64-берене. Инфекциялык эмес оору жана инфекциялык оору менен ооруган адамдардын укуктары

1. Инфекциялык эмес оору жана инфекциялык оору менен жабыркаган адамдар жарандардын жана бейтаптардын жалпы укуктарына кошумча төмөнкүлөргө укуктуу:

1) саламаттык сактоо уюмдарында алардын ведомстволук баш ийүүсүнө жана менчигинин түрүнө карабастан медициналык байкоо жүргүзүүгө;

2) врачтын жетекчилиги астында медициналык мекемелерде же амбулатордук жардам түрүндө паллиативдик жардам алууга;

3) инфекциялык оору жана өтүшүп кеткен инфекциялык эмес оору менен ооруган бейтаптар үчүн Мамлекеттик кепилдиктер программасынын алкагында акысыз адистештирилген, квалификациялуу медициналык-санитардык жардам алууга;

4) инфекциялык жана инфекциялык эмес оору менен ооруган бейтаптар үчүн Мамлекеттик кепилдиктер программасына ылайык лабораториялык-дарт аныктоо изилдөөлөрүнө акысыз жетүүгө;

5) инфекциялык оору жана өтүшүп кеткен инфекциялык эмес оору менен ооруган бейтаптар үчүн Мамлекеттик кепилдиктер программасына ылайык жашоо үчүн маанилүү дары каражаттарынын тизмегиндеги препараттарды акысыз жана жеңилдетилген шарттарда алууга;

6) кургак учук менен ооруган адамдар үчүн саламаттык сактоонун адистештирилген уюмдарына дарыланууга жөнөтүүдө республикалык жана жергиликтүү бюджеттердин каражаттарынын эсебинен акысыз барууга (барууга жана кайра келүүгө).

2. Мындан тышкары кант диабети менен ооруган адамдар төмөнкүлөргө укуктуу:

1) диабетти өзү контролдоого окутууга;

2) инсулин алуу зарыл болгон учурда ага жетүүгө;

3) окутуу процессинде инсулиндин инъекцияларын алуу жана тамакты өз учурунда ичүү үчүн керектүү убакыттын берилишине;

4) өзүн контролдоо жана диагноздоо каражаттары менен камсыз болууга.

3. Психикасы бузулган, ошондой эле психикалык активдүү затты колдонуудан улам пайда болгон бузулуулары бар бардык адамдар, аларга медициналык жардам көрсөтүлгөндө жарандардын жана бейтаптардын жалпы укуктарына кошумча төмөнкүлөргө укуктуу:

1) психикасы жана жүрүм-туруму бузулган адамдар үчүн мыйзамдуулук, боорукердик, гумандуулук жана адамдын жана жарандын укуктарын жана эркиндигин сактоо принциптеринин негизинде өтө аз чектөө шарттарында, мүмкүн болушунча жашаган жери боюнча психиатриялык жана наркологиялык жардамга;

2) алардын талабы боюнча психиатриялык жардам көрсөтүүгө катышып жаткан кандай болбосун адисти анын макулдугу менен врачтык комиссияда иштөө үчүн чакырууга;

3) психикасы жана жүрүм-туруму бузулуусуна байланыштуу жарандардын укуктарын жана эркиндиктерин чектөөлөрдүн Кыргыз Республикасынын мыйзамында каралган учурларда гана колдонулушуна. Психикасы бузулган адамдардын укуктарын жана эркиндиктерин психиатриялык аныкталган дартынын, психиатриялык же наркологиялык стационарда, социалдык стационардык мекемеде динамикалык байкоодо жүргөн фактылардын же атайы окутуунун негизинде эле чектөөгө жол берилбейт;

4) улуттук клиникалык колдонмолорго жана протоколдорго киргизилген психиатриялык, наркологиялык жардамдын методдорун жана түрлөрүн тандоого;

5) Мамлекеттик кепилдиктер программасына ылайык жашоо үчүн маанилүү дары каражаттарынын тизмегиндеги препараттарды акысыз жана жеңилдетилген шарттарда алууга;

6) психиатриялык, наркологиялык текшерүү жол-жобосу, күбөлөндүрүү, дарылоо, психиатриялык, психологиялык-психиатриялык, наркологиялык экспертизалардын жол-жоболору жана алардын жыйынтыктары жөнүндө; дарылануу, тигил же бул экспертизадан өтүү үчүн аларды жөнөтүүнүн себептери жана укук ченемдүүлүгү жөнүндө анык маалыматты алууга;

7) медициналык күбөлөндүрүү жана наркологиялык экспертиза жүргүзүү маселелери боюнча өзүнүн укуктарын жана мыйзамдуу кызыкчылыктарын коргоодо өзүнүн тандоосу боюнча мыйзамдуу өкүлүн чакырууга.

4. Психикасы бузулуудан жана психикалык-активдүү затты колдонуудан улам пайда болгон бузулуулардан стационардык дарыланып жаткан адамдарда анда жүргөн бүткүл убакыттын ичинде алардын туруктуу жашаган жери боюнча турак жайга болгон укугу сакталат.

5. Зилдеме жаңы шишиктерден жабыр тарткан адамдар Кыргыз Республикасынын аймагында онкологиялык жардам көрсөтүүчү саламаттык сактоонун адистештирилген уюмдарына консультациялык же дарылоо жардамын алуу үчүн жеңилдетилген шартта жылына бир жолу баруу укугуна ээ.

6. Кургак учук менен ооруган адамдар адистештирилген стационарларда дарыланууга укуктуу. Кургак учук менен биринчи жолу ооруп жаткан же кургак учук менен кайрадан ооруган адамдар убактылуу эмгекке жарамсыздык баракчасын алууга укуктуу, анын узактыгы эмгекке жарамсыз болгон убакыттан тартып 12 айга чейинки чекте медициналык, социалдык жана эпидемиологиялык көрсөткүчтөр боюнча аныкталат. Убактылуу эмгекке жарамсыздык баракчасын белгиленген мөөнөттөн ашыкча узартуу же туруктуу эмгекке жарамсыздыкты белгилөө Министрлер Кабинети аныктаган тартипте жүзөгө ашырылат.

7. Мамлекеттик жана муниципалдык саламаттык сактоо уюмдарында кургак учуктан дарыланып жаткан балдарга мектепке чейинки, базалык жана баштапкы жалпы, негизги жалпы жана орто билим берүү программалары боюнча окутуу мүмкүндүгү саламаттык сактоо жана билим берүү чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдар тарабынан аныкталуучу тартипте жана көлөмдө берилет.