20-берене. Улуттук коопсуздук органдарынын милдеттери

Кыргыз Республикасынын улуттук коопсуздугун камсыз кылуу кызыкчылыгында улуттук коопсуздук органдары өз ыйгарым укуктарынын чегинде төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) Кыргыз Республикасынын улуттук коопсуздугуна коркунучтар жөнүндө Кыргыз Республикасынын Президентине, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Төрагасына, Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасына жана Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органдарына маалымдоого;

2) чет мамлекеттердин атайын кызматтарынын, чет өлкөлүк, эл аралык жана башка уюмдардын, ошондой эле айрым адамдардын Кыргыз Республикасынын улуттук коопсуздугуна зыян келтирүүгө багытталган чалгындоо, бүлүндүрүү жана башка иштерин табууга, алдын алууга жана бөгөт коюуга;

3) Кыргыз Республикасынын улуттук коопсуздугун камсыз кылуу кызыкчылыгында чалгындоо маалыматтарын издеп табууга;

4) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык териштирүү улуттук коопсуздук органдарынын укугуна киргизилген кылмыштарды табууга, алдын алууга, бөгөт коюуга жана ачыкка чыгарууга; алар боюнча ыкчам издөө иш-чараларын, сотко чейинки өндүрүштү жүргүзүүгө, ошондой эле көрсөтүлгөн кылмышты жасаган же аларды жасоого шектелген адамдарды издөөнү жүзөгө ашырууга; бул адамдарды каттоого алууга;

5) террористтик же экстремисттик мүнөздөгү даярдалуучу, жасалып жаткан же жасалган кылмыштын алдын алууга, табууга, бөгөт коюуга, ачыкка чыгарууга жана териштирүүгө, ошондой эле терроризм жана экстремизм коркунучун жараткан окуялар, жосундар жана адамдар жөнүндө маалыматты табууга;

6) Кыргыз Республикасынын улуттук коопсуздугуна коркунуч жараткан коррупцияга, трансулуттук кылмыштуулукка, куралды жана баңги каражаттарын мыйзамсыз жүгүртүүгө каршы күрөшүү боюнча чараларды Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык иштеп чыгууга жана жүзөгө ашырууга;

7) башка мамлекеттик органдар менен биргелешкен аракетте Кыргыз Республикасынын конституциялык түзүлүшүн, аймактык бүтүндүгүн өзгөртүүгө жана коопсуздугун бүлүндүрүүгө багытталган кандай болбосун иштин түрүн Кыргыз Республикасынын аймагында алдын алуу жана бөгөт коюу чараларын иштеп чыгууга жана жүзөгө ашырууга;

8) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык укук бузууну табууга, алдын алууга жана бөгөт коюуга;

9) мамлекеттик сырларды коргоо боюнча чараларды иштеп чыгууга жана ишке ашырууга; Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органдарында, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарында, аскердик түзүлүштөрүндө, менчигинин формасына карабастан ишканаларда, мекемелерде жана уюмдарда мамлекеттик сырлардын сакталышын камсыз кылуу үчүн контролду жүзөгө ашырууга; жарандардын мамлекеттик сырларга жеткиликтүүлүгү менен байланышкан чараларды белгиленген тартипте жүзөгө ашырууга;

10) Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органдарынын, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын, аскердик түзүлүштөрүнүн, мамлекеттик үлүшү бар ишканалардын, мекемелердин жана уюмдардын маалыматтык-коммуникациялык байланыш тарамынын жана автоматташтырылган маалымат ресурстарынын коопсуздугун камсыз кылуу үчүн чараларды иштеп чыгууну жана ишке ашырууну координациялоого, аларга контролду жүзөгө ашырууга;

11) Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органдарынын, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын, аскердик түзүлүштөрүн, менчигинин формасына карабастан ишканалардын, мекемелердин жана уюмдардын киберкылмыштуулукка каршы аракеттенүү ишин координациялоого;

12) тышкы миграцияны эсепке алуу жана контролдоо боюнча бирдиктүү ведомстволор аралык маалымат тутумунун иштөөсүн координациялоого;

13) Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндө, башка аскердик түзүлүштөрдө, алардын башкаруу органдарында, ошондой эле башка мамлекеттик органдарда жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарында коопсуздукту камсыз кылууга;

14) коргоо комплекси, энергетика, транспорт жана байланыш объекттеринин, финансы-кредиттик тутумунун жана башка стратегиялык объекттердин коопсуздугун, ошондой эле артыкчылыктуу илимий иштеп чыгуулар чөйрөсүндөгү коопсуздукту камсыз кылууга; темир жол жана аба транспортундагы атайын ташуулардын коопсуздугун камсыз кылууга катышууга;

15) согуш мезгилинде иштөөгө тийиш болгон Кыргыз Республикасынын башкаруу пункттарынын коопсуздугун камсыз кылуу боюнча иш-чараларды иштеп чыгууга жана жүзөгө ашырууга, өздүк мобилизациялык даярдыкты уюштурууга жана камсыз кылууга;

16) өзгөчө абал режимин жана согуш абалы режимин камсыз кылууга катышууга;

17) массалык баш аламандыктарды жана улуттар аралык жаңжалдарды, стратегиялык жана аскер объекттериндеги өзгөчө кырдаалдардын алдын алуу, бөгөт коюу жана чектөө иш-чараларына катышууга;

18) (Кыргыз Республикасынын 2026-жылдын 28-июлундагы № 133 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

19) башка мамлекеттик органдар менен бирдикте Кыргыз Республикасынын дипломатиялык өкүлчүлүктөрүнүн, консулдук жана башка мамлекеттик мекемелеринин жана Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары жүргөн жарандарынын коопсуздугун камсыз кылуу боюнча чараларды жүзөгө ашырууга;

20) Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик чек арасын кайтарууну камсыз кылууга көмөк көрсөтүүгө;

21) Кыргыз Республикасынын жарандыгын кабыл алууга жана андан чыгууга, Кыргыз Республикасынын жарандарынын Кыргыз Республикасынын чегинен сырткары чыгууга, чет өлкөлүк жарандардын жана жарандыгы жок адамдардын Кыргыз Республикасынын аймагына кирүүгө жана андан чыгууга, ошондой эле чет өлкөлүк жарандардын жана жарандыгы жок адамдардын Кыргыз Республикасынын аймагында жүрүү режимине байланышкан маселелерди чечүүгө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык катышууга;

22) улуттук коопсуздук органдарынын өндүрүшүндө турган кылмыш-жаза иштери боюнча күбөлөрдүн, жабырлануучулардын жана кылмыш-жаза сот өндүрүшүнүн башка катышуучуларынын коопсуздугун камсыз кылуу боюнча чараларды белгиленген тартипте жүзөгө ашырууга;

23) (Кыргыз Республикасынын 2026-жылдын 28-июлундагы № 133 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

24) Кыргыз Республикасында жана Кыргыз Республикасынын аймагынан тышкары жайгашкан анын мекемелеринде атайын (шифрленген, жашыруун, өкмөттүк) байланыш түрлөрүн уюштурууга жана берүүгө, ошондой эле алардын коопсуздугун камсыз кылууга; шифрлөө кызматынын, жашыруун өкмөттүк байланыштын борбордук органынын функцияларын аткарууга; улуттук коопсуздукту камсыз кылуу кызыкчылыгында маалыматты коргоо каражаттарын, анын ичинде маалыматты криптографиялык коргоо каражаттарын (шифрлөө каражаттарын) жана улуттук криптографиялык алгоритмдерди иштеп чыгууга, түзүүгө, өркүндөтүүгө катышууга;

25) Кыргыз Республикасынын аймагына ташып киргизүүдө жана ташып чыгарууда, транзит менен өтүүдө, ошондой эле Кыргыз Республикасынын аймагында иштеп чыгууну, сертификаттоону, өндүрүүнү, сатууну, сатып алууну Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети белгилеген тартипте төмөнкүлөрдү контролдоону жүзөгө ашырууга:

- мамлекеттик сырларды коргоого арналган маалыматты коргоо каражаттарын, анын ичинде маалыматты криптографиялык коргоо каражаттарын (шифрлөө каражаттарын) жана алардын ченемдик-техникалык документтерин;

- маалыматты ачык эмес алууга арналган атайын техникалык каражаттарын;

26) улуттук коопсуздук органдарынын күчтөрү менен каражаттарын коргоону кошуп алганда өздүк коопсуздукту камсыз кылуу боюнча чараларды иштеп чыгууга жана жүзөгө ашырууга, чет мамлекеттердин атайын кызматтарынын, чет өлкөлүк, эл аралык жана башка уюмдардын, кылмыштуу топтордун жана айрым адамдардын укукка каршы жосундарын табууга, алдын алууга жана бөгөт коюуга; улуттук коопсуздук органдары кайтарган маалыматка мыйзамсыз алуунун алдын алууга, улуттук коопсуздук органдарындагы коррупцияга жана башка укук бузууларга каршы аракеттенүүгө, улуттук коопсуздук органдарынын кызматкерлеринин арасында кызматтык-аскердик тартипти камсыз кылууга көмөк көрсөтүүгө;

27) иштин жыйынтыгын чагылдыруучу материалдарды жүзөгө ашырууда өз ишин жүргүзүүдө жеткиликтүүлүктү чектөө максатында жашырындыкты камсыз кылууга, ошондой эле ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жетекчиси аныктаган тартипте маалымат булактарын ачыктоого жол бербөөгө;

28) кадрдык камсыз кылууга, анын ичинде кадрларды даярдоону, кайра даярдоону жана квалификациясын жогорулатууну уюштурууну жүзөгө ашырууга;

29) Кыргыз Республикасынын Президентинин, Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин тапшырмасы боюнча Кыргыз Республикасынын ички жана тышкы коопсуздугун камсыз кылууга багытталган тапшырмаларды аткарууга;

30) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган башка милдеттерди аткарууга.

(Кыргыз Республикасынын 2026-жылдын 28-июлундагы № 133 Мыйзамынын редакциясына ылайык)