4-статья. Тарыхый-маданий мурас объекттеринин түрлөрү

Кыймылсыз жана кыймылдуу (бүтүндөй же белгиленген бөлүгүндө) материалдык тарыхый күбөлөр:

1. Кыймылсыз, анын ичинде:

- тарыхый эстеликтер: элдин турмушундагы эң маанилүү тарыхый окуяларга, коом менен мамлекеттин өнүгүшүнө, илим менен техникага, элдердин маданияты менен турмуш-тиричилигине, ошондой эле республиканын көрүнүктүү ишмерлеринин өмүрүнө байланышкан имараттар, курулуштар, мемориалдык жерлер, тарыхый көрүстөндөр жана мемориалдар;

- археологиялык эстеликтер: үңкүрлөр, конуштар, чалдыбарлар, дөбөлөр, төрткүлдөр, жер үстүндөгү жана суу алдындагы байыркы кыштактардын, чыңдоолордун, чеп курулуштарынын калдыктары, байыркы өндүрүштөр жана кендер, каналдар менен сугат тармактары, жолдор менен көпүрөлөр, айрым коргондор жана көрүстөндөр, аска бетиндеги сүрөттөр жана аска бетиндеги жазуулар;

- шаардык курулуш жана архитектуралык эстеликтер: архитектуралык ансамблдер менен комплекстер, тарыхый борборлор, маалалар, аянттар, көчөлөр, шаарлардын жана башка калктуу пункттардын байыркы пландаштырылыштарынын жана түзүлүштөрүнүн калдыктары, жарандык, өнөр жайлык, аскердик, диний архитектуранын, элдик курулуш өнөрүнүн курулуштары, ошондой эле аларга байланышкан монументалдык, сүрөт, декоративдүү-прикладдык, бак-шактуу парк жана башка исскуство түрлөрүнүн чыгармалары;

2. Кыймылдуу, анын ичинде:

- бирди-жарым объекттер: археологиялык табылгалар, байыркы буюмдар, тыйындар, бөлүнүп-жарылууга дуушар болгон кыймылсыз эстеликтердин элементтери, антропологиялык жана этнологиялык материалдар, тарыхый табериктер, көркөм чыгармалар (живопись, графика, прикладдык искусство, кино жана фото өнөрү), улуттук архив фондуна кирген документтик эстеликтер-кол жазма, машинкага басылган, графикалык, кино-фотодокументтер, видео-үн жазмалары, ошондой эле сейрек басылмалар.

- комплекстүү объекттер: бир бүтүндүк катары алынган, көрсөтүлгөн бирди-жарым объекттердин тарыхый түзүлгөн комплекстери, фонддору менен коллекциялары, ошондой эле тарыхый (бир бүтүн катары) мааниге ээ болгон, табигый-илимий дөөлөттөрдүн комплекстери, фонддору жана коллекциялары тарыхый-маданий мурас объекттери катары таанылышы мүмкүн.

3. Тарыхый, илимий, көркөм жана башка маданий дөөлөткө ээ болгон башка эстеликтер да тарыхый-маданий мурас объекттерине таандык кылынышы мүмкүн.

(КР 2006-жылдын 13-февралындагы № 38 Мыйзамынын редакциясына ылайык)