31-берене. Референдумда добуш берүү үчүн бюллетень

1. Референдумга катышуу үчүн референдумдун катышуучусу катуу отчеттуулук документи болуп саналган добуш берүү үчүн бюллетень алат, анын корголуучу даражасы Борбордук шайлоо комиссиясы тарабынан аныкталат. Добуш берүү үчүн бюллетендердин саны референдумдун катталган катышуучуларынын санынан 0,1 пайыздан ашуусу мүмкүн эмес.

2. Добуш берүү үчүн бюллетендерди даярдоодо атайын кагаз (суу белгилери бар кагаз же түстүү кагаз) же болбосо атайын боёк пайдаланылат.

3. Добуш берүү үчүн бюллетенде референдумга чыгарылган маселе так айтылууга жана алдына бош квадраттар жайгаштырылган "Макул", "Каршы" деген сөздөр менен добуш берүүчүнүн өз эркин билдирүү варианттары көрсөтүлөт. Референдумга альтернативдүү варианттар чыгарылган учурда добуш берүү үчүн бюллетенде ошондой эле "Бардык варианттарга каршы" деген өз эркин билдирүү варианты көрсөтүлөт. Ар бир варианттын оң жагына бош квадрат жайгаштырылат, мында референдумдун катышуучусу бир гана вариантты тандап алууга укуктуу. Референдумга бир нече маселе чыгарылган учурда алар бир бюллетенге өзүнчө киргизилет же болбосо референдумдун ар бир суроосу үчүн бюллетень өзүнчө даярдалат. Ар бир суроонун тушуна "Макул" жана "Каршы" деген сөздөр менен добуш берүүчүнүн эрк билдирүүсүнүн варианты көрсөтүлөт, анын оң жагында бош квадраттар жайгаштырылат. Добуш берүү үчүн бюллетенде "Бардык варианттарга каршы" деген өз эркин билдирүү варианты да көрсөтүлөт.

4. Добуш берүү үчүн бюллетендин формасы жана тексти Борбордук шайлоо комиссиясы тарабынан референдум өткөрүү күнүнө чейин 20 календардык күн калгандан кечиктирилбестен бекитилет. Добуш берүү үчүн бюллетендин тексти анын бир гана бетинде жайгаштырылууга тийиш.

5. Добуш берүү үчүн бюллетендер референдумду өткөрүү күнүнө чейин 10 календардык күн калгандан кечиктирилбестен, мамлекеттик жана расмий тилдерде басып чыгарылат. Добуш берүү үчүн ар бир бюллетень аны толтуруу жөнүндө түшүндүрүүнү, бюллетенди даярдоочу жана нускасы тууралуу маалыматты камтууга тийиш.

Референдумдун участоктору ден соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелүү референдумдун катышуучуларынын добуш берүү үчүн бюллетендерин өз алдынча толтуруу үчүн атайын трафареттер, анын ичинде Брайль ариби колдонулган бюллетендер менен жабдылат.

6. Басмакана добуш берүү үчүн бюллетендердин жараксыздарын иргеп салгандан кийин бюллетендерди Борбордук шайлоо комиссиясынын мүчөлөрүнө акт боюнча өткөрүп берет. Мында жараксыздарын иргеп салуу Борбордук шайлоо комиссиясынын кеминде 3 мүчөсүнүн, басмакананын, жалпыга маалымдоо каражаттарынын, укук коргоо органдарынын өкүлдөрүнүн байкоосу алдында жүзөгө ашырылат. Жараксыздарын иргеп салууда "макул" топтун, "каршы" топтун 2ден ашпаган өкүлдөрү катышууга укуктуу. Жараксыз деп иргелген жана добуш берүү үчүн ашыкча бюллетендер жок кылынат, бул жөнүндө акт түзүлөт, ага катышкан бардык адамдардын колу коюлат.

7. Борбордук шайлоо комиссиясы добуш берүү үчүн бюллетендерин аймактык шайлоо комиссияларына акт боюнча өткөрүп берет. "Макул" топтун, "каршы" топтун, саясий партиялардын жана башка коммерциялык эмес уюмдардын, жалпыга маалымдоо каражаттарынын өкүлдөрү добуш берүү үчүн бюллетендерди өткөрүп берүүдө катышууга укуктуу.

8. Аймактык шайлоо комиссиялары добуш берүү үчүн бюллетендерди участкалык шайлоо комиссияларына акт боюнча өткөрүп берет. "Макул" топтун, "каршы" топтун, саясий партиялардын жана башка коммерциялык эмес уюмдардын, жалпыга маалымдоо каражаттарынын өкүлдөрү добуш берүү үчүн бюллетендерди өткөрүп берүүдө катышууга укуктуу.

9. Добуш берүү үчүн бюллетендерди тиешелүү аймактык шайлоо комиссияларына өткөрүп берүү добуш берүү күнүнө 10 календардык күн калганда, ал эми кайра добуш берген учурда добуш берүү күнүнө - 5 календардык күн калганда, ал эми участкалык шайлоо комиссияларына добуш берүү күнүнө 2-1 календардык күн калганда жүзөгө ашырылат. Участкалык шайлоо комиссияларына өткөрүп берилүүчү добуш берүү үчүн бюллетендердин саны участка боюнча референдумдун катышуучуларынын тизмесине киргизилген референдумдун катышуучуларынын санынын 0,1 пайыздан ашуусу мүмкүн эмес.

10. Добуш берүү үчүн бюллетендер, референдумдун катышуучуларынын тизмелери жана башка документтер, тиешелүү шайлоо комиссиясынын мөөрү сакталып турган атайын сейф (шкаф) турган жай мөөр басылып бекитилет жана ички иштер органдарына кайтарууга өткөрүп берилет. Мында добуш берүү күнү сейф (шкаф) добуш берүү жүзөгө ашырылып жаткан референдум өткөрүү боюнча участканын жайынын ичинде болууга тийиш.

11. Добуш берүү үчүн бюллетендерди ушул конституциялык Мыйзамдын талаптарын бузуу менен басмакана, шайлоо комиссияларынын жайларынан алып чыгууга, ошондой эле көчүрмөсүн алууга жана таратууга тыюу салынат.

(КР 2019-жылдын 8-августундагы N 116 конституциялык Мыйзамынын редакциясына ылайык)