6-берене. Кызматкердин эмгек ишинин процессинде эмгекти коргоого болгон укугу

1. Ар бир кызматкер эмгек ишинин процессинде кооптуу жана зыяндуу өндүрүштүк факторлордун таасиринен корголгон жумуш ордуна укуктуу.

2. Кызматкерди ишке кабыл алууда иш берүүчү эмгек келишиминде (контрактта) эмгек шарттарынын анык көрсөткүчтөрүн жана мүнөздөмөлөрүн, зыяндуу жана кооптуу эмгек шарттары үчүн жеңилдиктерди жана компенсацияларды, колдонулуучу жекече коргонуу каражаттарынын тизмегин, кесиптик оорунун пайда болуу мүмкүндүгүн, эмгек келишиминде (контрактта) каралган эмгекти коргоо талаптарын сактабагандыгы үчүн иш берүүчүнүн жана кызматкердин жоопкерчилигин көрсөтүүгө милдеттүү.

3. Ишке байланыштуу мертингенинен, кесиптик ооруга чалдыкканынан же ден соолугунун башка бузулуусунан улам аз акы төлөнүүчү ишке убактылуу которулган кызматкерлерге ден соолугунун жабыркагандыгы үчүн жооптуу иш берүүчү мурдагы эмгек акысынын өлчөмү менен жаңы ишиндеги эмгек акысынын ортосундагы айырманы төлөп берет. Мындай айырма эмгекке жарамдуулугу калыбына келгенге же эмгекке жарамдуулугун туруктуу жоготкондугу же болбосо майыптыгы аныкталганга чейин төлөнөт.

4. Ар бир кызматкер төмөнкүлөргө укуктуу:

1) эмгекти коргоо талаптарына ылайык келген жумуш ордуна;

2) социалдык камсыздандыруу жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык өндүрүштөгү күтүлбөгөн кырсыктардан жана кесиптик оорулардан милдеттүү социалдык камсыздандырылууга;

3) иш берүүчүдөн, тиешелүү мамлекеттик органдардан жана коомдук бирикмелерден (уюмдардан) жумуш ордундагы эмгек шарттары жана аны коргоо тууралуу, ден соолугуна зыян келтирүүгө боло турган тобокелдик жөнүндө, ошондой эле зыяндуу же кооптуу өндүрүштүк факторлордун таасиринен коргоо боюнча чаралар жөнүндө анык маалымат алууга;

4) иш берүүчүнүн каражаттарынын эсебинен эмгекти коргоо талаптарына ылайык кызматкерлерди жекече жана жамааттык коргонуу каражаттары менен камсыз кылынууга;

5) мыйзамдарда каралган учурларды кошпогондо, эмгекти коргоо талаптарын бузуунун кесепетинен улам анын өмүрүнө жана ден соолугуна коркунуч жаралган учурда мындай коркунуч жоюлганга чейин жумушту аткаруудан баш тартууга;

6) жумуш орду эмгекти коргоо жана коопсуздук техникасынын талаптарына ылайык келбегендиктен улам жоюлган учурда иш берүүчүнүн каражаттарынын эсебинен кесиптик кайра даярдоодон өтүүгө;

7) анын жумуш ордундагы эмгек шарттарын жана корголушун текшерүү жөнүндө суроо-талап берүүгө;

8) Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бийлик органдарына жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына, иш берүүчүгө, иш берүүчүлөрдүн бирикмелерине, ошондой эле кесиптик бирликтерге, алардын бирикмелерине жана кызматкерлер тарабынан ыйгарым укук берилген башка өкүлчүлүктүү органдарга эмгекти коргоо маселелери боюнча кайрылууга;

9) өзүнүн жумуш ордундагы коопсуз эмгек шарттарын камсыз кылууга байланышкан маселелерди кароого жана өндүрүштөгү аны менен болгон күтүлбөгөн кырсыкты же анын кесиптик оорусун иликтөөгө жеке өзү же ишенимдүү адамдары аркылуу катышууга;

10) көрсөтүлгөн медициналык кароодон өтүү убактысына жумуш орду (кызмат орду) жана орточо эмгек акысы сакталуу менен медициналык сунуштарга ылайык кезексиз медициналык кароодон (текшерүүдөн) өтүүгө;

11) эгерде ал оор жумуштарда жана зыяндуу же кооптуу эмгек шарттарында иштесе, Кыргыз Республикасынын эмгек мыйзамдарында, жамааттык келишимде (макулдашууда), эмгек келишиминде белгиленген жеңилдиктерге жана компенсацияларга.