3-берене. Ушул Мыйзамда колдонулуучу түшүнүктөр
Күчүндө · 29.04.2025 редакциясы · 1-глава
Ушул Мыйзамда төмөнкүдөй негизги түшүнүктөр колдонулат:
1) авария комиссары - камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмунун транспорт каражаттарына келтирилген камсыздандыруу чыгымдарынын себебин, мүнөзүн жана өлчөмүн, анын ичинде камсыздандыруучу менен макулдашуу боюнча көмөк көрсөтүүчү, тариздөөчү жана аныктоочу кызматкери же ыйгарым укуктуу өкүлү, же көз карандысыз эксперт;
2) автоматташтырылган маалыматтык борбор - камсыздандыруу субъекттеринин ортосунда милдеттүү камсыздандыруу боюнча маалыматтар базасын түзүү, толуктоо, өзгөртүү жана маалымат алмашуу функцияларын аткаруучу улуттук уюм;
3) аджастер (камсыздандыруу чыгымдарын жана тобокелдиктерин баалоо боюнча адис) - камсыздандыруу учуруна байланыштуу камсыздандырылуучу билдирген дооматтарды жөнгө салууда камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмунун кызыкчылыктарын билдирүүчү, камсыздандыруу учурунан кийин тобокелдиктерге баа берүүчү, камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмунун милдеттенмелеринен келип чыгуучу камсыздандырып ордун толтуруунун суммасын аныктоочу жана эксперттик корутунду түзүүчү жеке же юридикалык жак;
4) окуя жөнүндө акт - камсыздандыруу окуясы жөнүндө кабарламаны алганда камсыздандыруучу тарабынан түзүлүүчү документ;
5) актуарий (камсыздандыруу математикасы боюнча эксперти) - камсыздандыруу жана кайра камсыздандыруу келишимдери боюнча милдеттенмелердин, камсыздандыруу сыйлыктарынын ставкаларынын өлчөмдөрүнүн экономикалык-математикалык эсептөөлөрүн жүргүзүүгө байланыштуу, ошондой эле Актуарийлердин жана камсыздандыруу брокерлеринин бирдиктүү мамлекеттик реестринде катталган ыйгарым укуктуу органдын тиешелүү сертификаты бар камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмунун төлөө жөндөмдүүлүгүнүн жана финансылык туруктуулугунун зарыл болгон деңгээлин камсыз кылуу максатында камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюму тарабынан камсыздандыруунун жүргүзүлүүчү жана жүзөгө ашырылышы пландалган түрлөрүнүн пайдалуулугуна жана кирешелүүлүгүнө баа берүүчү, актуардык ишти жүзөгө ашырган жеке жак;
6) актуардык иш - тобокелдиктерди жана/же тобокелдиктер менен шартталган финансылык милдеттенмелерди талдоо жана сандык, финансылык жактан баалоо, ошондой эле финансылык тобокелдиктерди башкаруу методдорун иштеп чыгуу жана анын натыйжалуулугун баалоо боюнча иш;
7) андеррайтер (камсыздандыруу келишими боюнча тобокелдиктерге баа берүүчү адис) - функциясына камсыздандырууга кабыл алынган камсыздандыруу тобокелдиктерине баа берүү жана камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) келишимдеринин шарттарын аныктоо кирген камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмунун адиси;
8) андеррайтинг (камсыздандыруу тобокелдигин баалоо) - камсыздандыруу келишимин түзүү, камсыздандыруу тарифин жана камсыздандыруу сыйлыгын эсептөө мүмкүнчүлүгүн баалоо үчүн камсыздандырылуучуну (камсыздандырылганды) жана анын финансылык абалын, камсыздандыруу объектин, камсыздандырылуучу мүлктүн абалын жана камсыздандыруу кызыкчылыгынын негиздүүлүгүн мүнөздөөчү камсыздандыруу тобокелдигин жана анын факторлорун, камсыздандыруунун ички документтеринде, Камсыздандыруу эрежелеринин шарттарында жана камсыздандыруу келишиминде каралган башка факторлорду баалоо боюнча методдордун жана иш-аракеттердин жыйындысы;
9) ассистанс (камсыздандырылуучуга кызмат көрсөтүүчү жак) - камсыздандыруу учуру келип чыккандыгынын натыйжасында камсыздандыруу уюмунун жана/же камсыздандыруу уюму ыйгарым укук берген жактардын камсыздандыруучуга (камсыздандырылганга, пайда табуучуга) техникалык жана/же медициналык жана/же финансылык, анын ичинде акчалай жана/же накталай-буюм түрүндө жардам жана көмөк көрсөтүүсү;
10) шартсыз франшиза - камсыздандыруу учуру келип чыккан учурда камсыздандыруучу тарабынан франшизанын суммасын эсептен чыгарып салуу менен зыяндын ордун толтуруу;
11) бордеро (камсыздандыруудагы отчеттуулук документи) - камсыздандырууга кабыл алынган жана кайра камсыздандырууга тийиш болгон камсыздандырылган адамдардын же мүлктөрдүн документтештирилген тизмеги;
12) камсыздандыруунун түрү - камсыздандыруунун бир өңчөй объекттери (мүлктүк кызыкчылыктары) жана тобокелдиктер менен бириктирилген камсыздандыруу шарттарынын жыйындысы, булар келип чыккан учурда камсыздандыруу келишими түзүлөт;
13) убактылуу администрация (убактылуу администратор) - мүлктүн сакталышын камсыз кылуу жана камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмун башкарууну камсыз кылуу боюнча иш-чараларды жүзөгө ашыруу үчүн ыйгарым укуктуу орган дайындаган жактар (жак);
14) кирүүчү кайра камсыздандыруу - башка камсыздандыруу уюмунун жоопкерчилигин толук же жарым-жартылай өзүнө алуу максатында түзүлгөн кайра камсыздандыруу келишими;
15) пайда табуучу - камсыздандыруу келишими анын пайдасына түзүлгөн жак;
16) сатып алуу суммасы - өмүрдү камсыздандыруунун топтолмо (узак мөөнөттүү) келишими мөөнөтүнөн мурда бузулган күнгө карата камсыздандырылуучуга төлөнүүгө тийиш болгон камсыздандыруу төлөмдөрүнүн резервдеринин бөлүгү. Сатып алуу суммасынын өлчөмү камсыздандыруучу түзгөн атайын таблица боюнча аныкталат жана өткөн камсыздандыруу мезгилинин узактыгына жана келишим түзүлгөн мөөнөткө жараша болот. Сатып алуу суммасы камсыздандыруучу менен түзүлгөн келишимде аны төлөө мүмкүнчүлүгү каралган учурда гана төлөнүүгө тийиш;
17) ыктыярдуу камсыздандыруу - тараптардын өз эрки боюнча жүзөгө ашырылуучу камсыздандыруу;
18) туунду уюм - башка юридикалык жактын контролунда турган юридикалык жак;
19) камсыздандыруу боюнча бирдиктүү маалыматтар базасы (мындан ары - маалыматтар базасы) - камсыздандыруу рыногунун катышуучулары (камсыздандыруу рыногунун катышуучулары, камсыздандырылуучу, камсыздандырылган объект жана пайда табуучу) жөнүндө маалыматтардын (электрондук түрдөгү) жыйындысы;
20) камсыздандыруу пулунун бирдиктүү маалыматтык тутуму - (мындан ары - БМТ) - маалыматтардын, маалыматтык технологиялардын жана техникалык каражаттардын жыйындысы, алар милдеттүү камсыздандыруу полистерин сатуу боюнча операцияларды түзүүчү, жүзөгө ашыруучу, ошондой эле милдеттүү камсыздандыруунун түрлөрү боюнча маалыматтарды иштеп чыгат, сактайт жана берет, бирок түзүлгөн камсыздандыруу келишимдери жөнүндө маалыматтар, камсыздандыруу окуялары жөнүндө билдирүүлөр, камсыздандыруу төлөмдөрү, төлөнүп берилген камсыздандырып ордун толтуруулар жана камсыздандыруу төлөмдөрүн төлөөдөн баш тартуу жөнүндө арыздар менен чектелбейт;
21) камсыздандырылуучу - ага карата камсыздандыруу жүзөгө ашырылып жаткан жак;
22) мүлктүк кызыкчылык - менчик укугуна, башка буюмдук укуктар жана милдеттенмелер менен байланышкан жактын (жеке же юридикалык) укук ченемдүү кызыкчылыгы, ошондой эле жеке жактын өмүрүн, ден соолугун, эмгекке жарамдуулугун сактоого жана камсыз кылууга багытталган кызыкчылыктар. Мүлктү камсыздандыруу келишиминде мыйзамдарга, башка укуктук актыларга же келишимге негизделген камсыздандырылган мүлктү сактоого болгон кызыкчылык камтылат. Камсыздандыруу кызыкчылыгы укук ченемдүү болууга тийиш, ошого тете колдонуудагы укук тартибине каршы келбеген кызыкчылык гана камсыздандырылышы мүмкүн;
23) ислам камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюму -ушул Мыйзамда белгиленген өзгөчөлүктөрдү эске алуу менен, ыйгарым укуктуу органдын тиешелүү лицензиясынын негизинде камсыздандыруунун ислам принциптери боюнча камсыздандыруу ишин жүзөгө ашыруучу камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюму;
24) ислам терезеси - камсыздандыруунун ислам принциптерине ылайык камсыздандыруу ишин жүзөгө ашыруучу камсыздандыруу уюмунун бөлүмдөрүнүн бири;
25) чыгуучу кайра камсыздандыруу - камсыздандыруу келишимдери боюнча тобокелдиктер жана кайра камсыздандырууга берилген камсыздандыруу сыйлыктары;
26) камсыздандыруунун айкалыштырылган (комплекстүү) түрү - камсыздандыруунун бир келишими менен камсыздандыруунун негизги объекти менен ажырагыс байланышкан кошумча мүлктүк кызыкчылыктарды камсыздандырууну караган камсыздандыруунун түрү;
27) камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмунун ири катышуучусу - ыйгарым укуктуу органдын жазуу жүзүндөгү макулдугуна ылайык камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмунун жайгаштырылган (артыкчылыктуу жана камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюму сатып алгандарды кошпогондо) акцияларынын он же андан ашык пайызына тикелей же кыйыр түрдө ээлик кыла ала турган же төмөнкүлөргө мүмкүнчүлүгү бар (мындай ээлик кылуучу мамлекет болуп саналган учурларды, ошондой эле ушул Мыйзамда каралган учурларды кошпогондо) жеке же юридикалык жак:
- камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмунун добуш берүүчү акцияларынын (артыкчылыктууларын кошпогондо) он же андан ашык пайызы менен тикелей же кыйыр түрдө добуш берүүгө;
- келишимдин негизинде же болбосо Министрлер Кабинетинин ченемдик укуктук актыларында аныкталган тартипте камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюму кабыл алуучу чечимдерге таасир көрсөтүүгө;
28) камсыздандыруучунун жоопкерчилик лимити - бир камсыздандыруу учуру боюнча жана/же камсыздандыруунун бүткүл мезгили үчүн камсыздандырып ордун толтуруунун мүмкүн болгон максималдуу суммасы;
29) облигатордук кайра камсыздандыруу - кайра камсыздандырылуучу түзүлгөн негизги келишим боюнча камсыздандыруу төлөмдөрү (камсыздандырып ордун толтуруу) боюнча милдеттенмени же анын бир бөлүгүн кайра камсыздандыруу үчүн кайра камсыздандыруучу уюмга өткөрүп берүүгө милдеттүү болгон, ал эми кайра камсыздандыруу уюму көрсөтүлгөн милдеттенмени же анын бир бөлүгүн кайра камсыздандырууга кабыл алууга милдеттүү болгон кайра камсыздандыруу;
30) камсыздандыруу объекти - камсыздандырылуучунун камсыздандырыла турган же камсыздандырылууга тийиш болгон, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына каршы келбеген мүлктүк кызыкчылыктары;
31) милдеттүү камсыздандыруу - камсыздандыруунун түрү, бул үчүн камсыздандырылуучунун камсыздандыруу келишимин түзүү милдети Кыргыз Республикасынын милдеттүү камсыздандыруу жаатындагы мыйзамдары менен белгиленет;
32) камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмдарынын бирикмеси - камсыздандыруу рыногунун катышуучуларынын керектөөчүлөрдү, кызмат көрсөтүүлөрдү, өз мүчөлөрүнүн кызыкчылыктарын коргоону жана алардын кесиптик ишин координациялоону камсыз кылуу үчүн түзүлгөн коммерциялык эмес уюм;
33) кайра камсыздандыруу (цессия) - камсыздандыруучу камсыздандыруу келишими (негизги келишим) боюнча кабыл алган камсыздандыруу төлөмү боюнча милдеттенмеге байланыштуу бир камсыздандыруучу (кайра камсыздандыруучу) тарабынан башка камсыздандыруучунун (кайра камсыздандыруучунун) мүлктүк кызыкчылыктарын камсыздандыруу боюнча иши;
34) кайра камсыздандырылуучу (цедент) - кайра камсыздандыруу коргоосун сатып алуу жана кайра камсыздандыруу келишимдеринде каралган шарттарда жана тартипте мындай камсыздандыруу келишимдери боюнча камсыздандыруу төлөмдөрүнө кайра камсыздандыруучуну катыштыруу максатында кайра камсыздандыруучу менен кайра камсыздандыруу келишимин түзгөн камсыздандырылуучу;
35) кайра камсыздандыруу көлөмү - кайра камсыздандыруу келишиминде белгиленген максималдуу сумма, анын чегинде кайра камсыздандыруучу өзүнүн үлүшүнө туура келген чыгымдарды камсыздандыруучуга төлөп берүүгө милдеттүү болот;
36) Ыктыярдуу камсыздандыруу эрежелери - ыктыярдуу камсыздандыруунун белгилүү бир түрү боюнча камсыздандырууну жүзөгө ашыруунун шарттарын аныктоочу камсыздандыруу уюмунун документи;
37) Милдеттүү камсыздандыруу эрежелери - Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарына жана милдеттүү камсыздандыруу жаатындагы мыйзамдарга ылайык Министрлер Кабинети тарабынан бекитилүүчү милдеттүү камсыздандыруунун белгилүү бир түрү боюнча камсыздандырууну жүзөгө ашыруунун шарттарын аныктоочу документ;
38) укуктарга каршы кызыкчылыктар - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына карама-каршы келген, анын ичинде айыптар жана туумдар, ошондой эле кызыкдар жактын аракети, анын натыйжасында кызыкчылык предметинен пайда алынуучу Кыргыз Республикасынын колдонуудагы мыйзамдарын бузган мүлктүк кызыкчылыктар;
39) камсыздандыруу рыногунун кесипкөй катышуучулары - тиешелүү лицензиялардын жана Ыйгарым укуктуу органдын камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмдарынын бирдиктүү реестрине киргизүүнүн негизинде өз ишин жүзөгө ашыруучу камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмдары;
40) пруденциялык ченемдер - Министрлер Кабинети тарабынан белгиленген, камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмдары тарабынан сакталууга милдеттүү болгон ченемдер;
41) өздүк кармоо - камсыздандыруу же кайра камсыздандыруу келишимине ылайык камсыздандыруучу же кайра камсыздандырылуучу (цедент) анын алкагында жоопкерчилик тарта турган жоопкерчиликтин көлөмүнүн бөлүгү;
42) кошо камсыздандыруу - камсыздандырылуучунун (пайда табуучунун) алдында камсыздандыруу төлөмү боюнча бирдей милдеттерди алышкан бир келишим боюнча камсыздандыруу объектин бир нече камсыздандыруучунун камсыздандыруусу;
43) кошо камсыздандыруучу - кошо камсыздандырууга катышкан камсыздандыруучулардын ар бири;
44) камсыздандырылуучу - камсыздандыруу уюму (камсыздандыруучу) менен камсыздандыруу келишимин түзгөн жеке же юридикалык жак;
45) камсыздандыруу акты - камсыздандыруучу камсыздандыруу учуру келгендигин тааныган учурда ал түзө турган жана камсыздандырып ордун толтуруу төлөмүн жүргүзүү үчүн негиз болуп саналган документ;
46) камсыздандыруу сыйлыгы - камсыздандырылуучу камсыздандыруу келишиминде белгиленген тартипте жана мөөнөттө камсыздандыруучуга төлөп берүүгө милдеттүү болгон келишимде шартталган акы;
47) камсыздандыруу тарифи - камсыздандыруунун объектин жана камсыздандыруу тобокелдигинин мүнөзүн, ошондой эле камсыздандыруунун башка шарттарын эске алуу менен камсыздандыруу суммасынын бирдигине коюлган камсыздандыруу сыйлыгынын ставкасы;
48) камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) пулу - катышуучулардын ортосунда түзүлгөн биргелешип иштөө жөнүндө келишимдин негизинде камсыздандыруунун айрым түрлөрү же камсыздандыруунун белгилүү бир тобокелдиктери боюнча камсыздандыруу ишин биргелешип жүзөгө ашыруучу камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмдарынын бирикмеси;
49) камсыздандыруу суммасы - камсыздандыруу объекти камсыздандырылган жана камсыздандыруу учуру келип чыкканда камсыздандыруучунун жоопкерчилигинин чектеги көлөмүн билдирген акчанын суммасы;
50) камсыздандыруунун ордун толтуруу - камсыздандыруу учуру келген учурда камсыздандыруу келишими боюнча камсыздандыруучу тарабынан төлөнүүчү сумма;
51) камсыздандыруу учуру - мыйзам же камсыздандыруу келишими күчүнө кирген учурдагы камсыздандыруучу камсыздандыруу төлөмүн жүргүзүүгө милдеттүү болгон окуя;
52) камсыздандыруу сюрвейери - камсыздандыруу объектин кароо жана текшерүү, фактыларга жана тобокелдик жагдайларга талдоо жүргүзүү, камсыздандыруу келишимин түзгөнгө чейин тобокелдиктин даражасын аныктоо, текшерүүгө алынган камсыздандыруу объекти боюнча эксперттик корутунду түзүү боюнча кызматтарды көрсөтүүчү жеке же юридикалык жак;
53) камсыздандыруу тобокелдиги - келип чыгуусу ыктымал болгон камсыздандыруу жүргүзүлүүсү болжолдонгон окуя;
54) камсыздандыруу рыногу - мамлекетте, региондук жана эл аралык масштабда камсыздандыруучуларга тиешелүү камсыздандыруу кызматтарын көрсөтүү боюнча камсыздандыруучулардын жана кайра камсыздандыруучулардын иш чөйрөсүн түзүүчү экономикалык мамилелеринин тутуму, камсыздандыруу кызматтарын көрсөтүү сунушталуучу финансы рыногунун бөлүгү;
55) камсыздандыруучу - коммерциялык уюм болуп саналган жана камсыздандыруунун тиешелүү түрүн жүзөгө ашырууга атайын уруксаты (лицензиясы) бар юридикалык жак (камсыздандыруу уюму);
56) камсыздандыруу төгүмдөрү - камсыздандыруу келишиминин шарттарына ылайык камсыздандырылуучу тарабынан камсыздандыруучуга мезгил-мезгили менен төлөнүүчү камсыздандыруу сыйлыгы;
57) камсыздандыруу агенти - камсыздандыруучунун атынан жана анын тапшыруусу боюнча камсыздандыруу келишимин түзүүнү уюштуруу боюнча ишти жүзөгө ашыруучу жеке же юридикалык жак;
58) камсыздандыруу арбитри - автотранспорт каражаттарынын ээлеринин жарандык-укуктук жоопкерчиликтерин милдеттүү камсыздандыруу маселелери боюнча камсыздандыруу субъекттеринин ортосунда пайда болуучу мамилелерди жөнгө салууну жүзөгө ашыруучу, өз ишинде көз каранды эмес жеке жак;
59) камсыздандыруу брокери - камсыздандырылуучунун тапшыруусу боюнча камсыздандыруучу менен камсыздандыруу келишимин түзүү жана аны аткаруу менен байланышкан мамилелерде камсыздандырылуучунун атынан чыккан же камсыздандыруучунун тапшыруусу боюнча анын атынан чыккан же болбосо камсыздандыруу же кайра камсыздандыруу келишимдерин түзүү менен байланышкан кызматтарды көрсөтүү боюнча өз атынан ортомчулук ишти жүзөгө ашыруучу, ошондой эле камсыздандыруу жана кайра камсыздандыруу маселелери боюнча консультациялык ишти жүзөгө ашыруучу юридикалык жак;
60) камсыздандыруу полиси - камсыздандырылуучу менен камсыздандыруучунун ортосундагы өз ара мамилелердин фактысын тастыктаган документ;
61) камсыздандыруу портфели - камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) боюнча түзүлгөн бардык келишимдердин, ошондой эле алар боюнча кабыл алынган камсыздандыруу сыйлыктарынын (камсыздандыруу төгүмдөрүнүн) жыйындысы;
62) камсыздандыруу (техникалык) резервдери - Министрлер Кабинети тарабынан аныкталуучу камсыздандыруу уюмдарынын камсыздандыруу (техникалык) резервдерине чегерүүлөрдүн ченемдерин эсептөө тартибине ылайык колдонуудагы камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) келишимдери боюнча алар тарабынан кабыл алынган милдеттенмелерди аткарууну камсыз кылуу максаттарында камсыздандыруу түрлөрү боюнча камсыздандыруучулар тарабынан түзүлүүчү резервдер;
63) камсыздандыруу ишинин субъекттери - камсыздандыруу жана кайра камсыздандыруу уюмдары;
64) тантьема - кайра камсыздандырылуучуга (цедентке) кайра камсыздандыруучу тарабынан сапаттуу камсыздандыруу тобокелдиктерин кайра камсыздандырууга өткөрүп бергендиги жана ишти кылдаттык менен жүргүзгөндүгү үчүн кайра камсыздандыруучуга (цедентке) анын кирешелериндеги жана чыгашаларындагы оң айырмадан төлөнүүчү ар жылдык сый акынын кошумча формасы;
65) камсыздандыруу аймагы - камсыздандыруу келишиминде аныкталган аймак, анын чегинде келип чыккан камсыздандыруу окуясы камсыздандыруу төлөмү боюнча камсыздандыруучунун милдеттенмелерине алып келет;
66) трансчек аралык камсыздандыруу - камсыздандыруу уюму тарабынан башка мамлекеттин аймагында камсыздандыруу келишимдерин түзүү жана аткаруу боюнча ишти жүзөгө ашырууга байланышкан камсыздандыруу;
67) үчүнчү жак - камсыздандыруу келишиминде каралган камсыздандыруу окуясынын келип чыгышынын натыйжасында өмүрүнө жана/же ден соолугуна, жана/же мүлкүнө зыян келтирилген, камсыздандырылуучу же камсыздандыруучу болуп саналбаган адам;
68) ыйгарым укуктуу орган - камсыздандыруу жаатындагы Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык камсыздандыруу рыногун жөнгө салуу жана камсыздандыруу ишин көзөмөлдөө боюнча функцияларды жана ыйгарым укуктарды жүзөгө ашыруучу мамлекеттик башкаруу органы;
69) шарттуу франшиза - зыяндын суммасы франшизанын белгиленген суммасына барабар болсо же андан ашпаса, камсыздандыруучу жоопкерчиликтен бошотулат жана эгерде зыяндын өлчөмү франшизанын суммасынан ашса, зыяндын ордун толугу менен толтурууга тийиш;
70) ассистанстын кызмат көрсөтүүлөрү - оор абалга туш болгон камсыздандырылуучуга (камсыздандырылганга, пайда табуучуга), анын ичинде ал саякатта жүргөн же болбосо жашаган жеринен алыста жүргөн мезгилде камсыздандыруу учуру келип чыгуусунун натыйжасында ага жардам жана көмөк көрсөтүүнү уюштурат, ага камсыздандыруу учуру келип чыкканда түзүлгөн камсыздандыруу келишиминин алкагында камсыздандырылуучуга (камсыздандырылган жактарга, пайда табуучуларга) жана камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмдарына техникалык, медициналык кызмат көрсөтүүлөрдү уюштурууну, ошондой эле финансылык көмөктөшүүнү камтыйт;
71) авария комиссарынын кызмат көрсөтүүлөрү - кошумча кызматтар, анын ичинде консультациялар, камсыздандыруу учуру келип чыкканда, зыянды карап чыгууда жана белгилөөдө, анын келип чыгуу өлчөмүн жана себептерин аныктоодо, ошондой эле камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюму менен келишимге ылайык чыгымды жөнгө салууга коштолгон башка кызмат көрсөтүүлөр;
72) факультативдик кайра камсыздандыруу - камсыздандырууга өз алдынча кабыл алынган ар бир өзүнчө тобокелдик боюнча ар бир өз алдынча учурда тобокелдиктерди (камсыздандыруу төлөмү же камсыздандыруунун ордун толтуруу боюнча милдеттенмелерди) өткөрүп берүү, мында кайра камсыздандыруу уюму тобокелдикти кайра камсыздандырууга кабыл алууга же аны кайра камсыздандыруудан баш тартууга укуктуу;
73) франшиза - бул камсыздандыруу келишиминин шарттарында каралган камсыздандырылуучунун чыгымдарынын камсыздандыруучу тарабынан ордун толтурууга тийиш болбогон бөлүгү;
74) фронтинг - мыйзам талаптарын эске алуу менен башка камсыздандыруу же кайра камсыздандыруу компанияларына өткөрүп берүү максатында тобокелдиктерди камсыздандырууга же кайра камсыздандырууга кабыл алуу;
75) кепилдик төлөмдөр фонду - камсыздандыруу уюмдары мажбурланып жоюлган учурда, ошондой эле камсыздандыруу иши жаатындагы Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган учурларда камсыздандыруунун милдеттүү түрлөрү боюнча камсыздандырылуучуларга (камсыздандырылгандарга, пайда табуучуларга) камсыздандыруу төлөмдөрүн жүзөгө ашырууга кепилдик берүүчү уюм.
Берененин тексти 29.04.2025 редакциясы боюнча берилди. Юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз.
3-берене боюнча дагы суроолоруңуз барбы?
ЖИден сураңыз - ал мыйзамдын тексти боюнча жооп берип, керектүү беренелерди көрсөтөт.
Айына ЖИнин 40 жообу - акысыз. Банк картасы керек эмес.
Берененин байланыштары
Беренеге шилтеме берген актылар (1)
- Кыргыз Республикасынын айрым мыйзам актыларына толуктоолор киргизүү жөнүндөЗакон · 15.07.2009 · № 216
Беренени өз сайтыңызга кошуу
Виджет берененин күчүндөгү редакциясын көрсөтөт жана аны менен кошо жаңыланат. Бул кодду сайтыңыздагы барактын HTML кодуна коюңуз:
<iframe src="https://aqlex.ai/kg/embed/doc/230026520/st-3" title="3-берене - Камсыздандыруу жана камсыздандыруу иши жөнүндө (aqlex)" width="100%" height="480" style="border:1px solid #e3e5e8;border-radius:8px" loading="lazy"></iframe>