36-берене. Диний иш субъекттеринин ишин контролдоо

1. Диний иш субъекттери салыктар жөнүндө мыйзамдарда жана расмий статистикада белгиленген тартипте бухгалтердик эсепти жана статистикалык отчеттуулукту жүргүзөт.

2. Диний иш субъекттери ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдарга (мамлекеттик статистика органдарына жана салык органдарына) салыктар жана расмий статистика жөнүндө мыйзамдардын талаптарына ылайык маалыматты жана мезгилдүү отчетторду берет.

3. Диний иш субъекттери дин иштери боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга өзүнүн иши жөнүндө, анын ичинде диний багыттагы объекттер, диний окуу жайы үчүн жетекчи органдардын, кызматкерлердин, окутуучулардын жана студенттердин жеке курамы жөнүндө маалыматты жана жылдык отчетту, ошондой эле акча каражаттарынын чыгымдалышы жана башка мүлктөрдүн, анын ичинде эл аралык жана чет өлкөлүк уюмдардан, чет өлкөлүк жарандардан жана жарандыгы жок адамдардан алынган акча каражаттарынын чыгымдалышы жана башка мүлктөрдүн пайдаланылышы жөнүндө документтерди берет. Чет өлкөлүк диний иш субъекттери кийинки календардык жылга карата планын кошумча тапшырууга милдеттүү. Аталган документтерди берүүнүн формасы жана мөөнөтү дин иштери боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан аныкталат.

4. Диний иш субъекттеринин кирешелеринин өлчөмдөрү жана түзүмү, ошондой эле алардын мүлкүнүн өлчөмү жана курамы, чыгымдары, диний окуу жайынын кызматкерлеринин, окутуучуларынын жана студенттеринин саны жана курамы, алардын эмгегине акы төлөө жөнүндө маалыматтар коммерциялык сырдын предмети болушу мүмкүн эмес.

41. Юстиция органдарында катталган, кайтарымсыз негизде берилген акчалай жана материалдык каражаттардын эсебинен иш жүргүзгөн диний уюмдар жыл сайын 1-апрелге чейин ыйгарым укуктуу салык органынын сайтына акча каражаттарын түзүү булактары, аларды чыгымдоо багыттары жөнүндө өткөн жыл үчүн жыйынды маалыматтарды, ошондой эле сатып алынган, пайдаланылган жана ээликтен ажыратылган мүлк жөнүндө маалыматтарды жайгаштырат.

Маалыматты жайгаштыруу формасы жана тартиби Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан аныкталат.

5. Дин иштери боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган жана анын аймактык органдары диний иш субъекттеринин, ошондой эле алардын диний багыттагы объекттеринин ишинин алардын уставында (жобосунда) каралган максаттарга жана дин тутуу эркиндиги жана диний бирикмелер жөнүндө мыйзамдарга ылайык келишине контроль жүргүзөт.

6. Дин иштери боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган жана анын аймактык органдары төмөнкүлөргө укуктуу:

1) диний иш субъекттеринин башкаруу органдарынан алардын тескөөчүлүк жана финансылык документтерин сурап алууга;

2) диний иш субъекттеринин финансылык-чарбалык иши жөнүндө маалыматты мамлекеттик статистика органдарынан, салык органдарынан жана башка мамлекеттик көзөмөлдөө жана контролдоо органдарынан, ошондой эле банк мекемелеринен жана башка финансы уюмдарынан суроого жана алууга;

3) өздөрүнүн өкүлдөрүн диний иш субъекттери тарабынан өткөрүлүүчү иш-чараларга катышуу үчүн жиберүүгө;

4) диний иш субъекттеринин, алардын диний багыттагы объекттеринин ишинин, анын ичинде акча каражаттарын чыгымдоо жана башка мүлктү пайдалануу боюнча ишинин алардын уставында (жобосунда) каралган максаттарга ылайык келишин текшерүүгө.

7. Диний иш субъекттеринин, алардын диний багыттагы объекттеринин ишин текшерүү төмөнкүлөр боюнча жүзөгө ашырылат:

1) дин иштери боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын демилгеси боюнча;

2) жеке жана юридикалык жактардын кайрылуулары боюнча;

3) мамлекеттик жана муниципалдык органдардын суроо-талабы боюнча.

8. Текшерүүнүн жыйынтыгы боюнча дин иштери боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган ушул Мыйзамдын 37-беренесинде каралган тартипте жол берилген тартип бузууларды жана аны жоюу мөөнөтүн көрсөтүү менен жазуу жүзүндө төмөнкүдөй учурларда эскертүү берет:

1) башка жоопкерчилик каралган бузууларды кошпогондо, ушул Мыйзамдын талаптарынын бузулгандыгы аныкталганда;

2) диний иш субъекттери, алардын диний багыттагы объекттери тарабынан алардын уюштуруу максаттарына карама-каршы келген аракеттер жасалганда;

3) диний уюм, диний окуу жайы ушул берененин 3-бөлүгүнө ылайык ар жылдык отчеттук документтерди ушул Мыйзамда белгиленген мөөнөттө бербегенде.

(КР 2025-жылдын 21-октябрындагы № 225 Мыйзамынын редакциясына ылайык)