25-берене. Ушул Мыйзамдын күчүнө кириши

Ушул Мыйзам расмий жарыяланган күндөн тартып 12 айдан кийин күчүнө кирет.

Кыргыз Республикасынын Президенти

К.Бакиев

2009-жылдын 12-мартында

Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши тарабынан кабыл алынган

"Кыргыз Республикасында экологиялык коопсуздукту камсыз кылуу боюнча жалпы техникалык регламент" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 1-тиркемеси

Экономикалык иштин милдеттүү экологиялык экспертизадан өтүүчү ТҮРЛӨРҮ (КР 2012-жылдын 1-мартындагы № 11 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

1. Энергетика объекттери:

1) жылуулук электроцентралдар, жылуулук электр станциялары, гидроэлектр станциялар;

2) электр энергиясын, буу, ысык суу өндүрүү боюнча өнөр жайлык түзүлүштөр;

3) газ, нефти жана нефти продуктуларын, жылуулук өткөрүүчү өткөргүч түтүктөр линиялары;

4) жогорку вольттогу электр өткөрүүчү линиялар;

5) нефти продуктуларды, газ, катуу отун сактоочу кампалар;

6) кул, таштанды сактагычтар.

2. Суу сактагычтар.

3. Нефтини, нефти продуктуларды, газды казып алуу жана иштетүү боюнча ишканалар.

4. Курулуш материалдарды өндүрүү (цемент, асфальт, шифер, асбест-цемент түтүктөр жана башкалар).

5. Айыл чарба жана токой чарба:

1) айыл чарбасын ургаалдаштыруу долбоорлору;

2) айыл чарбалык жер ээликтерин уюштуруу жана өзгөртүп уюштуруу боюнча долбоорлор;

3) суу ресурстарын айыл чарба максаттарында башкаруу долбоорлору;

4) жер пайдалануунун тибин өзгөртүү максатында жерди рекультивациялоо долбоорлору;

5) канаттуулар, мал, балык чарба комплекстери;

6) мелиорация долбоорлору.

6. Кен казуу өнөр жайы:

1) издөөчү-чалгындоочу, тажрыйбалык-эксплуатациялык жумуштар;

2) минералдык сырьену казып алуу (мрамор, базальт, туз, кум, шагыл, чопо жана башкалар);

3) көмүр казуу;

4) рудаларды казуу;

5) рудаларды иштетүү;

6) түстүү, сейрек, кымбат металлдарды өндүрүү;

7) калдыктарды, анын ичинде коркунучтуу жана уулуу калдыктарды утилдештирүү жана көмүү.

7. Металл иштетүүчү өнөр жайы:

1) машина-станок жасоо өндүрүшү;

2) жарым өткөргүч материалдарды өндүрүү;

3) авиация, темир жол транспортторун оңдоо боюнча ишканалар;

4) радио жана телеаппаратураларды жасоо;

5) куюу жана металл прокат өндүрүшү.

8. Айнек өндүрүү.

9. Фармацевттик, биологиялык, белок препараттарды өндүрүү.

10. Химия өндүрүшү.

11. Тамак-аш өнөр жайы:

1) майларды чыгаруу;

2) эт-сүт продуктуларды өндүрүү;

3) кант өндүрүү;

4) тамеки өндүрүү;

5) арак-шарап продукцияларын өндүрүү;

6) спирт өндүрүү;

7) пиво өндүрүү;

8) консерва өндүрүү.

12. Текстиль, булгаары, кагаз өнөр жайы:

1) жүндү жана терини алгачкы иштетүү;

2) жыгач-таарынды такталарды, картон, жыгач-була такталарды жасоо;

3) булгаары өндүрүшү;

4) кагаз өндүрүү;

5) боек өндүрүшү;

6) желим-техника өндүрүшү.

13. Уулуу, коркунучтуу радиоактивдүү заттардын кампалары.

14. Саркынды сууларды, түтүндүү газдарды тазалоо боюнча курулмалар.

15. Жер астынан суу чыгаргычтар.

16. Калктуу конуштарды суу менен камсыздоо системалары, гидромелиорациялык системалар.

17. Автомобилдик жана темир жолдорду куруу.

18. Аэропорттор, аэродромдор, сыноолор үчүн полигондор, ички кемелер үчүн порттор, автодромдор.

19. Рекреациялык жана туристтик багыттагы объекттерди куруу.

20. Өнөр жайлык тармактарды уюштуруу.

21. Канализациялык тармактар.

22. Кен көтөргүчтөр жана аркан жолдор.

23. Өнөр жайдын жана тиричиликтин калдыктарын утилдештирүү, иштетүү жана көмүү.

24. Май куюучу станциялар.

25.Техникалык тейлөө жана автотранспортту сатуунун алдында даярдоочу станциялар.

"Кыргыз Республикасында экологиялык коопсуздукту камсыз кылуу боюнча жалпы техникалык регламент" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 2-тиркемеси

Коркунучтуулук категориясы (КР 2012-жылдын 1-мартындагы № 11, 2025-жылдын 31-июлундагы № 184 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

1. Жалпы жоболор

Чарбалык жана башка иштин объекттеринин коркунучтуулук категориясы табигый айлана-чөйрөнү булгоонун көлөмүнө, атмосферага, чөлкөмдөгү рельефке же суу объекттерине чыгарылуучу зыяндуу заттардын, ошондой эле жайгаштырылуучу калдыктардын санына жана түрлүк курамына жараша аныкталат. Коркунучтуулук категориясына жараша жаратылышты пайдалануу долбоорлорунун көлөмү жана мазмуну, жаратылышты коргоо мыйзамдарынын жана белгиленген нормалардын аткарылышын мамлекеттик контролдоодо текшерүүлөрдү жүргүзүүнүн мезгилдүүлүгү аныкталат.

2. Коркунучтуулук категориясын аныктоонун тартиби

Чарбалык жана башка иштин объекттери коркунучтуулук категориясын айлана-чөйрөнү коргоо жаатындагы атайын ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган чарбалык жана башка иштин субъект берүүчү маалыматтын негизинде аныктайт. Чарбалык жана башка иштин субъекти айлана-чөйрөнү коргоо жаатындагы атайын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдан суроо келгенден кийин 1 айдын ичинде коркунучтуулук категориясын эсептеп чыгаруу үчүн керектүү маалыматты берүүгө милдеттүү. Суроо белгиленген мөөнөттө аткарылбаган же туура эмес маалыматтар берилген учурда айлана-чөйрөнү коргоо жаатындагы атайын ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган чарбалык жана башка иштин субъектинин ишине тыюу салуу же токтотуп туруу жөнүндө чечим чыгарууга укуктуу. Айлана-чөйрөнү коргоо жаатындагы атайын ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган бир айдын ичинде эсептөөлөрдү жүргүзүүгө жана аны бекитүү үчүн чарбалык жана башка иштин субъектине берүүгө милдеттүү. Коркунучтуулук категориясын эсептөөнүн жыйынтыктарын берүү мөөнөтү аткарылбаган учурда айлана-чөйрөнү коргоо жаатындагы атайын ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жоопкерчилик тартат. Чарбалык жана башка иштин субъекти коркунучтуулук категориясын эсептөөнүн жыйынтыгына макул болбогон учурда пикир келишпестиктер колдонуудагы мыйзамдарга ылайык чечилет.

3. Чарбалык жана башка иштин атмосферага саркындыларды чыгаруучу субъекттеринин коркунучтуулук категориясын аныктоо

Чарбалык жана башка иштин субъектинин коркунучтуулук категориясын аныктоо үчүн атмосферага булгоочу заттардын чыгарылышы жөнүндө статистика органдарына же жаратылышты коргоо органдарына берилүүчү маалыматтар пайдаланылат. Чарбалык жана башка иштин субъектинин коркунучтуулук категориясы төмөнкүдөй формула боюнча эсептелет:

n - чарбалык жана башка иштин субъекти атмосферага чыгаруучу булгоочу заттардын саны; Mi - чыгарылган конкреттүү заттын массасы, т/жыл; ЭЧЖБКcci - калктуу конуштарда конкреттүү булгоочу заттын атмосфералык абада орточо суткалык эң чоң жол берилген концентрациясы топтолушу, мг/куб.м; ai - өлчөмсүз константа. Өлчөмсүз константанын чоңдугу 3.1-таблица боюнча аныкталат.

3.1-таблица.

ai константанын булгоочу заттын коркунучтуулук классына жараша чоңдугу

Константа

Заттын коркунучтуулук классы

1

2 же 3

4

ai

1.7

1.0

0.8

ККнын санмааниси Mi / ЭЧЖБКcci > 1.0 болгон шартта эсептелет. Mi / ЭЧЖБКcci <= 1.0 болсо КК чоңдугу эсептелбейт жана 0гө теңештирилет. Маалыматтык адабияттарда калктуу конуштардагы атмосфералык абанын жол берилүүчү суткалык орточо эң жогорку концентрацияларынын чоңдуктары жок болсо максимум бир жолку жол берилүүчү эң жогорку концентрация же калктуу конуштардын атмосфералык абасы үчүн таасирдин болжолдуу коркунучсуз деңгээлинин (ТБКД) чоңдуктары же жумушчу зонанын абасынын 10 эсе азайтылган ошого барабар чоңдуктары пайдаланылат. Маалыматтык адабияттарда калктуу конуштардын атмосфералык абасы үчүн булгоочу заттын коркунучтуулук классы жок болсо жумушчу зонанын абасы үчүн чоңдуктары пайдаланылат, эки санмаани тең жок болсо коркунучтуулук классы үчүн 3-чоңдук пайдаланылат. ЭЧЖБК же ТБКД жөнүндө информация жок булгоочу заттар үчүн коркунучтуулук классынын чоңдугу ал заттардын чыгарылыш массасына теңештирилет, б.а. ЭЧЖБК 1.0гө барабар, ал эми коркунучтуулук классы - 3. Озон катмарын бузуучу заттар жөнүндө Монреаль протоколу менен жөнгө салынуучу озонду бузуучу булгоочу заттар үчүн ЭЧЖБК = 1 / (ОБЖ х 1000), ал эми коркунучтуулук классы 1 ге барабар, мында ОБЖ - Монреаль протоколу боюнча заттын озонду бузуу жөндөмү. Бириккен Улуттар Уюмунун Климаттын өзгөрүшү жөнүндө Киото протоколу менен жөнгө салынуучу парник газдар болуп эсептелген булгоочу заттар үчүн жол ЭЧЖБК = 1 / ГЫП, ал эми коркунучтуулук классы 1ге барабар, мында ГЫП - Киото протоколу боюнча глобалдык ысуу потенциалы. КК боюнча 3.2-таблицада чарбалык жана башка иш объектинин коркунучтуулук категориясы аныкталат. Чарбалык жана башка иш объектинин коркунучтуулук классына ылайык анын отчет беришинин жана контролдонушунун мезгилдүүлүгү аныкталат (3.3-таблица).

3.2-таблица

Чарбалык жана башка иштин субъектинин ишинин КК чоңдугуна жараша эсептелген коркунучтуулук КАТЕГОРИЯСЫ

Чарбалык жана башка иштин объекттеринин коркунучтуулук категориясы

КК чоңдугу

I

КК >= 1000

II

1000 > КК >= 100

III

КК < 100

3.3-таблица

Чарбалык жана башка иштин субъекттеринин коркунучтуулук категориясына жараша отчет беришинин жана контролдонушунун мезгилдүүлүгү

N

Иштин түрү

Чыгындылар боюнча коркунучтуулук категориясы

I

II

III

1

Атмосферага чыгынды заттарды чыгаруу булактарын инвентаризациялоо (5 жылда 1 жолу)

+

+

+

2

ЭЧЖБЧ нормаларын кайра кароо (5 жылда 1 жолу)

+

+

-

3

2 ТП-аба формасы боюнча статистикалык отчет (жыл сайын)

+

+

-

4

Атмосфералык абаны коргоо боюнча план (5 жылда 1 жолу)

+

+

-

5

ЭЧЖБЧ нормаларын иштеп чыгуу

+

+

-

6

Ишти контролдоонун мезгилдүүлүгү: жыл сайын 3 жылда 1 жолу 5 жылда 1 жолу

+

+

+

4. Саркынды сууларды чыгаруучу чарбалык жана башка иштин субъекттери үчүн коркунучтуулук категориясын аныктоо

1. Чарбалык жана башка иштин субъекттеринин саркындыларды чыгаруу боюнча коркунучтуулугунун категориясы саркынды сууларга карата мамилесинин мүнөзүнүн негизинде, ошондой эле анын көлөмүнө жараша бир нече критерий боюнча аныкталат. Чарбалык жана башка иштин саркынды боюнча I категориядагы коркунучтуу объекттерине төмөнкүдөй шарттардын бир же бир нечесин аткарган объекттер кирет:

1) суу объекттерине, суу чарба курулмаларына же рельефке (жалдарга, жарларга, котловандарга, кургак сайларга жана б.у.с.) же коллектордук-дренаждык системаларга шарттуу таза суудан башка саркынды сууларды тазалагыч түзүлүштөрдөн өткөрбөстөн чыгаруучу чарбалык жана башка иштин объекттери;

2) балансында колдонуудагы калдык сактагычтар, шлам сактагычтар жана б.у.с. бар чарбалык жана башка иштин объекттери;

3) тазаланган булганыч сууларынын көлөмү чакан шаарлардагы тазалоочу курулмалардан агызылып чыгарылуучу булганыч суулардын жылына куб.м менен ортого алгандагы көлөмүнө барабар же андан көп болгон чарбалык жана башка иштин объекттери.

2. Чарбалык жана башка иштин саркынды боюнча II категориядагы коркунучтуу объекттерине төмөнкүдөй шарттардын бир же бир нечесин аткарган объекттер кирет:

1) суу объекттерине, суу чарба курулмаларына же рельефке (жалдарга, жарларга, котловандарга, кургак сайларга жана б.у.с.) же коллектордук-дренаждык системаларга шарттуу таза суудан башка саркынды сууларды тазалагыч түзүлүштөрдөн өткөндөн кийин чакан шаарлардын тазалагыч курулмаларынын орточо чыгарылуучу саркынды сууларынын көлөмүнөн аз көлөмдө чыгаруучу чарбалык жана башка иштин объекттери;

2) саркынды сууларды топтогучтарга, аңдарга, септиктерге жана у.с. төгүп, кийин тазалагыч түзүлүштөргө алып чыгуучу чарбалык жана башка иштин объекттери.

3. Чарбалык жана башка иштин саркынды боюнча III категориядагы коркунучтуу объекттерине саркынды суулары бар, бирок аларды чарбалык жана башка иштин башка объекттерине өткөрүп берүүчү чарбалык жана башка иштин объекттери кирет.

4.1-таблица

Чарбалык жана башка иштин объекттеринин коркунучтуулук категориясына жараша отчет беришинин жана контролдонушунун мезгилдүүлүгү

N

Иштин түрү

Саркындылар боюнча коркунучтуулук категориясы

I

II

III

1

ГП Суу чарба 2 формасы боюнча статистикалык отчет (жыл сайын)

+

+

-

2

Саркындыларды азайтуу планы боюнча (5 жылда 1 жолу)

+

+

-

3

ЭЧЖБЧ нормаларын иштеп чыгуу (5 жылда 1 жолу)

+

+

-

4

Ишти контролдоонун мезгилдүүлүгү: жыл сайын 3 жылда 1 жолу 5 жылда 1 жолу

+

+

+

5. Чарбалык жана башка иштин калдыктардын жаралышына алып келүүчү объекттеринин коркунучтуулук категориясын аныктоо

1. Чарбалык жана башка иштин калдыктар боюнча коркунучтуулук категориясын аныктоо бир нече критерий боюнча иштин мүнөзүнө жараша аныкталат.

2. Калдыктар боюнча 1 коркунучтуулук категориясына төмөнкүдөй шарттардын бир же бир нечесин аткарган чарбалык жана башка иштин объекттери кирет:

1) негизги иши башка уюмдардын калдыктарын топтоо, кабыл алуу жана/же кайра иштетүү;

2) калдыктарды көмүүчү же узакка сактоочу объекттер балансында бар болгон же эксплуатацияланган (полигондор, шлам жана калдык сактагычтар, тоо кен калдыктары, жакыр рудалардын калдыктары, күл калдыктары ж.б.);

3) түзүлүүчү калдыктардын саны айыл чарба жана тамак-аш өнөр жай ишканалары үчүн 5 миң т ашат жана башка ишканалар үчүн жылына - 300 т ашык (тоо кен калдыктарынан тышкары);

4) өндүрүштүк иштин натыйжасында 3-класстан жогорку коркунучтагы калдыктар жаралат.

3. Калдыктар боюнча коркунучтуулуктун II категориясындагы чарбалык жана башка иштин объекттерине төмөнкүдөй шарттардын бир же бир нечесин аткарган объекттер кирет:

1) жаралуучу калдыктардын саны жылына 1000 т ашат, бирок айыл чарба жана тамак-аш өнөр жайынын ишканалары үчүн 5 миң т барабар, башкалары үчүн 60 т ашат, бирок жылына 300 т аз же барабар;

2) өндүрүштүк иштин натыйжасында башкалар менен кошо 3-класстан жогорку коркунучтагы калдыктар жаралат.

4. Коркунучтуулуктун III категориясындагы чарбалык жана башка иштин субъекттерине төмөнкүдөй шарттардын бир же бир нечесин аткарган субъекттер кирет:

1) жаралуучу калдыктардын саны жылына 100 т ашат, бирок айыл чарба жана тамак-аш өнөр жайынын ишканалары үчүн 1000 миң т аз же барабар, башкалары үчүн 10 т ашат, бирок жылына 60 т аз же барабар;

2) өндүрүштүк иштин натыйжасында башкалар менен кошо 4-класстан төмөн коркунучтагы калдыктар жаралат.

5.1-таблица

Чарбалык жана башка иштин объекттеринин коркунучтуулук категориясына жараша отчет беришинин жана контролдоонун мезгилдүүлүгү

N

Иштин түрү

Калдыктар боюнча коркунучтуулук категориясы

I

II

III

1

N 1 калдыктар N 2 калдыктар формасы боюнча статистикалык отчет (жыл сайын)

+

+

+

2

Калдыктарды азайтуу планы боюнча (5 жылда 1 жолу)

+

+

-

3

Өндүрүштүн жана керектөөнүн калдыктарын жайгаштыруу нормативдерин иштеп чыгуу (5 жылда 1 жолу)

+

-

-

4

Ишти контролдоонун мезгилдүүлүгү: жыл сайын 3 жылда 1 жолу 5 жылда 1 жолу

+

+

+

6. Кабыл алынган кыскартуулар:

КК - чарбалык жана башка иштин субъектинин коркунучтуулук категориясы; ЭЧЖБК - эң чоң жол берилүүчү концентрация; ТБКД - таасирдин болжолдуу коркунучсуз деңгээли; ОБЖ - озондук катмарын бузуу заттары боюнча Монреаль протоколу менен жөнгө салынуучу заттын озонду бузуу жөндөмү (2000-ж., 15-январындагы N 16 "Озондук катмарды коргоо тууралуу Вена Конвенциясын жана озондук катмарды бузуучу заттар боюнча Монреаль протоколун ратификациялоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамы); ГЫП - БУУнун климаттын өзгөрүшү жөнүндө Алкактык конвенциясы менен жөнгө салынуучу заттардын глобалдык ысуу потенциалы (2000-ж., 14-январындагы N 11 БУУнун климаттын өзгөрүшү жөнүндө Алкактык конвенциясына жана чоң аралыкка абаны трансчекаралык булгоо боюнча БУУнун ЕЭК Конвенциясына Кыргыз Республикасынын кошулушу тууралуу Кыргыз Республикасынын Мыйзамы); ЭЧЖБЧ - эң чоң жол берилүүчү чыгаруулардын тому; ЭЧЖБЧ - эң чоң жол берилүүчү чыгаруу.

"Кыргыз Республикасында экологиялык коопсуздукту камсыз кылуу боюнча жалпы техникалык регламент" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 3-тиркемеси

Документтердин толуктугун контролдоо үчүн зарыл болгон чарбалык жана башка иштин иштеп жаткан объекттери үчүн милдеттүү документтердин ТИЗМЕГИ (КР 2012-жылдын 1-мартындагы N 11 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

N

Аталышы

Чыгындылар\саркындылар\калдыктар боюнча коопсуздук категориясы

I

II

III

1

Атмосферага чыгындылар

1.1

Чыгындылардын жол берилген чектеринин эсеби

+

+

1.2

Экологиялык паспорт

+

+

+

1.3

Чыгындыларга уруксат

+

+

+

2

Саркындылар

2.1

Саркындылардын жол берилген чегинин эсеби

+

+

2.2

Саркындыларга уруксат

+

+

2.3

Экологиялык паспорт

+

+

2.4

Тазалоочу жайдын мүнөзү

+

2.5

Башка уюмдарга булганыч сууларды өткөрүп берүү жөнүндө маалымат

+

3

Калдыктар

3.1

Өндүрүш жана керектөө калдыктарын түзүүнүн нормативдик эсеби

+

3.2

Калдыктарды жайгаштырууга уруксат

+

+

3.3

Экологиялык паспорт

+

+

3.4

Башка уюмдарга калдыктарды өткөрүп берүүгө документ

+

3.5

Курамы боюнча көлөмдөр тууралуу маалымат

+

(+) - милдеттүү документтердин болуусу