14-берене

1. "Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти" ардак наамы маданият жана искусство жаатында кеминде 15 жыл иштеген, ашкан көрүнүктүү чыгармаларды жараткан учурларды кошпогондо, театр, музыка, кино-, теле- жана цирк искусствосу жаатында жогорку көркөмдүктөгү образдарды, жалпы элдик таанылууга ээ болгон спектаклдерди, кинофильмдерди, телефильмдерди, музыкалык чыгармаларды жараткан мыкты кесипкөй артисттерге, дирижёрлорго, режиссёрлорго, операторлорго, сүрөтчү-коюучуларга, кийим боюнча сүрөтчүлөргө, үн операторлоруна, хормейстерлерге, балетмейстерлерге, музыкалык аткаруучуларга, концертмейстерлерге, элдик чыгармачылыктын чыгармаларын аткаруучуларга, музыкалык, хор, хореографиялык жана башка жамааттардын көркөм жетекчилерине ыйгарылат.

2. "Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген врачы" ардак наамы адистиги боюнча кеминде 15 жыл иштеген, калктын ден соолугун коргоодо, медицина илиминин жана техниканын заманбап жетишкендиктерин иш тажрыйбасында пайдалануу менен дарылоо-алдын алуу жардамын уюштурууда жана көрсөтүүдө сиңирген эмгеги үчүн бардык адистиктеги мыкты кесипкөй врачтарга ыйгарылат.

3. "Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген ойлоп табуучусу" ардак наамы техникалык прогресске жана экономикага олуттуу салым кошкон, маанилүү мамлекеттик мааниге ээ болгон ойлоп табуулары өндүрүшкө киргизгени үчүн, ошондой эле көп жылдык үзүрлүү ойлоп табуучулук иши үчүн авторлорго ыйгарылат.

4. "Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген куруучусу" ардак наамы адистиги боюнча кеминде 15 жыл иштеген, курулушту, курулуш индустриясын жана архитектураны өнүктүрүүдө, архитектуралык эстеликтерди калыбына келтирүүдө, ошондой эле капиталдык курулуштун натыйжалуулугун жана сапатын жогорулатууда көрүнүктүү эмгек сиңиргени, өз тармагына бюджеттен тышкаркы каражаттарды тартууда, рынок экономикасынын механизмдерин жайылтууда жана ата-мекендик кадрларды кайра даярдоодо жогорку көрсөткүчтөргө жетишкени үчүн курулуш жана курулуш индустриясы жаатындагы, илим-изилдөө жана долбоорлоо мекемелериндеги, окуу жайларында жана башка органдардагы мыкты квалификациялуу кызматкерлерге ыйгарылат.

5. "Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалими" ардак наамы адистиги боюнча кеминде 15 жыл иштеген, педагогикалык жана тарбиялоо ишинде өзгөчө айырмаланган, окуучулардын терең билим алышын, алардын чыгармачыл дараметинин өнүгүшүн камсыз кылган билим берүү уюмдарынын мыкты кесипкөй мугалимдерине ыйгарылат.

6. "Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген юристи" ардак наамы мыйзамдуулукту жана укук тартибин чыңдоого, жарандардын укуктарын жана мыйзамдуу кызыкчылыктарын коргоого, укуктук мамлекетти курууга, юридикалык илимди өнүктүрүүгө, юридикалык кадрларды даярдоого олуттуу салымы бар, адистиги боюнча кеминде 15 жыл иштеген жогорку квалификациялуу юристтерге ыйгарылат.

7. "Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген экономисти" ардак наамы экономикалык жана финансылык иштер, мамлекеттик аудит, экономикалык илимди жана финансы рыногун өнүктүрүү жаатында олуттуу салымы бар, мамлекеттик каражаттарды жана мүлктү пайдалануунун натыйжалуулугун жогорулатууда, өз тармагына бюджеттен тышкаркы каражаттарды тартууда, рынок экономикасынын механизмдерин жайылтууда ири ийгиликтерге жана ата-мекендик кадрларды кайра даярдоодо жогорку көрсөткүчтөргө жетишкен, адистиги боюнча кеминде 15 жыл иштеген ишканалардын, мекемелердин жана уюмдардын мыкты квалификациялуу экономисттерине жана адистерине ыйгарылат.

8. "Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер" ардак наамы адистиги боюнча кеминде 15 жыл иштеген, ашкан көрүнүктүү чыгармаларды жараткан учурларды кошпогондо, маданият менен искусствону өнүктүрүүгө, чыгармачыл кадрларды даярдоого олуттуу салым кошкон, өз тармагына бюджеттен тышкаркы каражаттарды тартууда, рынок экономикасынын механизмдерин жайылтууда ири ийгиликтерге жана ата мекендик кадрларды кайра даярдоодо жогорку көрсөткүчтөргө жетишкен мыкты кесипкөй режиссёрлорго, композиторлорго, дирижёрлорго, балетмейстерлерге, хормейстерлерге, концертмейстерлерге, дизайнерлерге, искусство таануучуларга, жазуучуларга, журналисттерге, сүрөтчүлөргө, декоративдик-колдонмо искусствосунун чеберлерине жана маданият жана искусство мекемелеринин башка кызматкерлерине ыйгарылат.

9. "Кыргыз Республикасынын илимине эмгек сиңирген ишмер" ардак наамы илим жана техниканын артыкчылыктуу багыттарын иштеп чыгууда, таанылган илимий мектептерди түзүүдө, илимий кадрларды тарбиялоодо жана даярдоодо сиңирген эмгеги үчүн илимдин кандидаты же доктору деген окумуштуулук даражасы бар окумуштууларга, ошондой эле өз тармагына бюджеттен тышкаркы каражаттарды тартууда, рынок экономикасынын механизмдерин жайылтууда ири ийгиликтерге, ата мекендик кадрларды кайра даярдоодо жогорку көрсөткүчтөргө жетишкен, техникалык прогресске олуттуу салым кошкон жана илим менен техника жаатындагы көрүнүктүү эмгектери, жогорку экономикалык натыйжа берген ойлоп табуулары жана ишке киргизген рационализатордук сунуштары үчүн конструктордук жана технологиялык уюмдардын, өндүрүштүк жана илимий-өндүрүштүк бирикмелердин, машина куруу, өндүрүштүк жана илим-изилдөө уюмдарынын, технологиялык борборлордун жана жогорку окуу жайлардын лабораторияларынын кызматкерлерине ыйгарылат.

10. "Кыргыз Республикасынын геология кызматына эмгек сиңирген кызматкер" ардак наамы адистиги боюнча кеминде 15 жыл иштеген, пайдалуу кендерди табуу, чалгындоо жана өнөр жайлык өздөштүрүүгө берүү, гидрогеология жана инженердик геология, экологиялык жактан таза технологияны өздөштүрүү, геологиялык илимди өнүктүрүү жаатында айырмаланган, өз тармагына бюджеттен тышкаркы каражаттарды тартууда, рынок экономикасынын механизмдерин жайылтууда ири ийгиликтерге жана ата мекендик кадрларды кайра даярдоодо жогорку көрсөткүчтөргө жетишкен геологиялык, геофизикалык, гидрогеологиялык, топографиялык-геодезиялык уюмдардын, илим-изилдөө мекемелеринин жана окуу жайлардын жогорку кесипкөй инженер-техникалык кызматкерлерине жана кызматчыларына ыйгарылат.

11. "Кыргыз Республикасынын мамлекеттик кызматына эмгек сиңирген кызматкер" ардак наамы мамлекеттик кызматта кеминде 15 жыл иштеген, мамлекеттик кызмат жаатында ири эмгек сиңиргени, мамлекеттик кызмат көрсөтүүлөрдү өнүктүрүүгө кошкон олуттуу салымы, мамлекеттик кызмат тутумун өркүндөтүүдө жана мамлекеттик органдын ишинин натыйжалуулугун жогорулатууда олуттуу ийгиликтерге жетишкени үчүн мамлекеттик кызматчыларга ыйгарылат.

12. "Кыргыз Республикасынын саламаттык сактоосуна эмгек сиңирген кызматкер" ардак наамы саламаттык сактоо жаатында кеминде 15 жыл иштеген, калктын ден соолугун коргоодо, медициналык жардамдын жана дары-дармек менен камсыз кылуунун сапатын жогорулатууда сиңирген эмгеги, өз тармагына бюджеттен тышкаркы каражаттарды тартууда, рынок экономикасынын механизмдерин жайылтууда ири ийгиликтерге жана ата мекендик кадрларды кайра даярдоодо жогорку көрсөткүчтөргө жетишкени үчүн алардын ведомстволук таандыктуулугуна карабастан, саламаттык сактоо уюмдарынын медициналык кызматкерлерине ыйгарылат.

13. "Кыргыз Республикасынын жергиликтүү өз алдынча башкаруусуна эмгек сиңирген кызматкер" ардак наамы жергиликтүү өз алдынча башкаруу чөйрөсүндө кеминде 15 жыл иштеген, жергиликтүү өз алдынча башкаруу чөйрөсүндө мамлекеттик саясатты иштеп чыгууда жана ишке ашырууда кошкон олуттуу салымы жана эмгеги, муниципалдык кызмат тутумун өркүндөтүүдө жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын ишинин натыйжалуулугун жогорулатууда олуттуу ийгиликтерге жетишкени үчүн жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын, мамлекеттик органдардын жана коомдук уюмдардын кызматкерлерине ыйгарылат.

14. "Кыргыз Республикасынын билим берүүсүнө эмгек сиңирген кызматкер" ардак наамы ушул чөйрөдө кеминде 15 жыл иштеген, педагогикалык жана тарбиялоо ишине сиңирген эмгеги, инновациялык окуу-усулдук куралдарды, программаларды, методикаларды түзгөнү, билим берүү процессин илимий-усулдук жактан камсыз кылууга катышканы, өз тармагына бюджеттен тышкаркы каражаттарды тартууда, рынок экономикасынын механизмдерин жайылтууда зор ийгиликтерге жана ата мекендик кадрларды кайра даярдоодо жогорку көрсөткүчтөргө жетишкени үчүн билим берүү уюмдарынын, билим берүүнү башкаруу органдарынын, билим берүү системасынын илим-изилдөө институттарынын мыкты кесипкөй илимий-педагогикалык жана башка кызматкерлерине ыйгарылат.

15. "Кыргыз Республикасынын жаратылышты коргоосуна эмгек сиңирген кызматкер" ардак наамы курчап турган чөйрөнү коргоо жана жаратылышты рационалдуу пайдалануу жаатында кеминде 15 жыл иштеген, жаратылыш ресурстарын сактоодо, аз калдыктуу жана калдыксыз курулмаларды иштеп чыгууда жана өздөштүрүүдө, өсүмдүктөр жана жаныбарлар дүйнөсүн сактоодо сиңирген эмгеги, өз тармагына бюджеттен тышкаркы каражаттарды тартууда, рынок экономикасынын механизмдерин жайылтууда зор ийгиликтерге жана ата мекендик кадрларды кайра даярдоодо жогорку көрсөткүчтөргө жетишкени үчүн жаратылышты коргоо органдарынын мыкты кесипкөй кызматкерлерине, экологиялык проблемалар менен иштеген илимий-изилдөө жана башка мекемелердин кызматкерлерине ыйгарылат.

16. "Кыргыз Республикасынын өнөр жайына эмгек сиңирген кызматкер" ардак наамы бул тармакта кеминде 10 жыл иштеген, экономиканын өнөр жай тармактарынын түрдүү уюмдарынын, кен казуу өнөр жайынын мыкты кесипкөй жумушчуларына, мастерлерине, инженер-техникалык кызматкерлерине чийки затты казып алууда, продукция өндүрүүдө, анын сапатын жакшыртууда сиңирген эмгеги үчүн энергетика жана өнөр жай жаатындагы жумушчуларга жана инженердик-техникалык кызматкерлерге, ошондой эле бул тармакта кеминде 15 жыл иштеген, өз тармагына бюджеттен тышкаркы каражаттарды тартууда, рынок экономикасынын механизмдерин жайылтууда зор ийгиликтерге жана ата мекендик кадрларды кайра даярдоодо жогорку көрсөткүчтөргө жетишкен илимдин жана техниканын жетишкендиктерин ишке киргизүүнүн, технологияны өркүндөтүүнүн, өндүрүштүк процесстерди механикалаштыруунун жана автоматташтыруунун эсебинен өндүрүштүн натыйжалуулугун жогорулатууда, продукция чыгарууну көбөйтүүдө жогорку көрсөткүчтөргө жетишкен мамлекеттик органдардын, илим-изилдөө, технологиялык, долбоорлоо-конструктордук уюмдардын кызматкерлерине ыйгарылат.

17. "Кыргыз Республикасынын байланышына эмгек сиңирген кызматкер" ардак наамы ушул чөйрөдө кеминде 15 жыл иштеген, байланыш каражаттарын өнүктүрүүдө, модернизациялоодо, пайдаланууда, калкты тейлөөнү жакшыртууда, жаңы жогорку натыйжалуу техниканы жана технологияны иштеп чыгууда жана өздөштүрүүдө олуттуу эмгеги бар, өз тармагына бюджеттен тышкаркы каражаттарды тартууда, рынок экономикасынын механизмдерин жайылтууда ири ийгиликтерге жана ата мекендик кадрларды кайра даярдоодо жогорку көрсөткүчтөргө жетишкен телекоммуникация, уктуруу, почта байланышы, байланыштын курулуш, оңдоо, долбоорлоо ишканалары жаатындагы, байланыш жаатындагы мамлекеттик башкаруу органдарынын мыкты кесипкөй кызматкерлерине ыйгарылат.

18. "Кыргыз Республикасынын айыл чарбасына эмгек сиңирген кызматкер" ардак наамы айыл чарба өндүрүшүнүн тармагын өнүктүрүүдө: айыл чарба жаатында кеминде 15 жыл иштеген, илимдин, техниканын жетишкендиктерин, алдыңкы тажрыйбаны жана чарба жүргүзүүнүн жаңы ыкмаларын ишке киргизүүнүн негизинде түшүмдүүлүктү, жердин күрдүүлүгүн жогорулатууга, мамлекетке жана калкка жогорку сапаттуу айыл чарба продукциясын сатууда олуттуу ийгиликтерге жетишкен мамлекеттик органдардын, агрардык өнөр жай комплексинин жана айыл чарба жаатындагы башка уюмдардын мыкты кесипкөй кызматкерлерине, ошондой эле агрардык реформаны жүргүзүүгө жигердүү катышкан, өз тармагына бюджеттен тышкаркы каражаттарды тартууда, рынок экономикасынын механизмдерин жайылтууда ири ийгиликтерге жана ата мекендик кадрларды кайра даярдоодо жогорку көрсөткүчтөргө жетишкен адамдарга ыйгарылат.

19. "Кыргыз Республикасынын калкты тейлөө тармагына эмгек сиңирген кызматкер" ардак наамы калкты тейлөө чөйрөсүндө кеминде 15 жыл иштеген, калкка турмуш-тиричилик, соода, турак жай, коммуналдык жана башка кызматтарды көрсөтүүдө, кызмат көрсөтүүлөрдүн жаңы түрлөрүн, тейлөөнүн формаларын жана методдорун иштеп чыгууда жана ишке киргизүүдө, жарандарга социалдык жардамды жана аларды пенсия менен камсыз кылууну уюштурууда, маданий-эс алуу ишин жана туризмди өнүктүрүүдө сиңирген эмгеги, өз тармагына бюджеттен тышкаркы каражаттарды тартууда, рынок экономикасынын механизмдерин жайылтууда ири ийгиликтерге жана ата мекендик кадрларды кайра даярдоодо жогорку көрсөткүчтөргө жетишкени үчүн калкты тейлөө чөйрөсүндөгү мекемелердин жана уюмдардын мыкты кесипкөй кызматкерлерине ыйгарылат.

20. "Кыргыз Республикасынын транспортуна эмгек сиңирген кызматкер" ардак наамы транспорт тармагында кеминде 15 жыл иштеген, өндүрүштүн натыйжалуулугун жогорулатууда жана транспорт каражаттарын пайдаланууну жакшыртууда сиңирген эмгеги, илимдин, техниканын жетишкендиктерин жана эмгектин алдыңкы методдорун өндүрүшкө киргизүүдө, өндүрүштүк тапшырмаларды аткарууда, кыймылдын коопсуздугун камсыз кылууда жогору көрсөткүчтөргө жетишкен, өз тармагына бюджеттен тышкаркы каражаттарды тартууда, рынок экономикасынын механизмдерин жайылтууда зор ийгиликтерге жана ата мекендик кадрларды кайра даярдоодо жогорку көрсөткүчтөргө жетишкени үчүн транспорттун темир жол, аба, суу, автомобиль жана башка түрлөрүнүн, мамлекеттик органдардын, илим-изилдөө жана долбоорлоо уюмдарынын, окуу жайларынын мыкты кесипкөй кызматкерлерине ыйгарылат.

21. "Кыргыз Республикасынын дене тарбиясына жана спортуна эмгек сиңирген кызматкер" ардак наамы дене тарбия жана спорт жаатында кеминде 15 жыл иштеген, дене тарбияны жана спортту өнүктүрүүгө, калктын дене тарбия системасын, массалык спортту, жогорку жетишкендиктердин спортун өркүндөтүүгө, кадрларды даярдоого жана квалификациясын жогорулатууга, дене тарбияны жана спортту өнүктүрүүнүн актуалдуу маселелери боюнча изилдөөлөрдү жүргүзүүгө ири эмгек сиңиргени үчүн, дене тарбияны жана спортту өнүктүрүүнү камсыз кылуучу уюштуруу-усулдук, окутуу-машыктыруу, тарбиялоо, инженердик-техникалык, илимий-педагогикалык жана чарбалык иштеги көрүнүктүү жетишкендиктери үчүн дене тарбия жана спорт мекемелеринин мыкты кесипкөй кызматкерлерине ыйгарылат.

211. "Кыргыз Республикасынын Жарандык коргонуусунун мамлекеттик тутумунун эмгек сиңирген кызматкери" ардак наамы Жарандык коргонуу жаатында кеминде 15 жыл иштеген, кырсыктардын, катастрофалардын жана табигый кырсыктардын алдын алууда жана алардын кесепеттерин жоюуда ынтаа коюп иштегени үчүн, башкаруу органдарын колдоодо сиңирген жеке эмгеги үчүн, авариялык-куткаруу кызматтарынын күчтөрүн жана каражаттарын, авариялык-куткаруу түзүмдөрүн өзгөчө кырдаалдар зонасына чыгарууга ар дайым даярдыкта турганы жана тейлөө объекттеринде же аймактарында өзгөчө кырдаалдарды жоюу боюнча иштерди жүргүзгөнү үчүн, өзгөчө кырдаалдар шарттарында калкты иш-аракеттерге даярдоого катышканы үчүн, авариялык-куткаруу кызматтары жана авариялык-куткаруу түзүмдөрү үчүн квалификациялуу кадрларды даярдоодо, окутууда, тарбиялоодо жогорку көрсөткүчтөргө жетишкени үчүн Кыргыз Республикасынын Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин, Кыргыз Республикасынын Жарандык коргонуу мамлекеттик тутумунун Жарандык коргонуу кызматтарынын жана авариялык-куткаруу түзүмдөрүнүн жогорку кесипкөй кызматкерлерине ыйгарылат.

22. Кыргыз Республикасынын ардак наамы менен сыйланган адамдарга Кыргыз Республикасынын Президенти тарабынан белгиленген үлгүдөгү төш белги тапшырылат.

Төш белги көкүрөктүн оң тарабына тагылат жана сыйланган адамдын биринчи категориядагы мамлекеттик сыйлыктардын катарына кирген ардак наамы болсо, анын белгисинен кийин тагылат. (КР 2021-жылдын 9-августундагы № 94 Мыйзамынын редакциясына ылайык)