анын ичинде фермердик чарбалар) 10%дан төмөн. Жыйынтыгында аялдардын ишкердиги эреже катары бир нече кызматкери бар чакан бизнес менен чектелет, старттык капитал төмөн жана бизнести кеңейтүү боюнча мүмкүнчүлүктөр аз. Калктын 66%дан көбү айыл жергесинде жашайт, айыл чарбасында фермердик жана жеке кошумча чарбасында алектенген эркектер 30% жана аялдар 35% жумуш орундары менен камсыз болушкан. Аялдар айыл калкынын басымдуу бөлүгүн түзүшүп, азык-түлүктү өндүрүүгө жана өз үй чарбаларына кам көрүүгө маанилүү салым кошушат. Бирок, көпчүлүк учурда аялдардын өндүрүш ресурстарына, кызматтарга жетүү жана татыктуу жумушка орношуу мүмкүнчүлүгү чектелген. Аялдар, айрыкча айыл жергесинде эреже катары калктын жакыр жана салыштырмалуу аялуу катмарына кирет. Өлкөдө 428 миңден ашык фермердик чарбалар иштейт, алардын ичинен 20,2%ын аялдар жетектейт, бул аялдардын жерге ээ болуу мүмкүнчүлүгүнүн чектелгенин билдирет. Аялдардын жерге болгон укугун каттоо практикасы аялдардын жерди мураска алып калышына же аны ажырашуу учурунда сактап калышына тоскоолдук кылган адаттагы укукка көбүнчө каршы келиши мүмкүн. Жергиликтүү деңгээлде аялдардын токой чарбасын жаматтык башкаруу органдарында жана жайыттарды башкарууда өкүлчүлүгү төмөн экендиги белгиленген. Жайыттарды башкаруунун салттуу практикасы эркектерди үй-бүлөнүн башчылары катары менчик жана жер колдонуу укугун камсыз кылат. Кыргыз Республикасынын Айыл чарба жана мелиорация министрлигинин (2016-ж.) маалыматына ылайык, иштеген 454 жайыт комитеттеринин ичинен 11ге жакынын (2,4%) аялдар башкарат. Сугат суусу экономикалык актив болуп санатат жана аны салт катары эркектер башкарат. Аялдардын сугат суусуна жетиши мурункудай эле татаал бойдон калууда. 477 суу пайдалануучулар ассоциациясында аялдардын өкүлчүлүгү 10%дан төмөн. Финансылык-мүлктүк чектөөлөрдөн тышкары, айыл чарбасында ишкердик менен алектенген аялдар климаттын өзгөрүшүнө байланышкан кошумча тобокелге дуушар болушат. Гендердик ролдун айырмачылыгынан жана теңсиздиктен улам климаттык өзгөрүүлөр айрыкча аялдарга жагымсыз таасир этип, аларды жашоосу үчүн зарыл болгон каражаттардан ажыратып, иштөө басымын жогорулатууда, ошондой эле гендердик басмырлоонун жана жакырчылыкты феминизациялоонун күчөшүнө алып баратат. Аялдар үй чарбасын жүргүзгөндүктөн жана үй-бүлө мүчөлөрүнө кам көргөндүктөн, бул ыкчамдуулукту чектейт жана табигый кырсыктарга, айлана-чөйрөнүн булганышына жана эпидемияларга болгон аялуулукка алып келет.

1.2. Маданий саясат жана функционалдык билим берүү

Мурунку стратегияда улуттук деңгээлдеги олуттуу маселелердин бири катары мектепке чейинки билим алуу мүмкүнчүлүгүнүн азайышынан жана балдардын үйдө мектепке төмөн деңгээлде даярданышынан улам окуучулардын билим алуудагы жетишкендиктеринин төмөндөшү көрсөтүлгөн. 2015-жылдан 2019-жылга чейинки мезгилде мектепке чейинки билим берүү мекемелерине жетүү мүмкүнчүлүгү айыл жергесинде дагы, шаар жергесинде дагы 29%га өстү. Бул өсүш мектепке чейинки даярдык программаларын бардык жерде ишке киргизүү менен катар башталгыч мектепте мектептеги жетишкендиктердин оң маанидеги динамикасын божомолдоого мүмкүнчүлүк берет. Мындан тышкары, акыркы 10 жылдын ичинде балдарды эрте өнүктүрүүгө багытталган, үй-бүлөлөр менен иштөөлөр олуттуу түрдө илгериледи. 2020-жылга чейинки Стратегиянын аткарылышына мониторинг көрсөткөндөй эле, гендердик теңчиликке жетүү чөйрөсүндө олуттуу көйгөйлөрдүн бири азыркы күндө аялдардын экономикалык, саясий жана социалдык чөйрөлөрдө илгерилешине тоскоолдук кылган, ошондой эле басмырлоо үчүн шарттарды түзгөн гендердик стереотиптердин болушу саналат. Мындай абалдарда, сабаттуу маданий саясат жана чоңдор үчүн функционалдык билим берүү жаатында маселелерди чечүү олуттуу мааниге ээ болот. Кыргызстанды өнүктүрүүнүн сценарийлерин талдоо калк арасында салттуу жана диний баалуулуктардын популярдуулугунун андан ары өсүү ыктымалын көрсөтүү. Бул гендердик стереотиптерге каршы күрөшүү тең укуктар жана мүмкүнчүлүктөр үчүн күрөшүү боюнча аялдардын уюмдарынын күн тартибин жана бүгүнкү күндө коомдо популярдуу болгон үй-бүлөлүк баалуулуктарды колдоону камтыган тең салмактуу мамилеге негизделиши керектигин билдирет. Ошол эле учурда COVID-19 пандемиясы үй-бүлө ичиндеги милдеттерди бөлүштүрүүгө, анын ичинде балдарга тарбия берүүгө байланышкан бир катар көйгөйлөрдү ачыкка чыгарды. Онлайн окутуу тажрыйбасы балдарды тарбиялоого байланышкан түйшүктөр ар дайым аялдарга жүктөлгөнүн көрсөттү жана аялдар бул жаатка көбүрөөк убакыт коротуп калганына байланыштуу, көптөгөн үй-бүлөлөр аялдын милдеттерине кирген үй чарбасын жүргүзүүдө кыйынчылыктарды башынан өткөрүштү. Албетте, бүгүнкү күндө үй-бүлөнүн бардык мүчөлөрүнүн ортосунда үй чарба милдеттерин олуттуу түрдө кайра бөлүштүрмөйүнчө үй-бүлөнүн нормалдуу иштешине жетүү жана бүтүндөй калктын психологиялык бакубаттуулугун жогорулатуу мүмкүн эмес. Үй-бүлөдөгү милдеттерди ашыкча жүктөө аялдардын карьералык өсүүсүнө да таасирин тийгизип, экономикалык активдүү калктын арасында аялдардын үлүшүнүн төмөндөшүнө таасирин тийгизет. Ошол эле учурда, бул аялдардын эмгек акысы көпчүлүк учурда аз болгондугуна жана алардын көпчүлүгү үйдүн жана үй-бүлөнүн пайдасы үчүн жумушту таштаганына байланыштуу. Эмгек акынын аздыгы өз кезегинде эркектер менен аялдардын эмгек рыногунда өкүлчүлүгүнүн бирдей эместигине байланыштуу. Аялдар аз акы төлөнүүчү кесиптердин жаатына топтолгон жана бул көбүнчө туруктуу кесиптик стереотиптердин натыйжасы. Мисалы, жогорку окуу жайларда 26% гана кыздар техникалык илимдерге байланыштуу кесиптерге ээ болушат. Орто адистик билим берүү тармагында бул теңсиздик даана байкалат, анда 88% кыздар билим берүү чөйрөсүндөгү адистикке жана 79% кыздар саламаттыкты сактоо чөйрөсүндө адистикке ээ болушат. Муну менен бирге, информатика боюнча адистикке болгону 27% гана кыздар, курулуш жана архитектура чөйрөсүндө - 8,8%, энергетика жаатында - 6,2%, прибор курууда - 4,9%, ал эми электр техникалары чөйрөсүндө жалпы - 0,3% кыздар ээ болушат. Бул теңсиздик бүтүндөй коом тарабынан да, ар бир үй-бүлө тарабынан өзүнчө колдоого алынат. Мурунку стратегиянын аткарылышынын мониторинги көрсөткөндөй, кесиптик стереотиптер эмгек рыногунда гендердик балансты орнотууда маанилүү тоскоолдуктардын бири болуп саналат. Аялдардын салттуу ролу ЖМКда дагы гендердик стереотиптерге толгон ар кандай тасмаларды жана сериалдарды көрсөтүү менен, "Мыкты келин" сынагы (КТРК) сыяктуу ар кандай программаларды жайылтуунун натыйжасында дагы колдоого алынууда. Гендердик стереотиптер аялдардын кесиптик гана эмес, саясий илгерилөөсүндө дагы таасир этет. COVID-19 пандемиясы сыяктуу эле, 2020-жылдын октябрь-ноябрь айларындагы саясий кризис көптөгөн гендердик көйгөйлөрдүн, анын ичинде коомдо белгилүү аялдарга жана деги эле саясатчы аялдарга терс мамиленин бар экенин ачыкка чыгарды. Жалпысынан эркек талапкерлер жөнүндө маалыматтар 6 эсе көп болгон. Ошол эле учурда, ЖМКнын гендердик мониторингинин жыйынтыгы боюнча, саясий кырдаал курчуган учурда саясатчы аялдардын сүйлөгөн сөздөрүнө жана программаларына өтө көп санда сексисттик билдирүүлөр жана сабырсыздыктын жогорку деңгээли белгиленген. Кризистик кырдаал коомдо өнүгүп келе жаткан тенденцияларды ачык көрсөттү жана бул ага чейин 2019-жылдын декабрь айында өткөрүлгөн "Феминале" фестивалынын терс кабыл алынышынан жана 2020-жылдын 8-мартында аялдардын тынчтык жүрүшүн кууп таратылышынан байкалды. Бул окуялардын баары мамлекеттин ыктыярдуу же эрксиз колдоосунун (же жөн эле кайдыгерликтин жана көңүл бурбоосунун) негизинде болуп өттү, себеби, гендердик көз караштар жана стереотиптер олуттуу деңгээлде коомдо эле эмес, мамлекеттик институттардын ичинде дагы бөлүнөт, бул стратегиялык чечимдерди сунуш кылуу үчүн өзүнчө көңүл бурууну талап кылат. Коомдо пайда болгон мындай шарттарда салттуу гендердик, үй-бүлөлүк ролдорго жана аялдардын саясатка катышуусуна карата олуттуу жылыштарды элестетүү өтө кыйын.

1.3. Гендердик басмырлоодон коргоону күчөтүү жана сот адилеттиги

Гендердик теңчиликке жетүү боюнча аракеттердин алкагында акыркы жылдары гендердик басмырлоого каршы күрөшүү боюнча мыйзам чыгаруу жана укуктук механизмдер өнүктү. Мыйзам чыгаруудагы прогресске карабастан, сот адилеттигин ишке ашыруу боюнча жана гендердик зомбулуктан жабыр тартуунун алдын алууга жана жабыр тарткандарга жардам көрсөтүүгө милдеттендирилген түзүмдөрдүн консолидацияланган аракеттеринин жоктугу боюнча көптөгөн көйгөйлөр дагы эле бар. Гендердик кылмыштар жогорку деңгээлдеги латенттүүлүк менен айырмаланат жана зомбулук көрсөтүлгөн учурлар жөнүндө расмий маалыматтар төмөндөтүлгөн. Жабыр тарткандардын көпчүлүгү укук коргоо органдарына жана башка органдарга башынан өткөргөн зомбулук фактысынан коргоо үчүн кайрылышпайт. Бул орчундуу деңгээлде жабыр тарткандардын сот адилеттигинин системасына ишенбегенине, укук коргоо жана сот органдарынын өкүлдөрүнүн компетентсиздигине, алардын гендердик зомбулукту олуттуу кылмыш катары кабыл алышпаганына, коомдун жабыр тарткандарга карата терс мамиле кылышына байланыштуу. Анын үстүнө, кайрылган учурда дагы күнөөлүү жактын жаза алышына кепилдик берилбейт. Укук колдонуу жана сот практикасын талдоого ылайык сотко чейинки жана сот этаптарында кылмыш-жаза процессуалдык мыйзамдарынын ченемдерин бузуулар коргоо укугун ишке ашырууга таасирин тийгизгендигин көрсөткөн. Гендердик кылмыштар боюнча каралган иштердин басымдуу бөлүгү ишти токтотуу менен аяктайт, анын ичинде ишти кыскартуу үчүн мыйзамдуу мүмкүнчүлүк болбогон иштер дагы токтотулган. Алсак сот практикасын талдоо жана зордуктоо боюнча 756 кылмыш ишин изилдөө иштердин олуттуу бөлүгү КР Кылмыш-жаза кодексинин (1997-ж. редакцияда) 129-беренесинин 1-бөлүгү боюнча - иштердин 60%ы, 2-бөлүгү боюнча - 36%ы, 3-бөлүгү боюнча - 32%ы, 4-бөлүгү боюнча - 21%ы кыскартыларын көрсөттү. Мында, кылмыш-жаза мыйзамдарына ылайык КР Кылмыш-жаза кодексинин 129-беренесинин 3-бөлүгү (жашы жете электерге карата), 4-бөлүгү (тестиерлерге карата) боюнча иштер жабыр тарткандардын арызы боюнча жана жактардын элдешүү себеби боюнча кыскартылышы мүмкүн эмес. Жабыр тарткан аялдар жана кыздар сот адилеттигине жетүүдө олуттуу тоскоолдуктарга кабылышат. Акыркы 5 жылда катталган зордуктоо/зордуктоого аракет кылуунун саны бир аз төмөндөгөнү белгиленди, бирок тестиер жана жашы жете элек кыздарга карата жасалган мындай кылмыштардын саны өскөнү байкалды. Үй-бүлөлүк зомбулук фактыларынын жана бул фактылар боюнча ички иштер органдары берген коргоо ордерлеринин санынын жыл сайын өсүп бара жатканы байкалууда: 2015-жылы - 3358 болсо, 2020-жылы 2,6дан көбүрөөк эсеге жогорулап, 8377ни түзгөн. Үй-бүлөлүк зомбулук барган сайын криминалдашып баратат, жабыр тарткандардын жашоосуна жана ден соолугуна анын тийгизген кесепеттери өсүп жатат. Мажбурлап никеге туруу үчүн кыздарды ала качуу жана жашы жете электер менен никеге туруу сыяктуу никеге байланыштуу басмырлоочу практика кеңири тараган. Мындай кылмыштуу жосундар үрп-адаттар жана салттар менен акталууда. Катталбаган нике мамилелери практикасынын тарашы жана кийин бул мамилелердин токтошунун кесепеттеринин бири аялдарды мүлккө болгон укуктан ажыратуу. Кыргыз Республикасынын Үй-бүлө кодекси жубайлар иш жүзүндө жалпы балдары бар үй-бүлө куруп, чогуу жашап жана чогуу мүлктү сатып алышса дагы, катталбаган нике мамилелеринде болгон аялдардын мүлктөрүн коргоочу ченемдерди камтыбайт. Соттук териштирүүлөр көбүнчө аялдардын пайдасына чечилбейт. Кеңири тарап жаткан жана мыйзамдуу деңгээлде чечүүнү талап кылган гендердик басмырлоонун түрлөрүнүн бири сексуалдык асылуу болуп саналат. Жумуш орундарында жана ЖОЖдордо сексуалдык асылууларды изилдөө сурамжылоого катышкандардын 68,9%ынын мындай көйгөйдүн бар экенин тастыктаганын көрсөттү. Орточо эсеп менен мамлекеттик органдардагы сексуалдык асылуулардын деңгээли жеке секторго караганда кыйла эле жогору (80%). Кыргыз Республикасынын Эмгек кодекси жумуш орундарында эмгектик укук мамилелеринде турган адамдардын ортосунда сексуалдык асылууга түздөн-түз тыюу салууну камтыбайт, алардын алдын алуу боюнча чараларды жана даттанууларды кароо тартибин камсыз кылбайт. Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексин, Жоруктар жөнүндө кодексин, Кылмыш-жаза процессуалдык кодексин талдоо алардын сексуалдык асылуулардан коргоо боюнча ченемдерди камтыганын, бирок алар бул жосундун бардык белгилерин камтыбаганын көрсөттү.

1.4. Чечимдерди кабыл алууда гендердик паритетти илгерилетүү жана аялдардын саясатка катышуусун жогорулатуу

Кыргыз Республикасында мамлекеттик бийлик органдарына жана башкармалыктарына аялдардын жана эркектердин катышуу укуктарынын жана мүмкүнчүлүктөрүнүн теңдиги атайын чаралардын комплексин колдонуу аркылуу камсыз кылынат. Бир жыныстагы адамдардын 70%дан ашпаган өкүлчүлүгүн талап кылуу "Эркектер менен аялдар үчүн бирдей укуктар менен бирдей мүмкүнчүлүктөрдүн мамлекеттик кепилдиктери жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 10, 23, 24-беренелеринде Жогорку соттун (анын ичинде Жогорку соттун Конституциялык палатасынын) судьялары, БШК, Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасы, Кыргыз Республикасынын Акыйкатчынын (Омбудсмендин) орун басарлары үчүн квота түрүндө каралган. Аялдар үчүн орундарды резервдөө 2007-жылдан баштап шайлоо мыйзамдары тарабынан улуттук жана жергиликтүү деңгээлде белгиленген, анда алгачкы жолу саясий партиялардын талапкерлеринин тизмесине коюлган талаптарга бир жыныстагы адамдардын 70%дан ашпаган өкүлчүлүгү жана үч позициядан ашпаган аялдар менен эркектердин кезектүүлүгүндөгү айырма жөнүндө талап киргизилген. 2011-жылы "Жергиликтүү кеңештердин депутаттарын шайлоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 49-беренесинин 7-бөлүгүндө райондук жана шаардык кеңештерге саясий партиялардын талапкерлеринин тизмесин түзүүдө ушул сыяктуу талап бекитилген, бирок талапкерлердин тизмесиндеги аялдардын жана эркектердин кезектүүлүгүндөгү айырма эки позицияга чейин кыскарган. Атайын чараларга карабастан, шайланган аялдар Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин жана жергиликтүү кеңештердин депутаттарынын санынан сүрүлүп чыгып калган. Мандаттарын тапшырууга мажбур болгон же өз ыктыяры менен тапшырган аялдардын ордуна эркек депутаттар келип, натыйжасында белгиленген квоталар нивелирленген. Жыйынтыгында, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешиндеги аял депутаттардын үлүшү 2014-жылдагы 21,7%дан 2020-жылы 16,7%га чейин кыскарган. Аялдардын жергиликтүү кеңештердеги өкүлчүлүгү 2016-жылдагы 19%дан 2018-жылы 11%га кыскарган. Бул маселе боюнча коомчулуктун кеңири талкуусу 2017-жылы "Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамынын 65-беренесине өзгөртүү киргизүүгө алып келди, анын мааниси депутаттын ыйгарым укуктары мөөнөтүнөн мурда токтотулган учурда анын мандаты ошол эле жыныстагы кийинки катталган талапкерге өткөрүлүшүнөн турат. 2019-жылы "Жергиликтүү кеңештердин депутаттарын шайлоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу" Кыргыз Республикасынын Мыйзамы кабыл алынган. Ал аялдар үчүн айылдык кеңештин депутаттарынын 30%дан кем эмес мандатын милдеттүү түрдө резервдөөнү киргизген. Айылдык кеңештин депутаттарын шайлоонун жыйынтыгын аныктоодо алгач мандаттар талапкер аялдардын ортосунда бөлүштүрүлөт. Башка талапкер аялдарга салыштырмалуу көбүрөөк добуш алган талапкер аялдар шайланды деп таанылат. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши сыяктуу жергиликтүү кеңештерде дагы пропорционалдык система боюнча шайланган (шаардык кеңештерде) же мандаттарды резервдөөнүн негизинде (айылдык кеңештерде) мандатка ээ болгон аял депутаттын ыйгарым укуктары мөөнөтүнөн мурда токтотулган учурда, мандат тиешелүү шайлоо округунда шайлоочулардын эң көп добушун алган кийинки талапкер аялга өткөрүлүп берилет (52-бер.). "Мамлекеттик жарандык кызмат жана муниципалдык кызмат жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 3-беренесинде кызматка кирүүдө жарандардын жынысынан көз карандысыз бирдей жеткиликтүүлүк принциби белгиленгенине карабастан, мамлекеттик органдарда эркектердин басымдуулук кылганы ачык байкалат. Мисалы, 2021-жылдын октябрь айындагы абал боюнча Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 21 мүчөсүнүн ичинен аялдар болгону 4,7%ды түзөт: бир аял - Кыргыз Республикасынын жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министри. Кыргыз Республикасынын Президентинин жети ыйгарым укуктуу өкүлүнүн баары жана шаарлардын мэрлери - эркектер. Аялдардын саясатка аралашуусуна көптөгөн себептер тоскоолдук кылат, анын ичине коомдо гендердик стереотиптердин басымдуулук кылышы, үй жумуштарынын бирдей бөлүштүрүлбөгөнү, финансылык ресурстарынын, лидердик сапаттардын, атайын чараларга байланыштуу маалыматтуулуктун жоктугу же жетишсиздиги кирет. Элеттик аялдар, майыптыгы бар аялдар жана этностук азчылыкка кирген аялдар саясатка аралашууда өзгөчө тоскоолдуктарга дуушар болушат. Аялдардын салттуу саясий лидерлиги көбүнчө жарандык коом тарабынан жүргүзүлгөн лидердик курстарында аялдарды даярдоо түрүндө түшүнүлөт жана ишке ашырылат. Бирок, аялдардын лидердикке окутуудан өтүшү менен алардын саясий чөйрөгө чынында илгерилешинин ортосунда корреляция байкалган жок. Чечимдерди кабыл алууга бирдей жеткиликтүүлүктүн жок болушу гендердик маселелердин артыкчылыктуу көйгөйлөрдүн катарынан чыгарылышына алып келет. Коомдук чөйрөдөгү теңсиздик жеке чөйрөдө басмырлоонун жана гендердик маселелерди тааныбоонун булагы болуп бара жатат.

1.5. Гендердик чөйрөдөгү жөнгө салуу саясаты

Кыргыз Республикасында гендердик теңчиликке жетүү жана аялдардын укуктарын жана мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү боюнча улуттук институционалдык механизм мамлекеттик бийликтин мыйзам чыгаруу жана аткаруу органдары тарабынан камсыз кылынат. Улуттук мыйзамдар мыйзамдарды кабыл алууда милдеттүү түрдө гендердик экспертизадан өткөрүү жөнүндө талаптарды камтыйт. Программаларды иштеп чыгууда гендердик өлчөмдү эске алуу Туруктуу өнүктүрүүнү стратегиялык пландоонун методологиясынын бөлүгү болуп саналат. Бирок, Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин өнүктүрүү программаларында гендердик маселелер социалдык блок бөлүктөрүндө гана эске алынганы байкалууда. Сектордук программаларда болсо гендер такыр эске алынбайт. АБЖКнын алкагында милдеттенмелер боюнча өлкөнүн отчеттуулугунун механизми мезгилдүү баяндамаларды берүү менен ишке ашырылат. Жарандык жана саясий укуктар жөнүндө эл аралык пакт, Экономикалык, социалдык жана маданий укуктар жөнүндө эл аралык пакт, Балдардын укуктары жөнүндө конвенция боюнча отчеттуулук дагы аялдардын укуктарынын маселелерин камтыйт. Универсалдык мезгилдүү серептин механизми аялдардын жана кыздардын укуктарын ишке ашыруу жана коргоо маселелерин актуалдаштыруу үчүн дагы колдонулат. 2010-жылы Кыргыз Республикасында болгон окуялар БУУнун Коопсуздук кеңешинин Тынчтыкты жана коопсуздукту камсыз кылууда аялдардын ролу жөнүндө 1325-резолюциясын ишке ашыруу боюнча Биринчи иш-аракеттер планын иштеп чыгууга жана кабыл алууга себеп болду. 2018-жылы Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн буйругу менен Резолюцияны ишке ашыруу боюнча Үчүнчү иш-аракеттер планы бекитилген. Планды ишке ашыруу боюнча иштерди координациялоого ИИМ жооптуу. Кыргыз Республикасында мыйзамдык улуттук жөнгө салуу алкактары "Эркектер жана аялдар үчүн бирдей укуктарга жана бирдей мүмкүнчүлүктөргө мамлекеттик кепилдик берүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамы жана кабыл алынуучу ЧУАларга гендердик экспертиза жүргүзүүнү талап кылган "Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын ченемдери менен белгиленген. Мыйзам долбоорлоруна жана башка ЧУА долбоорлоруна гендердик экспертиза жүргүзүүгө жооптуу органдар болуп Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлиги жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Аппаратынын адистештирилген экспертиза бөлүмү саналат. 2017-жылы "Үй-бүлөлүк зомбулуктан сактоо жана коргоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамын жаңы редакцияда кабыл алуу менен аны аткаруучу субъекттер (11 жооптуу орган) жана координацияны жүргүзүү ыйгарым укугу берилген мамлекеттик орган аныкталган. 2019-жылы Кыргыз Республикасынын Өкмөтү мындай орган катары ЭСӨМдү аныктаган, атайын бөлүмдүн ишмердиги үчүн беш штаттык бирдикти бөлүп берген. Жаңыртылган мыйзамды ишке ашыруунун механизми коргоо ордерин берүү жол-жоболорун тактаган мыйзам алдындагы жана ведомстволук актылар, үй-бүлөлүк зомбулук көрсөткөн жактардын зомбулук көрсөтүүчү жүрүм-турумун өзгөртүү боюнча коррекциялык программа болгон. 2017-жылы кабыл алынган "Мамлекеттик социалдык заказ жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамы Мамлекеттик социалдык заказдар программасынын алкагында мамлекеттик бюджеттин каражаттарынан бөлүнгөн гранттардын эсебинен коммерциялык эмес уюмдардын калкка социалдык кызмат көрсөтүү укугуна негиз түздү. 2018-жылы гендердик зомбулуктун курмандыктарына жардам көрсөтүү максатында иштеген 4 кризистик борборго ЭСӨМдүн бюджетинен 300000ден 700000ге чейин суммалар бөлүнүп берилген. 2017 жана 2019-жылдары Кыргыз Республикасынын шайлоо мыйзамдарына өзгөртүүлөр киргизилген, анын иштөө механизмдери Стратегиянын мурунку бөлүмүндө баяндалган. Кыргыз Республикасынын мамлекеттик жарандык кызматында жана муниципалдык кызматында конкурс өткөрүүнүн жана кызматка көтөрүлүүнүн тартиби жөнүндө жобо төмөнкүдөй ченемди камтыйт: эгер талапкерлер бирдей балл алышса, конкурстук комиссия этностук тиешелүүлүгү жана жынысы мамлекеттик органдарда же жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарында аз санда болгон талапкерди сунуш кылат. 2017-жылы ЭСӨМ тарабынан эмгек мыйзамдарына гендердик талдоо жүргүзүү үчүн ведомстволор аралык топ түзүлгөн. ЧУАларды талдоо жыныстык белгиси боюнча басмырлоого декларацияланган тыюу салуу болгонуна карабастан, гендердик басмырлоонун айрым элементтери ченемдик деңгээлде жана эмгек жана жумуштуулук рыногунда болгон практикада бар экенин көрсөттү. Бардык мамлекеттик жана муниципалдык түзүмдөр өлкөдөгү гендердик саясаттын аткаруучулары болушу керек, алар гендердик курамды сектордук пландарына киргизиши жана пландалган иш-чараларды жана аракеттерди жүзөгө ашыруу үчүн бюджеттик каражаттардын бөлүнүшүн карашы керек. Бирок буга толук көңүл бурулбайт. Дээрлик бардык мамлекеттик органдарда жана ЖӨБОлордо ыйгарым укуктуу адамдар аныкталып, алардын функциясына гендердик маселелер үчүн жоопкерчилик камтылган, алардын айрымдарында Гендердик маселелер боюнча кеңештер мамлекеттик органдын жетекчисинин орун басарларынын биринин жетекчилиги астында коомдук башталышта түзүлгөн, бирок алардын иш жүзүндөгү ишмердүүлүгү натыйжасыз болуп келет. 24 мүчөдөн турган Улуттук гендердик өнүктүрүү боюнча кеңеш Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасынын орун басарынын төрагалыгы алдындагы консультативдик орган болуп саналат. Кеңештин мүчөлөрүнүн катарына Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттары, Министрлер Кабинетинин мүчөлөрү, жети облустун жана Бишкек, Ош шаарларынын жетекчилери, коомдук бирикмелердин өкүлдөрү, БУУнун түзүмдөрү кирет. Гендердик саясатты ишке ашырууну координациялоочу жана секторлор аралык өз ара аракеттенүүчү ыйгарым укуктуу орган Кыргыз Республикасынын Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлигинин гендердик маселелер боюнча бөлүмү болуп саналат. 2021-жылдын башында аткаруу бийлигинин түзүмүн өзгөртүү гендердик маселелер боюнча бөлүмдүн штаттык бирдиктерин үй-бүлөлүк зомбулук маселелерине кайрадан бөлүштүрүүгө алып келди. Министрликтерде жана ведомстволордо сектордук саясаттын аялдардын жана эркектердин түрдүү топторуна таасир этишин талдоону жүргүзө ала турган кадрлар жетишпейт. Мамлекеттик жана муниципалдык кызматкерлердин гендердик теңчиликтин концепциясын түшүнүү жана колдонуу боюнча потенциалын жогорулатуу кадрларды даярдоо/кайрадан даярдоо программаларына кирген эмес. Сектордук пландоо жана бюджеттөө процесстеринде гендердик маселелерди эске алуу боюнча талаптар министрликтердин жана ведомстволордун негизги кызматкерлердин функциялык милдеттерине киргизилген эмес. Гендердик теңчилик саясаты деп көбүнчө мамлекеттик органдардын же ЖӨБОнун гендердик курамын саноо түшүнүлөт. Гендердик маселелер бөлүнүп каралат жана ал эл аралык уюмдар колдоо көрсөткөн долбоорлордун болушунан көз каранды. Гендердик статистика гендердик теңчиликке, улуттук жана сектордук өнүктүрүү максаттарына, өлкөнүн эл аралык милдеттенмелерин аткарууга жетүү боюнча прогрессти баалоонун маанилүү инструменти болуп саналат. Бирок гендердик статистиканы өкмөттүн жылдык отчетуна же сектордук отчетторго киргизүү ченемдүү болбогону аз келгенсип, тескерисинче таптакыр эсепке алынбайт. 2019-2020-жылдары Кыргыз Республикасында гендердик статистикага жана улуттук статистикалык системанын потенциалына комплекстүү баалоо жүргүзүлгөн. Баалоонун корутундулары жана сунуштамалары "2022-2026-жылдарда статистиканы өнүктүрүүнүн улуттук стратегиясынын (СӨУС)" долбоорун иштеп чыгуунун жүрүшүндө колдонулган. 2017-жылы зомбулукка жана адамдарды сатууга басым жасоо менен гендердик басмырлоо жаатындагы мамлекеттик жана административдик (ведомстволук) статистиканын талдоосу жүргүзүлгөн. Жыйынтыгы боюнча Кыргыз Республикасынын Башкы прокуратурасында, ИИМде, Кыргыз Республикасынын Сот департаментинде, Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинде, УСКда жана кризистик борборлордо статистикалык маалыматтарды чогултуу боюнча система өркүндөтүлгөн. Аталган түзүмдөрдүн кызматкерлери үчүн гендердик зомбулук боюнча статистиканы чогултууга тиешелүү колдонмолор даярдалган, окутуу жүргүзүлгөн. Отчеттуулуктун жаңыртылган формалары бир катар ведомстволук актылар аркылуу ишке киргизилген. Мамлекеттик бюджетти калыптандыруу жана аткаруу процесстерине гендердик мамилени киргизүү акыркы жылдарда активдүү түрдө жүргүзүлүп келет. Гендердик сезгич бюджеттөөнү илгерилетүүдөгү негизги жетишкендиктерге төмөнкүлөрдү киргизүүгө болот:

- республикалык бюджеттин гендердик экспертизасынын туруктуу практикасын жама Бюджеттик чыгымдардын орто мөөнөттүү стратегиясын (БЧОС) ишке киргизүү;

- ЭСКММдин гендердик жооптуу программалык бюджетин иштеп чыгуу;

- улуттук бюджеттин гендердик экспертизасын жүргүзүүнүн стандартын иштеп чыгуу жана бюджеттик циркулярдын гендердик багытталышын жогорулатуу;

- мамлекеттик жана муниципалдык социалдык заказдардын механизми.

2. Негизги жетишкендиктер жана көйгөйлөр

Мурунку Улуттук стратегия ишке ашырылган мезгилде мамлекеттик гендердик саясатты жүзөгө ашыруунун жыйынтыгы боюнча негизги жетишкендиктерге төмөнкүлөрдү киргизүүгө болот:

1) ӨЭУ менен консультацияларды жүргүзүүдө иштелип чыккан Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн төртүнчү улуттук баяндамасына БУУнун Комитетинин корутунду сын-пикирлериндеги сунуштамаларын аткаруу боюнча Планды ишке ашыруу үчүн прецедент түзүү;

2) 2021-жылдагы Конституцияда аялдардын жана эркектердин укуктарынын жана мүмкүнчүлүктөрүнүн теңчилиги, эл аралык милдеттенмелерге ылайык киргизилген атайын чаралар боюнча негизги жоболордун сакталышы;

3) Улуттук программаларды туруктуу өнүктүрүүнү стратегиялык пландоо боюнча методологияга гендердик талдоо жүргүзүүнүн жана анын жыйынтыктарын бардык программаларга камтуунун зарылдыгы жөнүндө талаптардын киргизилиши;

4) аялдардын ишкердигин колдоо боюнча Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн атайын программасын иштеп чыгуу демилгесин илгерилетүү;

5) аялдардын жана кыздардын ишке орношуу жана киреше табуу мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү үчүн IT-технологиялар чөйрөсүнө тартуу зарылдыгына көңүл буруу жана аларды тартуу боюнча алгачкы жагымдуу үлгүлөр;

6) айыл жана шаар жерлеринде мектепке чейинки билим берүү мекемелерине жеткиликтүүлүктү арттыруу, мектепке чейинки даярдык программаларын ишке киргизүү, үй-бүлөлөр менен балдарды эрте өнүктүрүүгө багытталган иштерди активдүү илгерилетүү;

7) мектеп окуу китептерин жана окуу-методикалык комплекттерди гендердик экспертизалоо механизмин иштеп чыгуу, сыноо жана ишке киргизүү боюнча БИМдин тажрыйбасы;

8) Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн Генералдык штабынын базасында мөөнөттүү кызмат өтөгөн жоокерлерди эркектердин репродуктивдүү ден соолугу, гендердик сабаттуулугу, никеге туруу максатында аялдарды ала качуунун, эрте никеге туруунун жана үй-бүлөлүк зомбулуктун алдын алуу боюнча окутууну уюштуруу прецендентин түзүү;

9) "Үй-бүлөлүк зомбулуктан сактоо жана коргоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын жаңы редакцияда кабыл алуу, аны аткаруучу субъекттерди, координациялоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органды аныктоо, укуктук коргоо боюнча механизмдерди конкреттештирүү боюнча ведомстволук ЧУАларды кабыл алуу;

10) басмырлап никеге туруу жаатында кылмыштар үчүн кылмыш жоопкерчилигин күчөтүү, нике курагын бузууга жана ала качууга, жашы жете электерди иш жүзүндө никеленген мамилелерге мажбурлоо үчүн мыйзамдуу чараларды киргизүү;

11) улуттук жана жергиликтүү деңгээлдерде аялдардын саясатка аралашуусун кеңейтүү үчүн атайын чаралардын туруктуу болушуна багытталган шайлоо мыйзамдарына өзгөртүүлөрдү киргизүү, мында ыйгарым укугу токтогон депутаттын мандатын ошол эле жыныстын өкүлүнө берүүнү жана айылдык кеңештерде депутат аялдар үчүн мандаттарды резервдөөнү ченем менен бекитүү, натыйжада алардын саны 9дан 38%га чейин өстү (БШКнын 2021-жылдын июнь айына карата алдын ала берген маалыматы боюнча);

12) "Мамлекеттик социалдык заказ жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамын Мамлекеттик социалдык заказдар программасынын алкагында мамлекеттик бюджеттин каражаттарынан бөлүнгөн гранттардын эсебинен коммерциялык эмес уюмдардын калкка социалдык кызмат көрсөтүү үчүн укуктук негиз катары кабыл алуу жана кризистик борборлор аркылуу зомбулуктан жабыркагандар үчүн социалдык кызмат көрсөтүүлөрдү киргизүү;

13) өз аймагында кризистик борборлорду колдогон, анын ичинде муниципалдык социалдык заказ механизмин колдонуу аркылуу колдоо көрсөткөн бир катар жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын демилгелери;

14) бир катар окутууларды жүргүзүү, тийиштүү ведомстволук чечимдерди, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн ЧУАларын иштеп чыгуу жана кабыл алуу жана "Жарандык коргонуу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына гендердик ченемдерди киргизүү жолу менен Кыргыз Республикасынын Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин жана анын түзүмдүк бөлүмдөрүн ӨК шарттарында гендердик зомбулуктун алдын алуу жана чара көрүү боюнча иштерге активдүү тартуу;

15) 2018-жылы ЭСКММдин программалык бюджетинде "2020-жылга чейин гендердик теңчиликке жетүү боюнча улуттук стратегия" программасынын гендердик сезгич бюджеттөөнү илгерилетүү процессинде маанилүү кадам катары пайда болушу.

Ошол эле учурда, акыркы жылдары гендердик теңчиликке жетүүгө тоскоолдук кылган негизги көйгөйлөр белгилүү болду, алардын ичинде:

1) гендердик теңчиликке жетүүнүн институттук механизмдерин илгерилетүүгө тоскоолдук кылган башкы чакырыктардын бири - кабыл алынган мыйзамдарды жана программаларды ишке ашыруунун төмөн натыйжалуулугу;

2) мамлекеттик кызматчылардын, анын ичинде гендердик теңчиликке жетүү боюнча программалык чараларды ишке киргизүү көз каранды болгон кызматкерлердин арасында гендердик сезгичтик деңгээлинин төмөн экендиги байкалууда;

3) мунун натыйжасында аялдардын жана кыздардын өз укуктарын иш жүзүндө колдонуу мүмкүнчүлүгү кыскарган, мамлекеттик башкаруу системасында гендердик көйгөйлөрдү эске алуу институттук жактан туруксуз болуп саналат;

4) эмгек рыногунда гендердик тең салмаксыздык күчөдү, аялдардын экономикалык мүмкүнчүлүктөрүнүн туруктуу кыскарышы жана миграциянын феминизациясы байкалууда;

5) климаттын өзгөрүшүнөн улам келип чыккан күтүлбөгөн климаттык факторлор жама өзгөчө кырдаалдар аялдардын бизнесине терс таасирин тийгизип жатат, алардын терс кесепеттерине туруштук бере албаган жана аларды жеңүү үчүн олуттуу потенциалы жок калктын аялуу топторунун абалын начарлатууда;

6) коомдо диний жана салттуу баалуулуктардын таасири күч алууда, алар светтик баалуулуктарды алып жүргөндөргө, активист-аялдарга жана саясатчыларга, өзгөчө шайлоо жана саясий туруксуздук мезгилинде агрессивдүү жана ачык кол салуу түрүндө байкалууда;

7) билим берүүдө жана эмгек рыногунда гендердик сегрегация көбөйүп баратат, акы төлөнбөгөн үй жумуштары барган сайын аялдарга жүктөлүп жатат, ал эми үй-бүлөлүк мамилелер жана үйдөгү тарбия гендердик стереотиптердин күчөп бара жаткан таасиринин алдында калып, зомбулуктун масштабын жогорулатып жана анын көрүнүштөрүн барган сайын ырайымсыз жана курч кылууда;

8) гендердик басмырлоо жана гендердик кылмыштарда натыйжалуу териштирүү жана калыс сот адилеттиги үчүн укук колдонуу тажрыйбасы, укуктук жана институттук механизмдер аныкталган көйгөйлөрдүн масштабына ылайык келбейт;

9) мыйзамдардын гендердик экспертизасы формалдуу мүнөзгө ээ. Дээрлик бардык мыйзамдар акыркы жылдары иш жүзүндө гендердик экспертиза жүргүзүлбөстөн кабыл алынган жана азыркы учурда да кабыл алынууда;

10) 2021-жылы Кыргыз Республикасынын Өкмөтү кайра уюштурулгандан кийин Гендердик өнүктүрүү боюнча улуттук кеңештин статусу белгисиз. Гендердик саясатты иш жүзүнө ашыруу жана гендердик зомбулуктун масштабын кыскартуу боюнча ишти координациялоого жооптуу ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган жетиштүү потенциалга ээ эмес;

11) мамлекеттик башкаруу системасында жана айрым мамлекеттик органдардын ишинде гендердик маселелер толук эске алынбайт жана ал эл аралык уюмдар колдоого алган долбоорлордун болушунан көз каранды;

12) мамлекеттик органдар тарабынан айрым секторлордун ишинде гендердик аспекттерди аныктоо жана өнүктүрүүнүн улуттук же сектордук программаларына КГМны киргизүү үчүн демилгелер көтөрүлбөйт;

13) мамлекеттик бюджеттин аткарылышына гендердик талдоо жүргүзүлбөйт, анткени аткаруу тууралуу отчет функционалдык жана экономикалык классификация боюнча гана жарыяланат, алар түрдүү социалдык топтордун ортосунда чыгымдардын бөлүнүшүн камтыбайт. Стратегияны ишке ашырууга тартылган мамлекеттик органдар бул ишти өзүнүн программалык бюджеттерине камтыбайт жана бул максатка финансылык каражаттарды бөлбөйт;

14) реалдуу программалык бюджетке өтпөстөн, гендердик теңчилик маселелерине багытталган мамлекеттик чыгымдардын жана айрым мамлекеттик органдардын же ЖӨБОнун чыгымдарынын (иш жүзүндөгү жана пландалган) көлөмүн аныктоого мүмкүн эмес.

3. Гендердик саясаттын көрүнүшү, максаттары жана артыкчылыктуу багыттары

2030-жылга чейинки мезгилде гендердик теңчилик чөйрөсүндө стратегиялык өнүктүрүүнүн жалпы көрүнүшү: Кыргыз Республикасы 2030-жылы - аялдардын жана эркектердин, кыздардын жана балдардын стереотиптерден жана басмырлоодон эркин билимге жана тарбияга негизделген, эмгек рыногунда ийгиликтүү атаандашууга жана өзүнүн потенциалын ишке ашырууга мүмкүндүк берген жашоо стратегиясын тандоодо бирдей мүмкүнчүлүктөргө ээ, гендердик зомбулуксуз коомдун жашоосуна бирдей катышууга жана лидер болууга мүмкүнчүлүк берген мамлекет. Анын ичинде:

1) экономика чөйрөсүндө (анын ичинде климаттын өзгөрүшү боюнча дагы) гендердик теңчиликти илгерилетүү, аялдар жана эркектер үчүн татыктуу жумушту камсыз кылуу, аялдардын иштешин, анын ичинде IT чөйрөсүндө иштешин камсыз кылуу, аларга жумушка орношуу жана өзүн өнүктүрүү мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүүдө, моралдык же экономикалык чектөөлөрсүз үй-бүлөнү жана карьераны айкалыштырууда көмөк көрсөтүү прогресси ишке ашты;

2) үй-бүлө институту үйдөгү милдеттерди бир кыйла бирдей бөлүштүрүүнүн эсебинен чыңдалат, кыздар жана балдар стереотиптерден эркин тарбияланышат жана баланын өздүгүнө жана кызыкчылыгына багытталат. Кыздар техникалык адистиктерге көбүрөөк ээ боло башташат, ал эми балдар билим берүү жана маданият чөйрөсүнө кызыгышат. Экономиканын жогору акы төлөнгөн технологиялык тармактарында иштеген аялдардын саны өсөт. Саясатчы аялдар өлкөнү социалдык-экономикалык өнүктүрүү программаларын ийгиликтүү илгерилетишет. Республикадагы коом гендердик стереотиптерден жана сексизмден эркин болот;

3) гендердик зомбулуктун жана басмырлоонун масштабы олуттуу түрдө кыскарат, жынысы, расасы, тили, майыптуулугу, этностук таандыктыгы, туткан дини, курагы, саясий же башка ынанымдары, билими, теги, мүлктүк же башка абалы, ошондой эле башка жагдайлары боюнча басмырлоого (24-берене) жол бербөө боюнча конституциялык кепилдиктерге ылайык аларды алдын алуу боюнча натыйжалуу система түзүлөт. Укук коргоо органдары гендердик зомбулуктун көрүнүштөрүнө нөлдүк толеранттуулук принцибин карманышат, соттук коргоо каражаттары жеткиликтүү жана гендердик кылмыштардын жана зомбулуктун күнөөкөрлөрү үчүн сөзсүз жаза алуу принцибин камсыз кылат, жабыр тарткандар үчүн жардам берүүнүн жана кызмат көрсөтүүнүн натыйжалуу системасы түзүлгөн;

4) аялдардын саясатка аралашуусу жана лидерлиги, улуттук жана жергиликтүү деңгээлде бийлик жана башкаруу органдарына, саясий партиялардын ишине гендердик күн тартибин илгерилетүү жайылтылат, саясатчы аялдардын, аялдардын жарандык активизминин консолидация жана өз ара колдоо тармагы активдүү иштейт;

5) бардык мамлекеттик органдар өнүктүрүүнүн сектордук жана улуттук программаларын иштеп чыгууда КГМны колдонушат, мамлекеттик жана муниципалдык кызматтар санариптик технологиялардын негизинде гендердик өлчөөнү эске алуу менен көрсөтүлөт. Бардык кабыл алынган мыйзам долбоорлорду, башка ЧУАларды жана бюджеттерди гендердик экспертизалоонун сапаты жана стандарттары жогорулатылган. Гендерге багытталган демилгелер коомдук пикир менен колдоого алынууда.

Узак мөөнөттүү Стратегиянын максаты Кыргыз Республикасынын жарандарынын жашоо-тирчилигинин бардык чөйрөлөрүндө иш жүзүндөгү гендердик теңчиликке жетүү үчүн бирдей укуктарды, мүмкүнчүлүктөрдү, шарттарды жана ыкмаларды камсыз кылуу боюнча институттук базаны өркүндөтүү болуп саналат. Өзгөрүүлөр теориясы: эгер аялдардын экономикалык мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү (1), кыздарга жана балдарга билим берүүгө жана аларды тарбиялоого болгон мамилени өзгөртүү, аялдардын жана эркектердин салттуу гендердик ролдорун бөлүштүрүү (2), гендердик зомбулуктун масштабын кыскартуу (3), өлкөдөгү саясий процесстерге жана социалдык экономикалык өнүгүүгө аялдардын реалдуу катышуу деңгээлин жогорулатуу (4), гендердик теңчиликти илгерилетүү боюнча мамлекеттик иш-аракеттердин натыйжалуулугу жана институттук туруктуулугу (5) сыяктуу стратегиялар колдонула турган болсо, анда жагымдуу гендердик ченемдер, мамиле жана жүрүм-турум коомдун жана айрым адамдардын деңгээлинде колдоого алынат. Себеби, бири-бирин өз ара бекемдеген көп тараптуу демилгелер бүгүнкү күндө басмырлоочу практика үчүн негиз болуп саналган жеке жана социалдык-маданий ченемдерди натыйжалуу түрдө өзгөртө алышат. Максатка жетүү үчүн төмөнкү артыкчылыктуу багыттар боюнча милдеттерди чечүү зарыл:

1) аялдардын экономикалык мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү;

2) маданий саясат жана функционалдык билим берүү;

3) гендердик басмырлоодон коргоону жана калыс сот адилеттигин күчөтүү;

4) чечимдерди кабыл алууда гендердик паритетти илгерилетүү жана аялдардын саясатка катышуусун өнүктүрүү;

5) жөнгө салуучу саясат.

4. Гендердик саясаттын артыкчылыктуу багыттары жана милдеттери

1. Аялдардын экономикалык мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү

Гендердик аспекттерди экономикалык чөйрөгө интергациялоонун маанилүүлүгү Кыргыз Республикасы ратификациялаган түрдүү эл аралык документтерде бир нече жолу баса белгиленген. Экономикалык чөйрөдө аялдарга карата басмырлоону жоюу АБЖК боюнча Кыргызстандын маанилүү милдеттеринин бири болуп саналат. Өлкөнүн маанилүү милдеттеринин бири болуп таанылган ТӨМдүн алкагында 5-ТӨМ гендердик теңчиликке жетүүгө жана бардык аялдардын жана кыздардын укуктарын жана мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүүгө багытталган. 5-ТӨМдүн милдеттеринин бири экономикалык ресурстарга карата аялдарга бирдей укуктарды берүү, ошондой эле жерге жана менчиктин башка формаларына ээ болууга жана аларды контролдоого, финансылык кызмат көрсөтүүлөргө, мураска алуу укугуна жана жаратылыш ресурстарына жетүү үчүн реформаны карайт. Мындан тышкары, гендердик теңчиликтин маселелери өтмө катары белгиленген, ал эми гендердик дезагрегацияланган индикаторлор башка бардык ТӨМдөрдө каралган. Аялдардын жана эркектердин экономикалык (мисалы, ишкердик ишин жүргүзүүнү жана ишканаларды башкарууну жүзөгө ашырууга бирдей жеткиликтүүлүк) жана эмгектик мамилелердин (мисалы, эмгек акы төлөөдө бирдейлик, үй эмгегин таануу) бирдей мүмкүнчүлүктөрү улуттук деңгээлде таанылат жана кепилдик берилет. Аялдардын экономикалык мүмкүнчүлүктөр чөйрөсүндөгү артыкчылыктуу багыттар болуп төмөнкүлөр эсептелет:

1) эмгекке жарамдуу курактагы экономикалык активдүү эмес аялдарды эмгек ишине тартуунун эсебинен алардын санын кыскартуу;

2) аялдардын ишкердигин өнүктүрүү;

3) татыктуу эмгекти камсыз кылуу үчүн зарыл болгон шарттарды түзүү;

4) аялдардын укуктук жана финансылык сабаттуулугун жогорулатуу;

5) климаттын өзгөрүшүнө ыңгайлашуу саясатына гендердик аспекттерди киргизүү.

2. Маданий саясат жана функционалдык билим берүү

Гендердик билим берүү эл аралык маанилүү документтердин, анын ичинде сапаттуу билим берүүгө жетүү, ошондой эле гендердик стереотиптерди жеңүү 4, 5, 10 жана 16-Максатта чагылдырылган ТӨМ сыяктуу глобалдык стратегиялардын маанилүү бөлүгү болуп саналат. Бул маселелер жалпысынан туруктуу өнүктүрүү үчүн негизги шарттар катары каралат. Ушул Стратегияда аялдар менен эркектердин ортосунда тилектештиктин жана өз ара колдоонун зарылдыгын маданий саясаттагы негизги кайрылуу кылуу сунушталат. Ошол эле учурда заманбап абалдын болгон татаалдыгын көрсөткөн кайрылуунун мындай "жумшак" формасы жеткиликтүү жана натыйжалуу болушу мүмкүн. Бир эле убакта гендердик басмырлоо деген эмне жана эмне үчүн бул басмырлоо өлкөнүн өнүгүшү үчүн зыяндуу экендигин көрсөтүү жана түшүндүрүү маанилүү болуп саналат. Бул кайрылуу өлкөнүн диний коомчулугуна дагы багытталышы керек. Изилдөөлөргө ылайык алар үй-бүлө институтун чыңдоодо жогору кызыкчылыгы бар экенин көрсөтүшкөн. Аялдары менен күйөөлөрүнүн, чоң энелердин, чоң аталардын, балдардын жана кыздардын ортосундагы өз ара урматтоо жана милдеттерди бирдей бөлүштүрүү зарылдыгы диний үй-бүлөгө түшүнүктүү жана жеткиликтүү тилде айтылышы керек. Маданий саясаттан тышкары ата-энелик/балдарды тарбиялоо жана ден соолук чөйрөсүндө функционалдык билим берүү маселелери дагы эле чечилбеген бойдон калууда. Көптөгөн гендердик стереотиптердин үй-бүлөлөрдө жаралып жаткандыктан жана үй-бүлө ичиндеги мамилелерди өзгөртүү теңчилик жана басмырлабоо чөйрөсүндө абалдын өзгөрүшүнүн маанилүү факторлору болгондуктан, бул чөйрө маанилүү болуп саналат. Ушул Стратегиянын өзгөрүүлөр теориясынын маанилүү бөлүгү, эгер салттуу гендердик ролдор үй-бүлө деңгээлинде өзгөрсө, анда бүтүндөй коомдун деңгээлинде өзгөрүүлөр башталат деген идеядан турат. Чоңдорго функционалдык билим берүүгө байланыштуу максаттарды ишке ашыруу үчүн өлкөнү санариптештирүүнүн потенциалын жана мүмкүнчүлүктөрүн колдонуу абдан маанилүү. Маданий жана билим берүү саясаты чөйрөсүнүн артыкчылыктуу багыттары болуп төмөнкүлөр эсептелет:

1) төмөнкүлөргө мамиленин өзгөрүшү:

- үй-бүлөлүк ролдорго болгон (милдеттерди салттуу бөлүштүрүүнүн ордуна тилектеш жана өз ара колдоо, балдарды жана кыздарды тарбиялоого бирдей мамиле кылуу);

- аялдардын саясатка аралашуусуна болгон (саясатчы аялдарга оң мамиле жасоо, саясаттын социалдык жаатында башка чөйрөлөргө караганда артыкчылыгы);

- аялдардын жана эркектердин кесиптик ишине карата (кесиптик стереотиптер);

2) гендер чөйрөсүндө функционалдык билим берүүнү илгерилетүү;

3) гендердик басмырлоонун жана зомбулуктун категорияларын жана аларды болтурбоону түшүндүрүү аркылуу гендердик басмырлоого каршы күрөшүү, ошондой эле медиалык, жарнамалык жана маданий продукттарды басмырлоого каршы экспертиза түзүү.

3. Гендердик басмырлоодон коргоону жана калыс сот адилеттигин күчөтүү

Мурдагы Улуттук стратегияны ишке ашырууга мониторинг жүргүзүү гендердик басмырлоо жана гендердик зомбулук маселелерин чечүү алсыз жана карама-каршы келген укук колдонуу тажрыйбасы менен гана эмес, көп аял алууну, эрте никеге турууну жана башка басмырлоочу практикаларды пропагандалаган салттуу маданият жана дин үчүн гендердик теңчилик идеясына каршылык кылуунун күчөшү менен дагы татаалдашканын көрсөттү. Аялдарга карата зомбулукка чара көрүү үчүн кабыл алынган жаңы мыйзамдардын ченемдери жетишсиз. Мыйзамдар сот органдары, ар бир мамлекеттик органдын же ЖӨБОнун зарыл болгон билимге ээ жана өз милдеттерине кесипкөй мамиле кылган ыйгарым укуктуу кызматкерлери тарабынан бирдиктүү жана үзгүлтүксүз түрдө кабыл алынууга тийиш. Мурдагы жана жаңы кылмыш-жаза мыйзамдарынын, жаңы кодекстердин укук колдонуу практикасы укуктук ченемдерди колдонууга карата бирдиктүү ыкманын жок экенин көрсөттү, болгон мыйзамдарга карама-каршылыктарды аныктады. Жабыр тарткан аялдардын укуктарын сактоо жана коргоо процесстерин жөнгө салууга мыйзамдардын таасир этишине системалуу мониторинг жүргүзүү жана баалоо жок. Жабыр тарткандарга жардам берүү боюнча учурдагы тажрыйбада мамлекеттик органдар тарабынан жабыр тарткан аялдардын жана кыздардын керектөөлөрүнө багытталган стандарттар жана ыкмалар киргизилген эмес. Гендердик зомбулуктан сактоо жана коргоо чөйрөсүнө жооптуу субъекттердин потенциалынын жетишсиз экендиги байкалууда, мамлекеттик органдардын, ЖӨБОнун жана жарандык коомдун координацияланганы жана секторлор аралык өз ара аракети жок. Гендердик басмырлоодон коргоону жана калыс сот адилеттигин күчөтүү чөйрөсүндө артыкчылыктуу багыттар болуп төмөнкүлөр эсептелет:

1) гендердик басмырлоо жана гендердик кылмыштар болгон учурларда натыйжалуу тергөө жана калыс сот адилеттиги үчүн укук колдонуу тажрыйбасына мониторинг жүргүзүү жана укуктук жана институттук механизмдерди өнүктүрүү;

2) гендердик басмырлоо жана гендердик зомбулук болгон учурларда аныктоонун, чара көрүүнүн жана алдын алуунун гендердик-сезгич системасын куруу.

4. Чечимдерди кабыл алууда гендердик паритетти илгерилетүү жана аялдардын саясатка катышуусун кеңейтүү

Гендердик мамилени жашоонун бардык чөйрөлөрүнө, анын ичинде саясий жана коомдук чөйрөгө киргизүү, бардык жарандык жана саясий укуктарды колдонууда теңчиликти камсыз кылуу жана бул үчүн мыйзамдуу жана башка чараларды көрүү - Кыргыз Республикасынын АБЖК, Жарандык жана саясий укуктар жөнүндө эл аралык пакт, Аялдардын саясий укуктары жөнүндө конвенция сыяктуу адам укуктары боюнча маанилүү эл аралык келишимдерге кошулуусунан келип чыгуучу милдеттенмелери. Мындан тышкары, жашоонун бардык чөйрөлөрүндө жана бардык деңгээлдерде чечим кабыл алууга аялдардын катышуусу коомдук жыргалчылыктын, экономикалык өсүштүн, саясий туруктуулуктун залогу, демократиянын зарыл шарты болуп саналат, бардык социалдык топтордун кызыкчылыктарын эске алуу менен өнүгүүнүн бардык багыттары боюнча прогресске жетүүгө мүмкүнчүлүк берет. ПИПте белгиленгендей, саясий чечимдерди кабыл алуудагы теңчилик мамлекеттик саясатты калыптандырууда теңчилик факторун реалдуу эске алуу ансыз өтө күмөн болгон жана аялдардын активдүү катышуусуз жана чечимдерди иштеп чыгуу процессинин бардык деңгээлдеринде аялдардын кызыкчылыктарын эске алуусуз теңчилик, өнүктүрүү жана тынчтык максаттарына жетүү мүмкүн эмес болгон кандайдыр бир рычагдын ролун ойнойт. Кыргызстан аткарылышын жактаган БУУнун Коопсуздук кеңешинин 1325-резолюциясы мүчө мамлекеттерди чечимдерди кабыл алуунун бардык деңгээлдерине аялдардын бир кыйла активдүү катышуусун камсыз кылууга көптөн-көп чакырат. "Гендердик теңчиликти камсыз кылуу жана бардык аялдардын жана кыздардын укуктарын жана мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү" 5-ТӨМдүн алкагында милдеттердин бири болуп саясий, экономикалык жана коомдук жашоодо чечимдерди кабыл алуунун бардык деңгээлдеринде аялдардын көп тараптуу жана реалдуу катышуусун жана лидерлик үчүн бирдей мүмкүнчүлүктөрдү камсыз кылуу саналат. Кыргыз Республикасы бул милдеттерди ишке ашыруу боюнча аракеттерди жумшоодо, бирок бардык жетишкендиктерге карабастан, аялдар дагы эле түрдүү деңгээлдерде чечимдерди кабыл алуу процесстерине толук катышпаганын, ал эми гендердик күн тартибин илгерилетүү бир катар тоскоолдуктарга учураганын моюнга алуу керек. Алардын ичинде - гендердик теңчилик чөйрөсүндө мыйзамдардын аткарылбаганы үчүн жоопкерчиликтин толук жоктугу, жооптуу адамдардын гендердик компетенттүүлүгүнүн жетишсиздиги, аялдардын аялуу топторунун саясатка катышуусун кеңейтүүгө багытталган атайын мамлекеттик программалардын жоктугу, саясий эрктин, саясий партиялардын ишинде гендердик мамиленин жоктугу же жетишсиздиги, стереотиптердин таасири менен аялдарда жана эркектерде калыптанган жеке көз караштар, аялдардын жетишсиз маалымат алуусу жана аялдардын өздөрүнө ишенбестиги, алардын материалдык ресурстарынын чектелгендиги, үй жумуштарын аткаруу зарылдыгына байланыштуу убакыттын жетишсиздиги ж.б. Бул көйгөйлөр комплекстүү мүнөзгө ээ жана аларга түрдүү багыттар боюнча таасир этүү керек. Гендердик паритетти илгерилетүү жана саясатка катышуусун кеңейтүү боюнча артыкчылыктуу милдеттер:

1) саясий мамлекеттик жана муниципалдык кызмат орундарда жана административдик мамлекеттик жана муниципалдык кызмат орундарда гендердик өкүлчүлүктү камсыз кылуу боюнча атайын чараларды иштеп чыгуу жана киргизүү (бир жыныстагы адамдардын 70%дан ашпоосу);

2) саясий партиялардын ишине гендердик мамилени киргизүү жана аялдардын саясий лидерлигин колдоо.

5. Жөнгө салуучу саясат

Аткаруу бийлигинин түзүмүндө жана ЧУАларды инвентаризациялоо процессинде болуп жаткан өзгөрүүлөрдү эске алуу менен мыйзамдык жетишкендиктерди сактоо жана башкаруунун бардык деңгээлдеринде гендердик теңчиликке жетүү боюнча улуттук институттук механизмди өнүктүрүү боюнча чараларды көрүү зарыл. Ошол эле учурда, өзгөрүп жаткан кырдаал гендердик өлчөөлөрдү киргизүү үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачууда. Мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын ишинде КГМ киргизүү максатында артыкчылыктуу багыттар:

1) өнүктүрүүнүн улуттук жана жергиликтүү программаларын жана стратегияларын иштеп чыгууда КГМны колдонууну ишке ашыруу, өнүктүрүүнүн улуттук жана жергиликтүү программаларын жана стратегияларын иштеп чыгуу процессинде КГМны колдонуу боюнча тажрыйбалык колдонмону иштеп чыгуу, апробациялоо жана ченем менен бекитүү, мамлекеттик жана муниципалдык органдардын кызматкерлерин методологиялык колдоо жана потенциалын жогорулатуу;

2) Кыргыз Республикасынын бюджеттик системасы жөнүндө мыйзамдарга бюджеттерди түзүүнүн жана аткаруунун гендердик сезгич процессинин жаңы принцибин, "жергиликтүү бюджеттерди түзүү жана аткаруу процессинде гендердик мамилелер" түшүнүгүнүн аныктамасын киргизүү же "гендердик-сезгич бюджет";

3) санариптик форматта мамлекеттик жана муниципалдык кызмат көрсөтүүлөр гендердик өлчөмдү интеграциялоо;

4) милдеттүү гендердик экспертиза жөнүндө ченемдердин сакталышына парламенттик жана жарандык контролду күчөтүү жана ЧУАларды кабыл алууда мыйзам чыгаруу демилгелерин көтөргөн субъекттердин жоопкерчилигин жогорулатуу; Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши менен өз ара аракеттенүү менен улуттук мыйзамдардын Кыргыз Республикасынын эл аралык милдеттенмелери менен шайкеш келтирүү жана үндөштүрүү боюнча иштерди улантуу;

5) ченем жаратуу жана укук колдонуу практикасына гендердик багыттагы ЖТТны киргизүү;

6) улуттук гендердик статистиканы өркүндөтүү жана анын көрсөткүчтөрүн эл аралык милдеттенмелерге шайкеш келтирүү;

7) мамлекеттик жана жергиликтүү бюджеттерди түзүү жана аткаруу процесстерине гендердик мамилелерди киргизүү, республикалык бюджетти гендердик экспертизалоо туруктуу тажрыйбасын жана "Бюджеттик чыгымдардын орто мөөнөттүү стратегиясы (БЧОС)" ишке киргизүү. Мамлекеттик жана муниципалдык социалдык заказдардын механизмин өнүктүрүү.

5. Күтүлгөн жыйынтыктар

1. Аялдардын экономикалык мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү:

1) эмгекке жарамдуу курактагы экономикалык активдүү эмес аялдардын саны (2019-жылы 866 миң адам) үй чарбасын жүргүзгөн аялдардын санын кыскартуунун эсебинен олуттуу түрдө азаят. Аялдарды экономикалык активдүүлүккө тартуу жана аялдардын ишкердигин колдоо боюнча тапшырманы аткаруу өлкөнүн экономикасын өнүктүрүүгө жана үй чарбаларынын жыргалчылыгын жогорулатууга оң таасирин тийгизет. Маалыматтык-окутуу иш-чаралары аялдардын билим деңгээлин жогорулатат жана ишкер аялдарга өлкө ичинде бизнесин өнүктүрүүгө жана ЕАЭБдин алкагында экспорттук рынокторго чыгууга мүмкүнчүлүк берет;

2) татыктуу жумушту камсыз кылуу үчүн шарттарды түзүү боюнча милдеттерди ишке ашыруунун башкы жыйынтыктары эмгек миграциясынын негизги гендердик аспекттерин так аныктоо болот. Изилдөө эмгек миграциясында жүргөн аялдардын жумушка орношуу чөйрөлөрүн, алардын негизги көйгөйлөрүн жана керектөөлөрүн аныктайт, анын негизинде колдоо көрсөтүүнүн ыкмалары иштелип чыгып, аларды мамлекет кыргыз диаспоралары менен биргеликте көрсөтөт. Аял-эмгек мигранттары бир кыйла коргоодо болушат;

3) аялдардын укуктук жана финансылык сабаттуулугун жогорулатуу боюнча милдеттин алкагында, экономикалык өз ара мамилелердин маданиятын жалпы жогорулатуу, бизнес баштоо жана өнүктүрүү, өз укуктарын коргоо үчүн зарыл болгон билимге ээ аялдардын санын көбөйтүү экономиканы өнүктүрүүнүн кошумча фактору болот;

4) аялдар, айрыкча айыл жергесинде жашаган аялдар климаттын өзгөрүшүнө байланышкан тобокелдерге карата алсыздыгы азаят. Алар климатка адаптацияланган айыл чарбасын иштетүү боюнча негизги көндүмдөрдү жана билимдерди алышат жана климаттык тобокелдерге бир кыйла даяр болушат. Климаттын өзгөрүшүнө адаптацияланган чөйрөдө өлкөнүн саясаты атайын гендердик аспекттерди аны иштеп чыгуу учурунан баштап эске ала баштайт.

2. Маданий саясат жана функционалдык билим берүү:

1) маданият, маалымат жана билим берүү чөйрөсүндө гендердик теңчиликти илгерилетүүгө жооптуу болгон мамлекеттик институттардын кызматкерлеринин потенциалы күчөтүлөт;

2) үй-бүлө ичиндеги теңчиликтин жана өз ара колдоонун, үйдөгү милдеттерди бирдей бөлүштүрүү зарылдыгынын, балдарды жана алардын позициясын урматтоонун маанилүүлүгүн чагылдырган материалдар жана продукттар чыгарылат. Журналисттер жана пикирлердин лидерлери, анын ичинде социалдык тармактарды колдонуучулар өзүнүн потенциалын жогорулатуу үчүн керектүү окутуудан өтүшөт жана башка мүмкүнчүлүктөргө ээ болушат;

3) саясатчы аялдарга, жалпы эле аялдардын саясатка катышуусуна, саясий чечимдерди кабыл алууга аялдардын катышуусунун жана алар көтөргөн маселелердин, көйгөйлөрдүн маанилүүлүгүнө жакшы мамиле кылуу калыптандырылат;

4) эркектерди жана аялдарды кесиптик өнүктүрүү темасына карата коомдун мамилеси өзгөрөт, кесиптик стереотиптердин жана ишенимдердин жайылуу деңгээли кыскарат. Кыздар жана уландар үчүн келечектүү болгон заманбап адистиктер, ошондой эле балдардын, өспүрүмдөрдүн жана жаштардын "стандарттык эмес" кесиптерди тандашын үй-бүлөнүн жана коллективдин колдошу активдүү түрдө жайылат;

5) гендер чөйрөсүндө, анын ичинде санариптештирүүнүн мүмкүнчүлүктөрүн колдонуу менен жергиликтүү коомдордо ата- энелерди жана педагогдорду окутуу аркылуу балдарды жана кыздарды бирдей тарбиялоо чөйрөсүндө функционалдык билим берүүнүн деңгээли жогорулайт;

6) мөөнөттүү аскер кызматчылардын жана айылдагы эркектердин арасында диний лидерлердин жардамы менен эркектердин ден соолугу чөйрөсүндө билим берүү жогорулайт (анын ичинде санариптештирүүнүн мүмкүнчүлүктөрүн колдонуу менен онлайн окутуу);

7) медиалык жана жарнамалык продукттар үчүн басмырлоого каршы жана гендердик экспертиза жүргүзүүнүн методологиясы жана механизми түзүлөт жана апробацияланат.

3. Гендердик басмырлоодон коргоону жана калыс сот адилеттигин күчөтүү:

1) гендердик басмырлоо жана зомбулук маселелерин жөнгө салуу боюнча мыйзамдарга жана укук колдонуу тажрыйбасына дайыма мониторинг жүргүзүлөт; соттук тажрыйба жалпыланат жана талданат;

2) гендердик кылмыштарды кароо процессинде жана сот адилеттигине жана комплекстүү жардам көрсөтүүгө жетүүдө аялдардын муктаждыктарын эске алууда өзгөчөлүктөрдү аныктоо үчүн системалык деңгээлдеги мониторинг жана баалоо мыйзам чыгаруу процессинде баштапкы чекит болот. Бул ченемдик укуктук актылар жабыр тарткан аялдардын укуктарын коргоого түз жана сезилерлик таасир этишет жана гендердик кылмыштар менен иштөөдө керектөөлөрдү жана артыкчылыктарды так көрсөтөт;

3) мыйзам чыгаруу процессинин алкагында гендердик кылмыштардан жабыр тарткандардын укуктарын жана кызыкчылыктарын коргоо үчүн мааниге ээ болгон маселелерди талкуулоо үчүн платформа, анын ичинде стандарттуу операциялык жол-жоболор жана адаптациялык лидерликтин жана жакшы девианттыктын инновациялык методикасы түзүлөт;

4) укук коргоо органдарынын системасында институттук деңгээлдеги өзгөрүүлөр гендердик зомбулуктун түрдүү формалары менен иштеген, адистештирилген бөлүмдөрдү түзүүдө колдонулат;

5) стандарттуу операциялык жол-жоболорго жана субъекттердин ведомстволор аралык өз ара аракеттенүүсүнө, анын ичинде "бирдиктүү терезеге" жана ЧУАлардын арасында мамлекеттик заказдарды жайгаштыруу механизминин базасына негизделген, гендердик басмырлоодон жана гендердик зомбулуктан жабыр тарткандарга кызмат көрсөтүүнүн жана жардам берүүнүн комплекстүү системасы калыптандырылат.

4. Чечимдерди кабыл алууда гендердик паритетти илгерилетүү жана аялдардын саясий катышуусун кеңейтүү:

1) белгиленген шайлоо алкактары жана механизмдери шайлоолордо гендердик баланска жетүү үчүн шарттары түзөт, аялдардын саясатка катышуу деңгээлин жогорулатат, алардын лидерлигин чыңдайт;

2) саясий, административдик мамлекеттик, муниципалдык кызматтарда гендердик өкүлчүлүктү камсыз кылуу боюнча киргизилген атайын чаралар бардык деңгээлдеги мамлекеттик жана муниципалдык кызмат органдарында гендердик паритетке жетүүгө мүмкүнчүлүк берет;

3) толук көрсөтүлбөгөн топтордогу аялдардын (майыптыгы бар аялдар, айыл жергесиндеги аялдар, этностук азчылыктардын аялдары) саясатка катышуусун кеңейтүү боюнча атайын программаларды иштеп чыгуу жана ишке киргизүү алардын мүмкүнчүлүктөрдүн иш жүзүндө бирдейлигин түзүүнүн эсебинен саясий ишке активдүү катышуусуна жардам берет;

4) конституциялык жана шайлоо мыйзамдарын реформалоонун натыйжасында жетишилген бекемделген мыйзам чыгаруу базасы, бир убакта мыйзам ченемдерин сактоо менен шайлоо процессинде зомбулук үчүн жоопкерчиликке тартуу механизмдерин түзүү улуттук жана жергиликтүү деңгээлде чечимдерди кабыл алууга аялдарга катышууга мүмкүнчүлүк берет жана бул процесстердин сыртында калуу тобокелдигин азайтат;

5) аялдардын саясий жашоого катышуусуна тоскоолдук кылган факторлорго таасир этүү аларга бардык саясий жана социалдык процесстердин бирдей катышуучусу болууга жардам берет;

6) аялдарды тартуу үчүн реформаланган саясаттар жана саясий партиялардын ички жол-жоболору, саясий партиялардын ишине жана программалык документтерге киргизилген гендердик мамиле аялдардын саясий лидерлигин колдойт жана гендердик күн тартипти илгерилетүүгө мүмкүнчүлүк берет;

7) Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши жана жергиликтүү кеңештин депутаттары гендердик компетенттүүлүккө жана гендердик маселелерди илгерилетүү жөндөмдүүлүгүнө ээ болушат;

8) саясатчы аялдардан түзүлгөн жана колдоого алынган түйүндөр гендердик күн тартипти натыйжалуу илгерилетишет;

9) аялдардын лидерлиги мектептери жана насаатчылык программалары, лидер аялдардын, саясатчы аялдардын потенциалын жогорулатуу саясий жана коомдук жашоого натыйжалуу катышууга, атаандаштыкка туруктуу, ресурстар менен камсыз кылынган чечимдерди илгерилетүүгө өбөлгө түзөт.

5. Жөнгө салуу саясаты:

1) мамлекеттик саясат социалдык адилеттүүлүккө жана адамдардын натыйжалуу өнүгүшүнө жетүү максатында бардык топтордун кызыкчылыктарын жана керектөөлөрүн эске алуу менен түзүлөт;

2) ЧУАларды инвентаризациялоо процессинде өнүктүрүүнүн улуттук жана жергиликтүү стратегиялык программаларын иштеп чыгууда КГМны эске алуу боюнча талаптар сакталат; иш-аракеттердин программалары/пландары гендердик, анын ичинде альтернативалуу экспертизасыз бекитилбейт;

3) КГМнын маңызын түшүндүрүү менен иштелип чыккан практикалык колдонмо кызматкерлерге өз ишинде практикада жетекчиликке алууга мүмкүнчүлүк берет;

4) КГМ боюнча окутуудан өткөн адамдар аны өздөрүнүн ведомстволорунун ишинин стратегияларын пландоодо колдоно алышат, ЖӨБОнун кызматкерлери атайын онлайн ресурс аркылуу окуу жана өз ишинде гендердик маселелерди салыштыруу жана мыкты тажрыйбаларды ишке киргизүү үчүн жеткиликтүү материалга ээ болушат;

5) гендердик-сезгич кызмат көрсөтүүлөрдүн мыкты тажрыйбалары жана практикалары, кызмат алуучулардын типтүү жана спецификалык гендердик суроо-талаптары аныкталат; мамлекеттик жана муниципалдык кызмат көрсөтүүлөргө КГМны киргизүү боюнча ЧУАлар бекитилет, мамлекеттик жана муниципалдык кызматтарды көрсөтүүнүн гендердик-сезгич стандарттары боюнча маалыматтык жана методикалык жардам көрсөтүлөт;

6) мыйзамдуу гендердик демилгелердин тизмесинин жана планынын болушу ЧУАларды өркүндөтүү жана АБЖК комитетинин сунуштамаларын эске алуу боюнча иштерди пландуу жүргүзүүгө мүмкүнчүлүк берет, мында кызыкдар өнөктөштөрдү тартат. План Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин тийиштүү чакырылыштарынын ишинин натыйжалуулугунун индикторлорунун бири катары кызмат кылат;

7) гендердик экспертизадан жана гендердик экспертизаны камтуу талдоосунан өткөн, Кыргыз Республикасынын кабыл алынган мыйзамдарынын катышын аныктоо максатында жылдык серептерди жүргүзүү практикасы орнотулат;

8) ЧУА долбоорлорунун гендердик экспертизасы толук көлөмдө жана белгиленген стандарттарга ылайык жүргүзүлөт;

9) маалымат булактарын талдоонун негизинде учурда бар болгон статистикалык маалыматтарда жыныстык белгиси боюнча дезагрегацияланган маалыматтардын саны жана жеткиликтүүлүгү эл аралык стандарттарга ылайык келтирилет;

10) жөнгө салуу таасирине гендердик багыттагы талдоону киргизүү мамлекеттик жөнгө салуунун жана ченем жаратуу практикасынын сапатын, гендер боюнча жөнгө салуу жүктөмүнүн ачык-айкындуулугун жана болжолдоно тургандыгын жогорулатууга көмөк көрсөтөт;

11) республикалык жана жергиликтүү бюджеттердин каражаттарын гендердик талдоо механизмин киргизүү коомдун социалдык маанилүү көйгөйлөрүн чечүүгө жана коомдук пайдалуу максаттарга жетүүгө өбөлгөлөйт.

6. Стратегияны ишке ашыруу процесси

Стратегияны ишке ашыруу процесси гендердик теңчиликке жетүү боюнча орто мөөнөттүү улуттук иш-аракеттер планын иштеп чыгуу жана ишке ашыруу аркылуу жүзөгө ашырылат. Ушул Стратегияга тиркелген УИП аны ишке ашыруунун биринчи этабы болот. 2030-жылга чейинки Стратегияда белгиленген узак мөөнөттүү артыкчылыктарды түзөтүү жөнүндө чечимдер орто мөөнөттүү пландарды ишке ашыруу боюнча прогрессти баалоонун жана мониторинг жүргүзүүнүн маалыматтарынын негизинде кабыл алынат. Стратегияны ишке ашыруу процессин башкаруу төмөнкүлөрдү карайт:

1) Стратегиянын узак мөөнөттүү артыкчылыктарын илгерилетүү прогрессине карата чечимдерди кабыл алуу үчүн орто мөөнөттүү пландарды ишке ашырууга системалык талдоону жана баалоону;

2) орто мөөнөттүү пландарда каралган демилгелерди ишке ашырууга чыгымдардын, анын ичинде УИПти ишке ашырууну бюджеттөөнүн негиздүүлүгүн;

3) каржылоо булактарын, анын ичинде бюджеттик жана бюджеттен тышкары булактарды, ошондой эле өнүктүрүү боюнча эл аралык өнөктөштөрдүн каражаттарын аныктоону;

4) гендердик теңчиликке жетүү боюнча узак мөөнөттүү жана орто мөөнөттүү артыкчылыктарды ийгиликтүү илгерилетүү үчүн жагымдуу жөнгө салуучу-башкаруучу чөйрөнү түзүүнү;

5) УИПтин конкреттүү чараларын жана иш-аракеттерин ишке ашыруу үчүн зарыл болгон шарттарды түзүүнү;

6) УИПти ишке ашыруу прогрессин баалоо жана мониторинг жүргүзүү системасын ишке киргизүүнү, билдирилген максаттардан жана милдеттерден четтөөлөрдү аныктоону, гендердик теңчиликке жетүү саясатынын орто мөөнөттүү жана узак мөөнөттүү артыкчылыктарына зарыл болгон оңдоолорду киргизүүнү жана анын себептерин талдоону.

Стратегияны ишке ашыруу жаппы мамлекеттик жана тармактар аралык мүнөзгө ээ. УИПти ишке ашыруу боюнча бардык катышуучулардын жана кызыкдар тараптардын иш-аракеттеринин макулдашылгандыгы Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Аялдардын иштери жана гендердик өнүктүрүү боюнча улуттук кеңештин жалпы координациясынын алдында камсыз кылынат. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин мамлекеттик гендердик саясатты ишке ашыруу үчүн зарыл болгон мыйзамдардын кабыл алынышын камсыз кылат. Стратегияны ишке ашырууга жооптуу болуп жүктөлгөн ыйгарым укуктары бөлүгүндө аткаруу бийлигинин органдары эсептелет. УИПти жана ушул Стратегияны ишке ашыруу, мониторинг жүргүзүү жана баалоо процессин координациялоо боюнча ыйгарым укуктуу орган Кыргыз Республикасынын Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлиги болуп саналат. Стратегияны ишке ашыруу боюнча иш-чаралар мамлекеттик бюджеттен жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдары тыюу салбаган башка булактардан каржыланат. Стратегияны ишке ашыруу боюнча бекитилген УИПтин негизинде жооптуу мамлекеттик органдар жана ЖӨБО УИПти аткаруу боюнча ведомстволук/жергиликтүү пландарды кабыл алышат.

7. Мүмкүн болуучу тобокелдиктер жана коркунучтар

Стратегиянын максаттарын жана милдеттерин жүзөгө ашыруунун ийгиликтүү болушуна таасир этүүчү, ишке ашыруу процессинин олуттуу түрдө татаалдашына алып келүүчү, анын ичинде, өнүктүрүүнүн дүйнөлүк тенденциясынын жана өлкөнүн ички кырдаалынын таасирин эске алуу менен социалдык-саясий тобокелдер жана коркунучтар бар. Баарынан мурда, бул кыргыз мамлекеттүүлүгүн өнүктүрүүнүн азыркы этабында божомолдоо оор болуп эсептелген саясий процесстердин таасир этүү мүмкүнчүлүгү. COVID-19 пандемиясы форс-мажордук кырдаалдын өлкөнүн экономикалык процесстерине, азык-түлүк, энергетикалык, экологиялык коопсуздугуна тийгизген таасири өтө олуттуу болушу мүмкүн экендигин көрсөттү. Ушуга байланыштуу Стратегияны ишке ашырууну баалоо жана мониторинг жүргүзүүнүн жүрүшүндө өнүктүрүүнүн 4 түрдүү сценарийин болжолдоо ыкмасынын негизинде аны ишке ашыруунун альтернативалуу варианттары боюнча иштеп чыгуулар колдонулат. Тобокелдерди минималдаштыруу жана аны ийгиликтүү ишке ашырууну камсыз кылуу үчүн арасында төмөнкүлөр бар мүмкүн болуучу тобокелдерди жана коркунучтарды баалоо зарыл:

- өлкөдөгү социалдык-саясий туруксуздук, COVID-19 пандемиясынын терс таасиринин уланышы, диний жана салттуу көз караштардын таасиринин кеңейиши жана алардын радикалдашуусу;

- экономикалык кризистин тереңдеши жана анын натыйжасында Стратегияны ишке ашырууну мамлекеттик бюджеттен каржылоо мүмкүнчүлүгүн чектелиши; эл аралык уюмдар, коомдук жана башка бирикмелердин жетишсиз колдоо көрсөтүшү;

- жооптуу мамлекеттик органдар менен ЖӨБОнун ортосунда Стратегияны ишке ашыруу боюнча иш-аракеттердин талаптагыдай координациянын жана макулдашуунун жоктугу.

Мониторинг жүргүзүү жана баалоо системасы Стратегиянын милдеттерин ишке ашырууда кыйынчылыктарды жана тоскоолдуктарды байкап турууга мүмкүндүк берет. Ушул Стратегияны аткаруу үчүн Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин, башка мамлекеттик органдардын жана ЖӨБОнун жарандык коомдун уюмдары менен конструктивдүү өз ара аракеттенүүсүндө тыгыз жана макулдашып иштөөсү зарыл. Гендердик саясат чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган туруктуу негизде мамлекеттик органдар менен ЖӨБОнун ортосунда Стратегияны ишке ашырууну координациялоо функциясын аткарууга, Стратегияны ишке ашыруунун жана баалоонун бардык этаптарында жарандык коомдун активдүү катышуусун камсыз кылууга, ошондой эле гендердик көйгөйлөрдү чечүүдө колдоо көрсөтүүгө кызыкдар өнүктүрүү боюнча эл аралык өнөктөштөрдү тартууга тийиш.

Кыскартуулардын тизмеси

АБЖК

-

БУУнун Аялдарга карата басмырлоонун бардык формаларын жоюу жөнүндө конвенциясы

БИМ

-

Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлиги

БУУ

-

Бириккен Улуттар Уюму

БЧОС

-

Бюджеттик чыгымдардын орто мөөнөттүү стратегиясы

ДМЧА

-

ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелүү адамдар

ЕАЭБ

-

Евразия экономикалык бирлиги

ЖМК

-

жалпыга маалымдоо каражаттары

ЖОЖ

-

жогорку окуу жайлар

ЖӨБО

-

жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары

ЖТТ

-

жөнгө салуучу таасирди талдоо

ИИМ

-

Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрлиги

ИИО

-

ички иштер органдары

КГМ

-

Комплекстүү гендердик мамиле

КЖК

-

Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодекси

КТРК

-

Коомдук телерадиоберүү корпорациясы

ӨК

-

өзгөчө кырдаал

ӨКМ

-

Кыргыз Республикасынын Өзгөчө кырдаалдар министрлиги

ӨЭУ

-

өкмөттүк эмес уюмдар

ПИП

-

Пекин иш-аракеттер платформасы

ССМ

-

Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги

ТӨМ

-

Туруктуу өнүктүрүүнүн максаттары

УИП

-

Гендердик теңчиликке жетүү боюнча биринчи Улуттук иш-аракеттер планы

УСК

-

Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети

ЧУА

-

ченемдик укуктук акт (актылар)

ЭСКММ

-

Кыргыз Республикасынын Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлиги

ЭСӨМ

-

Кыргыз Республикасынын Эмгек жана социалдык өнүктүрүү министрлиги

Гендердик теңчилик боюнча 2022–2024-жылдарга карата улуттук иш-аракеттер планынын бюджети

№

Милдет-терди баяндоо

Чаралар

Ишке ашы-руу мөөн-өттөрү

Өл-чөө бир-диги

муктаждык

мүмкүнчүлүк

финансылык ажырым

РБ

ЖБ

Башка

Бардыгы

РБ

ЖБ

Башка

Бардыгы

РБ

ЖБ

Башка

Барды-гы

АЯЛДАРДЫН ЭКОНОМИКАЛЫК МҮМКҮНЧҮЛҮКТӨРҮН КЕҢЕЙТҮҮ

1-максат. Аялдардын иш менен камсыз болушунун өсүшүнө көмөк көрсөтүү

1

Эмгекке тартуу аркылуу эмгекке жарамдуу курактагы экономика-лык жактан активдүү эмес аялдардын санын кыскартууга көмөк көрсөтүү

1.1. Эмгекке жарамдуу курактагы экономикалык жактан активдүү эмес калкка кесиптик багыт берүү жана мотивациялоо боюнча жергиликтүү деңгээлде ыйгарым укуктуу органдар менен бирге иш-чараларды уюштуруу

жыл сайын

миң сом

4383.4

2642.6

1406.8

8432.8

4383.4

2642.6

0.0

7026.0

0.0

0.0

–1406.8

–1406.8

миң долл.

51.6

31.1

16.6

99.2

51.6

31.1

0.0

82.7

0.0

0.0

–16.6

–16.6

1.2. ББУ тармактарын, анын ичинде айыл жергесинде чакан жеке ББУ түзүү боюнча демилгелерди колдоонун эсебинен көбөйтүү

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы – 2024-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

195.8

2642.6

1420.7

4259.1

195.8

2642.6

0.0

2838.4

0.0

0.0

–1420.7

–1420.7

миң долл.

2.3

31.1

16.7

50.1

2.3

31.1

0.0

33.4

0.0

0.0

–16.7

–16.7

1.3. Аялдар үчүн тыюу салынган кесиптердин тизмегин кайра кароо

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

101.2

0.0

0.0

101.2

101.2

0.0

0.0

101.2

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

1.2

0.0

0.0

1.2

1.2

0.0

0.0

1.2

0.0

0.0

0.0

0.0

1.4. Жогорку кесиптик билим берүүнүн аял студенттерин окутууга төмөнкү багыттар боюнча квоталарды киргизүү: айлана-чөйрө жана жашоо-тиричиликти камсыз кылуу, айыл жана балык чарбасы, энергетика, технологиялык машиналар жана жабдуулар жана башкалар

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

97.9

0.0

0.0

97.9

97.9

0.0

0.0

97.9

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

1.2

0.0

0.0

1.2

1.2

0.0

0.0

1.2

0.0

0.0

0.0

0.0

1.5. Интернет ишкердиги боюнча жогорку технологиялар паркына резиденттерди тартуу менен жаштар үчүн ментордук программа

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

123.5

0.0

850.0

973.5

123.5

0.0

850.0

973.5

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

1.5

0.0

10.0

11.5

1.5

0.0

10.0

11.5

0.0

0.0

0.0

0.0

1.6. Кыздар үчүн кесиптик багыт берүү жана ментордук программа

2022–2023- жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

195.8

0.0

16000.0

16195.8

195.8

0.0

16000.0

16195.8

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

2.3

0.0

188.2

190.5

2.3

0.0

188.2

190.5

0.0

0.0

0.0

0.0

2

Аялдардын ишкердигин өнүктүрүү-гө көмөктө-шүү

2.1. Айылдык аялдар үчүн окутуу-консультациялык иш-чараларды өткөрүү (IT, салык салуу жана отчеттуулук, бизнести жүргүзүү, бизнести ачуу жана жабуу, кредиттерди алуу ж.б.)

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы – 2023-жыл-дын 2- жарым жыл-дыгы

миң сом

569.9

2642.6

3353.8

6566.3

569.9

2642.6

3353.8

6566.3

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

6.7

31.1

39.5

77.3

6.7

31.1

39.5

77.3

0.0

0.0

0.0

0.0

2.2. Энергетикалык натыйжалуулук тармагында долбоорлорду ишке ашыруу боюнча жеңилдетилген кредиттерди берүү (мештерди, терезелерди, эшиктерди, газ жылыткычтарын, күндүн жардамы менен суу ысыткычтарды алмаштыруу/орнотуу ж.б.) – 30 %дан кем эмес аял алуучулар

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

45.9

0.0

121125.0

121170.9

45.9

0.0

121125.0

121170.9

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.5

0.0

1425.0

1425.5

0.5

0.0

1425.0

1425.5

0.0

0.0

0.0

0.0

2.3. Калктуу конуштардын турак-жай кварталдарын көрктөндүрүү жана жашылдандыруу боюнча аялдардын демилгесин колдоо

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы – 2024-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

0.0

5285.3

6375.0

11660.3

0.0

5285.3

0.0

5285.3

0.0

0.0

–6375.0

–6375.0

миң долл.

0.0

62.2

75.0

137.2

0.0

62.2

0.0

62.2

0.0

0.0

–75.0

–75.0

2.4. Сугат сууларын жана жайыттарды 30 %дан кем эмес деңгээлде башкаруу боюнча жамааттык уюмдарда аялдардын өкүлчүлүгүн камсыз кылуу боюнча сунуштарды иштеп чыгуу жана талдоо өткөрүү

2023-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

147.1

182.0

0.0

329.1

147.1

182.0

0.0

329.1

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

1.7

2.1

0.0

3.9

1.7

2.1

0.0

3.9

0.0

0.0

0.0

0.0

2.5. Суу жана жер (жайыт) ресурстарын башкаруу маселелери боюнча аялдар үчүн окутуучу онлайн семинарларды уюштуруу

2023-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

111.1

0.0

1212.8

1323.9

111.1

0.0

0.0

111.1

0.0

0.0

–1212.8

–1212.8

миң долл.

1.3

0.0

14.3

15.6

1.3

0.0

0.0

1.3

0.0

0.0

–14.3

–14.3

2.6. COVID-19дан жабыркаган ишкер аялдарга жана ЧОИ башкарган аялдарга гранттык жардам көрсөтүү

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

22.5

0.0

15633.4

15655.9

22.5

0.0

15633.4

15655.9

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.3

0.0

183.9

184.2

0.3

0.0

183.9

184.2

0.0

0.0

0.0

0.0

2.7. Үч максаттуу кошумча нарк чынжырчада (бал, кургатылган жемиштер жана туризм) иштеген ишкер аялдар үчүн гранттык жабдууларды сатып алуу процессин координациялоо

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

22.5

0.0

5440.0

5462.5

22.5

0.0

5440.0

5462.5

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.3

0.0

64.0

64.3

0.3

0.0

64.0

64.3

0.0

0.0

0.0

0.0

2.8. Аялдарга жана кыздарга жеке коргонуу каражаттарын өндүрүү көндүмдөрүнө окутуу (ЖКК)

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы – 2023-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

45.0

0.0

3400.0

3445.0

45.0

0.0

3400.0

3445.0

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.5

0.0

40.0

40.5

0.5

0.0

40.0

40.5

0.0

0.0

0.0

0.0

2.9. Жаштар жана аялдар үчүн санариптик мүмкүнчүлүктөрдү кеңейтүү: “Digital Ayimdar” IT жаатында окутуу аркылуу

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы – 2023-жыл-дын 1-жарым жыл-дыгы

миң сом

101.0

0.0

6800.0

6901.0

101.0

0.0

6800.0

6901.0

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

1.2

0.0

80.0

81.2

1.2

0.0

80.0

81.2

0.0

0.0

0.0

0.0

2.10. Жаштар жана аялдар арасында ишкердикти колдоо, стартаптарга жана иштеп жаткан бизнестер үчүн мини-гранттар

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

22.5

0.0

17935.0

17957.5

22.5

0.0

17935.0

17957.5

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.3

0.0

211.0

211.3

0.3

0.0

211.0

211.3

0.0

0.0

0.0

0.0

3

Аялдарды киреше алып келүүчү долбоор-лорго тартуу, агротехно-логиялар жана тамактануу маселелери боюнча окутуу аркылуу алардын практика-лык көндүмдө-рүн өнүктү-рүүгө көмөк көрсөтүү

3.1. Кыргыз Республикасынын 23 шаарында өлкөдө калыбына келтирүү жана шашылыш жооп берүү үчүн Шарттуу накталай акча которуулар программасын (КТБ) ишке киргизүү

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

67.5

418.6

170000.0

170486.1

67.5

418.6

170000.0

170486.1

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.8

4.9

2000.0

2005.7

0.8

4.9

2000.0

2005.7

0.0

0.0

0.0

0.0

3.2. БУУнун Дүйнөлүк азык-түлүк программасынын 2018–2022-жылдарга Өлкөлүк Стратегиялык Планынын алкагында алыскы региондордогу жакыр жашаган калкты колдоо

2022- жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

40.7

364.0

705500.0

705904.7

40.7

364.0

705500.0

705904.7

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.5

4.3

8300.0

8304.8

0.5

4.3

8300.0

8304.8

0.0

0.0

0.0

0.0

1-максат. Аялдардын иш менен камсыз болушунун өсүшүнө көмөк көрсөтүү

миң сом

6293.1

14177.8

1076452.4

1096923.2

6293.1

14177.8

1066037.2

1086508

0.0

0.0

–10415.2

–10415.2

миң долл.

74.0

166.8

12664.1

12905

74.0

166.8

12541.6

12782.4

0.0

0.0

–122.5

–122.5

2-максат. Аялдарды жана эркектерди татыктуу жумуш менен камсыз кылуу үчүн керектүү шарттарды түзүү

4

Эмгек маселелерин жөнгө салуунун натыйжа-луулугун жогорула-туу

4.1. Татыктуу эмгекке басым жасоо менен эмгек жана иш менен камыз кылуу рыногуна изилдөөлөрдү жүргүзүү

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

269.9

0.0

2550.0

2819.9

269.9

0.0

2550.0

2819.9

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

3.2

0.0

30.0

33.2

3.2

0.0

30.0

33.2

0.0

0.0

0.0

0.0

4.2. Жүргүзүлгөн изилдөөлөрдүн жыйынтыгын эске алуу менен «Татыктуу эмгек» программасынын долбоорун иштеп чыгуу

2023-жыл-дын 1- жарым жыл-дыгы

миң сом

458.4

0.0

2380.0

2838.4

458.4

0.0

0.0

458.4

0.0

0.0

–2380.0

–2380.0

миң долл.

5.4

0.0

28.0

33.4

5.4

0.0

0.0

5.4

0.0

0.0

–28.0

–28.0

4.3. Башкы макулдашууга аялдардын абалын жакшыртуучу пункттарды киргизүү (өкмөт/профсоюздар/ жумуш берүүчүлөрдүн бирикмелери)

2022- жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

67.5

0.0

0.0

67.5

67.5

0.0

0.0

67.5

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.8

0.0

0.0

0.8

0.8

0.0

0.0

0.8

0.0

0.0

0.0

0.0

5

Кызматкер-лерге, жумуш берүүчүлөргө жана эмгек мигрант-тарына эмгек укуктары, милдеттери, кызмат көрсөтүү-лөргө жетүү ж.б. маселелер боюнча маалымдуу-лукту камсыз кылуу

5.1. Кызматкерлердин, өзгөчө аялдардын, ошондой эле жумуш берүүчүлөрдүн эмгектик мамилелерге тиешелүү эмгек шарттарынын гендердик-сезгич маселелери жана мыйзамдардын башка ченемдери боюнча укуктук сабаттуулуктун деңгээлин жогорулатуу

2023-жыл-дын 2-жары-мы – 2024-жыл-дын 2-жары-мы

миң сом

202.4

0.0

924.5

1126.9

202.4

0.0

0.0

202.4

0.0

0.0

–924.5

–924.5

миң долл.

2.4

0.0

10.9

13.3

2.4

0.0

0.0

2.4

0.0

0.0

–10.9

–10.9

5.2. КР жарандарынын чет өлкөлөрдөгү укуктарын жана кызыкчылыктарын коргоо, укуктук жардам менен камсыз кылуу жана кызмат көрсөтүүлөрдүн жеткиликтүүлүгүн камсыз кылуу боюнча, анын ичинде КР мыйзамдарына ылайык документтештирүү чөйрөсүндө ишти улантуу

Ар дайым

миң сом

8100.0

0.0

2550.0

10650.0

8100.0

0.0

0.0

8100.0

0.0

0.0

–2550.0

–2550.0

миң долл.

95.3

0.0

30.0

125.3

95.3

0.0

0.0

95.3

0.0

0.0

–30.0

–30.0

5.3. Потенциалдуу эмгек мигранттарын жана кайтып келген мигранттарды укуктук жардам менен коргоо жана кызмат көрсөтүүлөрдүн жеткиликтүүлүгүн камсыз кылуу, анын ичинде мыйзамдарга ылайык документтештирүү чөйрөсүндө ишти улантуу

Ар дайым

миң сом

1214.5

0.0

2550.0

3764.5

1214.5

0.0

0.0

1214.5

0.0

0.0

–2550.0

–2550.0

миң долл.

14.3

0.0

30.0

44.3

14.3

0.0

0.0

14.3

0.0

0.0

–30.0

–30.0

5.4. Ийгиликтүү мигрант аялдар менен чет өлкөгө иштегени кетип жаткан аялдардын ортосунда насаатчылык жана тажрыйба алмашуу боюнча онлайн-аянтчаны уюштуруу

2023–2024-жыл-дар

миң сом

1192.5

0.0

5360.0

6552.5

1192.5

0.0

0.0

1192.5

0.0

0.0

–5360.0

–5360.0

миң долл.

14.0

0.0

63.1

77.1

14.0

0.0

0.0

14.0

0.0

0.0

–63.1

–63.1

5.5. Санариптик экономиканы өнүктүрүү үчүн жаштарга жана аялдарга ар түрдүү санариптик көндүмдөрдү окутуу максатында Ош шаарына IT-хаб түзүү

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

125.9

0.0

9350.0

9475.9

125.9

0.0

9350.0

9475.9

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

1.5

0.0

110.0

111.5

1.5

0.0

110.0

111.5

0.0

0.0

0.0

0.0

5.6. Жумуш берүүчүлөргө жана жумушсуздарга онлайн-платформа (мобилдик тиркеме) түзүү, ошондой эле эмгек маселелери жана айылдык аялдар үчүн иш менен камсыз кылуу жөнүндө маалымдуулукту жогорулатуу үчүн онлайн тренингдерди, курстарды өткөрүү

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

45.0

0.0

13376.3

13421.3

45.0

0.0

13376.3

13421.3

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.5

0.0

157.4

157.9

0.5

0.0

157.4

157.9

0.0

0.0

0.0

0.0

5.7. КМТУ жана ОшТУ үчүн жаңы окуу стандарттары жана предметтери боюнча ТFТ өткөрүү (жасалма интеллект, киберкоопсуздук, нейрон тармактары, машина куруу), ошондой эле студенттер үчүн видео сабактарды жана окуу модулдарын иштеп чыгуу

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

32.6

0.0

13600.0

13632.6

32.6

0.0

13600.0

13632.6

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.4

0.0

160.0

160.4

0.4

0.0

160.0

160.4

0.0

0.0

0.0

0.0

5.8. Сколководон эксперттерди тартуу аркылуу онлайн бизнес тренингдерди жана вебинарларды өткөрүү

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

69.9

0.0

1700.0

1769.9

69.9

0.0

1700.0

1769.9

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.8

0.0

20.0

20.8

0.8

0.0

20.0

20.8

0.0

0.0

0.0

0.0

5.9. YouTube жана Блогерчилик боюнча онлайн тренингдерди өткөрүү

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

69.9

0.0

2524.5

2594.4

69.9

0.0

2524.5

2594.4

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.8

0.0

29.7

30.5

0.8

0.0

29.7

30.5

0.0

0.0

0.0

0.0

2-максат. Аялдарды жана эркектерди татыктуу эмгек менен камсыз кылуу үчүн керектүү шарттарды түзүү

миң сом

11848.3

0.0

56865.3

68713.6

11848.3

0.0

43100.8

54949.1

0.0

0.0

–13764.5

–13764.5

миң долл.

139.4

0.0

669.0

808.4

139.4

0.0

507.1

646.5

0.0

0.0

–161.9

–161.9

3-максат. Гендердик аспекттерди эске алуу менен климаттык өзгөрүүлөргө карата адаптацияны жакшыртуу

6

Климаттын өзгөрүүсүнө адаптациялоосаясатына гендердик ченемди киргизүү

6.1. Париж макулдашуусунун алкагында улуттук деңгээлдеги салымды аныктоочу гендердик аспекттерди интеграциялоо (УДСА)

2022-жыл-дын 2- жарым жыл-дыгы

миң сом

112.0

0.0

330.0

442.0

112.0

0.0

330.0

442.0

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

1.3

0.0

3.9

5.2

1.3

0.0

3.9

5.2

0.0

0.0

0.0

0.0

6.2. Климатты өзгөрүүлөрүнө адаптациялоо боюнча бекитилген улуттук жана сектордук стратегиялык документтерге гендердик талдоо жүргүзүү

2023-жыл

миң сом

63.3

0.0

3655.0

3718.3

63.3

0.0

3655.0

3718.3

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.7

0.0

43.0

43.7

0.7

0.0

43.0

43.7

0.0

0.0

0.0

0.0

6.3. Региондук жана гендердик жактан кароодо климаттын өзгөрүүсүнө карата аялдардын, жаштардын жана башка аялуу

топтордун аялуулугун баалоо

2023-жыл-дын 2- жарым жыл-дыгы

миң сом

162.9

1761.8

610.1

2534.8

162.9

1761.8

0.0

1924.7

0.0

0.0

–610.1

–610.1

миң долл.

1.9

20.7

7.2

29.8

1.9

20.7

0.0

22.6

0.0

0.0

–7.2

–7.2

миң долл.

2.3

0.0

14.0

16.3

2.3

0.0

9.5

11.8

0.0

0.0

–4.5

–4.5

7

Климаттын өзгөрүү шартында гендерди аспекттерди эсепке алуу боюнча потенциал-ды жогорула-туу

7.1. Гендердик аспекттерди эсепке алуу менен климаттын өзгөрүүсүнө жана климаттык пландаштырууга карата адаптациялоо маселелери боюнча жергиликтүү кеңештердин депутат аялдарынын потенциалын жогорулатуу

2023-жыл-дын 1–2-жарым жыл-дыгы

миң сом

134.9

127.4

850.0

1112.3

134.9

127.4

850.0

1112.3

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

1.6

1.5

10.0

13.1

1.6

1.5

10.0

13.1

0.0

0.0

0.0

0.0

7.2. Климаттын өзгөрүүсүнөн болгон чакырыктарга жооп берүү маселелерине БМСЖ медициналык кызматкерлерин АДК окутуу

2022-жыл-дын 2-жары-мы – 2024-жыл-дын 2-жары-мы

миң сом

314.9

0.0

4606.6

4921.5

314.9

0.0

0.0

314.9

0.0

0.0

–4606.6

–4606.6

миң долл.

3.7

0.0

54.2

57.9

3.7

0.0

0.0

3.7

0.0

0.0

–54.2

–54.2

7.3. Климаттык өзгөрүүсүнө адаптациялоо, анын ичинде гендердик аспекттердин маселелери боюнча тармактык маалыматтык продукттарды иштеп чыгуу жана жайылтуу

2023-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

84.0

0.0

5355.0

5439.0

84.0

0.0

5355.0

5439.0

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

1.0

0.0

63.0

64.0

1.0

0.0

63.0

64.0

0.0

0.0

0.0

0.0

3-максат. Гендердик аспекттерди эске алуу менен климатты өзгөрүүсүнө адаптациялоону жакшыртуу

миң сом

872

1889.2

15406.7

18167.8

872

1889.2

10190

12951.2

0.0

0.0

–5216.7

–5216.6

миң долл.

10.2

22.2

181.3

213.7

10.2

22.2

119.9

152.3

0.0

0.0

–61.4

–61.4

АЯЛДАРДЫН ЭКОНОМИКАЛЫК МҮМКҮНЧҮЛҮКТӨРҮН КЕҢЕЙТҮҮ

миң сом

19013.4

16067.0

1154478.3

1189558.7

19013.4

16067.0

1124020

1159100.3

0.0

0.0

30458.3

30458.4

миң долл.

223.6

189.0

13582.1

13994.8

223.6

189.0

13223.8

13636.4

0.0

0.0

–358.3

–358.4

№

Милдет-терди баяндоо

Чаралар

Ишке ашы-руу мөөн-өттөрү

Өл-чөө бир-диги

муктаждык

мүмкүнчүлүк

финансылык ажырым

РБ

ЖБ

Башка

Бардыгы

РБ

ЖБ

Башка

Бардыгы

РБ

ЖБ

Башка

Бар-дыгы

МАДАНИЙ САЯСАТ ЖАНА ФУНКЦИЯЛЫК БИЛИМ БЕРҮҮ

4-максат Гендердик теңчиликке көмөктөшүүчү маданий ченемдерди жана мамилелерди илгерилетүү

8

Аялдар-дын жана эркектер-дин милдет-терин салттуу бөлүүнүн ордуна орток-тоштукту жана өз ара колдоону, эркек бала менен кыз балдарды тарбия-лоодо бирдей мамиле кылууну, ошондой эле аялдардын ишкердик жана аял эмгек мигрант-тарын колдоо чөйрө-сүндө эмгекке тең укукту, адаптив-дик лидердик-ти илгериле-түү

8.1. Гендердик сезгич журналистиканын алкагында үй-бүлөлүк жана гендердик ролдорго болгон мамилелерди өзгөртүү боюнча тренингдик модулдарды иштеп чыгуу

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

57.4

0.0

1600.0

1657.4

57.4

0.0

1600.0

1657.4

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.7

0.0

18.8

19.5

0.7

0.0

18.8

19.5

0.0

0.0

0.0

0.0

8.2. Аялдарга жана кыздарга карата зомбулукка жана зыяндуу практикага байланыштуу социалдык ченемдерге каршы чыгуу үчүн жаштарга багытталган социалдык тармактар үчүн тиркемени иштеп чыгуу жана жайылтуу

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

101.2

0.0

800.0

901.2

101.2

0.0

800.0

901.2

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

1.2

0.0

9.4

10.6

1.2

0.0

9.4

10.6

0.0

0.0

0.0

0.0

8.3. Аялдарга жана кыздарга карата зомбулук чөйрөсүндө алардын билимине, мамилесине, жүрүм-турумуна жана практикасына ЖМКнын өзүн-өзү баалоо инструменттери аркылуу инновациялык эксперименттик окутууну киргизүү

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

436.7

0.0

2975.0

3411.7

436.7

0.0

2975.0

3411.7

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

5.1

0.0

35.0

40.1

5.1

0.0

35.0

40.1

0.0

0.0

0.0

0.0

8.4. Медиалык продукттардын авторлору үчүн конкурстарды уюштуруу

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

114.9

0.0

255.0

369.9

114.9

0.0

0.0

114.9

0.0

0.0

–255.0

–255.0

миң долл.

1.4

0.0

3.0

4.4

1.4

0.0

0.0

1.4

0.0

0.0

–3.0

–3.0

8.5. Гендердик тематика боюнча медиапродукт-тардын сапатын жогорулатуу максатында, анын ичинде ар кандай сынактардын жана башка иш-чаралардын натыйжасында алынган продукттарды пайдалануу менен ЖМКда жана социалдык тармактарда медиа кампанияларды өткөрүү аркылуу методологиялык коштоо жана окутуу

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы – 2024-жыл

миң сом

551.4

0.0

1195.8

1747.2

551.4

0.0

0.0

551.4

0.0

0.0

–1195.8

–1195.8

миң долл.

6.5

0.0

14.1

20.6

6.5

0.0

0.0

6.5

0.0

0.0

–14.1

–14.1

8.6. Калктын билимине, көз карашына, жүрүм-турумуна жана практикасына өзүн-өзү баалоого көмөктөшүү жана жергиликтүү демилгелерди жана зомбулуксуз жашоону илгерилетүү боюнча жаңы социалдык нормалардын алып жүрүүчүлөрүн колдоо үчүн гендердик-трансформациялоо-чу окутуу системаларын киргизүү жана гендердик социалдык нормаларды, анын ичинде GALS модели боюнча өзгөртүү

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

179.9

182.0

9171.5

9533.4

179.9

182.0

9171.5

9533.4

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

2.1

2.1

107.9

112.2

2.1

2.1

107.9

112.2

0.0

0.0

0.0

0.0

8.7. Чүй, Нарын жана Ош облустарынын 12 коомдошторунда аялдардын жана кыздардын укуктук маалымдуулугун жогорулатуу үчүн улуттук маалыматтык кампанияны камтыган «Тилектештик автобусу» демилгесин өткөрүү

2022–2024-жыл-дын 2- жарым жыл-дыгы

миң сом

1350.0

0.0

17926.5

19276.5

1350.0

0.0

1975.5

3325.5

0.0

0.0

15951.0

15951.0

миң долл.

15.9

0.0

210.9

226.8

15.9

0.0

23.2

39.1

0.0

0.0

–187.7

–187.7

8.8. “Эркектерди тартуу” (MenEngage) кампаниясы аркылуу «позитивдүү эркектик» мамилелерин илгерилетүү – анын ичинде коомдук, диний ишмерлер (спорт ишмерлери, жергиликтүү атактуулар ж.б.) менен иштөө жана “Эркектер жана гендердик теңчилик” (IMAGES) эл аралык изилдөөлөрдүн жыйынтыктарына негизделген гендердик трансформациялоо программаларын ишке ашыруу.

2022–жыл-дын 2- жарым жыл-дыгы

миң сом

462.1

0.0

10200.0

10662.1

462.1

0.0

10200.0

10662.1

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

5.4

0.0

120.0

125.4

5.4

0.0

120.0

125.4

0.0

0.0

0.0

0.0

9

Гендердик стереотип-тери жок билим берүүнү өнүктүрүү

9.1. Мамлекеттик университеттердин юридикалык факультеттеринин окуу стандарттарын жана программаларын басмырлоого каршы жана гендердик экспертизадан (БКГЭ) өткөрүү

2022-жыл-дын 2- жарым жыл-дыгы

миң сом

146.8

0.0

4138.8

4285.6

146.8

0.0

2438.8

2585.6

0.0

0.0

–1700.0

–1700.0

миң долл.

1.7

0.0

48.7

50.4

1.7

0.0

28.7

30.4

0.0

0.0

–20.0

–20.0

9.2. Окуу китептеринин авторлорун, билим берүү уюмдарынын кызматкерлерин, педагогдорду, басмаканаларды жана көз карандысыз эксперттерди БКГЭ методологиясына окутуу

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

146.8

0.0

2125.0

2271.8

146.8

0.0

850.0

996.8

0.0

0.0

–1275.0

–1275.0

миң долл.

1.7

0.0

25.0

26.7

1.7

0.0

10.0

11.7

0.0

0.0

–15.0

–15.0

9.3. БКГЭнин натыйжаларынын негизинде адам укуктары боюнча дисциплиналар аралык гендердик-трансформациялык модулду иштеп чыгуу жана аны мамлекеттик университеттердин юридикалык факультеттеринин учурдагы окуу программаларына интеграциялоо

2022–2023-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

195.8

0.0

4534.4

4730.2

195.8

0.0

4534.4

4730.2

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

2.3

0.0

53.3

55.6

2.3

0.0

53.3

55.6

0.0

0.0

0.0

0.0

9.4. Гендердик теңчиликке негизделген ченемдерди, ыкмаларды жана жүрүм-турумдун моделдерин эске алуу менен мугалимдерди даярдоо программасына гендердик-трансформациялык модулдарды киргизүү

2022–2023-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

195.8

0.0

6800.0

6995.8

195.8

0.0

8840.0

9035.8

0.0

0.0

2040.0

2040.0

миң долл.

2.3

0.0

80.0

82.3

2.3

0.0

104.0

106.3

0.0

0.0

24.0

24.0

9.5. БКГЭ кабыл алынган методологиясына ылайык окуу китептерин БКГЭден милдеттүү түрдө өткөрүүгө мониторингди үзгүлтүксүз жүргүзүү

2022–2024- жыл-дар, жыл сайын жыл-дын аягын-да

миң сом

97.9

0.0

1020.0

1117.9

97.9

0.0

680.0

777.9

0.0

0.0

–340.0

–340.0

миң долл.

1.2

0.0

12.0

13.2

1.2

0.0

8.0

9.2

0.0

0.0

–4.0

–4.0

10

Аялдар-дын саясий катышуу-суна болгон мамилени өзгөртүү, анын ичинде башкаруу органда-рында аялдар үчүн атайын чараларга-квоталарга болгон мамилени өзгөртүү, ошондой эле ресурс-тарды (сугат суулары, жайыттар ж.б.) башкаруу боюнча жамааттык уюмдарга мамилени өзгөртүү

10.1. Аялдардын саясий катышуусуна гендердик-сезгич кылып чагылдыруу боюнча колдонмону иштеп чыгуу

2022–2023- жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

69.9

0.0

1320.0

1389.9

69.9

0.0

1320.0

1389.9

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.8

0.0

15.5

16.4

0.8

0.0

15.5

16.4

0.0

0.0

0.0

0.0

10.2. Аялдардын саясий катышуусуна гендердик сезгич кылып чагылдыруу боюнча тренингдерди уюштуруу жана өткөрүү

2022–2023- жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

104.8

0.0

1327.8

1432.6

104.8

0.0

1327.8

1432.6

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

1.2

0.0

15.6

16.9

1.2

0.0

15.6

16.9

0.0

0.0

0.0

0.0

10.3. Аялдардын саясий катышуусуна гендердик сезгич кылып чагылдыруу боюнча медиа-лабораторияларды уюштуруу жана өткөрүү

2022–жыл-дын 2–жарым жыл-дыгы

миң сом

139.7

0.0

880.0

1019.7

139.7

0.0

880.0

1019.7

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

1.6

0.0

10.4

12.0

1.6

0.0

10.4

12.0

0.0

0.0

0.0

0.0

10.4. Медиалык продукттардын авторлору үчүн конкурстарды уюштуруу

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

114.9

0.0

255.0

369.9

114.9

0.0

0.0

114.9

0.0

0.0

–255.0

–255.0

миң долл.

1.4

0.0

3.0

4.4

1.4

0.0

0.0

1.4

0.0

0.0

–3.0

–3.0

10.5. Конкурста алынган продукттарды жана саясатчы аялдарга карата позитивдүү мамилени, социалдык саясаттын башка чөйрөлөрүнөн артыкчылыктуулу-гун чагылдырган башка материалдарды пайдалануу менен ЖМКда жана социалдык тармактарда медиа кампанияларды жүргүзүү

2023-жыл

миң сом

183.8

0.0

398.6

582.4

183.8

0.0

0.0

183.8

0.0

0.0

–398.6

–398.6

миң долл.

2.2

0.0

4.7

6.9

2.2

0.0

0.0

2.2

0.0

0.0

–4.7

–4.7

11

Эркектер менен аялдардын кесиптик ишке, ошондой эле спорт жана кошумча билим берүүнүн башка түрлөрүнө карата мамилени өзгөртүү (кесиптик стерео-типтер)

11.1. Журналисттер-ди гендердик сезгич журналистикага окутуу үчүн тренингдик модулдарын иштеп чыгуу

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

86.1

0.0

660.0

746.1

86.1

0.0

0.0

86.1

0.0

0.0

–660.0

–660.0

миң долл.

1.0

0.0

7.8

8.8

1.0

0.0

0.0

1.0

0.0

0.0

–7.8

–7.8

11.2. Медиалык продукттардын авторлору үчүн конкурстарды уюштуруу

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

114.9

0.0

255.0

369.9

114.9

0.0

0.0

114.9

0.0

0.0

–255.0

–255.0

миң долл.

1.4

0.0

3.0

4.4

1.4

0.0

0.0

1.4

0.0

0.0

–3.0

–3.0

11.3. Конкурстарда алынган продукттардын базасында ММК жана социалдык тармактарда медиалык кампанияларды өткөрүү, анын ичинде, балдар жана кыздар үчүн келечектүү заманбап адистиктерди илгерилетүүчү кесиптик гендердик стереотиптерди бузган башка материалдарды, ошондой эле үй-бүлөлүк жана балдар, өспүрүмдөр жана жаштар тарабынан “стандарттуу эмес” кесиптик тандоолорду жамааттык колдоо

2023– 2024-жыл-дар

миң сом

551.4

436.8

5950.0

6938.2

551.4

436.8

4250.0

5238.2

0.0

0.0

–1700.0

–1700.0

миң долл.

6.5

5.1

70.0

81.6

6.5

5.1

50.0

61.6

0.0

0.0

–20.0

–20.0

11.4. “Кут-Билим” газетасына моделдик класстык сааттарды жана ата-энелер чогулуштарын жарыялоо. Эмгек рыногундагы гендердин тең салмактуурак чөйрөсүнөн кесиптик стереотиптерди жана артыкчылыктарды бузууга басым жасалган кесипке багыт берүү боюнча мектеп окуучулары үчүн класстык сааттарды жана ата-энелер үчүн ата-энелер чогулушун өткөрүү

2022–2024-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

361.2

0.0

850.0

1211.2

361.2

0.0

850.0

1211.2

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

4.2

0.0

10.0

14.2

4.2

0.0

10.0

14.2

0.0

0.0

0.0

0.0

4-максат. Гендердик теңчиликке көмөктөшүүчү маданий ченемдерди жана мамилелерди илгерилетүү

миң сом

5763.2

618.8

74638.4

81020.3

5763.2

618.8

52693.0

59075.0

0.0

0.0

–21945.4

–21945.4

миң долл.

67.8

7.3

878.1

953.2

67.8

7.3

619.9

695.0

0.0

0.0

–258.2

–258.2

5-максат. Гендер чөйрөсүндө функционалдык билим берүүнү илгерилетүү

12

Кыздар менен балдарды бирдей тарбиялоо, ортоктош-тук жана өз ара колдоо, сабаттуу ата-энелик, атанын жоопкер-чиликтүү болушу жана эрте өнүгүүсү чөйрөсүндө билим берүүнү илгериле-түү

12.1. Өспүрүм балдар үчүн кесиптик лицейлердин жана диний окуу жайларынын (медреселердин) окуу программаларына гендердик теңчилик, сергек жана адилеттүү мамилелерди калыптандыруу жана гендердик теңчилик маселелерин киргизүү

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

358.3

0.0

5100.0

5458.3

358.3

0.0

5100.0

5458.3

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

4.2

0.0

60.0

64.2

4.2

0.0

60.0

64.2

0.0

0.0

0.0

0.0

12.2. Ата-энелердин чогулуштары үчүн материалдарды жана тренингдик материалдарды иштеп чыгуу (“Кут-Билим” газетасына жарыялоо менен)

2022–2024-жыл-дары, ар жыл сайын

миң сом

459.0

0.0

1020.0

1479.0

459.0

0.0

1020.0

1479.0

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

5.4

0.0

12.0

17.4

5.4

0.0

12.0

17.4

0.0

0.0

0.0

0.0

12.3. Ата-энелердин чогулуштарын өткөрүү

2022–2024-жыл-дары, ар жыл сайын

миң сом

391.5

0.0

0.0

391.5

391.5

0.0

0.0

391.5

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

4.6

0.0

0.0

4.6

4.6

0.0

0.0

4.6

0.0

0.0

0.0

0.0

12.4. Гендердик теңчилик жана жоопкерчиликтүү ата болуу үчүн күрөшүүгө эркектерди тартуу боюнча изилдөөлөрдү жүргүзүү

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

22.5

0.0

0.0

22.5

22.5

0.0

0.0

22.5

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.3

0.0

0.0

0.3

0.3

0.0

0.0

0.3

0.0

0.0

0.0

0.0

13

Эркектер арасында репродук-тивдик ден соолук жөнүндө базалык билим-дерди жайылтуу системасын түзүү

13.1. КР Куралдуу Күчтөрүнүн катарында мөөнөттүү кызмат өтөгөн аскер кызматчыларынын арасында репродуктивдик ден соолук, гендердик теңчилик жана гендердик стереотиптерди жеңүү жана гендердик зомбулукту алдын алуу жөнүндө базалык билимдерди андан ары жайылтуу

2022–2024-жыл-дар

миң сом

522.0

0.0

1275.0

1797.0

522.0

0.0

1275.0

1797.0

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

6.1

0.0

15.0

21.1

6.1

0.0

15.0

21.1

0.0

0.0

0.0

0.0

13.2. Айыл жергесиндеги эркектердин арасында репродуктивдик ден соолук жөнүндө базалык билимдерди андан ары жайылтуу

2022–2024-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

336.0

0.0

1200.0

1536.0

336.0

0.0

1200.0

1536.0

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

4.0

0.0

14.1

18.1

4.0

0.0

14.1

18.1

0.0

0.0

0.0

0.0

14

Туруктуу өнүктү-рүүнүн гендердик аспект-териндеги билим берүүнү илгериле-түү

14.1. Кургакчылык-тын жогорулашы болжолдонгон райондордогу фермер аялдарга (Өзгөн, Баткен облусу, Ысык-Көл ойдуңунун чыгыш жагы, Фергана өрөөнү, Суусамыр ойдуңу жана Чүй облусунун жалпак тоолуу, бийик тоолуу аймактары (Аламүдүн району) суу ресурстарын натыйжалуу пайдалануу жана сууну чогултуу, сууну кармоо (анын ичинде токойлорду коргоочу зоналарды калыбына келтирүү аркылуу) методдоруна – сардоба, муз катмарлары ж.б. окутуп үйрөтүү

2022–2024-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

383.8

0.0

2716.7

3100.6

383.8

0.0

0.0

383.8

0.0

0.0

–2716.7

–2716.7

миң долл.

4.5

0.0

32.0

36.5

4.5

0.0

0.0

4.5

0.0

0.0

–32.0

–32.0

14.2. Фермер аялдарды климаттык жактан оптималдаштырыл-ган айыл чарбасы боюнча чараларга окутуу

2024-жыл

миң сом

160.6

0.0

1123.0

1283.6

160.6

0.0

0.0

160.6

0.0

0.0

–1123.0

–1123.0

миң долл.

1.9

0.0

13.2

15.1

1.9

0.0

0.0

1.9

0.0

0.0

–13.2

–13.2

15

Өзгөчө кырдаала-дар чөйрөсүндө билим берүүнүн гендердик өлчөмүн илгериле-түү

15.1. Өзгөчө кырдаалдардын гендердик аспекттеринин маселелери боюнча тренингдик материалдарды иштеп чыгуу

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

149.5

880.9

850.0

1880.4

149.5

880.9

850.0

1880.4

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

1.8

10.4

10.0

22.1

1.8

10.4

10.0

22.1

0.0

0.0

0.0

0.0

15.2. ТFТ өткөрүү

2023-жыл-дын 1-жарым жыл-дыгы

миң сом

36.8

72.8

850.0

959.6

36.8

72.8

850.0

959.6

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.4

0.9

10.0

11.3

0.4

0.9

10.0

11.3

0.0

0.0

0.0

0.0

15.3. Пилоттук аймактарда тренингдерди өткөрүү

2023-жыл

миң сом

80.4

36.4

1235.9

1352.6

80.4

36.4

170.0

286.8

0.0

0.0

–1065.9

–1065.9

миң долл.

0.9

0.4

14.5

15.9

0.9

0.4

2.0

3.4

0.0

0.0

–12.5

–12.5

16

2021–2025-жылдарга Укуктук сабаттуу-лукту жогорула-туу концеп-циясына гендердик мамилени интегра-циялоо

16.1. Концепцияга өзгөртүүлөрдү киргизүү боюнча гендердик талдоо жүргүзүү жана сунуштарды иштеп чыгуу

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

270.0

0.0

425.0

695.0

270.0

0.0

425.0

695.0

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

3.2

0.0

5.0

8.2

3.2

0.0

5.0

8.2

0.0

0.0

0.0

0.0

5-максат. Гендер чөйрөсүндө функционалдык билим берүүнү илгерилетүү

миң сом

3170.6

990.1

15795.6

19956.2

3170.6

990.1

10890.0

15050.7

0.0

0.0

–4905.6

–4905.6

миң долл.

37.3

11.6

185.8

234.8

37.3

11.6

128.1

177.1

0.0

0.0

–57.7

–57.7

6–максат Гендердик басмырлоонун жана зомбулуктун категорияларын түшүндүрүү жана аларды алдын алуу жолдору

17

Медиалык жана жарнама-лык продукттар үчүн басмыр-лоого каршы жана гендердик экспертиза-ларды жүргүзүү механиз-мин жана методо-логиясын түзүү жана илгери-летүү

17.1. Медиалык продукттарга Гендердик сезгич журналистиканын стандарттарын кошо алуу менен БКГЭ методологиясын иштеп чыгуу

2022–2023-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

182.4

0.0

880.0

1062.4

182.4

0.0

0.0

182.4

0.0

0.0

–880.0

–880.0

миң долл.

2.1

0.0

10.4

12.5

2.1

0.0

0.0

2.1

0.0

0.0

–10.4

–10.4

17.2. Методоло-гияны медиа продукттарга тиешелүү талаш маселелерин чечүүдө сот органдарында пайдалануу үчүн сунушталган курал катары илгерилетүү

2023– 2024 -жыл-дар

миң сом

519.9

0.0

0.0

519.9

519.9

0.0

0.0

519.9

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

6.1

0.0

0.0

6.1

6.1

0.0

0.0

6.1

0.0

0.0

0.0

0.0

17.3. Медиалык иштерге жана жарнамалык компанияларга тренингдер аркылуу методологияны ишке киргизүү

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

148.6

0.0

1055.0

1203.7

148.6

0.0

0.0

148.6

0.0

0.0

–1055.0

–1055.0

миң долл.

1.7

0.0

12.4

14.2

1.7

0.0

0.0

1.7

0.0

0.0

–12.4

–12.4

18

Гендердик басмырлоо жана зомбулук деген эмне, алар менен кантип күрөшүү керек, бизнес чөйрөсүнөн позитивдүү девиация мисал-дарын түшүндүр-гөн матери-алдарды жана продукт-тарды түзүү жана илгери-летүү

18.1. Журналисттер жана ой-пикирлердин лидерлери үчүн тренингдик модулдарды иштеп чыгуу жана аларды өткөрүлүүчү тренингдерге киргизүү

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

92.4

0.0

220.0

312.4

92.4

0.0

0.0

92.4

0.0

0.0

–220.0

–220.0

миң долл.

1.1

0.0

2.6

3.7

1.1

0.0

0.0

1.1

0.0

0.0

–2.6

–2.6

18.2. Журналисттер жана ой-пикирлердин лидерлери үчүн конкурстарды уюштуруу

2022–2024-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

344.6

0.0

765.0

1109.6

344.6

0.0

0.0

344.6

0.0

0.0

–765.0

–765.0

миң долл.

4.1

0.0

9.0

13.1

4.1

0.0

0.0

4.1

0.0

0.0

–9.0

–9.0

18.3. ММКдагы жана социалдык тармактарда кампанияларды өткөрүү

2022–2024-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

551.4

0.0

1256.6

1808.0

551.4

0.0

0.0

551.4

0.0

0.0

–1256.6

–1256.6

миң долл.

6.5

0.0

14.8

21.3

6.5

0.0

0.0

6.5

0.0

0.0

–14.8

–14.8

19

Гендердик билим берүүнү илгери-летүү жана активдүү жаштар-дын арасында гендердик басмырлоо жөнүндө маалым-дуулукту жогорула-туу

19.1. Сүйлөшүү процесстерине катышуу үчүн жаштардын потенциалын жогорулатуу жана гендердик келечекти эске алуу менен чечимдерди кабыл алуу

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

69.9

0.0

880.0

949.9

69.9

0.0

0.0

69.9

0.0

0.0

–880.0

–880.0

миң долл.

0.8

0.0

10.4

11.2

0.8

0.0

0.0

0.8

0.0

0.0

–10.4

–10.4

19.2. Демократия-лык башкаруу жана БА өлкөлөрүнүн жана Афганстандын жаштары үчүн парламентаризмди өнүктүрүү маселелери боюнча эл аралык жайкы мектепти өткөрүү

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

34.9

0.0

2834.8

2869.8

34.9

0.0

2834.8

2869.8

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.4

0.0

33.4

33.8

0.4

0.0

33.4

33.8

0.0

0.0

0.0

0.0

19.3. БАнын өлкөлөрүнүн, Афганстандын, Монголиянын, Россия Федерациясынын, Беларусь Республикасынын жана Венгриянын жаш дипломаттары үчүн региондук кызматташтыкты кеңейтүү жана дипломатиялык мамилелерди илгерилетүү маселелери боюнча эл аралык жайкы мектепти өткөрүү

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

45.0

0.0

3533.3

3578.3

45.0

0.0

3533.3

3578.3

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.5

0.0

41.6

42.1

0.5

0.0

41.6

42.1

0.0

0.0

0.0

0.0

19.4. Гендердик жана үй-бүлөлүк зомбулук боюнча жогорку класстардын окуучулары үчүн маалыматтык кампанияларды өткөрүү

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

32.6

0.0

2508.1

2540.7

32.6

0.0

2508.1

2540.7

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.4

0.0

29.5

29.9

0.4

0.0

29.5

29.9

0.0

0.0

0.0

0.0

19.5. Гендердик жана үй-бүлөлүк зомбулук маселелери боюнча жогорку класстардын окуучулары үчүн жаштардын дискуссиялык клубун өткөрүү

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

32.6

0.0

104.0

136.6

32.6

0.0

104.0

136.6

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.4

0.0

1.2

1.6

0.4

0.0

1.2

1.6

0.0

0.0

0.0

0.0

19.6. “Гендердик теңчиликти жана жарандык активдүүлүктү илгерилетүү” темасына медиа-лабораторияларды уюштуруу жана өткөрүү

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

69.9

0.0

880.0

949.9

69.9

0.0

0.0

69.9

0.0

0.0

–880.0

–880.0

миң долл.

0.8

0.0

10.4

11.2

0.8

0.0

0.0

0.8

0.0

0.0

–10.4

–10.4

19.7. ММКда жана социалдык тармактарда кампанияларды уюштуруу жана өткөрүү

2022–2023-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

153.7

0.0

523.6

677.3

153.7

0.0

0.0

153.7

0.0

0.0

–523.6

–523.6

миң долл.

1.8

0.0

6.2

8.0

1.8

0.0

0.0

1.8

0.0

0.0

–6.2

–6.2

6–максат. Гендердик басмырлоонун жана зомбулуктун категорияларын түшүндүрүү жана аларды алдын алуу жолдору

миң сом

2277.8

0.0

15440.4

21656.5

2277.8

0.0

8980.2

11258

0.0

0.0

–8160.2

–8160.2

миң долл.

26.8

0.0

181.7

208.5

26.8

0.0

107.6

132.5

0.0

0.0

–96.0

–96.0

МАДАНИЙ САЯСАТ ЖАНА ФУНКЦИАЛДЫК БИЛИМ БЕРҮҮ

миң сом

1327.8

1608.9

107744.4

122633.1

13279.8

1608.9

72733.2

87621.9

0.0

0.0

–35011.2

–35011.2

миң долл.

156.2

18.9

1267.6

1442.7

156.2

18.9

855.7

1030.8

0.0

0.0

–411.9

–411.9

№

Милдет-терди баяндоо

Чаралар

Ишке ашы-руу мөөн-өттөрү

Өл-чөө бир-диги

муктаждык

мүмкүнчүлүк

финансылык ажырым

РБ

ЖБ

Башка

Барды-гы

РБ

ЖБ

Башка

Бардыгы

РБ

ЖБ

Башка

Бар-дыгы

ГЕНДЕРДИК БАСМЫРЛООДОН КОРГОНУУНУ ЖАНА КАЛЫС СОТ АДИЛЕТТИГИН КҮЧӨТҮҮ

7-максат. Укук колдонуу практикасына мониторинг жүргүзүү, гендердик басмырлоо жана гендердик кылмыш болгон учурларда натыйжалуу изилдөө жана калыс сот адилеттиги үчүн укуктук жана институттук механизмдерди өнүктүрүү

20

Басмыр-лоонун бардык түрлөрүн камтыган басмыр-лоого каршы мыйзам-ды иштеп чыгуу жана жүзөгө ашыруу

20.1. Бирдей укуктар жана бирдей мүмкүн-чүлүктөр жөнүндө улуттук мыйзамдарды ишке ашыруунун серебин камтыган басмырлоого каршы мыйзамды киргизүү демилгелеринин эл аралык тажрыйбасын изилдөө жана талдоо жана басмырлоого каршы мыйзамдарды иштеп чыгуу үчүн ведомстволор аралык жумушчу топторду түзүү

2022–2023-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

573.4

436.8

510.0

1520.2

573.4

436.8

255.0

1265.2

0.0

0.0

–255.0

–255.0

миң долл.

6.7

5.1

6.0

17.9

6.7

5.1

3.0

14.9

0.0

0.0

–3.0

–3.0

20.2. Ведомстволор аралык жумушчу топ тарабынан басмырлоого каршы мыйзамдарды иштеп чыгуу, басмырлоого каршы мыйзамдардын коомдук угууларын уюштуруу жана КР Министрлер Кабинетине кароого берүү

2022–2024-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

4881.0

2912.0

2778.8

10571.8

4881.0

2912.0

1588.8

9381.8

0.0

0.0

–1190.0

–1190.0

миң долл.

57.4

34.3

32.7

124.4

57.4

34.3

18.7

110.4

0.0

0.0

–14.0

–14.0

21

Үй-бүлөлүк зомбулук-тан коргоо жана сактоо чөйрө-сүндө укук колдонуу практи-касына система-луу талдоо жүргүзүү жана натый-жалуу мыйзам-дык жана башкаруучулук чаралар-ды киргизүү

21.1. 2017–2020-жылдардын мезгилинде кылмыш иштерин жана жоруктарды иликтөө жана убактылуу коргоо ордерин колдонуу боюнча ИИОнун практикасына талдоо жүргүзүү

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

135.0

0.0

2000.0

2135.0

135.0

0.0

2000.0

2135.0

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

1.6

0.0

23.5

25.1

1.6

0.0

23.5

25.1

0.0

0.0

0.0

0.0

21.2. Аялдарга карата зомбулук жана анын аялдардын ден соолугуна тийгизген таасири боюнча ДССУ өлкөлөр аралык изилдөөсүнүн методологиясына негизделген аялдарга карата зомбулук көйгөйүнө изилдөөнү жүргүзүү

2023-жыл

миң сом

487.5

880.9

8500.0

9868.4

487.5

880.9

0.0

1368.4

0.0

0.0

–8500.0

–8500.0

миң долл.

5.7

10.4

100.0

116.1

5.7

10.4

0.0

16.1

0.0

0.0

–100.0

–100.0

21.3. Алгач текшерүүчүлөр жана тергөөчүлөр үчүн үй-бүлөлүк зомбулук фактылары боюнча сотко чейинки өндүрүш жүргүзүү боюнча колдонмону иштеп чыгуу жана бекитүү

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

135.0

0.0

1000.0

1135.0

135.0

0.0

1000.0

1135.0

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

1.6

0.0

11.8

13.4

1.6

0.0

11.8

13.4

0.0

0.0

0.0

0.0

21.4. Мыйзамдарды талдоо методологиясын жана прокуратуранын, ИИБ, ЭСКММ укук колдонуу практикасын иштеп чыгуу жана бекитүү

2022- жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

315.0

0.0

880.0

1195.0

315.0

0.0

0.0

315.0

0.0

0.0

–880.0

–880.0

миң долл.

3.7

0.0

10.4

14.1

3.7

0.0

0.0

3.7

0.0

0.0

–10.4

–10.4

21.5. Мыйзамдарды талдоо методологиясын жана укук колдонуу практикасын прокуратуранын, ИИБ, ЭСКММ ишине системалуу киргизүү үчүн ведомстволук акттарды иштеп чыгуу жана кабыл алуу

2022–2023-жыл-дардын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

505.8

0.0

1000.0

1505.8

505.8

0.0

1000.0

1505.8

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

6.0

0.0

11.8

17.7

6.0

0.0

11.8

17.7

0.0

0.0

0.0

0.0

21.6. 2017–2020-жылдардын мезгилинде үй-бүлөлүк зомбулук боюнча кылмыш иштери жана жоруктар боюнча жалпыланган соттук практикасын жүргүзүү

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

90.0

0.0

1700.0

1790.0

90.0

0.0

1445.0

1535.0

0.0

0.0

–255.0

–255.0

миң долл.

1.1

0.0

20.0

21.1

1.1

0.0

17.0

18.1

0.0

0.0

–3.0

–3.0

21.7. Сот органдарынын иштерине аналитикалык компонентти киргизүү жана ЖС Пленумунда жыйынтыктарын кароо (зарыл болсо)

2022–2023-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

1080.0

0.0

550.0

1630.0

1080.0

0.0

0.0

1080.0

0.0

0.0

–550.0

–550.0

миң долл.

12.7

0.0

6.5

19.2

12.7

0.0

0.0

12.7

0.0

0.0

–6.5

–6.5

21.8. Гендердик кылмыштар жана үй-бүлөлүк зомбулук боюнча сот практикасын жалпылоонун жана талдоонун методологиясын иштеп чыгуу жана бекитүү

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

90.0

0.0

2000.0

2090.0

90.0

0.0

2000.0

2090.0

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

1.1

0.0

23.5

24.6

1.1

0.0

23.5

24.6

0.0

0.0

0.0

0.0

21.9. Мыйзамдарды инвентаризациялоо боюнча жүргүзүлүп жаткан иштин алкагында, гендердик теңчилик жаатындагы укуктук реформаларга байланыштуу суроолорду талкуулоону уюштуруу

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

72.0

0.0

1020.0

1092.0

72.0

0.0

1020.0

1092.0

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.8

0.0

12.0

12.8

0.8

0.0

12.0

12.8

0.0

0.0

0.0

0.0

22

Сексуал-дык асылуу үчүн жоопкер-чилик жөнүндө мыйзам-дардын укуктук механизмдерин киргизүү жана ишке ашыруу (эмгек, кылмыш-жаза, кылмыш-жаза-процесс-тик кодекс-тер, “Эркек-тер менен аялдар үчүн бирдей укуктар менен бирдей мүмкүн-чүлүктөр-дүн мамлекет-тик кепилдик-тери жөнүндө” Мыйзам)

22.1. Ведомстволор аралык жумушчу тобун түзүү жана колдонуудагы мыйзамдарга сексуалдык асылуу үчүн жоопкерчилик тууралуу укуктук механизмдерди иштеп чыгуу

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

497.4

0.0

1290.0

1787.4

497.4

0.0

850.0

1347.4

0.0

0.0

–440.0

–440.0

миң долл.

5.9

0.0

15.2

21.0

5.9

0.0

10.0

15.9

0.0

0.0

–5.2

–5.2

22.2. Мыйзамдарга өзгөртүү киргизүү жөнүндө мыйзам долбооруна коомдук угууну уюштуруу жана КР Өкмөтүнө кароого мыйзамдарга өзгөртүү киргизүү жөнүндө мыйзам долбоорун киргизүү

2023-жыл

миң сом

241.7

0.0

2069.4

2311.1

241.7

0.0

2069.4

2311.1

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

2.8

0.0

24.3

27.2

2.8

0.0

24.3

27.2

0.0

0.0

0.0

0.0

22.3. Борбордук жана жергиликтүү деңгээлдеги айрым мекемелерде сексуалдык асылууга каршы күрөшүү механизмдерин иштеп чыгуу жана ишке киргизүү

2022- жыл-дын 2- жарым жыл-дыгы

миң сом

213.7

0.0

425.0

638.7

213.7

0.0

425.0

638.7

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

2.5

0.0

5.0

7.5

2.5

0.0

5.0

7.5

0.0

0.0

0.0

0.0

23

Гендер-дик басмыр-лоо жана гендердик кылмыш-тардын фактыла-рын изилдөө чөйрө-сүндө укук колдонуу практика-сынына система-лык талдоону киргизүү (эрте жашта мажбур-лап никеге тургузуу, сексуал-дык зомбулук, сексуал-дык эксплуа-тация ж.б.) жана инклю-зивдик ыкмалар- ды, гендер-дик кыл-мыштар-дан жабыр-кагандар менен өз ара мамиле-нин ар түрдүү-лүгүн жана өзгөчө-лүктөрүн эске алуучу чаралар-ды (укуктук, практи-калык, инфратү-зүмдүк) ишке киргизүү

23.1. 2017–2020–жылдарда аялдарга карата гендердик шартталган кылмыштар боюнча тергөө жана соттук практикаларга талдоо жүргүзүү

2022- жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

360.0

0.0

5250.0

5610.0

360.0

0.0

5250.0

5610.0

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

4.2

0.0

61.8

66.0

4.2

0.0

61.8

66.0

0.0

0.0

0.0

0.0

23.2. ЧУА/СОП иштеп чыгуу үчүн жана гендердик кылмыштан жабыркагандар менен өз ара мамилелердин өзгөчөлүктөрүн эске алуу аркылуу ведомстволор аралык жумушчу тобун түзүү

2023-жыл

миң сом

84.3

0.0

5000.0

5084.3

84.3

0.0

5000.0

5084.3

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

1.0

0.0

58.8

59.8

1.0

0.0

58.8

59.8

0.0

0.0

0.0

0.0

23.3. Гендердик кылмыштан жабыркагандар менен өз ара мамилелердин өзгөчөлүктөрүн эске алган жана СОП камтыган ЧУАны иштеп чыгуу жана бекитүү

2023–2024-ж.ж.

миң сом

354.0

0.0

2000.0

2354.0

354.0

0.0

2000.0

2354.0

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

4.2

0.0

23.5

27.7

4.2

0.0

23.5

27.7

0.0

0.0

0.0

0.0

23.4. Өзгөчө жана

кризистик кырдаалдын шартында гендердик зомбулуктун алдын алуу жана ага каршы аракеттенүү чөйрөсүндө ведомстволор аралык аракеттенүү механизмдерин практикалык ишке ашыруу максатында субъекттердин ишин деталдуу регламенттөө боюнча ар бир ыйгарым укуктуу органда ведомстволук нускамаларды иштеп чыгуу жана бекитүү

2023-жыл

миң сом

787.8

0.0

0.0

787.8

787.8

0.0

0.0

787.8

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

9.3

0.0

0.0

9.3

9.3

0.0

0.0

9.3

0.0

0.0

0.0

0.0

24

Каттал-баган никелер-деги аялдар-дын мүлктүк укуктары-нын бузулуу-сун жана мүлктүк мамиле-лерди коргоо практи-касын изилдөө (иш жүзүндө-гү никелүү мамиле-лер) жана тиешелүү мыйзам-дарга мыйзам-дык чаралар-ды киргизүү

24.1. Укуктук механизмдердин эл аралык тажрыйбасын изилдөө

2023–2024-жыл-дар

миң сом

45.0

0.0

494.9

539.9

45.0

0.0

54.9

99.9

0.0

0.0

–440.0

–440.0

миң долл.

0.5

0.0

5.8

6.4

0.5

0.0

0.6

1.2

0.0

0.0

–5.2

–5.2

24.2. Катталбаган никелердеги мүлктүк мамилелерге изилдөө жүргүзүү

2023–2024-

жыл-дар

миң сом

270.0

0.0

1180.1

1450.1

270.0

0.0

109.9

379.8

0.0

0.0

–1070.3

–1070.3

миң долл.

3.2

0.0

13.9

17.1

3.2

0.0

1.3

4.5

0.0

0.0

–12.6

–12.6

24.3. Тиешелүү мыйзамдарга сунуштарды жана өзгөртүүлөрдү иштеп чыгуу

2023-жыл

миң сом

297.9

0.0

165.0

462.9

297.9

0.0

0.0

297.9

0.0

0.0

–165.0

–165.0

миң долл.

3.5

0.0

1.9

5.4

3.5

0.0

0.0

3.5

0.0

0.0

–1.9

–1.9

7-максат Укук колдонуу практикасына, гендердик басмырлоо жана гендердик кылмыш болгон учурларда натыйжалуу изилдөө жана калыс сот адилеттиги үчүн укуктук жана институттук механизмдерди өнүктүрүүгө мониторинг жүргүзүү

миң сом

11516.3

4229.7

39813.3

55559.3

11516.3

4229.7

26068.0

41814.0

0.0

0.0

13745.3

13745.3

миң долл.

135.5

49.8

468.4

653.6

135.5

49.8

306.7

491.9

0.0

0.0

–161.7

–161.7

8-максат Гендердик басмырлоо жана гендердик зомбулук болгон учурларда аныктоонун, чара көрүүнүн жана алдын алуунун гендердик-сезгич системасын түзүү

25

Гендер-дик басмыр-лоонун жана гендер-дик зомбу-луктун курман-дыкта-рына кызмат көрсө-түүнүн жана жардам көрсөтүү-нүн комплекс-түү система-сын түзүү

25.1. Кызмат көрсөтүүнүн жана жардам көрсөтүүнүн комплекстүү системасын түзүү боюнча туруктуу иштөөчү секторлор аралык жумушчу топту түзүү жана жумушчу топтун иш планын иштеп чыгуу

2023-ж.

миң сом

104.0

18.2

877.5

999.6

104.0

18.2

877.5

999.6

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

1.2

0.2

10.3

11.8

1.2

0.2

10.3

11.8

0.0

0.0

0.0

0.0

25.2. Ведомстволор аралык өз ара аракеттенүү жана үй-бүлөлүк зомбулук жана гендердик зомбулуктун башка түрлөрү болгон учурда координацияланган жардам көрсөтүү боюнча колдонуудагы ЧУА кеңейтүү

2023-ж.

миң сом

383.4

0.0

1400.0

1783.4

383.4

0.0

1400.0

1783.4

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

4.5

0.0

16.5

21.0

4.5

0.0

16.5

21.0

0.0

0.0

0.0

0.0

25.3. Ведомстволор аралык өз ара аракеттенүү жана координацияланган жардам көрсөтүү боюнча кызматтарды көрсөтүүнүн бардык субъекттери үчүн практикалык колдонмону иштеп чыгуу

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

67.5

0.0

645.0

712.5

67.5

0.0

0.0

67.5

0.0

0.0

–645.0

–645.0

миң долл.

0.8

0.0

7.6

8.4

0.8

0.0

0.0

0.8

0.0

0.0

–7.6

–7.6

25.4. Үй-бүлөлүк зомбулуктан жабыркагандарга жардам көрсөтүү үчүн 117 тынымсыз байланыш линиясын колдоо

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

134.9

0.0

350.0

484.9

134.9

0.0

350.0

484.9

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

1.6

0.0

4.1

5.7

1.6

0.0

4.1

5.7

0.0

0.0

0.0

0.0

25.5. Бишкек ш. пилоттук “бирдиктүү терезени” киргизүү үчүн кырдаалды баалоо жана укуктук жана институционалдык чараларды иштеп чыгуу жана бекитүү

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

45.0

182.0

850.0

1077.0

45.0

182.0

850.0

1077.0

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.5

2.1

10.0

12.7

0.5

2.1

10.0

12.7

0.0

0.0

0.0

0.0

25.6. Гендердик басмырлоо жана гендердик зомбулук боюнча адистештирилген бөлүмдөрдү түзүү үчүн ички иштер жана прокуратура органдарында ресурстарды/функ-ционалды баалоону жүргүзүү

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

270.0

0.0

660.0

930.0

270.0

0.0

0.0

270.0

0.0

0.0

–660.0

–660.0

миң долл.

3.2

0.0

7.8

10.9

3.2

0.0

0.0

3.2

0.0

0.0

–7.8

–7.8

25.7. Бюджеттен тышкаркы каражаттардын эсебинен үй-бүлөлүк зомбулуктан жабыркаган адамдар үчүн кризистик борборлордун ишине жыл сайын колдоо көрсөтүү жана мамлекеттик кризистик борборлорду түзүү

Жыл сайын

миң сом

33057.9

18504.4

53501.4

105063.6

33057.9

18504.4

51850.0

103412.2

0.0

0.0

–1651.4

–1651.4

миң долл.

388.9

217.7

629.4

1236.0

388.9

217.7

610.0

1216.6

0.0

0.0

–19.4

–19.4

25.8. Кризистик борборлордун КМЮЖ адвокаттары, КР адвокатурасы жана укук коргоо уюмдары менен кризистик борборлордун кардарларына укуктук жардам көрсөтүү боюнча өз ара аракеттенүүсүн күчөтүү

2022-

ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

45.0

0.0

877.5

922.5

45.0

0.0

877.5

922.5

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.5

0.0

10.3

10.9

0.5

0.0

10.3

10.9

0.0

0.0

0.0

0.0

25.9. Гендердик теңчиликти илгерилетүү жана үй-бүлөлүк жана гендердик зомбулуктан коргоо боюнча секторлор аралык натыйжалуу өз ара аракеттенүү боюнча, анын ичинде ҮЗКСК, коомдук кеңештердин колдоосу аркылуу облустардын жана райондордун деңгээлинде чараларды иштеп чыгуу

2022–2023-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

6339.7

0.0

850.0

7189.7

6339.7

0.0

850.0

7189.7

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

74.6

0.0

10.0

84.6

74.6

0.0

10.0

84.6

0.0

0.0

0.0

0.0

25.10. Зомбулукка кабылгандарга акысыз баштапкы жана квалификациялуу юридикалык жардам көрсөтүү үчүн про-боно маданиятын жайылтуу жана КМЮЖ адвокаттарын, адвокаттар арасында окутуу

2022–2023-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

90.0

0.0

12397.8

12487.8

90.0

0.0

12397.8

12487.8

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

1.1

0.0

145.9

146.9

1.1

0.0

145.9

146.9

0.0

0.0

0.0

0.0

25.11. Зомбулуктан жабыркагандарды узак мөөнөттүү калыбына келтирүү кызмат көрсөтүүлөрүн жакшыртуу, анын ичинде жеке секторлордон өнөктөштөрдү тартуу менен ишке орноштуруу

2022–2024-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

202.4

0.0

3825.0

4027.4

202.4

0.0

2550.0

2752.4

0.0

0.0

–1275.0

–1275.0

миң долл.

2.4

0.0

45.0

47.4

2.4

0.0

30.0

32.4

0.0

0.0

–15.0

–15.0

25.12. Эркиндигинен ажыратуу жайларындагы аялдардын укуктарынын сакталышына мониторинг жүргүзүү жана сунуштамаларды иштеп чыгуу

2022–2024-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

716.7

0.0

1320.0

2036.7

716.7

0.0

0.0

716.7

0.0

0.0

–1320.0

–1320.0

миң долл.

8.4

0.0

15.5

24.0

8.4

0.0

0.0

8.4

0.0

0.0

–15.5

–15.5

25.13. Жарандык коомдун өкүлдөрүнүн, анын ичинде аялдар кеңештеринин гендердик теңчилик чөйрөсүндөгү улуттук мыйзамдардын аткарылышына мониторинг жүргүзүү боюнча потенциалын жогорулатуу жана гендердик зомбулуктун алдын алууга жана бөгөт коюуга алардын катышуусун активдештирүү

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы – 2023-ж. 1-жарымжыл-дыгы

миң сом

179.9

509.6

4700.0

5389.5

179.9

509.6

3850.0

4539.5

0.0

0.0

–850.0

–850.0

миң долл.

2.1

6.0

55.3

63.4

2.1

6.0

45.3

53.4

0.0

0.0

–10.0

–10.0

26

Гендер-дик басмыр-лоодон жана гендер-дик зомбулук-тан жабыр тарткан-дарга жардам көрсөтүү субъект-теринин кадр саясатына көрсөтү-лүүчү кызмат-тардын жана жардам-дын сапаты жана баалоо критерий-леринин система-сын киргизүү

26.1. Мамлекеттик жана муниципалдык кызматка тандоодо гендердик компетенциядан өтүү жол-жоболорун иштеп чыгуу

2023-ж.

миң сом

152.4

0.0

220.0

372.4

152.4

0.0

0.0

152.4

0.0

0.0

–220.0

–220.0

миң долл.

1.8

0.0

2.6

4.4

1.8

0.0

0.0

1.8

0.0

0.0

–2.6

–2.6

26.2. Мамлекеттик органдар жана ЖӨБО үчүн көрсөтүлүүчү кызматтарды жана жардамды баалоо жана сапатынын критерийлеринин системасын иштеп чыгуу жана киргизүү

2023–2024-жж.

миң сом

200.2

5263.4

1439.9

6903.6

200.2

5263.4

959.9

6423.6

0.0

0.0

–480.0

–480.0

миң долл.

2.4

61.9

16.9

81.2

2.4

61.9

11.3

75.6

0.0

0.0

–5.6

–5.6

27

Гендер-дик басмыр-лоо жана гендер-дик зомбу-луктар болгон учурлар-ды изилдөө-нү контрол-доо жана байкоо жүргүзүү жана мындай иштерди талапта-гыдай кароого карата алгачкы текше-рүүчү-лөргө/ тергөө-чүлөргө сунуш-тарды берүү система-сын киргизүү

27.1. Гендердик басмырлоо жана гендердик зомбулук болгон учурларды териштирүүдө насаатчылык жана консультация берүү, контролдоо жана байкоо жүргүзүү маселелерин жөнгө салуучу документти даярдоо жана кабыл алуу

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

180.0

0.0

1000.0

1180.0

180.0

0.0

1000.0

1180.0

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

2.1

0.0

11.8

13.9

2.1

0.0

11.8

13.9

0.0

0.0

0.0

0.0

27.2. Судьялар үчүн ментордук программаны, аял соттор үчүн өзүнчө “аялдан аялга” принциби боюнча иштеп чыгуу

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

202.5

0.0

920.0

1122.5

202.5

0.0

0.0

202.5

0.0

0.0

–920.0

–920.0

миң долл.

2.4

0.0

10.8

13.2

2.4

0.0

0.0

2.4

0.0

0.0

–10.8

–10.8

27.3. Ментордук программаны ишке киргизүү жана аянтчаларды түзүү

2022–2023-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

540.0

0.0

5452.5

5992.5

540.0

0.0

0.0

540.0

0.0

0.0

–5452.5

–5452.5

миң долл.

6.4

0.0

64.1

70.5

6.4

0.0

0.0

6.4

0.0

0.0

–64.1

–64.1

28

Гендер-дик басмыр-лоонун жана гендер-дик зомбу-луктун курман-дыктарын аныктоо, чара көрүү жана кызмат жана жардам көрсөтүү чөйрөсүн-дөгү субъект-тердин кызмат-керлери-нин потен-циалын жогору-латуу

28.1. Үй-бүлөлүк жана гендердик зомбулуктан сактоо жана коргоонун бардык субъекттери үчүн потенциалды жогорулатуу үчүн окуу-методикалык колдонмолорду иштеп чыгуу/өркүндөтүү

2023– 2024-жж.

миң сом

1008.0

5263.4

709.9

6981.3

1008.0

5263.4

709.9

6981.3

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

11.9

61.9

8.4

82.1

11.9

61.9

8.4

82.1

0.0

0.0

0.0

0.0

28.2. Укук коргоо органдарынын кызматкерлерин, судьяларды, прокурорлорду жана бардык субъекттерди даярдоону/кайра даярдоону кайра кароо же окуу планына киргизүү

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

270.0

0.0

10200.0

10470.0

270.0

0.0

10200.0

10470.0

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

3.2

0.0

120.0

123.2

3.2

0.0

120.0

123.2

0.0

0.0

0.0

0.0

28.3. Аялдарга жана кыздарга карата кылмыштар боюнча ишти кароонун өзгөчөлүктөрү боюнча судьяларды окутууну, ИИБ жана прокурорлорду кошумча даярдоону жүргүзүү

2022–2023-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

720.0

0.0

2850.0

3570.0

720.0

0.0

2850.0

3570.0

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

8.5

0.0

33.5

42.0

8.5

0.0

33.5

42.0

0.0

0.0

0.0

0.0

28.4. Субъекттердин өкүлдөрүн гендердик басмырлоонун жана гендердик зомбулуктун курмандыктарын аныктоо, чара көрүү жана кызмат жана жардам көрсөтүү боюнча, анын ичинде зомбулукка туш болгондордун тажрыйбасы боюнча стандарттуу операциялык жол-жоболорго негизделген окутууну өткөрүү

2022–2024-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

1647.0

7895.2

10022.3

19564.4

1647.0

7895.2

3167.8

12709.9

0.0

0.0

–6854.5

–6854.5

миң долл.

19.4

92.9

117.9

230.2

19.4

92.9

37.3

149.5

0.0

0.0

–80.6

–80.6

28.5. Максаттуу мекемелерде гендердик теңчиликтин баалуулуктарын илгерилетүү жана зомбулуктун курмандыктарына, анын ичинде басмырлоонун көптөгөн формаларына дуушар болгондорго карата мамилени өзгөртүү максатында эксперименттик окутуу (институттар үчүн GALS) тренингдерин өткөрүү

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

389.9

0.0

850.0

1239.9

389.9

0.0

850.0

1239.9

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

4.6

0.0

10.0

14.6

4.6

0.0

10.0

14.6

0.0

0.0

0.0

0.0

28.6. Социалдык педагогдор үчүн окутуу өткөрүү

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

328.5

0.0

3000.0

3328.5

328.5

0.0

3000.0

3328.5

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

3.9

0.0

35.3

39.2

3.9

0.0

35.3

39.2

0.0

0.0

0.0

0.0

28.7. Ички иштер органдарынын кызматкерлери үчүн үй-бүлөлүк зомбулук учурларында чара көрүү боюнча окутуу өткөрүү, жардам көрсөтүү жана жарандык коом менен кызматташуу

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

101.2

0.0

1409.4

1510.7

101.2

0.0

1409.4

1510.7

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

1.2

0.0

16.6

17.8

1.2

0.0

16.6

17.8

0.0

0.0

0.0

0.0

28.8. Ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелген аялдар жана кыздар үчүн адаптациялоо жолу менен кызмат көрсөтүүлөрдүн сапатын жакшыртуу. Сексуалдык жана гендердик зомбулук маселелерин чечүү жана кызмат көрсөтүүлөрдүн провайдерлери үчүн тренингдерди өтөрүү үчүн адам укуктарына негизделген жана гендердик аспекттерди эске алган кызматтарды көрсөтүү боюнча колдонмо

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

134.9

0.0

500.0

634.9

134.9

0.0

500.0

634.9

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

1.6

0.0

5.9

7.5

1.6

0.0

5.9

7.5

0.0

0.0

0.0

0.0

28.9. Үй-бүлөлүк зомбулуктан сактоо жана коргоо чөйрөсүндөгү ишти координациялаган мамлекеттик органдын кызматкерлеринин потенциалын жогорулатуу жана үй-бүлөлүк зомбулуктан сактоо жана коргоо чөйрөсүндөгү мыйзамдарды натыйжалуу жүзөгө ашыруу үчүн эксперттик колдоо

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

45.0

0.0

5278.2

5323.2

45.0

0.0

5278.2

5323.2

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.5

0.0

62.1

62.6

0.5

0.0

62.1

62.6

0.0

0.0

0.0

0.0

28.10. КР аялдарынын жана эркектеринин бирдей укуктары жана мүмкүнчүлүктөрү жөнүндө мыйзамдарды сактабагандыгы үчүн жоопкерчиликти киргизүү аркылуу аял судьялардын өкүлчүлүгүн жогорулатуу

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

1215.0

0.0

990.0

2205.0

1215.0

0.0

0.0

1215.0

0.0

0.0

–990.0

–990.0

миң долл.

14.3

0.0

11.6

25.9

14.3

0.0

0.0

14.3

0.0

0.0

–11.6

–11.6

29

Үй-бүлөлүк зомбулук жасаган адамдар үчүн коррек-циялоочу програм-маны өнүктү-рүү жана анын натый-жалуулу-гун баалоо

29.1. Үй-бүлөлүк зомбулук жасаган жактар үчүн коррекциялоочу программаны киргизүү боюнча адистерди даярдоо

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

65.2

0.0

643.1

708.4

65.2

0.0

0.0

65.2

0.0

0.0

–643.1

–643.1

миң долл.

0.8

0.0

7.6

8.3

0.8

0.0

0.0

0.8

0.0

0.0

–7.6

–7.6

29.2. Пилоттук облустарда үй-бүлөлүк зомбулук жасаган адамдар менен коррекциялоочу программаларды өткөрүү (жылына 2ден облуста)

Жыл сайын

миң сом

1528.3

0.0

7456.2

8984.5

1528.3

0.0

1700.0

3228.3

0.0

0.0

–5756.2

–5756.2

миң долл.

18.0

0.0

87.7

105.7

18.0

0.0

20.0

38.0

0.0

0.0

–67.7

–67.7

29.3. Үй-бүлөлүк зомбулук жасаган адамдар үчүн коррекциялоочу программанын методологиясын иштеп чыгуу жана натыйжалуулугун баалоону жүргүзүү

2023–2024-жж.

миң сом

301.4

0.0

770.0

1071.4

301.4

0.0

0.0

301.4

0.0

0.0

–770.0

–770.0

миң долл.

3.5

0.0

9.1

12.6

3.5

0.0

0.0

3.5

0.0

0.0

–9.1

–9.1

30

Гендер-дик басмыр-лоонун жана гендер-дик зомбу-луктун алдын алуу (анын ичинде менчиги-нин түрүнө кара-бастан уюмдар-дын корпора-тивдик мадания-тында)

30.1. Ар бир субъекттин гендердик басмырлоону жана гендердик зомбулукту алдын алуу планын/программа-сын иштеп чыгуу жана бекитүү (субъекттин ишинин жалпы жылдык планында)

Жыл сайын

миң сом

1795.1

0.0

1247.2

3042.3

1795.1

0.0

1247.2

3042.3

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

21.1

0.0

14.7

35.8

21.1

0.0

14.7

35.8

0.0

0.0

0.0

0.0

30.2. ҮЗКСК тын иштөөсүн колдоо жана үй-бүлөлүк зомбулуктан сактоо жана коргоо боюнча комитеттердин туруктуулугун камсыз кылуу боюнча облустук жана райондук деңгээлдеги чараларды иштеп чыгуу

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

4610.9

0.0

5000.0

9610.9

4610.9

0.0

5000.0

9610.9

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

54.2

0.0

58.8

113.1

54.2

0.0

58.8

113.1

0.0

0.0

0.0

0.0

30.3. ҮЗКСК потенциалын жогорулатуу жана механизмин күчөтүү (анын ичинде GALS методологиясы, иш-аракеттердин жылдык планын иштеп чыгууга колдоо, менторлукту, тажрыйба алмашуу визиттерин өткөрүүгө жана жергиликтүү бюджеттен каржылоо бөлүүгө колдоо көрсөтүү)

2022–2023-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

0.0

728.0

8500.0

9228.0

0.0

728.0

8500.0

9228.0

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.0

8.6

100.0

108.6

0.0

8.6

100.0

108.6

0.0

0.0

0.0

0.0

30.4. Бузууларды кароо боюнча басмырлоого каршы корпоративдик саясаттар/эрежелер/

жол-жоболор жана ички комиссиялар жөнүндө жоболорду иштеп чыгуу жана киргизүү

2022- ж. 2- жарым жыл-дыгы

миң сом

204.5

0.0

0.0

204.5

204.5

0.0

0.0

204.5

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

2.4

0.0

0.0

2.4

2.4

0.0

0.0

2.4

0.0

0.0

0.0

0.0

30.5. ЖМКнын ички саясатына киргизүү менен жана журналисттер үчүн гендердик басмырлоо жана зомбулук көйгөйлөрүн чагылдыруу боюнча стандарттарды/

талаптарды иштеп чыгуу жана ЖМК окутууларды жүргүзүү

2022–2024-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

304.1

0.0

562.3

866.3

304.1

0.0

0.0

304.1

0.0

0.0

–562.3

–562.3

миң долл.

3.6

0.0

6.6

10.2

3.6

0.0

0.0

3.6

0.0

0.0

–6.6

–6.6

30.6. Жамааттарды жергиликтүү деңгээлде гендердик жана үй-бүлөлүк зомбулукка каршы күрөшүүдө андан ары жергиликтүү комитеттерге тартуу үчүн аялдардын демилгечи топторун колдоо жана ИИБ менен өз ара аракеттенүүнү өнүктүрүү

Жыл сайын

миң сом

33.7

2642.6

4338.9

7015.3

33.7

2642.6

3298.9

5975.3

0.0

0.0

–1040.0

–1040.0

миң долл.

0.4

31.1

51.0

82.5

0.4

31.1

38.8

70.3

0.0

0.0

–12.2

–12.2

30.7. Аксакалдар соту жөнүндө мыйзамдарга гендердик атайын тиешелүү чараларды иштеп чыгуу жана киргизүү аркылуу аксакалдар сотторунун курамында аялдардын өкүлчүлүгүн жогорулатуу

2022–2024-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

0.0

2642.6

660.0

3302.6

0.0

2642.6

0.0

2642.6

0.0

0.0

–660.0

–660.0

миң долл.

0.0

31.1

7.8

38.9

0.0

31.1

0.0

31.1

0.0

0.0

–7.8

–7.8

30.8. Аксакалдар сотторунун гендердик сезгичтигин жогорулатуу

2022–2024-ж. 2–жарым жыл-дыгы

миң сом

0.0

2642.6

1686.8

4329.5

0.0

2642.6

0.0

2642.6

0.0

0.0

–1686.8

–1686.8

миң долл.

0.0

31.1

19.8

50.9

0.0

31.1

0.0

31.1

0.0

0.0

–19.8

–19.8

8-максат. Гендердик басмырлоо жана гендердик зомбулук болгон учурларды аныктоонун, чара көрүүнүн жана алдын алуунун гендердик-сезгич системасын түзүү

миң сом

57614.3

46292.1

157960.8

261867.3

57614.3

46292.1

125524.0

229430.4

0.0

0.0

32436.8

32436.8

миң долл.

677.8

544.6

1858.4

3080.8

677.8

544.6

1476.8

2699.2

0.0

0.0

–381.6

–381.6

ГЕНДЕРДИК БАСМЫРЛООДОН КОРГООНУ КҮЧӨТҮҮ ЖАНА КАЛЫС СОТ АДИЛЕТТИГИ

миң сом

69130.7

50521.8

197774.1

317426.6

69130.7

50521.8

151592.0

271244.5

0.0

0.0

46182.1

46182.1

миң долл.

813.3

594.4

2326.8

3734.4

813.3

594.4

1783.4

3191.1

0.0

0.0

–543.3

–543.3

№

Милдет-терди баяндоо

Чаралар

Ишке ашы-руу мөөн-өттөрү

Өл-чөө бир-диги

муктаждык

мүмкүнчүлүк

финансылык ажырым

РБ

ЖБ

Башка

Барды-гы

РБ

МБ

Башка

Барды-гы

РБ

ЖБ

Башка

Барды-гы

ЧЕЧИМДЕРДИ КАБЫЛ АЛУУДА ГЕНДЕРДИК ПАРИТЕТТИ ЖАЙЫЛТУУ ЖАНА АЯЛДАРДЫН САЯСИЙ КАТЫШУУСУН КЕҢЕЙТҮҮ

9-максат. Саясий мамлекеттик жана муниципалдык кызматтарда жана административдик мамлекеттик жана муниципалдык кызматтарда гендердик өкүлчүлүктү камсыз кылуу боюнча атайын чараларды иштеп чыгуу жана киргизүү (бир жыныстагы адамдардын 70 %дан ашпосу)

31

Саясий мамле-кеттик жана муници-палдык кызмат-тарда жана админис-тратив-дик мамле-кеттик жана муници-палдык кызмат-тарда гендер-дик өкүлчү-лүктү камсыз кылуу-нун атайын чарала-рын иштеп чыгуу (бир жыныс-тагы адамдар-дын 70 %дан ашпоо-су)

31.1. Ведомстволор аралык жумушчу топ түзүп, атайын чаралар жана аялдардын саясий катышуусун жогорулатуу боюнча сунуштарды иштеп чыгуу

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

90.0

0.0

440.0

530.0

90.0

0.0

0.0

90.0

0.0

0.0

–440.0

–440.0

миң долл.

1.1

0.0

5.2

6.2

1.1

0.0

0.0

1.1

0.0

0.0

–5.2

–5.2

31.2. Улуттук консультацияларды өткөрүү жана ведостволор аралык жумушчу топтордун сунуштарын кароо

2022-

ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

81.5

0.0

179.8

261.3

81.5

0.0

0.0

81.5

0.0

0.0

–179.8

–179.8

миң долл.

1.0

0.0

2.1

3.1

1.0

0.0

0.0

1.0

0.0

0.0

–2.1

–2.1

31.3. Атайын чараларды киргизүү боюнча ЧУАлардын долбоорлорун Жогорку Кеңешке киргизүү

2023-ж. 1-жарым жыл-дыгы

миң сом

163.0

0.0

330.0

493.0

163.0

0.0

0.0

163.0

0.0

0.0

–330.0

–330.0

миң долл.

1.9

0.0

3.9

5.8

1.9

0.0

0.0

1.9

0.0

0.0

–3.9

–3.9

32

Саясий мамле-кеттик жана муници-палдык кызмат-тарда жана админис-тратив-дик мамле-кеттик жана муници-палдык кызмат-тарда гендер-дик өкүлчү-лүктү камсыз кылуу-нун атайын чарала-рын киргизүү (бир жыныс-тагы адамдар-дын 70 %дан ашпоо-су)

32.1. Атайын чаралар боюнча мыйзамдарды жайылтуу боюнча кеңири масштабдуу маалыматтык өнөктүктү өткөрүү

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы 2023-ж. 1-жарым жыл-дыгы

миң сом

159.9

0.0

252.0

411.9

159.9

0.0

0.0

159.9

0.0

0.0

–252.0

–252.0

миң долл.

1.9

0.0

3.0

4.8

1.9

0.0

0.0

1.9

0.0

0.0

–3.0

–3.0

32.2. Мамлекеттик жана муниципалдык органдардын жетекчилери үчүн атайын чараларды колдонуу боюнча окутуу иш-чараларын өткөрүү

2023–2024-жж.

миң сом

118.0

0.0

3663.5

3781.5

118.0

0.0

0.0

118.0

0.0

0.0

–3663.5

–3663.5

миң долл.

1.4

0.0

43.1

44.5

1.4

0.0

0.0

1.4

0.0

0.0

–43.1

–43.1

32.3. Атайын чараларды ишке ашырууга мониторинг жүргүзүү жана саясий мамлекеттик жана муниципалдык кызматтарда жана административдик мамлекеттик жана муниципалдык кызматтарда аялдар менен эркектердин өкүлчүлүгүн баалоо жана Гендердик теңчилик боюнча улуттук кеңештин отурумунда мониторингдин жыйынтыктарын кароо

2023– 2024-жж.

миң сом

213.0

0.0

0.0

213.0

213.0

0.0

0.0

213.0

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

2.5

0.0

0.0

2.5

2.5

0.0

0.0

2.5

0.0

0.0

0.0

0.0

9-максат. Саясий мамлекеттик жана муниципалдык кызматтарда жана административдик мамлекеттик жана муниципалдык кызматтарда гендердик өкүлчүлүктөрдү камсыз кылуу боюнча атайын чараларды иштеп чыгуу жана киргизүү (бир жыныстагы адамдардын 70 %дан ашпоосу)

миң сом

825.4

0.0

4865.3

5690.6

825.4

0.0

0.0

825.4

0.0

0.0

–4865.3

–4865.3

миң долл.

9.7

0.0

57.2

66.9

9.7

0.0

0.0

9.7

0.0

0.0

–57.2

–57.2

10-максат. Саясий партиялардын ишине гендердик мамилелерди киргизүү жана аялдардын саясий лидердигин колдоо

33

Саясий партия-лардын ишине гендердик мамиле-лерди жайылтуу

33.1. Саясий партиялардын ишинде гендердик сезгич мамилелерди колдонуунун мыкты практикаларын/

тажрыйбаларын изилдөө/сереп салуу жана киргизүү

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

90.0

0.0

425.0

515.0

90.0

0.0

425.0

515.0

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

1.1

0.0

5.0

6.1

1.1

0.0

5.0

6.1

0.0

0.0

0.0

0.0

33.2. Программалык документтерге жана ишке гендердик күн тартибин киргизүү боюнча саясий партияларга уюштуруучулук, маалыматтык, методикалык жардам көрсөтүү

2022–2024-

ж. жарым жыл-дыкта 2 жолу

миң сом

405.0

0.0

3126.4

3531.4

405.0

0.0

0.0

405.0

0.0

0.0

–3126.4

–3126.4

миң долл.

4.8

0.0

36.8

41.5

4.8

0.0

0.0

4.8

0.0

0.0

–36.8

–36.8

34

Аялдар-дын жарандык активдүү-лүгүн жана саясий лидерли-гин колдоо

34.1 Аз көрсөтүлгөн социалдык топтордогу аялдардын саясий катышуусун кеңейтүү боюнча программаларды иштеп чыгуу жана киргизүү

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы 202-ж. 1-жарым жыл-дыгы

миң сом

410.2

1761.8

440.0

2611.9

410.2

1761.8

0.0

2171.9

0.0

0.0

–440.0

–440.0

миң долл.

4.8

20.7

5.2

30.7

4.8

20.7

0.0

25.6

0.0

0.0

–5.2

–5.2

34.2. Аялдардын, активист аялдардын, Жогорку Кеңештин жана жергиликтүү кеңештердин аял депутаттарынын потенциалын жогорулатуу (аялдардын лидерлик мектептери, тренингдер жана башка окутуу иш-чаралары)

2022–2024-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

312.0

0.0

8086.3

8398.3

312.0

0.0

5058.2

5370.2

0.0

0.0

–3028.1

–3028.1

миң долл.

3.7

0.0

95.1

98.8

3.7

0.0

59.5

63.2

0.0

0.0

–35.6

–35.6

34.3. Жогорку Кеңештин жана жергиликтүү кеңештердин жаңы шайланган аял депутаттарына ментордук жардам көрсөтүү

2022– 2024-жж. 2- жарым жыл-дыгы

миң сом

151.5

2642.6

6120.0

8914.1

151.5

2642.6

6120.0

8914.1

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

1.8

31.1

72.0

104.9

1.8

31.1

72.0

104.9

0.0

0.0

0.0

0.0

34.4. Аялдардын саясатта кызматташуусу тармактарына жана башка адистештирилген механизмдерге гендердик маселелерди, анын ичинде МКТны колдонуу менен илгерилетүү боюнча уюштуруучулук, маалыматтык, методикалык колдоо көрсөтүү

2022–2024-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

101.3

0.0

1515.0

1616.3

101.3

0.0

1275.0

1376.3

0.0

0.0

–240.0

–240.0

миң долл.

1.2

0.0

17.8

19.0

1.2

0.0

15.0

16.2

0.0

0.0

–2.8

–2.8

34.5. КР жергиликтүү кеңештеринин депутаттарынын Типтүү этика кодексине анын гендердик сезгичтиги боюнча талдоо жүргүзүү жана жергиликтүү кеңештердин ишин уюштуруу процессинде аял депутатардын өзгөчө муктаждыктарын эсепке алуу, кодекске талдоонун натыйжаларынын сунуштарын эске алуу менен өзгөртүүлөрдү киргизүү; жергиликтүү кеңештер тарабынан Этика кодекстерин жаңы редакцияда кабыл алуу боюнча маалыматтык өнөктүктү өткөрүү, ошондой эле жергиликтүү жамаатта гендердик жүрүм-турум чөйрөсүндө этикалык ченемдерди сактоо боюнча маалыматтык өнөктүктү жүргүзүү

2022–

ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

126.0

81.9

660.0

867.9

126.0

81.9

0.0

207.9

0.0

0.0

–660.0

–660.0

миң долл.

1.5

1.0

7.8

10.2

1.5

1.0

0.0

2.4

0.0

0.0

–7.8

–7.8

10-максат. Саясий партиялардын ишине гендердик мамилелерди киргизүү жана аялдардын саясий лидердигин колдоо

миң сом

1595.9

4486.3

20372.6

26454.8

1595.9

4486.3

12878.2

18960.4

0.0

0.0

–7494.5

–7494.5

миң долл.

18.8

52.8

239.7

311.2

18.8

52.8

151.5

223.1

0.0

0.0

–88.2

–88.2

ЧЕЧИМДЕРДИ КАБЫЛ АЛУУДА ГЕНДЕРДИК ПАРИТЕТТИ ЖАЙЫЛТУУ ЖАНА АЯЛДАРДЫН САЯСИЙ КАТЫШУУСУН КЕҢЕЙТҮҮ

миң сом

2421.3

4486.3

25237.9

32145.5

2421.3

4486.3

12878.2

19785.7

0.0

0.0

–12359.7

–12359.7

миң долл.

28.5

52.8

296.9

378.2

28.5

52.8

151.5

232.8

0.0

0.0

–145.4

–145.4

№

Милдет-терди баяндоо

Чаралар

Ишке ашы-руу мөөн-өттөрү

Өл-чөө бир-диги

муктаждык

мүмкүнчүлүк

финансылык ажырым

РБ

ЖБ

Башка

Барды-гы

РБ

МБ

Башка

Бардыгы

РБ

ЖБ

Башка

Бардыгы

ЖӨНГӨ САЛУУ САЯСАТЫ

11-максат. Башкаруунун бардык деңгээлдеринде гендердик теңчиликке жетүү боюнча улуттук институционалдык механизмдерди өркүндөтүү

35

Комплек-стүү гендердик мамилени саясатка жана мамлекет-тик органдар-дын, жергилик-түү өз алдынча башкаруу органда-рынын саясатына, ишине жана бюджет-тик пландоо-суна КР аткаруу бийлиги-нин түзүмүнүн өзгөрүүлөрүн жана КР ЧУА инвента-ризация-лоону эске алуу менен киргизүү

35.1. Улуттук жана жергиликтүү программаларды жана өнүгүү стратегияларын иштеп чыгууда комплекстүү мамилени колдонуу практикасын изилдөө

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

273.5

36.4

704.6

1014.5

273.5

36.4

0.0

309.9

0.0

0.0

–704.6

–704.6

миң долл.

3.2

0.4

8.3

11.9

3.2

0.4

0.0

3.6

0.0

0.0

–8.3

–8.3

35.2. Өнүктүрүүнүн улуттук жана жергиликтүү программаларын жана стратегияларын иштеп чыгууда комплекстүү гендердик мамилени милдеттүү түрдө колдонуу үчүн практикалык колдонмону (инструментарийди) апробациялоо жана бекитүү

2022–2023-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

363.4

25.5

485.1

874.0

363.4

25.5

0.0

388.9

0.0

0.0

–485.1

–485.1

миң долл.

4.3

0.3

5.7

10.3

4.3

0.3

0.0

4.6

0.0

0.0

–5.7

–5.7

35.3. Төрт мамлекеттик органга жана төрт ЖӨБО ишине гендердик аудит жүргүзүү. Гендердик мамилени эске алуу менен мамлекеттик органдардын жана ЖӨБОнун иш практикасын өркүндөтүү үчүн сунуштарды иштеп чыгуу

2022–2024-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

511.4

218.4

6468.5

7198.3

511.4

218.4

6468.5

7198.3

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

6.0

2.6

76.1

84.7

6.0

2.6

76.1

84.7

0.0

0.0

0.0

0.0

35.4. Жергиликтүү бюджеттердин гендердик сезгичтигине аудит жүргүзүү жана жергиликтүү бюджеттердин гендердик сезгичтигин, аялдардын экономикалык, саясий мүмкүндүктөрүн кеңейтүү, аларды климаттын өзгөрүүсүнө адаптациялоо жана үй-бүлөлүк зомбулуктан коргоону кошкондо күчөтүү боюнча чаралардын топтомун иштеп чыгуу

2022–2024-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

185.1

546.0

3315.0

4046.1

185.1

546.0

0.0

731.1

0.0

0.0

–3315.0

–3315.0

миң долл.

2.2

6.4

39.0

47.6

2.2

6.4

0.0

8.6

0.0

0.0

–39.0

–39.0

35.5. АБЖКнын аткарылышына жыл сайын мониторинг жүргүзүү боюнча нускаманы жана БУУнун Аялдарга карата басмырлоону жок кылуу боюнча комитетинин корутунду эскертүүлөрүн бекитүү жана мамлекеттик органдардын жана ЖӨБОнын ишине киргизүү

2023–2024-ж.

миң сом

3348.3

5285.3

0.0

8633.6

3348.3

5285.3

0.0

8633.6

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

39.4

62.2

0.0

101.6

39.4

62.2

0.0

101.6

0.0

0.0

0.0

0.0

35.6. СЭӨП пландоодо, бюджеттөөдө, ишке ашырууда, өзүнүн ведомстволорунун ишине мониторинг жүргүзүүдө жана баалоодо комплекстүү гендердик мамилени колдонуу боюнча мамлекеттик органдардын жана ЖӨБОнун кызматкерлерине методологиялык колдоо көрсөтүү, потенциалын үгүлтүксүз жогорулатып туруу, анын ичинде онлайн форматта

2022–2024-жж.

миң сом

320.0

136.5

2443.8

2900.3

320.0

136.5

0.0

456.5

0.0

0.0

–2443.8

–2443.8

миң долл.

3.8

1.6

28.8

34.1

3.8

1.6

0.0

5.4

0.0

0.0

–28.8

–28.8

35.7. www/myktyaimak.gov.kg ЖӨБО мыкты тажрыйбаларынын

порталына ЖӨБО гендердик маселелери боюнча методологиялык жана маалыматтык материалдарды жайгаштыруу

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

72.8

0.0

256.2

329.0

72.8

0.0

0.0

72.8

0.0

0.0

–256.2

–256.2

миң долл.

0.9

0.0

3.0

3.9

0.9

0.0

0.0

0.9

0.0

0.0

–3.0

–3.0

35.8. Гендердик теңсиздикти жана гендердик боштуктарды, ошондой эле майыптуулук маселелерин эске алуу менен кеминде бир сектор үчүн фискалдуу мейкиндикке талдоо жүргүзүү

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

53.6

0.0

5695.0

5748.6

53.6

0.0

5695.0

5748.6

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.6

0.0

67.0

67.6

0.6

0.0

67.0

67.6

0.0

0.0

0.0

0.0

35.9. Гендердик, социалдык интеграциялоо жана климаттык маселелерди эске алуу менен тиешелүү фискалдык органдарга берилүүчү УӨС/ТӨМ обьективдери боюнча отчеттордун негизинде кирешелерди жана чыгашаларды талдоо

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

32.1

0.0

3995.0

4027.1

32.1

0.0

3995.0

4027.1

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.4

0.0

47.0

47.4

0.4

0.0

47.0

47.4

0.0

0.0

0.0

0.0

35.10. Гендердик аспекттерди эске алуу менен каржылоо стратегиясын иштеп чыгуунун методологиясын колдонуу боюнча тиешелүү мамлекеттик кызматчыларга методикалык жардам көрсөтүү, гендердик аспектерди эске алуу менен бирге бюджетти түзүү

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

32.1

0.0

5440.0

5472.1

32.1

0.0

5440.0

5472.1

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.4

0.0

64.0

64.4

0.4

0.0

64.0

64.4

0.0

0.0

0.0

0.0

35.11. Максаттуу индикаторлордун, анын ичинде гендердик жана социалдык интеграция үчүн өзгөчө сунуштамаларды, УӨС мониторинг жүргүзүү системасына каржылоо стратегиясын иштеп чыгуу

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

32.1

0.0

6035.0

6067.1

32.1

0.0

6035.0

6067.1

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.4

0.0

71.0

71.4

0.4

0.0

71.0

71.4

0.0

0.0

0.0

0.0

35.12. Долбоордун гендердик өзгөчөлүк иш-чараларын камтуу менен Жашыл экономика–2021-жыл жумалыгын жана жашыл экономика – 2021-жыл форумун өткөрүү

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

32.1

0.0

680.0

712.1

32.1

0.0

680.0

712.1

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.4

0.0

8.0

8.4

0.4

0.0

8.0

8.4

0.0

0.0

0.0

0.0

36

Мамлекет-тик жана муници-палдык кызмат көрсөтүү-лөр система-сын гендердик талдоо жана кызмат көрсөтүү процессте-рине гендердик өлчөөнү киргизүү

36.1. Мамлекеттик жана муниципалдык кызматтарды көрсөтүүдө комплекстүү гендердик мамилени киргизүү боюнча ЧУАны иштеп чыгуу жана бекитүү

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

244.1

72.8

600.0

916.9

244.1

72.8

600.0

916.9

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

2.9

0.9

7.1

10.8

2.9

0.9

7.1

10.8

0.0

0.0

0.0

0.0

36.2. Мамлекеттик органдарга жана ЖӨБО мамлекеттик жана муниципалдык кызмат көрсөтүүлөрдүн гендердик сезгич стандарттары боюнча маалыматтык жана методикалык жардам көрсөтүү

2022–2024-жж. 2- жарым жыл-дыгы

миң сом

903.9

1321.3

1296.2

3521.4

903.9

1321.3

600.0

2825.2

0.0

0.0

–696.2

–696.2

миң долл.

10.6

15.5

15.2

41.4

10.6

15.5

7.1

33.2

0.0

0.0

–8.2

–8.2

37

Мамлекет-тик жана муници-палдык кызмат-тарда гендердик сезгич кадр саясатын киргизүү

37.1. Мамлекеттик органдардын жана ЖӨБО жетекчилеринин, министликтер, ведомстволор жана ЖӨБО юридикалык бөлүмдөрүнүн, басма сөз кызматынын кызматкерлеринин, гендердик маселелер, анын ичинде аялдарга жана балдарга карата зомбулукту түп тамырынан бери жок кылуунун алкагында билимдерин, көз караштарын, жүрүм-турумун жана практикасын өз алдынча баалоого көмөк көрсөтүү үчүн GALS тажрыйбасынын негизинде гендердик трансформациялануу-чу окутуу системалары боюнча ыйгарым укуктуу кызматкерлеринин потенциалын жогорулатуу

2022–2024-жж. 2- жарым жыл-дыгы

миң сом

245.9

0.0

4411.3

4657.2

245.9

0.0

0.0

245.9

0.0

0.0

–4411.3

–4411.3

миң долл.

2.9

0.0

51.9

54.8

2.9

0.0

0.0

2.9

0.0

0.0

–51.9

–51.9

37.2. Мамлекеттик жана муниципалдык кызматтарда кадрларды тандоо жана жогорулатуу боюнча ченемдик укуктук документтерге жана жол-жоболорго гендердик талдоо жүргүзүү жана аларды өркүндөтүү боюнча сунуштамаларды иштеп чыгуу

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

101.0

0.0

892.5

993.5

101.0

0.0

0.0

101.0

0.0

0.0

–892.5

–892.5

миң долл.

1.2

0.0

10.5

11.7

1.2

0.0

0.0

1.2

0.0

0.0

–10.5

–10.5

37.3. Мамлекеттик жана муниципалдык кызматкерлердин компетенттүүлүгүнө тесттик суроолорду модернизациялоо процессинде гендердик экспертиза жүргүзүү жана пертенденттердин гендердик сезгичтигин жана компетенттүүлүгүн аныктоо үчүн жаңы суроолорду/тапшыр-маларды киргизүү боюнча сунуштарды иштеп чыгуу

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

172.6

0.0

396.9

569.5

172.6

0.0

0.0

172.6

0.0

0.0

–396.9

–396.9

миң долл.

2.0

0.0

4.7

6.7

2.0

0.0

0.0

2.0

0.0

0.0

–4.7

–4.7

37.4. Мамлекеттик жана муниципалдык кызматкерлерди окутуу, кайра даярдоо жана квалификациясын жогорулатуу программаларына гендердик модулдарды иштеп чыгуу жана киргизүү

2022–2024-жж. 2–жарым жыл-дыгы

миң сом

739.5

0.0

2200.0

2939.5

739.5

0.0

0.0

739.5

0.0

0.0

–2200.0

–2200.0

миң долл.

8.7

0.0

25.9

34.6

8.7

0.0

0.0

8.7

0.0

0.0

–25.9

–25.9

37.5. ЭСКММ эксперттик колдоо жана кызматкерлердин потенциалын жогорулатуу

2022–2023-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

45.0

0.0

1040.0

1085.0

45.0

0.0

520.0

565.0

0.0

0.0

–520.0

–520.0

миң долл.

0.5

0.0

12.2

12.8

0.5

0.0

6.1

6.6

0.0

0.0

–6.1

–6.1

37.6. 1325 иш аракеттер планын жүзөгө ашыруу боюнча мамлекеттик органдардын жетекчилеринин жана ВАЖТнын мүчөлөрүнүн потенциалын жогорулатуу

2022-ж. 2- жарым жыл-дыгы

миң сом

22.5

0.0

187.2

209.7

22.5

0.0

187.2

209.7

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.3

0.0

2.2

2.5

0.3

0.0

2.2

2.5

0.0

0.0

0.0

0.0

11-максат. Башкаруунун бардык деңгээлдеринде гендердик теңчиликке жетүү боюнча улуттук институционалдык механизмдерди өркүндөтүү

миң сом

7731.2

7642.2

46542.2

61915.6

7731.2

7642.2

30220.7

45594.1

0.0

0.0

–16321.5

–16321.5

миң долл.

91.0

89.9

547.5

728.4

91.0

89.9

355.5

536.4

0.0

0.0

–192

–192

12-максат. Гендердик саясатты ишке ашыруу үчүн ченемдик укуктук базаны жана укук колдонуу практикасын өркүндөтүү

38

Кабыл алынган КР ЧУА милдеттүү гендердик экспертиза жүргүзүү зарылды-гы жөнүндө улуттук мыйзам-дардын талап-тарын аткарууга парламенттик жана жарандык контролду күчөтүү

38.1. ЧУА гендердик экспертиза жүргүзүүнүн натыйжалуулугуна талдоо жүргүзүү

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

135.0

0.0

850.0

985.0

135.0

0.0

0.0

135.0

0.0

0.0

–850.0

–850.0

миң долл.

1.6

0.0

10.0

11.6

1.6

0.0

0.0

1.6

0.0

0.0

–10.0

–10.0

38.2. ЖТТны жүргүзүүдө гендердик таасир этүүнү милдеттүү түрдө эсепке алууну киргизүү жана ченемдик жактан бекитүү

2022– 202-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

555.0

0.0

550.0

1105.0

555.0

0.0

0.0

555.0

0.0

0.0

–550.0

–550.0

миң долл.

6.5

0.0

6.5

13.0

6.5

0.0

0.0

6.5

0.0

0.0

–6.5

–6.5

38.3. КР мыйзамдарына жана мыйзамдык актыларына аялдардын укуктары жана аялдарга карата зомбулукту жоюу жаатындагы эл аралык стандарттарга шайкештигине ар тараптуу талдоо жүргүзүү, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына тиешелүү түзөтүүлөрдү иштеп чыгуу

2022-

ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

90.0

0.0

9010.0

9100.0

90.0

0.0

9010.0

9100.0

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

1.1

0.0

106.0

107.1

1.1

0.0

106.0

107.1

0.0

0.0

0.0

0.0

38.4. Акыйкатчынын (Омбудсмендин) Аппаратынын мониторинг, отчеттуулук, КЭУ менен өз ара аракеттенүүсү жана АБЖК жоюу боюнча саясат жана аялдардын укуктары жөнүндө коомдук маалымдоо маселелери боюнча институционалдык потенциалын чыңдоо

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

27.0

0.0

1700.0

1727.0

27.0

0.0

1700.0

1727.0

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

0.3

0.0

20.0

20.3

0.3

0.0

20.0

20.3

0.0

0.0

0.0

0.0

38.5. Кабыл алынган мыйзамдык түзөтүүлөрдү, практика жүзүндө ишке ашыруу жана алардын сакталышын камсыздоого көмөк көрсөтүү максатында, анын ичинде балдар үчүн сот адилеттиги, үй-бүлөлүк жана гендердик зомбулуктан жана башка зомбулуктун зыяндуу практикаларынан коргоо чөйрөсүндөгү мыйзамдарды, анын ичинде мыйзамдык актыларды, протоколдорду, жетектөөчү принциптерди жана жоболорду иштеп чыгууда жана/же жаңылоодо парламенттик түзүмдөргө көмөк көрсөтүү

2022–2023-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

243.0

0.0

2550.0

2793.0

243.0

0.0

1700.0

1943.0

0.0

0.0

–850.0

–850.0

миң долл.

2.9

0.0

30.0

32.9

2.9

0.0

20.0

22.9

0.0

0.0

–10.0

–10.0

38.6. Мыйзам долбоорлоруна гендердик жана укуктук экспертиза, ошондой эле КР мыйзамдарынын аткарылышына мониторинг жүргүзүүдө Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигинин жана Жогорку Кеңешинин Аппаратынын кызматкерлеринин потенциалын күчөтүү

2022–2023-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

324.0

0.0

3400.0

3724.0

324.0

0.0

1700.0

2024.0

0.0

0.0

–1700.0

–1700.0

миң долл.

3.8

0.0

40.0

43.8

3.8

0.0

20.0

23.8

0.0

0.0

–20.0

–20.0

12-максат. Гендердик саясатты ишке ашыруу үчүн ченемдик укуктук базаны жана укук колдонуу практикасын өркүндөтүү

миң сом

1373.9

0.0

18060.0

19433.9

1373.9

0.0

14110.0

15483.9

0.0

0.0

–3950.0

–3950.0

миң долл.

16.2

0.0

212.5

228.6

16.2

0.0

166.0

182.2

0.0

0.0

–46.5

–46.5

13-максат. Улуттук гендердик статистиканы стандартташтыруу жана көрсөткүчтөрдү эл аралык милдеттенмелерге шайкеш келтирүү

39

Гендердик көрсөткүч-төр боюнча расмий статисти-калык маалымат-тардын бүткүл система-сын чогултуу-ну жана иштеп чыгуу процессин өркүндө-түү

39.1. УСК башка статистикалык маалыматтарды өндүрүүчүлөр менен коорндинациялоодо финансылык муктаждыктарды баалоо менен жетишпеген гендердик көрсөткүчтөрдү өндүрүү боюнча комплекстүү иш-чаралардын планын түзсүн

2022–2023-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

762.1

0.0

300.0

1062.1

762.1

0.0

300.0

1062.1

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

9.0

0.0

3.5

12.5

9.0

0.0

3.5

12.5

0.0

0.0

0.0

0.0

39.2. Болгон статистикалык маалыматтарды эл аралык стандарттарга ылайык келтирүү жана жаңы көрсөткүчтөрдү киргизүү жөнүндө ЧУА кабыл алуу

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

246.5

0.0

300.0

546.5

246.5

0.0

300.0

546.5

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

2.9

0.0

3.5

6.4

2.9

0.0

3.5

6.4

0.0

0.0

0.0

0.0

39.3. Жылына кеминде 1 жолу гендердик көрсөткүчтөрдүн тизмесин кайра кароо жана ачык форматта жеткиликтүүлүктү камсыз кылуу

2023– 2024-жж.

миң сом

723.8

0.0

500.0

1223.8

723.8

0.0

500.0

1223.8

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

8.5

0.0

5.9

14.4

8.5

0.0

5.9

14.4

0.0

0.0

0.0

0.0

39.4. Гендердик статистиканы колдонуучулардын ар кандай категориялары үчүн статистикалык маалыматты жайылтуу практикасын өркүндөтүү

2022–2024-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

1239.5

0.0

1134.0

2373.5

1239.5

0.0

0.0

1239.5

0.0

0.0

–1134.0

–1134.0

миң долл.

14.6

0.0

13.3

27.9

14.6

0.0

0.0

14.6

0.0

0.0

–13.3

–13.3

39.5. Гендердик статистиканы өндүрүүчүлөр жана колдонуучулар үчүн окутуу иш-чараларын өткөрүү

2022–2024-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

638.9

0.0

648.9

1287.8

638.9

0.0

400.0

1038.9

0.0

0.0

–248.9

–248.9

миң долл.

7.5

0.0

7.6

15.2

7.5

0.0

4.7

12.2

0.0

0.0

–2.9

–2.9

39.6. Жыл сайын «Кыргыз Республикасынын аялдары жана эркектери» статистикалык жыйнагын жарыялоо

Жыл сайын

миң сом

1680.0

0.0

2550.0

4230.0

1680.0

0.0

850.0

2530.0

0.0

0.0

–1700.0

–1700.0

миң долл.

19.8

0.0

30.0

49.8

19.8

0.0

10.0

29.8

0.0

0.0

–20.0

–20.0

39.7. Көп көрсөткүчтөр боюнча кезектеги кластердик изилдөөнү жүргүзүү

2022–2023-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

2240.0

0.0

11900.0

14140.0

2240.0

0.0

4500.0

6740.0

0.0

0.0

–7400.0

–7400.0

миң долл.

26.4

0.0

140.0

166.4

26.4

0.0

52.9

79.3

0.0

0.0

–87.1

–87.1

40

Гендердик басмырлоо жана зомбулук боюнча статисти-калык маалымат-тарды чогултуу жана талдоо система-сын өркүндө-түү

40.1. Сексуалдык жана гендердик зомбулук боюнча бөлүштүрүлгөн маалыматтарды топтоо үчүн «Кылмыштардын жана жоруктардын бирдиктүү реестринин» (КЖБР) маалыматтарын өндүрүү процессин гендердик талдоо жана КЖБР модернизациялоо

2022-ж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

253.0

0.0

4250.0

4503.0

253.0

0.0

4250.0

4503.0

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

3.0

0.0

50.0

53.0

3.0

0.0

50.0

53.0

0.0

0.0

0.0

0.0

40.2. Тиешелүү мамлекеттик органдардын жана ЖӨБО статистикалык системасында гендердик зомбулук жана басмырлоо боюнча ведомстволук статистикалык отчетторду чогултуу боюнча методикалык көрсөтмөлөрдү иштеп чыгуу жана киргизүү

2022–2023-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

1264.4

2642.6

624.5

4531.6

1264.4

2642.6

500.0

4407.1

0.0

0.0

–124.5

–124.5

миң долл.

14.9

31.1

7.3

53.3

14.9

31.1

5.9

51.8

0.0

0.0

–1.5

–1.5

40.3. Гендердик басмырлоо жана зомбулук жөнүндө маалыматтарды чогултуу жана талдоо маселелери боюнча БП, ЖС СД, ӨКМ, ИИМ,ЭСКММ, ЖАК, пробация органдарынын кызматкерлеринин потенциалын жогорулатуу

Жыл сайын

миң сом

1067.9

0.0

2000.0

3067.9

1067.9

0.0

2000.0

3067.9

0.0

0.0

0.0

0.0

миң долл.

12.6

0.0

23.5

36.1

12.6

0.0

23.5

36.1

0.0

0.0

0.0

0.0

40.4. Жыл сайын гендердик басмырлоо жана зомбулук боюнча материалдарды (видео жана маалыматтык продукттар), үй-бүлөлүк жана гендердик зомбулук боюнча статистикалык отчеттуулукту республика боюнча облустарга бөлүштүрүү жана аны жайгаштыруу мөөнөтүн белгилөө менен ведомстволук сайттарга жайгаштыруу

Жыл сайын

миң сом

660.2

5460.0

1200.0

7320.2

660.2

5460.0

400.0

6520.2

0.0

0.0

–800.0

–800.0

миң долл.

7.8

64.2

14.1

86.1

7.8

64.2

4.7

76.7

0.0

0.0

–9.4

–9.4

41

Климат-тын өзгөрүшү-нүн жана жараты-лыш ресурста-рына жеткилик-түүлүктүн гендердик аспекти-лери боюнча статисти-калык маалымат-тарды чогултуу жана талдоо система-сын өркүндө-түү

41.1. УДАСты жаңылоо процессин эске алуу менен КР Климаттын өзгөрүшү боюнча жол картасынын көрсөткүчтөрүнүн тизмесин жана гендердик сезгич көрсөткүчтөрүн жаңылоо

2023– 2024-жж.

миң сом

963.1

0.0

1805.1

2768.1

963.1

0.0

0.0

963.1

0.0

0.0

–1805.1

–1805.1

миң долл.

11.3

0.0

21.2

32.6

11.3

0.0

0.0

11.3

0.0

0.0

–21.2

–21.2

41.2. Климаттык гендердик сезгич индикаторлорду жаңылоо маселелери боюнча адаптациялоо жана митигациялоо үчүн жооптуу мамлекеттик органдарга маалымдоону жүргүзүү

2022–2023-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

252.0

0.0

1205.4

1457.4

252.0

0.0

0.0

252.0

0.0

0.0

–1205.4

–1205.4

миң долл.

3.0

0.0

14.2

17.1

3.0

0.0

0.0

3.0

0.0

0.0

–14.2

–14.2

42

Ишкердик жана финансы-лык инклюзив-дүүлүк жаатында гендердик бөлүштүрүлгөн статисти-каны чогултуу жана талдоо система-сын өркүндө-түү

42.1. Колдонуудагы жыйымдар системасына талдоо жүргүзүү, ишкердик жана финансылык инклюзивдүүлүк жаатындагы гендердик бөлүштүрүлгөн статистикага талдоо жүргүзүү жана Жол картасын иштеп чыгуу

2022-жыл-дын 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

825.5

0.0

3475.0

4300.5

825.5

0.0

0.0

825.5

0.0

0.0

–3475.0

–3475.0

миң долл.

9.7

0.0

40.9

50.6

9.7

0.0

0.0

9.7

0.0

0.0

–40.9

–40.9

42.2. Ишкердик жана финансылык жеткиликтүүлүк чөйрөсүндөгү гендердик статистиканы чогултуу боюнча УСК, УБ жана финансылык институттардын кызматкерлеринин потенциалын жогорулатуу

2022–2023-жж. 2-жарым жыл-дыгы

миң сом

1483.0

0.0

2225.0

3708.0

1483.0

0.0

0.0

1483.0

0.0

0.0

–2225.0

–2225.0

миң долл.

17.4

0.0

26.2

43.6

17.4

0.0

0.0

17.4

0.0

0.0

–26.2

–26.2

13-максат. Улуттук гендердик статистиканы стандартташтыруу жана көрсөткүчтөрдү эл аралык милдеттенмелерге шайкеш келтирүү

миң сом

14299.9

8102.6

34117.9

56520.4

14299.9

8102.6

14000.0

36402.5

0.0

0.0

–20117.9

–20117.9

миң долл.

168.2

95.3

401.4

664.9

168.2

95.3

164.7

428.3

0.0

0.0

–236.7

–236.7

ЖӨНГӨ САЛУУ САЯСАТЫ

миң сом

23832.8

15744.8

99875.1

139452.7

23832.8

15744.8

58330.7

97908.3

0.0

0.0

–41544.4

–41544.4

миң долл.

280.4

185.2

1175.0

1640.6

280.4

185.2

686.2

1151.9

0.0

0.0

–488.8

–488.8

Жалпы Гендердик теңчиликке жетүү боюнча 2022–2024-жылдарга карата Улуттук иш-аракеттер планы

миң сом

128209.9

88428.8

1589019.7

1805658.4

128209.9

88428.8

1420361.5

1637000.2

0.0

0.0

–168658.2

–168658.2

миң долл.

1508.4

1040.3

18694.3

21243.0

1508.4

1040.3

16710.1

19258.8

0.0

0.0

–1984.2

–1984.2

Кыскартуулардын тизмеси

БКГЭ

– басмырлоого каршы жана гендердик экспертиза

ЖТТ

– жөнгө салуучулук таасирин талдоо

ЖС

– Кыргыз Республикасынын Жогорку Соту

ДСУ

– Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюму

ДАП

– Дүйнөлүк азык-түлүк программасы

БП

– Кыргыз Республикасынын Башкы прокуратурасы

КМЮЖ

– Кепилденген мамлекеттик юридикалык жардам

ББУ

– балдардын билим берүү уюмдары

МКТ

– Маалыматтык-коммуникациялык технологиялар

КР

– Кыргыз Республикасы

АБЖК

– БУУнун Аялдарга карата басмырлоонун бардык түрлөрүн жок кылуу жөнүндө конвенциясы

ҮЗКСК

– Үй-бүлөнү зомбулуктан коргоо жана сасктоо боюнча комитеттер

ЭСКММ

– Кыргыз Республикасынын Эмгек,социалдык камсыздоо жана миграция министрлиги

ИИМ

– Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрлиги

ССМ

– Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги

ӨКМ

– Кыргыз Республикасынын Өзгөчө кырдаалдар министрлиги

ВАЖТ

– ведомстволор аралык жумушчу топ

ЧОИ

– чакан жана орто ишканалар

УБ

– Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы

УСК

– Кыргыз Республикасынын улуттук статистикалык комитети

КЭУ

– коммерциялык эмес уюмдар

АККЗ

– Аялдарга жана кыздарга карата зомубулк

УӨС

– Улуттук өнүгүү стратегиясы

ЧУА

– ченемдик укуктук акт

БУУ

– Бириккен улуттар уюму

ЖӨБО

– жергиликтүү өз алдынча бкашкаруу органдары

ЖТП

– Жогорку технологиялар паркы

АМСЖ

– алгачкы медициналык-санитардык жардам

СЭӨП

– Социалдык-экономикалык өнүгүү программасы

БУУ ӨП

– БУУнун өнүктүрүү программасы

ЮМ ЖАК

– Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигине караштуу Жазаларды аткаруу кызматы

АДК

– айылдык ден соолук комитеттери

ЖС СД

– Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун Сот департаменти

ЖМК

– жалпыга маалымдоо каражаттары

СОЖ

– Стандарттык операциялык жол-жоболор

ТҮТ

– тренерлер үчүн тренингдер

БА

– Борбордук Азия

ТӨМ

– Туруктуу өнүктүрүү максаттары

IT

– Маалыматтык технологиялар

GALS

– Gender Action Learning System (гендердик сезгич иш-аракеттерди изилдөө жана аныктоо системасы)