14-берене. Чарба жүргүзүүчү субъекттердин атаандаштыкты чектөөчү макулдашуулары, макулдашылган иш-аракеттери

1. Ушул бөлүктүн 1, 2, 3, 8 жана 10-пункттарында каралган, анын ичинде төмөнкүлөргө багытталган чарба жүргүзүүчү субъекттердин горизонталдык макулдашууларына, макулдашылган иш-аракеттерине жана (же) чарба жүргүзүүчү субъекттердин бирикмелеринин чечимдерине, эгерде мындай келишүүлөр атаандаштыкты болтурбоого, чектөөгө же бурмалоого алып келсе же алып келиши мүмкүн болсо, тыюу салынат, картель деп таанылат, жараксыз жана мыйзамсыз болуп саналат:

1) бааларды (тарифтерди), арзандатууларды, үстөктөрдү (кошумча төлөөнү), үстөк кошууну белгилөөгө (кармап турууга) жана бекитүүгө;

2) тооруктар процессин манипуляциялоого, мисалы, рыноктогу бааларды көтөрүүгө, төмөндөтүүгө же бир деңгээлде кармап турууга;

3) рынокту аймактык принцип, сатуунун же сатып алуунун көлөмү, сатылуучу товарлардын ассортименти, көрсөтүлүүчү кызматтардын түрлөрү же болбосо сатуучулардын же сатып алуучулардын (тапшырыкчылардын) чөйрөсү боюнча бөлүүгө;

4) чарба жүргүзүүчү башка субъекттерди белгилүү бир товарлардын сатуучусу же сатып алуучусу (тапшырыкчы) катары рынокко чыгышын чектөөгө же рыноктон сүрүп чыгарууга;

5) суроо-талаптын көлөмүн жасалма өзгөртүү максатында өндүрүштүн көлөмүн макулдашууга;

6) белгилүү бир сатуучулар же сатып алуучулар (тапшырыкчылар) менен келишим түзүүдөн негизсиз баш тартууга;

7) баа боюнча басмырлоону орнотууга;

8) жүйөлүү себептерсиз товарларды жөнөтүүнү негизсиз кыскартууга же токтотууга;

9) керектөөчүлөрдү пайдасыз абалга келтирген же болбосо товар тандоо жана бул товарларды өндүрүүчү чарба жүргүзүүчү субъекттерди тандоо эркиндигин чектеген, же келишимдин предметине тиешеси жок жоболорду караган келишимдердин типтүү шарттарын белгилөөгө;

10) өндүрүштү, рынокту, техникалык өнүгүүнү же инвестицияларды чектөөгө же контролдоого.

Эгерде макулдашуунун максаты же натыйжасы атаандаштыкка жол бербөө, чектөө же бурмалоо болуп саналса, ушул бөлүктүн 4, 5, 6, 7 жана 9-пункттарында саналып өткөн чарба жүргүзүүчү субъекттердин бирикмелеринин горизонталдык макулдашууларына, макулдашылган иш-аракеттерине же чечимдерине, ошондой эле башка аракеттерге тыюу салынат.

2. Чарба жүргүзүүчү субъекттерге чарба жүргүзүүчү субъекттердин бирикмелеринин, ассоциацияларынын кандай болбосун формада түзүлгөн вертикалдуу макулдашууларына, макулдашылган иш-аракеттерине же чечимдерине толук же жарым-жартылай тыюу салынат жана жараксыз деп таанылат, эгерде мындай макулдашуулардын максаты атаандаштыкты болтурбоо, чектөө же бурмалоо болсо, төмөнкүлөрдү камтыса:

1) сатып алуучунун өзүнүн сатуу баасын аныктоо мүмкүнчүлүгүн сатуучу кайра сатуунун минималдуу же белгиленген баасын белгилөө аркылуу чектөө;

2) сатып алуучу сата турган аймакты же абсолюттук мааниде сата турган кардарларды чектөө;

3) Интернет тарамы аркылуу маалыматтык-телекоммуникациялык технологиялардын жардамы менен аткарылуучу жана көрсөтүлүүчү товарларды (жумуштарды же кызмат көрсөтүүлөрдү) активдүү жана пассивдүү сатып алууну (сатууну) чектөө.

3. Эгерде мындай макулдашуулардын кесепети атаандаштыкты чектөөгө алып келет деп аныкталса, ушул Мыйзамдын 16-беренесине ылайык жол берилет деп таанылган макулдашууларды кошпогондо, чарба жүргүзүүчү субъекттердин ортосундагы вертикалдуу макулдашууларга, анын ичинде төмөнкү макулдашууларга тыюу салынат:

1) рыноктун чарба жүргүзүүчү башка субъекттери менен мааниси бирдей келишимдерге басмырлоочу шарттарды белгилөөчү же колдоочу, анын ичинде товарларды сатып алуунун жана (же) сатуунун макулдашылган шарттарын белгилөө;

2) чарба жүргүзүүчү субъект тарабынан бир эле товарга экономикалык, технологиялык жана башка жолдор менен негизделбеген ар түрдүү бааларды (тарифтерди) белгилөөчү;

3) башка чарба жүргүзүүчү субъекттерге товардык рынокко кирүүгө же товардык рыноктон чыгууга тоскоолдуктарды жаратуучу;

4) кесиптик же башка бирикмелерде мүчөлүк (катышуу) шарттарын белгилөөчү;

5) товарды сатууну негизсиз чектөөчү же токтотуучу.

4. Ушул берененин 1-бөлүгүнүн 4, 5, 6, 7 жана 9-пункттарында жана 3-бөлүгүндө каралган жалпы тыюу салуулар алынып салынышы мүмкүн, эгерде чарба жүргүзүүчү субъекттердин макулдашуулары, макулдашылган иш-аракеттери жана (же) чарба жүргүзүүчү субъекттердин ассоциацияларынын, бирикмелеринин чечимдеринин жыйындысында:

1) товарларды же кызмат көрсөтүүлөрдү өндүрүүнү же бөлүштүрүүнү жакшыртууга түрткү берүү же техникалык же экономикалык прогресске көмөк көрсөтүү, анын ичинде экологиялык жактан туруктуу же климаттык бейтарап экономикага олуттуу салым кошуу менен натыйжалуулукту камсыз кылса;

2) керектөөчүлөргө пайданын адилеттүү үлүшүн алууга мүмкүндүк берсе, бирок бул максаттарга жетүү үчүн зарыл болбогон чектөөлөрдү койбосо.

5. Ушул Мыйзамдын 16-беренесинде белгиленген жол берүү критерийлерине ылайык жол берилген деп таанылган макулдашууларды, макулдашылган иш-аракеттерди кошпогондо, эгерде мындай макулдашуулар, макулдашылган иш-аракеттер атаандаштыктын чектелишине алып келери же алып келиши мүмкүн экендиги белгиленсе, чарба жүргүзүүчү субъекттердин ортосундагы башка макулдашууларга, макулдашылган иш-аракеттерге, анын ичинде төмөнкүдөй макулдашууларга тыюу салынат:

1) рыноктун башка чарба жүргүзүүчү субъекттери менен бирдей маанидеги келишимдерге карата басмырлоочу шарттарды белгилөөчү же колдоочу, анын ичинде товарларды сатып алуунун жана (же) сатуунун макулдашылган шарттарын белгилөөчү;

2) чарба жүргүзүүчү субъект тарабынан бир эле ошол товарга ар кандай бааларды (тарифтерди) экономикалык, технологиялык жана башка жактан негизсиз белгилөөчү;

3) чарба жүргүзүүчү башка субъекттерге товардык рынокко кирүүгө же товардык рыноктон чыгууга тоскоолдуктарды жаратуучу;

4) кесиптик жана башка бирикмелерге мүчөлүктүн (катышуунун) шарттарын белгилөөчү;

5) товарларды сатууну негизсиз чектөөчү же токтотуучу.

6. Жеке жана юридикалык жактарга ушул берененин 1 жана 2-бөлүктөрүндө саналып өткөн кесепеттерге алып келүүгө жөндөмдүү, алып келүүчү же алып келген чарба жүргүзүүчү субъекттердин экономикалык ишин координациялоого тыюу салынат.

7. Чарба жүргүзүүчү субъект чарба жүргүзүүчү субъекттердин ассоциацияларынын, бирикмелеринин макулдашуусу, макулдашылган иш-аракеттери жана (же) чечимдери негиздүү экендигинин далилин берүүгө укуктуу жана толук жана объективдүү материалдарды берген учурда мындай ассоциациялар жана бирикмелер Министрлер Кабинети тарабынан белгиленген тартипте жоопкерчиликтен бошотулушу мүмкүн.

8. Кыргыз Республикасынын монополияга каршы мыйзамдарына ылайык чарба жүргүзүүчү бир субъект тарабынан бир убакта аткарууга жол берилбеген иштин түрлөрүн жүзөгө ашыруучу чарба жүргүзүүчү субъекттердин ортосундагы макулдашууларды кошпогондо, эгерде мындай чарба жүргүзүүчү субъекттердин бири тарабынан чарба жүргүзүүчү башка субъектке карата контроль белгиленсе же болбосо мындай чарба жүргүзүүчү субъекттер бир жактын контролунда болсо, ушул берененин жоболору адамдардын бир тобуна кирген чарба жүргүзүүчү субъекттердин ортосундагы макулдашууларга жайылтылбайт.

9. Ушул беренеде контролдоо деп башка юридикалык жак тарабынан кабыл алынуучу чечимдерди жеке же юридикалык жактын тике же кыйыр түрдө (юридикалык жак же бир нече юридикалык жак аркылуу) төмөнкү иш-аракеттердин бири же бир нечеси аркылуу аныктоо жөндөмдүүлүгү түшүнүлөт:

1) юридикалык жактын уставдык капиталын түзгөн добуш берүүчү акцияларга (үлүштөргө) туура келген добуштардын жалпы санынын 50 пайыздан ашыгын тескөө;

2) юридикалык жактын аткаруу органынын функцияларын жүзөгө ашыруу.

10. Ушул берененин талаптары интеллектуалдык иштин натыйжасын же товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү жарандык жүгүртүүнүн катышуучуларын жекелештирүү каражаттарын пайдалануу укугун берүү жана (же) ажыратуу жөнүндө келишимдерге жайылтылбайт.

11. Ушул берененин 2 жана 3-бөлүктөрүндө көрсөтүлгөн тыюу салуулар товардык рыноктогу жалпы үлүшү 20 пайыздан ашпаган чарба жүргүзүүчү субъекттердин макулдашылган аракеттерине жайылтылбайт.