169-берене. Улуттук экотутумдун тармактык жөнгө салуучусу

1. Улуттук экотутум менен байланышкан ишти жөнгө салуу жана мындай ишти көзөмөлдөө ушул Кодекстин 9-беренесинде белгиленген тартипте түзүлүүчү ыйгарым укуктуу орган (улуттук экотутумдун тармактык жөнгө салуучусу) тарабынан жүзөгө ашырылат. Улуттук экотутумдун тармактык жөнгө салуучусу өз ишинде аларга карата өзүнүн ыйгарым укуктарын жүзөгө ашырып жаткан жактарга көз каранды эмес.

2. Улуттук экотутумдун тармактык жөнгө салуучусунун жетекчиси өз милдеттерин аткаруу жана ыйгарым укуктарын жүзөгө ашыруу үчүн зарыл болгон, анын ичинде санарип технологиялары чөйрөсүндөгү квалификацияга, тажрыйбага жана билимге ээ болушу керек.

3. Улуттук экотутумдун тармактык жөнгө салуучусу төмөнкүдөй ыйгарым укуктарды жүзөгө ашырат:

1) улуттук экотутумду жана анын айрым элементтерин өнүктүрүүнүн пландарын ишке ашырат;

2) санариптик өз ара аракеттенүү тутумунун, бирдиктүү санариптик идентификациялоо тутумунун, мамсервистердин тиркемесинин жана сайтынын, мамсервистер фабрикасынын, улуттук экотутумдун санарип реестринин ээсинин укуктарын жана милдеттерин жүзөгө ашырат, аларды иштеп чыгуучу болуп саналат, ошондой эле аларды эксплуатациялайт, өнүктүрөт жана аларды техникалык колдоону жана коштоону жүзөгө ашырат, ишке киргизүүнү, мониторинг жүргүзүүнү жана үзгүлтүксүз иштөөсүн камсыз кылат;

3) техникалык координациялоону, усулдук колдоону жана улуттук экотутумдун катышуучуларынын иш аракеттеринин натыйжалуулугуна жана санарип сервистеринин сапатына мониторинг жүргүзүүнү жүзөгө ашырат;

4) техникалык-технологиялык деңгээлде санариптик технологиялык тутумдардын шайкештигин, улуттук экотутумдун архитектурасын усулдук камсыз кылууну жана өнүктүрүүнү камсыз кылат;

5) өзүнүн санарип сервистерин, тиркемелерин, санариптик технологиялык тутумдарын иштеп чыгат, тестирлейт, модернизациялайт;

6) түпкү ырастоочу борбордун иш-милдеттерин аткарат, ырастоочу борборлорду ушул Кодекске ылайык аккредитациялоону жүзөгө ашырат;

7) улуттук экотутумдун элементтерин түзүүгө же өзгөртүүгө тиешелүү бөлүгүндө мамсервистерди түзүүнү, өзгөртүүнү жана берүү жол-жоболорун аныктоочу документтерди иштеп чыгууга катышат;

8) улуттук экотутумдун эрежелерин өнүктүрүүнү камсыз кылат;

9) санарип трансформациялоо процессинде, анын ичинде мамлекеттик (муниципалдык) санариптик технологиялык тутумдарды түзүүдө, өнүктүрүүдө жана пайдаланууда жана аларды пайдалануу менен санарип дайындарын иштеп чыгууда мамлекеттик органдарга жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына көмөк көрсөтөт;

10) улуттук экотутумдун катышуучуларынын өз ара аракеттенүүлөрүн камсыз кылат;

11) улуттук экотутумда пайдаланылуучу санарип дайындарынын жана жазмаларынын форматтары боюнча сунуштарды иштеп чыгат, бекитет жана өз сайтында жарыялайт;

12) улуттук экотутумдун ишинин негизги көрсөткүчтөрүн аныктайт жана аларга мониторинг жүргүзүүнү жүзөгө ашырат;

13) улуттук экотутумдун санариптик туруктуулугуна баа берет жана алардын санариптик туруктуулугун жогорулатуу боюнча мамлекеттик (муниципалдык) санариптик технологиялык тутумдардын ээлери аткарууга милдеттүү болгон жазма буйруктарды берет;

14) улуттук экотутумду өнүктүрүү жана пайдалануу бөлүгүндө мамлекеттик жана муниципалдык кызматчыларды жана башка адамдарды окутуу, квалификациясын жогорулатуу усулдуктарын иштеп чыгууга катышат;

15) улуттук экотутумдун санарип реестрин, башка реестрлерди ушул Кодексте белгиленген тартипте жүргүзөт.

4. Өзүнүн жөнгө салуучу иш-милдеттеринин ачыктыгына жетишүү үчүн улуттук экотутумдун тармактык жөнгө салуучусу улуттук экотутумдун иши жөнүндө жылдык отчетту жана санариптик туруктуулугун баалоонун жыйынтыктарын өзүнүн сайтында жарыялоого тийиш.

5. Улуттук экотутумдун тармактык жөнгө салуучусу төмөнкүлөргө укуктуу:

1) жеке жактардан жана уюмдардан өзүнүн ыйгарым укуктарын ишке ашыруу үчүн зарыл болгон, анын ичинде мамлекеттик сырларга же мыйзам менен корголуучу башка купуя сырга тиешелүү маалыматты сурап алууга жана акысыз алууга;

2) мамлекеттик (муниципалдык) санариптик технологиялык тутумдун ээсинен анын санариптик туруктуулугун калыбына келтирүү боюнча чараларды көрүүнү талап кылууга;

3) улуттук экотутумдун катышуучуларынын укугун, анын ичинде жактардын аныкталбаган чөйрөсүнүн укуктарын коргоо үчүн доо арызы менен сотко кайрылууга жана сотто улуттук экотутумдун катышуучуларынын кызыкчылыктарын жактоого;

4) улуттук экотутумдун эрежелерин бузуу менен байланышкан кылмыштардын белгилери боюнча кылмыш иштерин козгоо жөнүндө маселени чечүү үчүн материалдарды алардын ведомстволук таандыктыгына ылайык укук коргоо органдарына жөнөтүүгө;

5) Министрлер Кабинетине улуттук экотутумдун эрежелерин өркүндөтүү, Улуттук экотутумду жана анын айрым элементтерин жакшыртуу пландары, программалары жөнүндө сунуштарды киргизүүгө;

6) ушул Кодекстин бузулушуна күнөөлүү адамдарды жоопкерчиликке тартууга.

6. Улуттук экотутумдун тармактык жөнгө салуучусу төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) ушул Кодекстин жоболоруна ылайык улуттук экотутумдун эрежелеринин сакталышын жана аларды өнүктүрүүнү камсыз кылууга;

2) ушул Кодекстин жоболорунун мамлекеттик (муниципалдык) санариптик технологиялык тутумдарынын ээлери тарабынан сакталышын үзгүлтүксүз текшерүүнү жүзөгө ашыруу жана текшерүүлөрдүн жыйынтыктары боюнча милдеттүү түрдө аткарылууга тийиш болгон чечимдерди чыгарууга;

3) улуттук экотутумдун алкагында улуттук экотутумдун катышуучуларынын өз ара аракеттенүүсү менен байланышкан маселелер боюнча алардын даттанууларын жана кайрылууларын кароого жана аларды кароонун жыйынтыгы боюнча өз ыйгарым укуктарынын чегинде милдеттүү түрде аткарылууга тийиш болгон чечимдерди кабыл алууга;

4) улуттук экотутумдун эрежелерин колдонуу маселелери боюнча түшүндүрмөлөрдү өзүнүн сайтында жарыялоо менен жеке адамдардын жана уюмдардын суроо-талабы боюнча мындай түшүндүрмөлөрдү берүүгө;

5) улуттук экотутумду өнүктүрүү, мамлекеттик (муниципалдык) санариптик технологиялык тутумдарды түзүү жана пайдалануу маселелери боюнча сунуштамаларды иштеп чыгууга жана жарыялоого, улуттук экотутумдун катышуучулары үчүн келишимдердин, укуктук актылардын жана башка документтердин болжолдуу тариздерин иштеп чыгууга жана жарыялоого.