16-берене. Камсыздандыруучунун укуктары жана милдеттери

1 .Камсыздандыруучу төмөнкүлөргө укуктуу:

1) камсыздандыруу окуясынын болушун жана жабырлануучуга келтирилген зыяндын өлчөмүн ырастаган документтерди мамлекеттик органдардан жана уюмдардан, ошондой эле жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынан алардын компетенциясына жараша сурап алууга;

2) жабырлануучунун мүлкүнө келтирилген зыяндын өлчөмүн баалоо жана камсыздандыруу окуясы болгондо төлөнүүчү камсыздандырып ордун толтуруунун өлчөмүн аныктоо үчүн көз каранды эмес эксперттин кызматынан пайдаланууга;

3) ушул Мыйзамдын 26-беренесинде каралган учурларда зыян келтирүүгө жоопкер жакка регресстик талап укугун билдирүүгө;

4) ушул Мыйзамдын 27-беренесинде каралган негиздер боюнча камсыздандырып ордун толтурууну толук же бир аздап жүзөгө ашыруудан баш тартууга;

5) жабырлануучулар, пайда табуучулар койгон доо талаптарга карата соттогу ишти камсыздандырылуучунун атынан жүргүзүүнү камсыздандырылуучунун тапшырмасы боюнча өзүнө алууга. Бирок камсыздандыруучунун бул аракеттери аларды камсыздандырып ордун толтурууну төлөөнү жүзөгө ашыруу боюнча өз милдети деп таануусу катары бааланбайт;

6) камсыздандырылуучудан жана (же) жол кыймылынын коопсуздугу органынын кызмат адамынан кабардама алганда жол-транспорт кырсыгы болгон жерге барууга жана камсыздандыруу окуясы жөнүндө акт түзүүгө.

2. Камсыздандыруучу төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) автотранспорт каражатынын техникалык абалын текшерүүгө жана камсыздандырылуучу менен милдеттүү камсыздандыруу келишимин түзүүгө;

2) камсыздандырылуучуну милдеттүү камсыздандыруунун шарттары менен тааныштырууга, анын милдеттүү камсыздандыруу келишиминен келип чыккан укуктарын жана милдеттерин түшүндүрүүгө;

3) милдеттүү камсыздандыруу келишими түзүлгөндө камсыздандырылуучуга камсыздандыруу полисин берүүгө;

4) жол-транспорт кырсыгы жөнүндө билдирүүнү алганда бул фактыны дароо жазып тастыктоого;

5) кабардаманы алган күндөн тартып 15 жумушчу күндүн ичинде, мүлккө келтирилген зыяндын эсептик өлчөмүн көрсөтүү менен, зыянга учураган же жок кылынган мүлккө баалоо жүргүзүүгө жана аны жабырлануучуга жана (же) пайда табуучуга тааныштыруу үчүн баалоо актысын берүүгө;

6) окуяны камсыздандыруу окуясы деп тааныганда ушул Мыйзамда белгиленген тартипте жана мөөнөттөрдө камсыздандырып ордун толтурууну жүргүзүүгө;

7) түзүлгөн милдеттүү камсыздандыруу келишимдеринин саны, камсыздандыруу окуяларынын саны жана мүнөзү жөнүндө, камсыздандырып ордун толтурууну жүзөгө ашыруу, камсыздандырып ордун толтуруу боюнча баш тартуулар жөнүндө, жабырлануучулардын, пайда табуучулардын маалымат берүү жана камсыздандыруу отчетторун алуу келишиминде каралган тартипте, мөөнөттөрүндө жана көлөмүндө каралып жаткан жана жөнгө салынбаган талаптары тууралуу маалыматтарды Автоматташтырылган маалыматтык тутумга берүүгө;

8) камсыздандыруунун жашыруундуулугун камсыз кылууга;

9) камсыздандырылуучунун талабы боюнча ага жазуу жүзүндөгү төмөнкүдөй маалыматтарды: милдеттүү камсыздандыруу келишими жөнүндө, жүзөгө ашырылган камсыздандырып ордун толтуруулар жөнүндө, камсыздандыруу келишими колдонулган мезгилдеги камсыздандырып ордун толтуруулар жөнүндө жабырлануучулардан, пайда табуучулардан түшкөн арыздар жана жабырлануучулардын жөнгө салынбаган талаптары жөнүндө маалыматтарды акысыз берүүгө.

3. Камсыздандыруучунун Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына каршы келбеген башка укуктары жана милдеттери милдеттүү камсыздандыруу келишиминде каралышы мүмкүн.