10-берене. Мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөлдү ишке ашыруучу кызмат адамдарынын ыйгарым укуктары

1. Кыргыз Республикасынын башкы мамлекеттик санитардык врачы:

1) Кыргыз Республикасынын аймагында коомдун саламаттыгын сактоо кызматынын ишин координациялайт;

2) Кыргыз Республикасынын аймагында чектөөчү иш-чараларды (карантинди) киргизүү (жокко чыгаруу) жөнүндө сунуштарды белгиленген тартипте киргизет;

3) эпидемиялар, массалык, топтук уулануулар жана радиациялык авариялар келип чыккан учурда жана башка ушул сыяктуу учурларда алдын ала эмдөөлөрдү жүргүзүү жана башка чараларды көрүү зарылдыгы жөнүндө негизделген сунуштарды белгиленген тартипте киргизет;

4) өзгөчө кырдаал жана өзгөчө абал шарттарында Кыргыз Республикасынын аймагында коомдун саламаттыгын сактоо чөйрөсүндөгү иш-чараларды координациялоону жана алардын ишке ашырылышына контролдоону жүзөгө ашырат.

2. Кыргыз Республикасынын башкы мамлекеттик санитардык врачы саламаттык сактоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жетекчисинин сунушу боюнча Министрлер Кабинетинин Төрагасы тарабынан кызмат ордуна дайындалат жана кызмат ордунан бошотулат жана саламаттык сактоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жетекчисинин орун басарынын статусуна ээ. Кыргыз Республикасынын башкы мамлекеттик санитардык врачынын кызмат ордун жогорку медициналык билими, коомдун саламаттыгын сактоо уюмдарда 7 жылдан кем эмес иш стажы бар, анын ичинде жетектөөчү кызмат орундарында 5 жылдан кем эмес иштеген адам ээлей алат.

3. Кыргыз Республикасынын башкы мамлекеттик санитардык врачы жана административдик-аймактык бирдиктердин башкы мамлекеттик санитардык врачтары Кыргыз Республикасынын бүтүндөй аймагында аткарууга милдеттүү болгон токтомдорду белгиленген тартипте чыгарат жана төмөнкүдөй маселелер боюнча алардын аткарылышын контролдоону камсыз кылат:

1) тиешелүү административдик-аймактык бирдиктерде (өзүнчө объекттерде) чектөөчү иш-чараларды, анын ичинде карантинди киргизүү;

2) санитардык-эпидемиологиялык экспертизаларды, иликтөөлөрдү, текшерүүлөрдү, изилдөөлөрдү, сыноолорду жүргүзүү;

3) адам өмүрүнө, жугуштуу оорулардын жана массалык уулануулардын келип чыгуусуна жана таркап кетүүсүнө коркунуч жаралганда техникалык регламенттерди, санитардык-эпидемиологиялык эрежелерди жана ченемдерди, минималдуу санитардык талаптарды бузуулар четтетилгенге чейин объекттин же анын бөлүгүнүн ишин токтото туруу;

4) техникалык регламенттердин талаптарына жана санитардык-эпидемиологиялык ченемдер менен эрежелердин талаптарына шайкеш келбеген, санитардык-эпидемиологиялык көзөмөлгө алынууга тийиш болгон продукцияны (товарларды) алып коюу;

5) техникалык регламенттердин талаптарына жана санитардык-эпидемиологиялык ченемдер менен эрежелердин талаптарына шайкеш келбеген, санитардык-эпидемиологиялык көзөмөлгө алынууга тийиш болгон продукцияны (товарларды) өндүрүүгө, жүгүртүүгө жана сатууга тыюу салуу;

6) адам өмүрүнө жана ден соолугуна кооптуу деп таанылган учурда биологиялык жана химиялык заттардын бардык түрлөрүн өндүрүүгө, колдонууга тыюу салуу;

7) мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөлгө (контролго) алынуучу ташып келинген продукцияны, товарларды санитардык-эпидемиологиялык кароодон өткөрүү.

4. Мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөлгө (контролго) алынуучу, белгиленген талаптарга шайкеш келбеген продукцияны, чийки затты ташып келүүгө (импорттоого), ташып чыгууга (экспорттоого) тыюу салуу маселеси боюнча токтом Кыргыз Республикасынын башкы мамлекеттик санитардык врачы тарабынан кабыл алынат.

5. Мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөлдү ишке ашыруучу кызмат адамдары ушул Мыйзамдын жана санитардык-эпидемиологиялык эрежелерди жана ченемдерди, минималдуу санитардык талаптарды жетекчиликке алат.

6. Мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөлдү жүзөгө ашыруучу кызмат адамдары өз ыйгарым укуктарынын чектеринде жүзөгө ашырылуучу иш үчүн, алар кабыл алган чечимдердин мыйзамдуулугу жана негиздүүлүгү үчүн жеке жоопкерчилик алышат.

7. Мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөлдү ишке ашыруучу кызмат адамдары төмөнкүлөргө укуктуу:

1) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган тартипте көзөмөлдөө объекттерине күбөлүктөрүн жана белгиленген үлгүдөгү жолдомосун көрсөтүп, ал эми өзгөчө кырдаалдарда, аварияларда же адам өмүрүнө же ден соолугуна коркунуч жаралган учурларда - белгиленген үлгүдөгү жолдомосун көрсөтпөстөн тоскоолсуз кирүүгө жана текшерүүгө;

2) аткаруу бийлигинин мамлекеттик органдарынан, жергиликтүү мамлекеттик администрациялардан жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынан, жеке жана юридикалык жактардан калктын санитардык-эпидемиологиялык бейпилдигин камсыз кылуу маселелери боюнча документтештирилген маалымат алууга;

3) мамлекеттик органдардан, жергиликтүү мамлекеттик администрациялардан жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынан, менчигинин түрүнө жана ведомстволук баш ийүүсүнө карабастан уюмдардан, жарандардан эпидемияга каршы иш-чараларды жана санитардык-эпидемиологиялык ченемдер менен эрежелерди милдеттүү түрдө аткарышын талап кылууга;

4) санитардык-эпидемиологиялык иликтөөлөрдү жүргүзүүгө;

5) продукцияларды, чийки заттарды, жумушчу аймактын абасын, сууну, топуракты изилдөө үчүн сынамдарды белгиленген тартипте тандап алууну жүргүзүүгө, жашоо чөйрөсүнүн факторлорунун санитардык эрежелерге шайкештигин аныктоо максатында ушундай факторлорду өлчөөнү жүргүзүүгө;

6) адам өмүрүнө коркунуч жаралганда, жугуштуу оорулар жана массалык уулануу келип чыкканда жана таркап кеткенде объекттин же анын бир бөлүгүнүн ишин техникалык регламенттердин, санитардык-эпидемиологиялык эрежелердин жана ченемдердин, минималдуу санитардык талаптардын бузуулары жоюлганга чейин токтото турууга;

7) техникалык регламенттердин жана санитардык-эпидемиологиялык ченемдер менен эрежелердин талаптарына шайкеш келбеген продукцияны жана азык-түлүк чийки затын алып коюу боюнча чечимдерди кабыл алууга;

8) белгиленген талаптарга шайкеш келбеген, мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөлдүн контролуна алынган продукцияны ташып келүүгө (импорттоого), ташып чыгууга (экспорттоого) тыюу салууга;

9) санитардык-эпидемиологиялык ченемдер менен эрежелердин жана техникалык регламенттердин талаптарына шайкеш келбеген продукцияны жана азык-түлүк чийки затын, товарларды өндүрүүгө, жүгүртүүгө жана сатууга тыюу салууга;

10) адам өмүрүнө жана ден соолугуна кооптуу деп таанылган учурда биологиялык жана химиялык заттардын бардык түрлөрүн өндүрүүгө, колдонууга тыюу салууга;

11) техникалык регламенттердин, санитардык-эпидемиологиялык эрежелердин жана ченемдердин, минималдуу санитардык талаптарына шайкеш келбестик табылган учурда колдонулушун токтото туруу (токтотуу), продукциянын техникалык регламенттерге шайкештигин ырастоочу документтерди жараксыз деп таануу жөнүндө жазма буйруктарды берүүгө;

12) аткаруучу жумушунун же өндүрүштүн өзгөчөлүгүнө байланыштуу жугуштуу ооруларды козгогучтарды алып жүрүүчү жана жугуштуу оорулардын таркап кетүү булагы болушу ыктымал болгон адамдарды, ошондой эле медициналык текшерүүдөн же күбөлөндүрүүдөн өтпөгөн адамдарды иштен убактылуу четтетүү боюнча жазма буйруктарды берүүгө;

13) ташып келинүүчү продукцияны, мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөлдүн контролуна алынган товарларды санитардык-эпидемиологиялык текшерүү жүргүзүүгө;

14) санитардык-эпидемиологиялык эрежелердин жана ченемдердин, минималдуу санитардык талаптардын бузулгандыгы жөнүндө протокол түзүүгө жана аларды четтетүү жөнүндө санитардык жазма буйруктарды берүүгө;

15) коомдун саламаттыгын сактоо чөйрөсүндөгү мыйзамдарды, санитардык-эпидемиологиялык эрежелерди жана ченемдерди, минималдуу санитардык талаптарды бузуу табылган учурда айып түрүндө жаза колдонуу жөнүндө чараларды белгиленген тартипте көрүүгө, укук коргоо жана сот органдарына кайрылууга.

(КР 2025-жылдын 29-октябрындагы № 245 Мыйзамынын редакциясына ылайык)