2-берене. Ушул Кодексте колдонулуучу негизги терминдер жана аныктамалар

Ушул Кодексте колдонулуучу терминдер жана аныктамалар төмөнкүлөрдү туюндурат:

1) акватория - табигый, жасалма же элестетилген (шарттуу) чектердин ичиндеги суу мейкиндиги;

2) суу ресурстары боюнча бассейндик орган - суу ресурстары боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын башкы бассейндин гидрографиялык чектеринде суу ресурстарын башкарууга жооптуу аймактык органы;

3) бассейндик план - белгилүү бир башкы бассейндин чектеринде суу ресурстарын өнүктүрүү, пайдалануу жана коргоо боюнча план;

4) бассейндик кеңеш - суу ресурстарын пайдалануу, коргоо жана өнүктүрүү боюнча башкы бассейндеги маселелерди чечүү үчүн өкүлчүлүктүү орган;

5) жээктер - суу фондунун жерлерине тиешелүү табигый суу объектисине туташ жер тилкелери;

6) Кыргыз Республикасынын суу ресурстары - Кыргыз Республикасынын мамлекеттик чек арасынын ичиндеги бардык суулар;

7) суу объектиси - жер үстүндөгү жана жер астындагы жаратылыш (табигый) сууларынын ар кандай топтолуусу, анын ичинде дарыялар, өзөндөр, булактар, көлдөр, көлмөлөр, саздар, мөңгүлөр жана кар күрткүлөрү;

8) суу фонду - табигый пайда болгон бардык суу объекттеринин жыйындысы, анын ичинде ирригациялык фондду кошпогондо, суу фондунун жана анда камтылган суу ресурстарынын жерлери;

9) сууну коргоо зонасы - суу объектисинин же суу чарба курулмасынын акваториясына жанаша жайгашкан аймак, анда анын булгануусун, таштандыга толуусун, соолуп калуусун жана ылайлануусун болтурбоо максатында чарба ишине чектөө белгиленет;

10) сууну коргоо тилкелери - сууну коргоо зонасынын чектеринде чарба иши катуу чектелген аймак;

11) суу пайдалануучулар - Кыргыз Республикасынын юридикалык же жеке жактары, ошондой эле чет өлкөлүк юридикалык жана жеке жактар, анын ичинде жарандыгы жок адамдар, өз керектөөлөрүн канааттандыруу үчүн суу объекттеринен суу ресурстарын аларды алып койбостон пайдалануучулар;

12) суу чарба курулмалары - плотиналары бар суу сактагычтар, каналдар, көп жылдык, декадалык же суткалык жөнгө салуу бассейндери, коллекторлор, дрендер, арыктар, гидротехникалык курулмалар, коргоочу дамбалар, акведуктар, өткөргүч түтүктөр, көпүрөлөр, скважиналар, насостук станциялар, коммуникациялары жана инфратүзүмдүн башка элементтери бар суу түтүктөрү, анын ичинде аларды эксплуатациялоо жана техникалык тейлөө үчүн багытталган бардык жер участоктору;

13) башкы бассейн - жер үстүндөгү бардык суулар башкы дарыяга же суу объектисине кошулган аймак;

14) суу берүүгө келишим - суу пайдалануучунун суунун белгилүү бир көлөмүнө укугун ырастоочу документ;

15) дренаждык тутумдар - ачык жана/же жабык коллекторлордун жана дрендердин, гидротехникалык курулмалардын, вертикалдык дренаж скважиналарынын жана башка инфратүзүмдүн өз ара байланышкан тармагы, анын ичинде дренаждык тутумдарды күтүүнү, эксплуатациялоону жана оңдоону камсыз кылуу үчүн бөлүнгөн жерлердин ажыратылып берилген бардык тилкелери;

16) булгоочу - айлана-чөйрөнү коргоо боюнча мамлекеттик органдын корутундусуна ылайык суу объектисине, суу чарба курулмасына же суу фондунун жерлерине түшүшү мүмкүн болгон жерлерге булгоочу заттарды же калдыктарды таштаган адам;

17) булгоочу заттар - адамдын ден соолугуна, жаратылыш ресурстарына жана экотутумга зыяндуу таасир этүүчү, айлана-чөйрөгө зыян келтирүүгө жөндөмдүү ар кандай заттар, предметтер же алардын комбинациялары;

18) суу фондунун жерлери - табигый (жаратылыш) суу объекттери ээлеген жерлер;

19) ирригациялык фонддун жерлери - суу чарба курулмалары, ирригациялык тутумдун жана инфратүзүмдүн объекттери ээлеген жерлер, анын ичинде бөлүнгөн тилкелер;

20) ирригациялык тутумдар - жолдор, имараттар, электр берүү линиялары жана башка инфратүзүм, анын ичинде бөлүнгөн тилкелер менен байланышкан ирригациялык каналдардын, өткөргүч түтүктөрдүн, гидротехникалык курулмалардын, насостук станциялардын, скважиналардын, суу сактагычтардын, жасалма көлмөлөрдүн жана көлмөлөрдүн өз ара байланышкан тармагы;

21) ирригациялык фонд - гидротехникалык курулмаларда болгон суу ресурстары менен бардык ирригациялык тутумдардын жыйындысы, анын ичинде мындай курулмалардын боюндагы жана айланасындагы жерлер, ошондой эле тиешелүү инфратүзүм;

22) жасалма суу объектилери - адам тарабынан түзүлгөн, бирок ирригациялык максаттарга багытталбаган көлмөлөр, анын ичинде жасалма көлмөлөр же бассейндер;

23) Суу жана жер ресурстары боюнча улуттук кеңеш - Кыргыз Республикасынын Президенти тарабынан түзүлүүчү, Кыргыз Республикасынын суу ресурстарын башкаруу, пайдалануу жана коргоо чөйрөсүндөгү мамилелерди координациялоочу консультативдик жана кеңешүүчү орган;

24) калдыктар - чарба ишинин процессинде пайда болуучу чийки заттардын, материалдардын, жарым фабрикаттардын, башка буюмдардын жана өнүмдөрдүн калдыктары;

25) ирригациялык кызмат көрсөтүүлөр үчүн акы - мамлекеттик суу чарба тутумунан же жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына таандык ирригациялык тутумдардан сугат суусун суу пайдалануучуга берүү боюнча мамлекеттик же муниципалдык берүүчүнүн кызмат көрсөтүүлөрү үчүн акчалай жыйым (акынын ставкасы);

26) плотина - курулманын алдында суунун деңгээлин көбөйтүү же сууну топтоо, же суунун агымын жөнгө салуу үчүн суунун объектисинде суунун агымын жабуучу гидротехникалык курулма;

27) эсепке алуу приборун текшерүү - ченөө каражаттарынын колдонууга жарактуулугун эксперименталдык түрдө аныкталуучу метрологиялык мүнөздөмөлөрдүн негизинде аныктоо жана алардын техникалык регламенттерде белгиленген же даярдоочу заводдун коштомо документтеринде көрсөтүлгөн милдеттүү талаптарга шайкештигин тастыктоо;

28) бөлүнгөн тилке - суу чарба курулмасынын айланасындагы же боюндагы туурасы 25 метрден кем эмес, пайдалануу режими чектелген, ирригациялык тутумдарды күтүү, эксплуатациялоо жана оңдоо үчүн багытталган жер участогу;

29) суу берүүчү - суу чарбасы боюнча ыйгарым укуктуу органдын аймактык органы же ирригациялык тутумду эксплуатациялоону жана техникалык тейлөөнү, суу берүүгө келишимдин негизинде суу пайдалануучуга берүү үчүн суу алууну жана ташууну жүзөгө ашыруучу башка юридикалык жак;

30) суу ресурстарын коргоо боюнча жумуштар төмөнкүдөй максаттагы жумуштарды билдирет:

- суу объектилерине, суу чарба курулмаларына же суу фондунун жерлерине булгоочу заттарды же калдыктарды таштоону болтурбоо же кыскартуу;

- калдыктарды жана булгоочу заттарды жок кылуу же жайгаштыруу;

- суу объектисинде, суу чарба курулмасында же суу фондунун жерлеринде булгоочу заттардын же калдыктардын болуусунан келип чыккан булганууларды зыянсыздандыруу же басаңдатуу;

- суу объекттеринин, суу чарба курулмаларынын же суу фондунун жерлеринин булгоочу затгар жана калдыктар түшкөнгө чейин болгон абалын калыбына келтирүү, анын ичинде флора менен фаунаны сактоо;

31) сууну пайдаланууга уруксат - 15 жылга чейинки мөөнөткө берилүүчү, сууну пайдалануу боюнча ишке укукту тастыктоочу документ;

32) булгоочу заттарды таштоого уруксат - суу объектилерине, коллектордук-дренаждык тутумдарга, сугарылуучу, чыпкалануучу жана буулануучу талааларга, жер рельефине булгоочу заттарды таштоого укукту тастыктоочу документ;

33) суу ресурстарын пайдалануу үчүн жыйым - Салыктык эмес кирешелер жөнүндө Кыргыз Республикасынын кодексинде белгиленген төгүм;

34) сууну пайдаланууга атайын уруксат - Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин (мындан ары - Министрлер Кабинети) чечиминин негизинде суу ресурстары боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан 25 жылга чейинки мөөнөткө берилүүчү уруксат;

35) саркынды суулар (саркындылар) - адамдын тиричилик жана өндүрүштүк ишинде пайдалангандан кийин бөлүнүп чыгуучу суу, ошондой эле атмосфералык жаан-чачындар;

36) жарандык коргонуу жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган - суу ташкыны, сел жана жер көчкү жүрүү учуруна пландарды даярдоого, жаңылоого жана жүзөгө ашырууга катышуучу атайын ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган;

37) айлана-чөйрөнү коргоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган - айлана-чөйрөнү коргоо, жаратылыш ресурстарын коргоо жана сарамжалдуу пайдалануу чөйрөсүндөгү атайын ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган;

38) суу чарбасы боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган - ирригация чөйрөсүндө суу берүүнү, анын ичинде мамлекеттер аралык суу бөлүштүрүүнү башкаруу боюнча мамлекеттик орган;

39) суу ресурстары боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган - Кыргыз Республикасынын суу ресурстарын пайдаланууну жана коргоону башкаруу боюнча мамлекеттик орган;

40) гидрометеорология боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган - суу, суу ресурстарына мониторинг жүргүзүү жана мамлекеттик суу кадастры боюнча маалымат тутумдарын даярдоого катышуучу атайын ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган;

41) калктын санитардык-эпидемиологиялык бакубаттыгы жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган - калктын санитардык-эпидемиологиялык бакубаттыгын камсыз кылуу боюнча атайын ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган;

42) экологиялык агым - суунун экотутумуна олуттуу зыян келтирбестен анын сакталышын жана өзүн-өзү калыбына келтирүүсүн камсыз кылууга жөндөмдүү суу объектисиндеги суунун минималдуу жол берилген агымы.