15-берене. Коргоо маселесин тескеген мамлекеттик органдын негизги ыйгарым укуктары

Коргоо маселесин тескеген мамлекеттик орган:

1) аскердик саясатты иштеп чыгат жана ишке ашырат;

2) бирдиктүү аскердик-техникалык саясатты жүргүзөт, коргонуу өнөр жайын өнүктүрүүнүн мамлекеттик программасын иштеп чыгууга жана аткарууга катышат;

3) коргоо маселелерин тескеген ыйгарым укуктуу органдардын бирикмелерин, бөлүктөрүн жана мекемелерин ар тараптуу камсыз кылууну уюштурат;

4) аскер мыйзамдарын иштеп чыгат жана өркүндөтөт;

5) аскердик кадрларды даярдоону ишке ашырат;

6) эл аралык аскердик жана аскердик-техникалык кызматташтыкты уюштурат;

7) Куралдуу Күчтөрдүн аскер кызматчыларын, жарандык персоналын, аскердик кызматтан бошотулган адамдарды жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүн, каза болгон (өлгөн) аскер кызматчыларынын үй-бүлөлөрүн социалдык жана укуктук коргоону камсыз кылат;

8) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык коргоо жана аскердик саясат чөйрөсүндөгү башка милдеттерди чечет.

2. Коргоо маселелерин тескеген мамлекеттик органдын жетекчиси:

1) Куралдуу Күчтөрдү куруунун, өнүктүрүүнүн пландарын (программаларын) иштеп чыгууну уюштурат жана өзүнүн ыйгарым укуктарынын чектеринде алардын жүзөгө ашырылышын контролдоону жүзөгө ашырат;

2) бюджетти жана мамлекеттик коргонуу тапшырыктарын түзүүдө коргоого жумшалуучу чыгымдар боюнча сунуштарды иштеп чыгат;

3) коргоо маселелерин тескеген ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын бирикмелерин, бөлүктөрүн жана мекемелерин финансылык жана материалдык-техникалык камсыз кылууну жүзөгө ашырат;

4) коргоо чөйрөсүндөгү мыйзамдарды өркүндөтүү боюнча ишти уюштурат;

5) Куралдуу Күчтөр үчүн кадрларды даярдоону камсыз кылат;

6) эл аралык аскердик жана аскердик-техникалык кызматташууну ишке ашырат;

7) өзүнүн ыйгарым укуктарынын чектеринде Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан белгиленген тартипке ылайык коргоо маселелерин тескеген ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдардын башкармалыктарынын, бирикмелеринин, бөлүктөрүнүн жана мекемелеринин аскер кызматчыларына аскердик наамдарды ыйгарат;

8) резервдик түзүлүштөрдү даярдоону жана камсыз кылууну пландоого катышат;

9) Куралдуу Күчтөрдүн инфратүзүмдөрүн өнүктүрүү планын иштеп чыгат;

10) мамлекеттик органдарды жана өлкөнүн экономикасын аскердик убакыттын шарттарында (өзгөчө мезгилдин) иштөөгө которуу пландарын иштеп чыгууга жана аткарууга катышат;

11) коргонуу өндүрүшүн өнүктүрүүнүн мамлекеттик программасын иштеп чыгууга жана аткарууга катышат;

12) жерлерди, токойлорду, сууларды жапа башка жаратылыш ресурстарын Куралдуу Күчтөрдүн муктаждыгы үчүн берүү жана пайдалануу боюнча сунуштарды иштеп чыгат;

13) Кыргыз Республикасынын юридикалык жактарынын жана жарандарынын коргонуу муктаждыгы үчүн пайдаланылган мүлктөрүнө байланыштуу алар тарткан чыгымдарды компенсациялоонун тартиби боюнча сунуштарды иштеп чыгат;

14) коргоо чөйрөсүндөгү мамлекеттик саясатты жүзөгө ашыруу үчүн контролду ишке ашырат;

15) Куралдуу Күчтөрдү мобилизациялоо муктаждыгына ылайык аскердик продукция чыгарган мамлекеттик ишканаларды түзүү, кайра түзүү жана жоюу боюнча, ошондой эле жарандарды аскер кызматына даярдоо маселеси боюнча сунуштарды иштеп чыгат;

16) берилген ыйгарым укуктарынын чектеринде коргонуу маселеси боюнча Кыргыз Республикасынын эл аралык келишимдеринде камтылган милдеттенмелерди аткарууну уюштурат;

17) аскер кызматчыларын, аскер кызматынан бошотулган адамдарды жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүн социалдык камсыз кылуу боюнча ишти уюштурат;

18) куралдарды жана аскер техникаларын, коргонуу объектилерин жана башка аскердик-техникалык мүлктү өткөрүп берүүнүн, ижарага берүүнүн, сатуунун, жоюунун жана эсептен чыгаруунун тартиби боюнча сунуштарды иштеп чыгат;

19) ички аудит боюнча ишти уюштурат;

20) өзүнүн ыйгарым укуктарынын чектеринде куралдарды жана аскер техникаларын, стратегиялык материалдарды, коргонуу чөйрөсүндөгү алдыңкы технологияларды жана кош арналыштагы продукцияларды экспорттоо жана импорттоо үчүн контролду уюштурат;

21) өзүнүн ыйгарым укуктарынын чектеринде аскердик жана аскердик-техникалык маселелер боюнча, мамлекеттердин ортосундагы өз ара ишенимди бекемдөө, согуштук коркунучтун деңгээлин өз ара төмөндөтүү жана жамааттык коопсуздук тутумун түзүү боюнча чаралар жөнүндө эл аралык сүйлөшүүлөрдү жүргүзөт;

22) аскердик наамдарды ыйгаруунун тартиби боюнча сунуштарды иштеп чыгат;

23) Куралдуу Күчтөр үчүн аскердик кийимдердин түрлөрүнүн бирдей стандарттарын жана аларды кийүүнүн эрежелерин белгилөө боюнча сунуштарды иштеп чыгат;

24) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген башка ыйгарым укуктарды ишке ашырат.

Коргоо маселесин тескеген мамлекеттик органдын жетекчисинин кызмат орду саясий мамлекеттик кызмат орду болуп саналат аны жарандык адам ээлеши мүмкүн.".

6. Мыйзам төмөнкүдөй мазмундагы 15-1-берене менен толукталсын:

"15-1-берене. Куралдуу Күчтөрдүн Башкы штабынын ыйгарым укуктары

1. Куралдуу Күчтөрдүн Башкы штабы:

1) Куралдуу Күчтөрдүн, башка аскердик түзүлүштөрдүн башкаруу тутумун уюштурат жана Куралдуу Күчтөрдүн кошуундарын жана бөлүктөрүн түздөн-түз башкарат;

2) Куралдуу Күчтөрдү колдонуу, мобилизациялык жайгаштыруу, ыкчам, күжүрмөн жана мобилизациялык даярдоо пландарын; мамлекеттин аймагын коргоо кызыкчылыгында ыкчам жабдуу, аскерлерди жана аскердик объекттерди жайгаштыруу, Кыргыз Республикасынын аймагын коргоо жана Кыргыз Республикасынын аскердик коопсуздугун камсыздоо пландарын иштеп чыгат;

3) Куралдуу Күчтөрдү жана башка аскердик түзүлүштөрдү куруу, мобилизациялык жапа ыкчам жайгаштыруу, колдонуу, Кыргыз Республикасынын аймагын ыкчам жабдуу, аймактык коргоо жана аскердик коопсуздукту камсыз кылуу пландарына ылайык жүргүзүлүүчү иш-чараларды уюштурат жана камсыз кылат;

4) Куралдуу Күчтөрдү куруу жана өнүктүрүү пландарын (программаларын), улуттук коопсуздук концепциясын, аскердик доктринаны, Кыргыз Республикасынын экономикасынын мобилизациялык пландарын иштеп чыгууга катышат;

5) мамлекетти коргоого кетүүчү чыгымдар боюнча сунуштарды иштеп чыгат;

6) Куралдуу Күчтөрдүн жана башка аскердик түзүлүштөрдүн ыкчам, күжүрмөн жана мобилизациялык даярдыгынын бирдиктүү тутумун уюштурат, алардын абалын контролдоону ишке ашырат;

7) Куралдуу Күчтөрдүн жана башка аскердик түзүлүштөрдүн курамы жана саны боюнча, ошондой эле аймактык коргоонун күчтөрү жана каражаттары боюнча сунуштарды иштеп чыгат;

8) Куралдуу Күчтөрдүн Башкы кол башчысынын жетекчилиги алдында биргелешкен аракеттер үчүн мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын штабдарын ыкчам даярдоону уюштурат;

9) аскердик кызматты өтөө тартибин аныктоочу Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык Куралдуу Күчтөрдөгү кадрдык саясатты ишке ашырат;

10) аскерлердин коалициялык (жамааттык) топторунун жана тынчтыкты орнотуучу күчтөрдүн курамындагы бөлүкчөлөрдүн курамы, саны, материалдык-техникалык камсыз кылуу жана каржылоо боюнча сунуштарды иштеп чыгат;

11) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык коргоо жана коопсуздук кызыкчылыгында чалгындоо ишин жүзөгө ашырат;

12) Кыргыз Республикасынын аба мейкиндигинин коопсуздугун, маанилүү мамлекеттик, аскердик жана башка объекттерди абадан кол салуудан калкалоону камсыз кылат;

13) Куралдуу Күчтөрдү жана башка аскердик түзүлүштөрдү колдонуу Планына ылайык, башкаруунун автоматташтырылган тутумдарын киргизүү аркылуу байланышты жана кабарлоону уюштурууну жетектейт;

14) Куралдуу Күчтөрдө жана башка аскердик түзүлүштөрдө маалыматтык, моралдык-психологиялык жактан камсыз кылуу боюнча иш-чараларды пландайт жана уюштурат, алардын натыйжалуу аткарылышын контролдоону жүзөгө ашырат;

15) маалыматтык коопсуздукту камсыз кылуу боюнча иштердин уюштурулушун пландайт жапа ишке ашырат, Куралдуу Күчтөрдө жана башка аскердик түзүлүштөрдө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык мамлекеттик жана аскердик жашыруун сырды сактоо боюнча чараларды иштеп чыгат;

16) Куралдуу Күчтөрдү топографиялык камсыз кылууну ишке ашырат;

17) аскердик (мамлекеттик) авиациянын аба кемелеринин коопсуз учууларын камсыздайт; Кыргыз Республикасынын аймагында жана чет мамлекеттерде аскердик (мамлекеттик) авиациянын аба кемелери менен болгон авиациялык кырсыктарды жана авиациялык окуяларды иликтөөгө катышат;

18) Куралдуу Күчтөрдүн жана башка аскердик түзүлүштөрдүн куралдарынын, аскердик техникаларынын жана транспорт каражаттарынын коопсуз пайдаланылышын уюштурат;

19) коргоо маселелерин тескеген мамлекеттик органдар менен биргеликте эл аралык аскердик жана аскердик-техникалык кызматташтыктын иш-чараларын жүзөгө ашырат;

20) терроризм менен күрөшүү жаатында Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык аймактык коргоону жана жарандык коргонууну уюштурууда Кыргыз Республикасынын башка мамлекеттик органдары менен өз ара аракеттенет;

21) мамлекеттик материалдык резервде ыкчам-стратегиялык корлорду түзүү боюнча сунуштарды иштеп чыгат;

22) Куралдуу Күчтөрдүн, башка аскердик түзүлүштөрдүн аскер кызматчылары үчүн кийимдердин аскердик формасы жана аларды кийүүнүн эрежелери боюнча сунуштарды иштеп чыгат;

23) өзүнүн ыйгарым укуктарынын чегинде кол алдындагы кошуундарга, бөлүктөргө жана мекемелерге финансылык, техникалык, ооруктук камсыз кылуунун башка түрлөрүн жана материалдык каражаттардын аскердик корлорун жана Куралдуу Күчтөрдүн инфратүзүмүн түзүүнү ишке ашырат;

24) өзүнүн компетенциясынын чегинде Куралдуу Күчтөрдүн жана ага баш ийген кошуундардын, бөлүктөрдүн жана мекемелердин муктаждыктарын камсыз кылууга багытталган чарбалык жана башка иштерди уюштурат жана жүргүзөт.

2. Куралдуу Күчтөрдүн Башкы штабынын начальниги:

1) Куралдуу Күчтөрдүн Башкы кол башчысына Куралдуу Күчтөрдү жана башка аскердик түзүлүштөрдү колдонуу, мобилизациялык жайгаштыруу пландарын; коргоо, аскерлерди жана аскердик объекттерди жайгаштыруу кызыкчылыгында мамлекеттин аймагын ыкчам жабдуу, Кыргыз Республикасынын аскер коопсуздугун камсыз кылуу пландарын берет;

2) Куралдуу Күчтөрдү жана башка аскердик түзүлүштөрдү даярдоо планын бекитет;

3) өзүнүн ыйгарым укуктарынын чектеринде Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталган тартипке ылайык Куралдуу Күчтөрдүн башкаруу органдарынын, бирикмелеринин, бөлүктөрүнүн жана мекемелеринин аскер кызматчыларына аскердик наамдарды ыйгарат;

4) контракт боюнча аскердик кызматты өтөө тартибин аныктоочу ченемдик укуктук актыларга ылайык адамдарды кызмат ордуна дайындайт жана кызмат ордунан бошотот;

5) өзүнүн ыйгарым укуктарынын чектеринде аскердик жана аскердик-техникалык кызматташтык маселелери боюнча эл аралык сүйлөшүүлөрдү жүргүзөт;

6) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык башка ыйгарым укуктарды ишке ашырат.

3. Куралдуу Күчтөрдүн Башкы штабынын чечимдери Куралдуу Күчтөрдүн Башкы штабынын начальнигинин ыйгарым укуктарынын чегинде анын буйруктары жана директивалары менен ишке ашырылат, алар ушул Мыйзамдын 10-беренесинин 2-бөлүгүндө көрсөтүлгөн кризистик кырдаалдар пайда болгондо коргоого жана коопсуздукту камсыз кылууга тартылуучу Кыргыз Республикасынын бардык мамлекеттик органдары тарабынан аткарылууга милдеттүү.".

7. 16-беренеде:

8-пункттагы "жарандык жана аймактык коргоо" деген сөздөр "аймактык коргоо жана жарандык коргонуу" деген сөздөргө алмаштырылсын; берене төмөнкүдөй мазмундагы 8-1-пункт менен толукталсын: "8-1) резервдик түзүлүштөргө аскерге милдеттүүлөрдү тандоого, каттоого катышуу, аларды даярдоону уюштуруу жана материалдык-техникалык камсыздоого;"; 9-пункт төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын: "9) жарандык коргонууну жана аймактык коргоону уюштурууну жакшыртуу боюнча сунуштарды Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө, Куралдуу Күчтөрдүн Башкы штабына киргизүүгө;".

8. 17-берененин 2-пунктундагы "коргоо" деген сөз "коргонуу" деген сөзгө алмаштырылсын.

9. 18-берененин 2-бөлүгүнүн 2-пунктундагы "жарандык жана аймактык коргоо" деген сөздөр "аймактык коргоо жана жарандык коргонуу" деген сөздөргө алмаштырылсын.

10. 21-берененин 2-бөлүгү төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"Кыргыз Республикасын аймактык коргоого резервдик түзүлүштөр, Куралдуу Күчтөрдүн аскердик башкаруу органдарынын, бирикмелеринин жана бөлүктөрүнүн, Кыргыз Республикасынын ички иштер жана улуттук коопсуздук органдарынын, мамлекеттик органдарынын, анын ичинде жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын күчтөрү жана каражаттары Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык тартылат.".

11. 22-берененин расмий тилде аталышындагы жана берилген аталышындагы жана редакциясындагы ар түрдүү жөндөмөдөгү "оборона" деген сөз тиешелүү жөндөмөдөгү "защита" деген сөз менен алмаштырылсын.

12. 23-берене төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"23-берене. Коргоону каржылоо Коргоону жана Куралдуу Күчтөрдү каржылоо Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бюджетинен жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык башка булактардан жүзөгө ашырылат.".