Каракол шаардык кеңешинин «Каракол шаарынын 2012-2016ж.ж. социалдык-экономикалык өнүгүү программасын бекитүү жөнүндө» токтому

КАРАКОЛ ШААРДЫК КЕҢЕШИ ТОКТОМ 2013-жылдын 28-июну № 26-12/4 Каракол шаарынын 2012-2016ж.ж. социалдык-экономикалык өнүгүү программасын бекитүү жөнүндө Каракол шаарыны мэри Р.У.Калыгуловдун “Каракол шаарынын 2012-2016ж.ж. социалдык-экономикалык өнүгүү программасы жөнүндө” билдирүүсүн угуп жана талкуулап, Каракол шаардык депутаттар Кеңешинин экономика, каржы, соода, өнөр жай, ишмердүүлүктү колдоо жана инвестиция боюнча туруктуу комиссиясынын корутундусун эске алуу менен, Каракол шаардык депутаттар Кеңешинин XXVI чакырылышынын XII сессиясы

ТОКТОМ КЫЛАТ:

1. Каракол шаарынын 2012-2016ж. социалдык-экономикалык өнүгүү программасы бекилсин (тиркелет).

2. Кыргыз Республикасынын 2009-жылдын 20-июлундагы «Ченемдик-укуктук актылары жөнүндөгү» Мыйзамына ылайык Каракол шаардык депутаттар Кеңешинин аппараты бул токтомду мамлекеттик каттодон өткөрсүн.

3. Бул токтом Мамлекеттик реестерге ченемдик укуктук актыларына киргизүү үчүн областтык башкаруу юстициясына жиберилсин.

4. Токтом ММКларга жарыялангандан кийин күчүнө кирет

5. Токтомдун аткарылышына көзөмөл жүргүзүү экономика, каржы, соода, өнөр жай, ишмердүүлүктү колдоо жана инвестиция боюнча туруктуу комиссиясына (К.И.Алымбаев) жүктөлсүн.

Каракол шаардык кеңешинин төрагасы

У. С.Турсунбаев

Каракол шаардык депутаттар кеңешинин

28.06.2013 жылында № 26-12/4

токтому менен бекитилген

Каракол шаарынын 2013-2016-жылдардагы социалдык-экономикалык өнүгүү программасы

Бул программа жергиликүү бийликтин өз алдынча башкаруу органдарынын стратегиялык максатка жетишүү жана ошондой эле Каракол шаарынын экономикасынын өсүшүнө карата коюлган стратегиялык максаттардын эффективдүү аткарылышынын жетишүүсүнө түзүлгөн.

1 бөлүм §1)Каракол шаарынын жалпы мүнөздөмөсү:

Каракол шаары Ысык–Көл облусунун административдик, билим берүүчүлүк жана маданий борбору. Каракол шаары туризмдин, соода сатыктын, информациялык байланыштардын борбору болуп эсептелет. Шаарда ийри финансы–кредиттик мекемелер, эл аралык уюмдар, музейлер, драмтеатр, зоопарк, жогорку жана атайын орто окуу жайлары бар. Шаар Каракол суусунун жээгинде, Тескей Ала-Тоосунун чыгыш жагында дениз денгээлинен 1,770 метр бийиктикте жайгашкан. Каракол шаары борбордон 403км, ал эми Балыкчы шаарынын чыгыш жагындагы порттон 200км аралыкта орун алган. Шаар Ысык-Көлдөн 13км аралыгында жайгашкан. Бул аралыкка: Каракол суусу, Жыргалаң суусунун жээктеринде жайгашкан Пристань-Пржевальск жана Каракол шаары кирет. Каракол шаарынын аянты 4805га, Пристань-Пржевальск шаарычасынын аянты 448 га түзөт. Бул шаар Кыргызстандын эң ийри шаарларынын бири болуп эсептелет да, 70 миңден ашуун калк жашайт. Шаарда 10 дон ашык улуттун өкүлдөрү жашашат жана эмгектенишет. Каракол шаарынын потенциалы Акыркы учурда өнүүгүнүн негизги багыттары оң жолго түшкөндүгү өлкөнүн саясий стабилдүүлүгүнүн кырдаалын эсепке алуу менен Каракол шаары өнүгүүнүн жолунда тургандыгы байкалууда. Өнөр жай тармактарынын алдынкысы болуп тамак-аш жана кайра иштетүүчү ишканалары болуп келген. Тамак ашты иштеп чыгуучу мекемеге «Төштүк», «Ак-Булак», «Фаир», «Элдан», «Экодан». Алар чыгарган продукциялар ички жана кошуна өлкөлөрдө жогору бааланган экспорттордон болуп саналат. Бул мекемелер иштеп чыгарган продукциянын көлөмү шаардын иштелип чыгарган продукциянын көлөмүнөн 15% жогору, ал эми жылдык өсүшүнүн көлөмү 5-10% түзөт. Бул тармактардын өсүшүнө ассортименттин көбөйүшү, продукциянын сапаттуулугу өбөлгө түзөт. Мындан ары өсүүдөгү соода–сатык тармагында дүң продукциянын өсүүшү 45%ды түзөт. 2012-жылдын 22-февралында Кыргыз Республикасынын «Мамлекеттик жана жеке шериктешетик» закону кабыл алынган. Келечекте Каракол шаарында жекече жана мамлекеттик шериктештик түзүлөт да, экономиканын өсүшүнө көмөк болот, ички жана сырткы инвестициялардын өсүүсүнө жардам берет. Азыркы учурда мамлекеттик инфраструктуранын жана жарандарга көрсөтүүчү көмөктөргө көйгөйлүү маселелерди чечүүдөгү мамлекет менен жеке менчик секторлорунун ортосундагы өз ара кызматташуу шарттары түзүлөт.

§2 Социалдык аймактын деңгээлинин өсүшүү

Каракол шаарынын билим берүү тармагы

Орто окуу жайлары

10

2 гимназия, 8 жалпы билим берүүчү мектептер

бала бакчалар

13

СДЮШОР

1

БДБ ДОЦ

1

Калкты иш менен камсыздандыруу 2013-жылда Каракол шаарынын калкынын экономикалык жактан активдүүлүгү боюнча 29 100 миң кишини түзүүдө. Жумушсуздар 766 киши. Жумушсуздуктун деңгээлин 8% түзөт. Эмгек рыногундагы кырдаал экономиканын абалы менен тыгыз байланышта. Эмгек рыногунун иш менен толук жана толук эмес камсыздандыруулусу менен чектелет. Соода сатыкта калктын 50 %, өнөр жайда 6% , элди социалдык, коммуналдык жана жеке кызмат көрсөтүүдө 27%, транспорт жана байланыш 2%, билим беруу системасы 2%, курулуш 2%, мамлекеттик башкарууда 3%, саламаттыкты сактоо 2%, мейманкана жана ресторандык бизнесте 3%, эсеп–кысап боюнча жүргүзүү 3% жумуш менен камсыздандыруу орундары менен толук керектөөсү аткарылбайт. Өлкөдөгү кризис, ишкерлердин активдүүлүгүнүн төмөндөтүп жаңы иш орундар менен камсыз кылмак тургай, иштеген адамдардын иш орундары кыскартылышы менен ички миграциянын агымынын өсүүшүнөн жумушсуздук көбөйүп, көмөскө экономиканын өсүүшүнө көмөк берди. Шаардык жашоочулардын турмушунун деңгээли төмөндөп: укук чөйрөсүндө, маданиятта, жол курулушунда ж.б. жашоо тиричиликтин мүмкүнчүлүгү да төмөндөдү.

Саламаттыкты сактоо: Областык статистикалык комитетинин эсеби боюнча Каракол шаарында- 67256 адам катталган, алардын ичинен камсыздандырылгандардын саны- 43988(65%). Пенсионерлердин саны -7134(10,6%), 15 жашка чейинкилер -180 254 (26,8%), 1- жашка чейинкилер 1580(23%), 1-4 жашка чейинкилер 5808(8,6%), эркектердин саны -31 141(46,3%), аялдардын саны-36 115(534,4%), ишке жарамдуу аялдардын саны –(16-49)-18 399 (27,4%), Калктын көбөйүүшү табигый өсүшүнөн, төрөлүүнүн жана өлүмдүн эсебинен алынган. 2011-2012 жылдарда төрөлүүнүн өсүүшү байкалган 2 505(44, 1%), 2012-жылы 2 643(46,0%), же 4,1% көбөйдү. Жалпы өлүмдүн саны 455 (7,90%), 2011-жылы 2012-жылы 475(6,8%) ,төмөндөшү 13,9% көрсөтүп шаардын калкынын жашоо турмушунун өнүгүшүнө алып келди. Ошол учурда эле өлүмдүн өсүшү жүрөк ооруларынан, инсульттан, онкологиялык оорулардан пайда болот. Жашоонун орточо чеги 60-70 жашты түзгөн. (2011-ж 60-70жаш). Эркектердин өлүмүнүн саны, аялдардыкына караганда 12,7% өйдө. Ошол себептен аялдардын саны үстөмдүк кылат (53,4%). 2011-2012 жылдарда саламаттыкты сактоонун тармактары актуалдуу көйгөйлөрдү чечүүгө иш жүргүзгөн.

Маданият: Бүгүнкү күндө Каракол шаарынын маданият тармагына: Маданий үйү, Н.М.Пржевальский, К.Карасаев музей комлекси, борбордрштурулган китепкана системасы (составында 1 шаардык китепкана, Гайдар атындагы балдар китепканасы, китепканалардын 4 филиалы кирет, андан сырткары «Пушкин атындагы» маданий жана эс алуучу жай, балдар музыкалык мектеби кирет. Маданият бөлөмү мамлекеттик саясатты маданият багытында, искусстводо Каракол шаарында улуттар аралык байланышты жүргүзүп, улуттар арасындагы байланыштарды калыптандырат, ошондой эле ар кандай маданий иштери менен камсыздайт. Каракол шаарынын сыймыктандыруучу жайлардын бири шаардын музейлери болуп эсептелет, аларга:

Н.М.Пржевальский атындагы мейморалдык музей комлекси, ал 1957- жылы 29-апрелде ачылган. Комплекске музейдин имараты, Н.М.Пржевальскийдин көрүстөнү, академик К.Карасаевдин көрүстөнү, алардын эстеликтери кирет. Музейдин фондуна 2 171 экспонат кирет. Алардын ичинен фондду 1099у түзөт. Музейдин жамааты жылына 100 000 ашык туристтерди кабыл алат. Европа, Рассия, Казакстан, ж.б. туристтерди үч тилде тейлешет.

Шаардын тарыхый аймактык музейи 1948-жылдын 1-ноябрында ачылган, 2001-жылдын 17-январында музейге Каракол –тарыхый аймактык Музейи деген наам берилген. Музей 1887-жылы көпөс М.Н. Ильиндин үйүдө жайгашкан 1918-1920 жылдагы уезддин Советтин депутаттары, ревалюциялык комитет, военкомат, коргонуу үйү, китепкана болуптур. Музейдин экспозициялары биздин аймак жөнүндө, анын тарыхый жана маданий эстеликтери жана маданий мурастарын кабарлайт. Бул жердеги экспонаттар археологиялык табылгалардан, таш доорундагы курал-жарактар, эмгек шаймандары, коло доорундагы ташка түшүрүлгөн сүрүттөрдүн фрагменттери. Сегиз залда коюлган документтер жана материалдар көчмөн элдердин кыргыз урууларынын турмушу жөнүндө баяндайт жана кыргызстандын Россияга кошулушу жөнүндө айтылат.

Борборлоштурулган шаардык китепканалар: Жалпы китептин фондун 8369-китеп тузөт. Окурмандардын талаптарын канааттандырыш үчүн - Системаштырылган алфавиттик католог, катологдун аттары, тематикалык катологдор, папкалар киргизилди. Эң негизги китепкананын максаттарынын бири болуп, китепканаларды жергиликтүү калктын, ар бир инсандын муктаждыгынын канааттандыруусу болот. Ал учун 2015-жылга чейин китептердин катологун электрондук варианттардын негизинде моделдик китепкананы түзүү. Эн негизги орунду БКСнын программалык ишмердүүлүгү ээлейт. Ар бир структуралык бөлүмдөр өзүнүн приоритеттик жолдомосу менен иш алып барат. Ошентип, Борборлоштурулган шаардык китепканалар, «Үйбүлөөлүк» китепканалар, окуу залы, «Китеп ордо» окуу борбору, №1 жаштар менен иш алып баруу борбору, №3 кардар жана социалдык жактан коргоого муктаждыктар борбору, Гайдар атындагы балдар китепканасы, балдар менен иштөө №2 филиалы, Б.К.С. өзүнүн ишин өкмөттөн тышкаркы уюмдар мене иш алып барылат. «Лидер» «Альянс» демократияны колдоо боюнча кабар берүү борбору.

Балдар музыкалык мектеби 1952-жылы 4-сентябрда ачылган. Бул жылдардын ичинде 2 мин окуучу бүтүп, алардын көбү профессионалдык музыканттар, искусство жана маданиятта жеке эле Кыргызстанда гана эмес жакынкы жана алыскы чет өлкөлөрдө иштешет.

Дене тарбия жана спорт Дене тарбия жана спорт тармактарынын иштери шаардык жашоочуларды сергектик жашоого үндөөгө багытталган.

§3 Инженердик инфраструктура

А) Cуу түтүктөрү жана канализация Калкты, ишкана-мекемелерди таза суу менен камсыздоо жана канализацияны эксплуатациялоо иштерин Каракол шаардык коммуналдык «Суу түтүк» ишканасы ишке ашырат.

Каракол шаарын таза cуу менен камсыз кылуу 1955-жылдан баштап Ысык–Көл облусунун cуу түтүктөр жана канализациялык чарбасынын «Пржевальский чарбалык cуу түтүгү» ишканасы, ал эми 1991-жылдан баштап 1993-жылга чейин «Чарбалык тажрыйба участогу» болгон.

Б) Жылуулук менен камсыздоо.

От жагуу мезгилинде стабилдүү түрдөө элди суу, электроэнергия, жылуулук менен камсыз кылуу.

§ 4 Экономиканын тармактык структурасы

А) Инвесторлорду тартуу

Каракол шаарында инвесторлук жагымдуу жагдайды түзүү үчүн олуттуу саясат кылуу талап кылынат. Инвесторлорго талапка жооп берүүчү жагдай түзүүдө инфармациялык кабар берүү. Инвесторлор менен тыкыс мамиле кылуу.

Б) Ѳнөр жай

Реформалардын башталышы менен чарбалардын байланышынын үзүлүшү өнөр жай сектору импортко көз каранды болгондуктан оор абалга дуушар болду.

В) Соода-сатык кызмат сферасы. Бүгүнкү күндө кызмат көрсөтүү сферасы, шаардыктарды толугу менен элди жумуш менен да, керектүү азык-тулук жана шаймандар менен камсыздандыруу боюнча иш алып барат. Ушул багытта чач тарачтар косметикалык кызматтар, техникалык тейлөөлөр, ондоо жана калыбына келтирүү кызматы, сүрөт жана уюлдук байланыш жана интернет байланыштары шаардыктардын муктаждыгын канааттандырат. Жеке ишкерлер элди жаны кызматтардын түрлөрү менен тейлей баштады: компьютердик техниканы тейлөө, үйлөөнү тойлоруна кийилүүчү кийимдер менен камсыз кылуу, калктын өзгөчөлүктөрүн эске алып ар түрлүү өндүрүштү да колго алышты.

§5. Транспорт

А) Каракол шаарынын муниципалдык жүргүнчүлөр автобазасы шаардын жашоочуларын тронспорт авто унаасы менен тейлөөнү камсыздандырат. Каракол шаарынын муниципалдык жүргүнчүлөр автобазасы чарбалык эсептик уюм болуп эсептелип, юридикалык жактан муниципалитеттин балансында туруп, Каракол шаарынын мэриясына карайт.

Каракол шаарынын муниципалдык жүргүнчүлөр автобазасынын негизги ишмердүүлүгүнүн түрлөрү: адамдарды ташуу, ремонт иштери, техникалык тейлөө, авто транспорттук каражатардын түрлөрүн эксплуациялоо.

Б) Жол салуу, жолдорду калыбына келтирүү

Шаардын автомобилдик жолдору 195км түзөт. Анын ичинен асфальт төшөлгөнү 67км, шагылы 128км. Шаардык бюджетке керектүү акча каражатынын жоктугунан 1985-жылдары жолдор эксплуатацияга берилгенден баштап акыркы үч жылдарга чейин жолдор капиталдык ремонттон өткөн эмес. Асфальт төшөлгөн жол 8-9 жыл гана эксплуатацияланып, андан кийин толук капиталдык ондоодон кайра калыбына келтирилиши керек, себеби жамачы ремонт талапка жооп бербейт. Ушуга себептүү асфальт төшөлгөн жолдор бузулуп, шаардын эстетикалык абалы, архитектуралык көрүнүшү начарлап, көчөлөрдүн экологиялык-санитардык абалы төмөндөп, жолдордо авариялык жагдайлар болуп, адамдардын өмүрүнө коркунуч туудуруда. Акыркы жылдарда Каракол шаарынын мэриясы менен Каракол шаардык депутаттар тарабынан жолдун канааттандыраарлык эмес абалына көңул бурулуп азыноолак иштер алынып барылууда.

В) Электр менен камсыз кылуу.

Каракол шаарын элктроэнергиясы менен камсыз кылууну Каракол шаардык РЭТы тейлейт. Акыркы 20-жыл ичинде шаарда жаңы трансформаторлук подстанциялардын курулушу жүргөн эмес. Көптөгөн жаңы конуштар, курулуштар пайда болгон. Каракол шаарында бүгүнкү күндө электроэнергия менен шаардын жаңы конуштарына жаңы трансформаторлук подстанцияларды куруп берүү иштери улантылууда. Азыркы учурда Каракол шаары боюнча аба линиясы ЛЭП 10кв 224,2км., ВЛО4кв-324км., кабелдик линия -19,4 км. түзөт. Баардык абоненттердин саны 21 846, анын ичинен: 20605 турмуш тиричилик тейлөөдө, 1245 абонент-коммерциялык уюмдар. Трансформатордук подстанциянын саны 279. Кышкы мезгилде электроэнергиянын сарпталышы 1500 мин кВт/саат суткасына жана 45млн. кВт/саатты айынына түзөт. Жайкы мезгилде электроэнергиянын сарпталышы 360 мин кВт/саатты суткасына түзөт, 10 млн. 800 квт/саат айына түзөт. Азыры убакта Каракол РЭСи электр энероэнергияны Каракол шаарына, Притань-Пржевальск шаарчасына, Жолголот, Челпек, Таш-Кыя, Бурма-Cуу, Бөру-Баш, Черик, Жаңы-Арык, айылдарын тейлейт. §6. Кичи жана орто бизнес.

Шаардык Мэриянын бирден бир көрсөткүчү бул - кичи жана орто бизнес менен тыкыс мамиледе иш алып баруусу, кайра иштетүүчү мекемелердин экономикасы өнүгүшүнө таасир этүү практикасы. Шаардын жашоочуларынын потенциалын көтөрүү менен жаңы жумуш орду менен камсыздоо. Ишкерлердин ийгиликтери, жетишкендиктери өздөрүнүн бийик, чыгармачылык өздөштүүрүсү, өзүндө болгон ресурстарды рационалдуу жана туура пайдалануусу. Шаардын өзүнө бул факторлордун баардыгы таасирин тийгизет. Каракол шаарындагы баардык мекемелердин 1.01.2013-жылга карата катышуусунун саны 1577 миң, алардын ичинде: 1448 кичи мекеме, 85 орто мекеме жана 14 эң чоң мекеме бар. Шаардын кичи жана орто мекемелеринин ар бири экономикалык тармака катышат, ал эми тармактын кээ бири жатаканаларды тейлөөлөр, коомдук тамактануу, унаалар, соода түйүндөр) ээлейт. Ысык-Көл областын жана Каракол шаарын камтып, элге керектелүүчү таварлар менен ар түрдүү тамак-аш продуктыларын орто жана кичи иш каналар камсыздайт.

§ 7. Калктын жашоо денгээли.

Элдин жашоо денгээли өзүнүн тапкан кирешесине чектелет, негизинен элдин жашоо денгээли канаттандыраарлык жана калктын өздүк жашоо денгээлине жараша.

Калктын негизги киреше булагы: -Эмгек акы жана башка эмгек төлөмдөр, кээ бир жумушчулар өз эмгек акысын алышат (акчалай жана накталай түрдөө) - мисалы сыйлыктар, эс алуу өргөсү, ар түрдүү кашумчалар жана башкалар: -Ишкердин өздүк эмгек кирешеси. -Жеңилдетүүлөр жана төлөмдөр коомдук фондун керектелүүчүлөрү (пенсия пособия, стипендия, жана башкалар) өзүн өзү камсыздоо, жыл сайын төлөнүүчү фонддор. Ѳздүк киреше (мисалы, финансылык төлөмдөр, курулуш, жер, автордук укук, потент жана башкалар). -Ѳзүнүн жеке менчик багы, жери, огороду (таза азык түлүктөр). Мүмкүн жана башка структуралык киреше булактары (лоторея утуштары, мелдеште жеңген сыйлыктары, кароо сынактары жана башка у.с.)

§8. Коопсуздук

Коомдук тартипти сактоо. Шаарда ички иштер бөлүмү, шаардык прократура, шаардык сот милдеттүү түрдөө калкка кызмат кылат. Каракол шаарынын Мэриясынын координациялык кызматы шаардык сот жана шаардык прократура, ШИИБ менен биргеликте иш алып барышат. Аксакалдар соту шаардын коомдук тартибин сактоого жардам көрсөтүшөт (эң башкысы коомго кызмат кылуу). Жергиликтүү өз алдынча башкаруунун эң биринчи милдети болуп шаардын коопсуздугуна кам көрүү болуп саналат. Ошондой эле Каракол шаарында коомдук профилактикалык борборлор (ОПЦ) иштейт, ага жергиликтүү өз алдынча башкаруунун өкүлдүрү, аксакалдар соту, ветерандар кеңеши, милиция кызматкерлери, аялдар кеңеши, жаштар уюмдары жана башка коомдун мүчөлөрү катышат. Бүтүндөй Каракол шаарынын профилактикалык борбору жана укук бузуу профилактикасы коомдук тартипке жакшы таасирин тийгизүүдө.

§9. Экология

Каракол шаарынын Мэриясынын 20.05.2004-жылдары №157 токтомунун негизинде «Тазалык» коммуналдык ишканасы Каракол шаардык «Көрктөндүрүү, санитардык тазалоо жана жашылдандыруу чарбасы комбинаты» болгон.

1. Корктондуруу жана таштандыларды чыгаруу.

Шаардын таштандыларды чыгаруучу жайына бир жылдын ичинде болжол менен 30 миң куб таштандыны чыгарылат, кышкы от жагуу мезгилинде Каракол шаардык «Көрктөндүрүү, санитардык тазалоо жана жашылдандыруу чарбасы комбинатынын» жумушу көбөйөт. Белгилей кетүүчү жагдай шаардык таштандыларды чыгаруучу жайдын 50 000 м2 аймагын курчоо зарыл. Ал үчүн даяр 1300 метр сетка менен тегерете бекитүү керек.

Б) Жашылдандыруу.

Мекеменин дагы бир милдеттеринин бири болуп жер менен иштөө, бак-дарак, бадалдарды көбөйтүп тигүү, ийне жалбырактуу бактарды көбөйтүү, газондорду иштетип, ар түрлүү гүлдөрдү өстүрүү, санитардык тазалык.

§10.Каракол шаарынын бюджети

Акыркы 3 жылда шаардын бюджетинин киреше бөлүгү көбөйүүдө. Бул өнөр жай көлмүнүн өсүп–өнүгүүсүнө, калктын кирешесинин көбөйүшү жана ар түрлүү административдик тартипке чакыруу иш чараларынын кесепетинен бюджеттин киреше бөлүгү толукталууда.

А) Шаардык бюджеттин чыгаша бөлүгүнүн 70% социалдык-булактар (билим, саламаттыкты сактоо, дене тарбия жана спорт, социялдык колдоо) түзөт.

Шаардык бюджеттик саясат шаардык социалдык жана экономикалык маселелерди чечүү үчүн багытталган, аларга чарбадагы турак-жайлардын коммуналдык кызматына жана социалдык чөйрөсүнө кам көрүү. Шаардын бюджетик киреше денгээлинен чыгаша денгээли ашпаш керек.

§11 Каракол шаарындагы сациалдык экономикалык негизги көйгөйлөрдүн өнүгүүсү.

Калктын эмгек менен камсыз болуусу: -мекеме ишканаларда эмгек ордуларынын кыскарышы жумушсуздардын кобойуусуно жана формалдуу эмес экономикалык тармактарда эмгек ордуларынын көбөйүүсү. -Ички жана сырткы мигранттарынын тийиштүү эсебин алуу. -Жумушсуздуктун көбүрөөгу формалдуу эмес.

Билим берүү:

- Шаарда дагы кошумча 5-бала бакчасынын, жалпы билим берүүчү 2- мектептин жетишпесиздиги.

-Мектеп жана балдар бакчасынын курулушуна чектелүү бюджеттик каражаттардын бөлүнүнүшү. -Тажрыйбалуу адистердин жетишсиздик көйгөйү. -Педагогикалык жогорку окуу жайларынын бүтүрүүчүлөрүнүн даярдыктарынын начарлыгы. -Мектептеги азыркы заманбап компьютердик жабдыктардын жетишсиздиги белгиленет.

Саламаттыкты сактоо: -Саламаттык сактоо мекемелеринин имараттарынын эскилиги (60%-70% түзөт) жана заманбап медициналык техникаларынын жетишсиздиги.

- Тез жардам унааларынын эскириши жана алар менен начар камсыз болгондугу.

-Медициналык кызматкерлердин жетишсиздиги. Социалдык коргоо:

- Калкты сациалдык колдоо мекемесинин кызматкерлеринин эмгек акысынын өтө төмөн болушу.

- аз камсыз болгон үй-бүлөөлөрдун, пенсия алуучулар жана ветерандардын талабына жараша адрестик камсыз кылуу милдетин өркүндөтүү зарыл.

Маданият:

- Шаардын райондорунда жаны типтеги музыкалык мектептердин жоктугу.- Мектеп, китепкана, музейлерге жаш адистер менен кадрлар составын бекитүү үчүн шарт түзүү.

-Каракол шаарынын аймагындагы азыркы заманбап маданият үйү, эки концерттик залдын курулушу зарыл. -Эң төмөн төлөнгөн эмгек акы.

Дене тарбия жана спорт: -Жаны стандартка жооп берген спортук комплекстин жоктугу. -Негизги техникалык спорт эмеректеринин аздыгы. -Спортсмендер жана тренерлер үчүн эн төмөнкү өлчөөмдөгу айлык акысы.

Канализация жана таза суу менен камсыздоо:

- Негизги фонддун 60 пайызы керектен чыккан.

- Суу түтүктөрүн капиталдуу алмаштыруу зарыл.

Жылуулук менен камсыздоо: -Кательныйлардагы эски агрегаттар 70тен жогорку пайызын түзөт. -Борбордук жылытуунун тетиктеринин көбүнчө бөлүгү дээрлик 40-жылдан бери колдонулуп келет, ошондуктан тетиктерди алмаштыруу зарыл.

Электр камсыздоо: -Электр жабдууларынын жана электрчубалгыларынын эскириши 85% түзөт. -Жаны конуштардын электроэнергиясы менен начар камсыз болушу.

Сырткы көрнөк жарнактар -Көркөм эстетикалык жактан талапка жооп бербеген, Кыргыз Республикасынын мыйзамына жана коопсуздук талаптарына жооп бербеген жарнак конструкциялар: -Шаар көчөлөрүнүн, кичи райондорунун, жаны конуштардын керекүү санда аншлагдардын жана катар номерлеринин жоктугу, жетиштуу камсыз болбогондугу. -Ѳзгөчө жаны конуштарда көчөлөрдүн аталыштарынын жок болгондугу, жеке меймандардын гана эмес шаар тургундарына кыйынчылык туудуруда. Шаардык кызматтардын ичинен да белгилуу өлчөмдө кыйынчылыктар бар. Мисалы: тез жардам, өрт өчүрүү кызматтардын кызматчылары дайыма эле өз убагында келбейт, жана тигил же бул даректи таба алышпайт.

Ѳнөр жайы -Экономиканын кээ бир тармактарынын өсүү темпинин ылдыйланышы; -Керектөө рыногунун жардыгы, Республикада толук техникалык циклдин жоктугу, кээ бир ишканалардын толук кандуу, керектөөгө даяр продукцияларды өндүрө албашы.

-Калдыксыз техниканы өндүрүү -Ишканаларды иштетүүгө каражаттардын жоктугу жана жогорку квалификациядагы жумушчулардын чет жакага иштеп кетиши. -Рыноктун мыйзамсыз, жашыруун алынып келинген продукциялардан корголбогондугу, банк кридиттеринин проценттеринин жогору болушу. -Жергиликтуу денгээлде инвестициянын абалынын төмөндүгү. -Чет өлкөлүк инвестициялар үчүн таза так нормативтик кепилдиктердин жергиликтүү денгээлде жоктугу.

Кичи жана орто бизнес -Кичи жана орто бизнестин ишин жөнгө салууда укуктук-нормативдик базанын толук кандуу иштелип чыкпагандыгы, Кичи жана орто бизнестин өнүгүшүнө жергиликтүү администрацинын жана мамлекеттк органдарынын туз жана кыйыр түрдөө кийлигишуусу.

Сатуу жана тейлөө тармагы -Ички сатыкта бүгүнкү күндөө мыйзамсыз акча жугуртуулордун даштырылбаган сырткары өнүүгү 30-40% өлчөмүндө солгундоодо көп сандаган майда ортомчу уюмдардан турган дуң соода систымасынын жетишсиздиги жана татаалдыгы баанын өсүшүнө алып келет. -Шаардык базарларда жана көчөлөрдө коопту сатыктын өсүшүү.

Турак жай, курулуш -Коомдо наразычылыктардын келип чыгышы эмгек акынын төмөндүгү, анын кесепетинен турак жай көйгөйүн чечүүгө мүмкүн эместиги. -Ипотекалык кредиттердин шарттарынын ордугу. -Жетиштуу турак жайларынын курулушуна шаардык бюджеттин жетишсиздиги

Шаар курулушу -Шаардын динамикалык өсүшүндө бир катар тоскоолдуктар бар. Токтоло кетсек: Шаардын борбодук бөлүгүндөгү комплекстуу курулуштар генералдык планга шайкеш келбегендиги.

- Шаардык көчөлөр менен жерлерине кызыл сызыктардын коюлушунун долбоору.

Унаа (траспорт) унаа тармагындагы башкарууну жана ишин баланстоонун деңгээлдуу турдо жетишсиз иш алынып баруусунда, Эл ташуучу унааларга шаардык жолдордун бир тараптуу жолдордун жоктугу жана жолдордун нормага ылайыксыздыгы.

Автоунаалардын тыгыздыгы

- жеке менчик, жук ташуучу, жургунчу ташуучу авто унаалардын жолдун четине иретсиз жана мыйзамга ылайык келбеген нормада токтотуп кетиши.

Жолодор

- шаардын унаа жолдорунун жалпы узундугу 195км, анын ичинен асфальтталганы 67км, шагыл төгүлгөнү 128км. Бугунку кундо асфальт жолдордун абалы канаттандыраарлык эмес абалда. Жолдорду эксплуатациялоо мооноту 8-10 жылды тузсо, капиталдык ондоодон бир да жолу откорулгон эмес. Жолдорду ондоо маеселеси эн бир орчундуу маселелердин бири болуп келет.

Санитардык тазалоо

- Каракол шаардык корктондуруу, санитардык тазалоо жана жашылдандыруу чарбасы комбинатынын атайын унаа паркынын эскириши жана шаардык жолдун кышкы камсыздоонун начарлыгы, үй тиричилигинин чыккан таштандыларды ташуу, шаарды көрктөндүрүү жана сырткы жарыктандыруунун начарлыгы.

- Таштандыларды чыгарууда калктан сырткары, чарба жүргүзүүчү субъектилердин ж.б.у.с. толук олчомдо абонент болуп камтылбашы.

- Таштандыларды тогуучу жайды иштетуудо, рекультвациялоо иштеринде жана экологиялык нормага дал келген кайрадан иштетүүчү заводдорду курууда каражаттын жоктугу.

Жашылдандыруу жана ирригация:

- Шаардын ирригация тармактарын оңдоп түзөө иштериде, анын ичинде магистралдык, кварталдык жана короо суу арыктарын курууда белгилүү өлчөмдөгү каражаттардын жоктугу.

Шаардык бюджет

- Салык органдарынын маалымат базасында салык төлөөчүлөрдүн реалдуу жана толук маалыматынын жоктугу.

- ишкердүүлүк менен алектенген субъектилердин салык жыйноону жөнөкөйлөтүлгөн формасы менен алынган потенттердин саны дал келбейт.

-Салык органдарда эсепке турбаган жана ага жараша салык төлөбөгөн көп сандагы чарба жүргүзүчү субъекттердин ишмердүүлүгү жана көмөскө экономика секторунун иштеп жатышы. -жашыруун кирешелер жана жалданып иштеген жумушчулар. Салык төлөөчүлөрдүн потенциалдык мулкун, кыймылсыз мулкун жана башка ушул сыяктуу толомдордун реалдуу эмес маалыматтарды корсотушу.

§1 Программанын стратегиялык максаты

Программанын эффективдуу ишке ашыруу максатында институттук кайра түзүүлөр башкаруу механизминин өнүүктүрү иштерин жургузуп, инвестициялык климатты жакшыртуунун эсебинен шаардын экономикасынын атандашуу мүнкүнчүлүгүн жогорулатуу шарттары зарыл.

Программанын стратегиялык максаты шаардык муниципалитетти башкарууда жергиликтуу койгойлорду эске алуу менен экономиканы онуктуруу.

Каракол шаарынын 2013-2016 жылына карата социалдык–экономикалык прграмманын стратегиялык максаты:

1. Шаардын экономикалык өсүү динамикасын туруктуу камсыздоо.

2. Эмгек базаларынын эффективдүүлүгүн өнүктүрүү.

3. Социалдык сектордо кызмат корсотуунун сапаттуулугун жана жеткиликтуулугун камсыздоо.

4. Калкты өздүк жана иппотекалык негизде турак жай менен камсыздоо.

5. Шаардын экономикалык маанилүү тармагынын каммуналдык турак жай жана инжинердик инфроструктуранын өзгөчө өнүгүүсүнө жетишүү.

6. Шаар аймагында жагымдуу жана коопсуз шарттарды түзүү.

7. Шаардын жаңы конуштарынын инфраструктурасын пландуу жана этаптуу өнүктүрүү менен жаңы конуштардын чектеринин жоюлушу.

§2 Стратегиялык максаттарга жетүүдогу милдеттер:

-жаңы иновациялык технологияларды ишкана, мекемелерге жеткизууго комоктошуу. өңдүрүштүк иш каналардын өнүгүүсүнө дүйнөлүк стандартка ылайык шарт түзүп берүү. -инвеститциялык ресурстарды өкүм сүргөн өнөр жай кубаттуулуктарын жаңылаштыруу жана жаңы иш каналарды куруу үчүн инвестициялык ресурстарды тартуу маселелерине таасир этүү. -калкты иш менен камсыз кылуу мүнкүнчүлүктөрүн кеңейтүүгө багытталган иновациялык пректилерди киргизүү.

- адисттик билдирүүнү социалдык жактан колдоону өнүктүрүү.

-социалдык кызматтын сапатын жакшыртуу. -мектептердин, мектепке чейинки мекемелердин, спорттук жана маданият курулуштарынын курулушу. -шаардыктардын жашоосунун сапатын көтөрүү. -сапаттуу товарлар жана коопсуз товарлар менен жарандарды камсыз кылуу укугу. -2013-2016-жылга пландалган социалдык, инжинердик жана транспорттук курулуштарды аяктоо. -бюджеттен сырткы каражаттарды киргизүү. -жарандардын коопсуздугун камсыздоо, баардык шарттары төп келген жана жашыл шаарды куруу.

3 болум. Программаны ишке ашырууда финансылык каржылоо механизмдери

Каржылоо: Республикалык жана шаардык бюджеттен каржыланат. Кошумча каржылоо:

- Ысык-Көл дирекциялык фонду.

- мекемелердин өздүк каражаттары.

- тартылып келинген жана башка бюджеттик эмес инвеститциялык каражаттар.

- мэрия жана жарандар, ишкерлер менен биргеликте уюшулган фонддор.

Программанын финансылык көлөмү ар жыл сайын белгиленген план боюнча ишке ашат. Каракол шаарынын 2013-2016-ж социалдык-экономикалык программасы шаардын негизги перспективдүү өнүүгүсүн аныктоочу нормативдик акт болуп эсептелет. Программанын эн негизги принциптери болуп программаны ишке ашырууда калктын, ишкерлердин жана башка юридикалык жактардын кызыкчылыктарын эске алуу механизми болуп саналат. Программаннын ишке ашыруу механизми томондогудой базалык элементтерди камтыйт. -стратегиялык пландаштыруу жана прогноздоо, -шаардын алдыга койгон максатын, иш чара планын, инвеститциялык долбоорлорду ишке ашыруу, -билим беруунун сапатын жогорулатуу жана талантуу жаштарды атайын мектептерде билим алуусуна комоктошуу. -медициналык жардамдын сапатын жогорулатуу,

- Региондогу тарыхый архитектуралык объекттерди, эстеликтерди Каракол шаары менен байланыштыруу жана туристтик потенциалын өнүктүрүү.

- комплекстүү маалымат системасын куруу. (туризм жана инвестициялоо)

-мекемелерге шарт түзүп берүү жана жергиликтүү сырьёну кайра иштетүү. -банктын секторлорун өнүктүрүү, -курулуш нормасын сактоо, -инженер–транспорттук инфраструктураны өнүктүрүү, -«таза суу» проектисинин биринчи этабынын ийгиликтүү аякташы жана экинчи этабын баштоо. -жашылдандыруу иштерин алып баруу жана жакшы шарт түзүү. -базардын тегерегин систематизациялоо жана токтоочу жайларды тартипке келтирүү. -шаардын тегерегин категорияга бөлүү жана керектүү иш чараларды жүгүзүу. -шаардын стадионун реструктуризациялоо жана КР спортсмендери үчүн машыктыруучу борбор статусуна жетишуу. -Караколго ЭЭЗ (эркин экономиялык зона) кайра алып келуу. -муниципалдык башкармалардын функциясын оптимизациялоо. -мамлекеттик жана жеке юридикалык портнёрлордун иш чараларынын жана проектисин ишке ашыруу. Шаардын 2013-2016-ж экономикалык-социалдык закондорду кабыл алуу жана кайра иштетүү программасын киргизүү. -башкаруу программасын анализдөө жана уюштуруу механизимин ишке ашырууну өзгөртүү.

- жарандарды коркунучтан сактоодон тышкары:

А) КР жарандарынын жана чет элдерди электрондук учётко киргизүү.

Б) укук коргоо органдарынын тнхникалык системасын жогорулатуу.

- КР законго байланыштуу башка механизмдери шаардын экономика финансылык абалы бат жана өз убагында кыймылдарды талап кылат.

Бир жылдын ичинде белгиленген максаттарды аткаруу бирок, бир убакыттагы жана көп убакыттагы перспективага көңүл буруу.

4 болум. Программанын эффектуулугуно баа берүү.

Программаны ишке ашырууда Каракол шаарынын 2013-2016-жылдардагы социалдык-экономикалык онугуусуно оболго тузот жана стратегиялык максаттар ишке ашырылуу менен жылдан жылга сапаттуу конкуренттуу экономиканы жандандырат.

Ѳнүктүрүү программасынын ишке ашуу жыйынтыгы томондогулор: -шаардагы жашоочулардын жашоо шарттарын жогоруулатуу, жакырчылыкты жана жумушсуздукту кыскартуу; -шаардын стратегиялык инфракструктурасын онуктуруудогу долбоорлорду ишке ашыруу;

- шаарга инвестицияны тартуу климатын жогорулатуу жана чет өлкөлүк инвестицияларды тартуу көлөмүн көбөйтүү;

-чакан жана орто бизнестин онугушуно жакшы шарт түзүп берүү жана ар кандай консультациялык жардам корсотуу.

- квалификациялуу кадрларды колдоо жана ишке тартуу жана шаардын талантуу жаштарын кармап калу максатында жакшы шарттарды түзүп берүү;

Программаны башкаруу жана ишке ашыруу жолун текшерүү. Программаны ишке ашыруу боюнча жалпы башкаруу системасы Каракол шаарынын мэри аркылуу аткарылат жана: -Каракол шаарынын кеңешине программанын долбоорун киргизет;

- Каракол шаардык кеңеши программанын стратегиялык ченемдерин кабыл алат жана Каракол шаарынын социалдык-экономикалык өнүгүү программасы аткарылышын көзөмөлдөйт.

Каракол шаардык мэриясы программанын ишке ашыруудагы милдеттери:

- программаны ишке ашырууда программаны аткаруу иш планын калыптандырат;

- программанын мониторинги жана системанын максаттык көрсөткүчтөрү;

-Программаны ишке ашырууда оперативдуу маалыматтарды Каракол шаардык кеңешине коргоо документтерди даярдоо;

Програманы ишке ашыруу боюнча жооптуу структуралык бөлүмдөр томондогу иштерди аткарат:

- Көйгөйлүү маселелерди чечуудо нормативдик укуктук актыларды даярдоо;

- программанын жолдомосу боюнча шаардык максаттык проектилерин даярдоо;

- жергиликтүү бюджеттен каражат которуу;

- Программаны аткарууда иш чараларды ишке ашыруу максатында жергиликтүү бюджеттен каражаттарын болуп беру жагын сунуштайт;

- Программаны ишке ашырууда тийиштуу мекемелердин ишке ашыруу боюнча иштелип чыккан инвестициялык долбоорлорун кабыл алуу;

- Программаны ишке ашыруу учун ишкана мекемелердин бизнес-план жана сунуштарын кароо, муниципалдык колдоо корсотуу учун сунушталган долбоорлорду тандоо;

-программанын иш чараларын аткарууга бөлүнгөн каржы каражаттарынын максаттуу пайдаланышы жана ресурстарды эффективдуу колдонуу боюнча жалпы маалыматты боюнча отчет даярдоо. Программаны ишке ашыруу анын кабыл алуусу менен токтобойт. Керектүү кезде иш-чараларды өзгөртүү, жыл сайын ишке ашыруунун жолуна баа берүү, анын аткаруусу боюнча мониторинг өткөзүп турат.

Каракол шаарынын мэри

Р.У.Калыгулов