Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Архитектура, курулуш жана турак жай-коммуналдык чарба мамлекеттик агенттигинин «Кыргыз Республикасынын КР КЧ 23-05:2019 «Табигый жана жасалма жарык берүү» курулуш ченемин бекитүү жөнүндө» буйругу

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ӨКМӨТҮНӨ КАРАШТУУ АРХИТЕКТУРА, КУРУЛУШ ЖАНА ТУРАК ЖАЙ-КОММУНАЛДЫК ЧАРБА МАМЛЕКЕТТИК АГЕНТТИГИ БУЙРУК 2019-жылдын 18-февралы №35-нпа Кыргыз Республикасынын КР КЧ 23-05:2019 «Табигый жана жасалма жарык берүү» курулуш ченемин бекитүү жөнүндө Ар кандай милдеттеги имараттардын жана курулмалардын жайларына жарык берүүнү долбоорлоо ченемдерин өркүндөтүү максатында, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2014-жылдын 15-сентябрындагы № 530 «Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн ыйгарым укуктарын аткаруу бийлигинин бир катар мамлекеттик органдарына өткөрүү жөнүндө» токтомун жана КР Өкмөтүнүн 2013-жылдын 24- июнундагы № 372 токтому менен бекитилген Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Архитектура, курулуш жана турак жай-коммуналдык чарба мамлекеттик агенттиги (мындан ары Мамкурулуш)жөнүндө жобону жетекчиликке алып БУЙРУК КЫЛАМ:

1. КР КЧ 23-05:2019 «Табигый жана жасалма жарык берүү» курулуш ченеми тиркемеге ылайык бекитилсин.

2. Жер титирөөгө туруктуу курулуш жана инженердик долбоорлоо мамлекеттик институтуна (мындан ары-ЖТТКжИДМИ):

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2010-жылдын 26-февралындагы №117 “Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук акттарын расмий басып чыгаруунун булактары жөнүндө” токтомуна ылайык ушул буйруктун расмий жарыяланышы боюнча чаралар көрүлсүн; ушул буйрук расмий жарыялангандан кийин үч жумушчу күндүн ичинде буйруктун көчүрмөлөрү эки нускада, мамлекеттик жана расмий тилдерде, электрондук жана кагаз түрүндө, буйрукту жарыялаган басылманы көрсөтүп, Ченемдик жана укуктук акттардын мамлекеттик реестрине киргизүү үчүн Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигине жөнөтүлсүн; ушул буйрук күчүнө киргенден кийин үч жумушчу күндүн ичинде Кыргыз РеспубликасынынӨкмөтүнүн Аппаратына маалымат үчүн жөнөтүлсүн.

3. МаКЧ 2.04-05-95 «Табигый жана жасалма жарык берүү» жана КЧ 23-05-95 «Табигый жана жасалма жарык берүү» курулуш ченемдери өз күчүн жоготту деп табылсын.

4. Ушул буйрук расмий жарыялангандан соӊ 15 күндөн кийин күчүнө кирет.

5. Ушул буйруктун аткарылышын контролдоо Мамкурулуштун директорунун орун басары М.А. Акматалиевге жүктөлсүн.

Директор

Б. Абдиев

КЫРГЫЗРЕСПУБЛИКАСЫНЫН КУРУЛУШ ЧЕНЕМДЕРИ __________________________________________________________________ Курулуштагы ченемдик документтердин тутуму

ТАБИГЫЙ ЖАНА ЖАСАЛМА ЖАРЫКБЕРҮҮ

ЕСТЕСТВЕННОЕ И ИСКУССТВЕННОЕ ОСВЕЩЕНИЕ

DAYLIGHTING AND ARTIFICIAL LIGHTING __________________________________________________________________

Киргизүү датасы 2019-03-01

1 Колдонуу чөйрөсү

1.1 Ушул курулуш ченемдери жаңы курулуп, реконструкцияланып жаткан ар кандай арналыштагы имараттардын жана курулмалардын бөлмөлөрүн, имараттан тышкары иш өндүрүү орундарын, өнөр жай жана айыл чарба ишканаларынын аянттарын, ал ишканалардын аянттарынын темир жолдорун, шаарлардын, айыл жериндеги калктуу пункттардын, автотранспорттук тоннелдердин тышкы жарыгын жарыктандырууну долбоорлоого жайылтылат. Станоктору, машиналары жана өндүрүш эмеректери менен чогуу комплект түрүндө келген, жеринде жарыктандыруу орнотмолорун долбоорлоону ошондой эле ушул ченемдерге ылайык ишке ашыруу керек.

1.2 Ушул ченемдер жер алдындагы өндүрүштөрдүн, дарыя жана башка порттордун, аэродромдордун, темир жол станцияларынын жана алардын жолдорунун, айыл чарба өнүмдөрүн сактоочу жайлардын, өсүмдүктөрдү, жаныбарларды, куштарды кармоочу жайлардын жарыгын долбоорлоого, ошондой эле атайын технологиялык жана сактоонун техникалык каражаттарын колдонуу учурунда сактык жарыктандырууга жайылтылбайт.

1.3 Ушул ченемдердин негизинде уюмдардын технологиялык процесстин жана имараттардын жана курулмалардын курулуш ченемдеринин бөтөнчө өзгөчөлүктөрүн эске алган стандарттары иштелип чыгат. Стандарттар аныкталган тартипте макулдашылып, бекитилет.

2 Ченемдик шилтемелер

Ушул ченемдерде А тиркемесине ылайык ченемдик документтерге шилтеме жасалды.

3 Терминдер жана аныктамалар

Ушул ченемдерде Б тиркемесине ылайык терминдер жана аныктамалар колдонулду.

4 Жалпы жоболор

4.1 Ушул курулуш ченемдеринде, айтылган учурлардан тышкары, жайлар үчүн шарттуу жумушчу бетте жарык булагынын бардык түрү үчүн орто жарыктык ченемделет.

Жумушчу орундардагы минималдуу жарыктык жайдагы ченемделген орто жарыктыктан 10%дан ашык айырмаланбашы керек. Ушул ченемдерде селитебдик аймактардын тышкы жарыктыгы үчүн жарыктын кандай булагы болбосун, жол бетинин жарыктыгы жана ачыктыгы ченемделет. Бир баскычка айырмаланган люкстардагы жарыктыктын ченемделген маанилери төмөндөгү шкала боюнча кабыл алынышы керек: 0,2; 0,3; 0,5; 1; 2; 3; 4; 5; 6; 7; 10; 15; 20; 30; 40; 50; 75; 100; 150; 200; 300; 400; 500; 600; 750; 1000; 1250; 1500; 2000; 2500; 3000; 3500; 4000; 4500; 5000. Бир баскычка айырмаланган беттин ачыктыгынын ченемделген маанилери төмөндөгү шкала боюнча кабыл алынышы керек, кд/м2: 0,2; 0,3; 0,4; 0,6; 0,8; 1; 2; 3; 5; 8; 10; 12; 15; 20; 25; 30; 50; 75; 100; 125; 150; 200; 400; 500; 750; 1000; 1500; 2000; 2500. Ушул курулуш ченемдеринде табигый жарык үчүн табигый жарыктык коэффициентинин (ТЖК) маанилери келтирилген.

4.2 Өнөр жай ишканалардын жайларына жарык берүү талаптарын (ТЖК, ченемделген жарыктык, дискомфорттун бириккен көрсөткүчү, жарыктыктын пульсация коэффициенти), Л тиркемесинде берилген Л.1 таблицасы боюнча 8.1 жана 8.2 п. талаптарын эске алып кабыл алуу керек.

4.3 Турак, коомдук жана администрациялык-тиричилик имараттарга жарык берүү талаптарын (ТЖК, ченемделген жарыктык, цилиндр жарыктыгы, дискомфорттун бириккен көрсөткүчүжана жарыктыктын пульс коэффициенти) Л тиркемесинде берилген Л.3 таблицасы боюнча кабыл алуу керек.

4.4 Табигый, жасалма жана айкалышкан жарык берүүнү долбоорлоодо эксплуатация процессинде жарыктыктын төмөндөшүн компенсациялоо үчүн Л тиркемесинде Л.4 таблица боюнча MF - эксплуатация коэффициентин киргизүү керек.

4.5 Жайларды инсоляциядан жана күндөн коргоого талаптар санитарлык ченемдер жана эрежелер, шаарларды жана шаар тибиндеги калктуу пункттарды мерчемдөө жана ал жерлерде куруу боюнча эрежелердин жыйнагындагы турак жана коомдук имараттарды инсоляциядан жана күндөн коргоого гигиеналык талаптарга ылайык аткарылат.

4.6 Жарык берүүчү орнотмонун жарыктыгын, ачыктыгын, жарыктыктын пульс коэффициентин өлчөө эксплуатацияга кабыл алып жаткан учурда жана эксплуатация процессинде жарык берүүнүн абалын МАСТ 24940, МАСТ 26824, МАСТ 33393 боюнча контролдоодо ишке ашат. Дискомфорттун бириккен көрсөткүчүн аныктоо жарык берүүчү орнотмону долбоорлоо баскычында МАСТ 33392 боюнча ишке ашат.

4.7 Жасалма жана айкалышкан жарык берүүнү долбоорлоодо МК 5046 методикалык көрсөтмөлөрүнө ылайык алдын алуучу ультра кызгылт көк шоола жөнүндө маалыматты эске алуу керек.

5 Табигый жарык

5.1 Адамдар ар дайым болуучу жайларда табигый жарык болушу керек.

Имараттарды жана курулмаларды долбоорлоодо уюмдар тарабынан тийиштүү курулуш эрежелери жана стандарттары менен аныкталган, адамдар убактылуу болгон, ошондой эле имараттардын жана курулмалардын жер төлө кабаттарында жайгаштырууга уруксат берилген жайларды табигый жарыксыз долбоорлоого жол берилет.

5.2 Табигый жарык каптал жактан, үстүнкү жана айкалышкан (үстүнкү жана каптал) болуп бөлүнөт.

Жайларга табигый жарык берүү үчүн, табигый жарыкты алып жүрүүчүнү үстүнөн берилген жарык катары айкалышкан тутумда гана колдонууга жол берилет.

5.3 Жайлар кайсы арналышта болбосун, аларга эки тараптуу каптал жактан жарык берүүдө, ТЖКнын ченемделген мааниси мүнөздүү кесиктин тик бети менен жумушчу беттин кесилишинде жайдын борборунда эсептик чекитте камсыз болушу керек.

Турак жана коомдук имараттарда бир тараптуу каптал жактан жарык берүүдө ТЖКнын ченемделген мааниси төмөнкүдөй камсыздалышы керек:

а) турак имараттардын турак жайларында – жарык тешигинен эң алыс жайгашкан дубалдан 1м аралыкта, жайдын мүнөздүү кесигинин бети менен төшөлмө бетинин кесилишинде жайгашкан эсептик чекитте: 1, 2 жана 3 бөлмөлүү батирлерде бир бөлмөдө, 4 жана андан көп бөлмөлүү батирлерде эки бөлмөдө.

Көп бөлмөлүү батирлердин калган турак жайларында жана ашканасында ТЖКнын ченемделген маанисикаптал жактан жарык берген учурда жайдын борборунда төшөлмөнүн бетинде жайгашкан эсептик чекитте камсыздалышы керек;

б) жатаканалардын, конок үйлөрүнүн жана мейманканалардын номерлеринде – жайдын борборунда, мүнөздүү кесиктин тик бети менен төшөлмө бети кесилишкен жерде жайгашкан эсептик чекитте;

в) мектепке чейинки балдарга билим берүүчү уюмдардын топтор үчүн жана оюн жайларында, изоляторлордо жана ооруп калган балдар үчүн бөлмөлөрдө – жарык тешиктеринен эң алыс жайгашкан дубалдан 1 м аралыкта, жайдын мүнөздүү кесигинин тик менен төшөлмө бетинин кесилишкен жериндеги эсептик чекитте;

г) жалпы билим берүү уюмдарынын, интернаттардын, кесиптик билим берүү уюмдарынын окуу жана окуу-өндүрүш жайларында – жарык тешиктеринен эң алыс жайгашкан дубалдан 1,2 м аралыкта, жайдын мүнөздүү кесигинин тик бети менен шарттуу жумушчу беттин кесилишкен жериндеги эсептик чекитте;

д) санаторийлердин, эс алуу үйлөрүнүн, пансионаттардын палаталарында жана уктоочу бөлмөлөрүндө - жарык тешиктеринен эң алыс жайгашкан дубалдан 1 м аралыкта, жайдын мүнөздүү кесигинин тик бети менен төшөлмө бетинин кесилишкен жериндеги эсептик чекитте;

е) оорулууларды кабыл алган врачтардын кабинеттеринде, карап көрүү кабинеттеринде, кабыл алуу – карап көрүү боксторунда, таңуу кабинетинде - жайдын мүнөздүү кесигинин тик бети менен шарттуу жумушчу беттин кесилишкен жериндеги жайдын борборундагы эсептик чекитте;

ж) турак жана коомдук имараттардын калган жайларында – жайдын борборунда жумушчу бетте жайгашкан эсептик чекитте.

5.4 Тереңдиги 6,0 м өндүрүш жайларында бир тараптуу каптал жактан жарык берилгенде, жарык тешиктеринен эң алыс жайгашкан дубалдан же зонанын максималдуу тереңдеген линиясынан 1,0 м аралыкта, жайдын мүнөздүү кесигинин тик бети менен шарттуу жумушчу беттин кесилишкен жеринде жайгашкан чекитте ТЖКнын минималдуу мааниси ченемделет.

Тереңдиги 6,0 м көп, ири тыш өлчөмдүү өндүрүш жайларында каптал жактан жарык берилгенде, жарык тешиктеринен төмөндөгүдөй алыстыкта жайгашкан шарттуу жумушчу беттеги чекитте ТЖКнын минималдуу мааниси ченемделет:

- төшөлмөдөн жарык тешиктеринин үстүнө чейин 1,5 бийиктикте - I-IV разряддагы көрүү иштери үчүн;

- төшөлмөдөн жарык тешиктеринин үстүнө чейин 2,0 бийиктикте - V-VII разряддагы көрүү иштери үчүн;

- төшөлмөдөн жарык тешиктеринин үстүнө чейин 3,0 бийиктикте - VIII разряддагы көрүү иштери үчүн.

5.5 Ар кандай арналыштагы жайлардын табигый жарык берүүсү үстүнкү же айкалышкан болгон учурда жайдын мүнөздүү кесигинин тик бети менен шарттуу жумушчу беттин (же төшөлмөнүн) кесилишкен жеринде жайгашкан чекиттерде ТЖКнын орточо мааниси ченемделет.

Биринчи жана акыркы чекиттер дубалдардын (тосмолордун) бетинен же түркүктөрдүн огунан 1 м аралыкта кабыл алынат.

5.6 Жайларды каптал жактан жарык берүү зонасына (терезелери бар тышкы дубалдарга чектеш зоналар) жана үстүдөн жарык берүү зонасына бөлүүгө уруксат берилет. Ар бир зонадагы жарык берүүнү ченемдөө жана эсептөө бири- биринен көз карандысыз жүргүзүлөт.

5.7 Көрүү иштери пайдаланылган I-III разряддагы өндүрүш жайларында айкалышкан жарык берүүнү пайдалануу керек. Ири арыштуу чогултуучу цехтерде ар кандай мейкиндикте жайгашкан жумушчу орундарда төшөлмөсү ар кандай деңгээлдердеги жайдын чоң бөлүгүндө иштер аткарылганда, үстүнкү табигый жарык берүүсү колдонууга уруксат берилет. Мында I-III разряддар үчүн ТЖКнын ченемделген тийиштүү 10%; 7%; 5% маанилери колдонулат.

5.8 Табигый жарык берүүнү долбоорлоодо жай үчүн ТЖКнын ер эсептик маанилерин аныкташат.

ТЖКнын эсептик мааниси Л.2, Л.3 таблицасында келтирилген же М тиркемесине ылайык ер ченемделген маанисинен кем эмес болууга тийиш:

ер≥ен (5.1)

ТЖКнын эсептик маанисинин формуласына кирген параметрлер 3-бөлүмдө аныкталган. ТЖКнын эсептик мааниси MF эксплуатация коэффициентин жана СN жарык климатынын коэффициентин эске алат.

Эксплуатация коэффициенти Л.4 таблицасы боюнча кабыл алынат. Жарык климатынын коэффициенти И тиркемесине ылайык келтирилген жарык климатынын ориентациясына жана администрациялык райондорду табигый жарык менен камсыз кылуу тобунун номерине жараша 5.1 таблицасы боюнча кабыл алынат.

5.9 Жайдын табигый жарык берүүсүн эсептөө эмеректи, жабдыктарды, жашылдандырууну ж.б. көлөкө кылуучу нерселерди эске албай, ошондой эле жарык тешиктеринде 100%дык жарыкка тунук толтурууларды колдонуудажүргүзүлөт. ТЖКнын эсептик маанилерин үтүрдөн кийин эки белгиге чейин тегеректөө керек.

5.1 т а б л и ц а с ы – Жарык оюктарынын горизонттун тараптарынын багытталышына жараша жарык климатынын коэффициенти

Жарык оюктары

Жарык оюктарынынгоризонттун тараптары боюнча багытталышы

Жарык климатынын коэффициенти m

Имараттын тышкы дубалдарында

Түн.

1,25

Түн.Чыг.-Түн.Бат.

1,25

Бат.-Чыг.

1,25

Түш.Чыг.-Түш.Бат.

1,25

Түш.

1,33

Тик бурчтуу жана трапеция сымал чырактарда

Түн.-Түш.

1,33

Түн.Чыг-Түш.Бат.

1,43

Түш.Чыг.- Түн.Бат.

Чыг.-Бат.

1,43

"шед" тибиндеги чырактарда

Түн.

1,43

зенит чырактарда

-

1,33

Э с к е р т ү ү - Түн.– түндүк; Түн.Чыг. – түндүк-чыгыш; Түн.Бат. – түндүк-батыш; Ч – чыгыш; Б – батыш; Түн.Түш. – түндүк-түштүк; Ч-Б – чыгыш-батыш; Түш. - түштүк; Түш.Чыг. – түштүк-чыгыш; Түш. Бат. – түштүк -батыш.

ТЖК ер эсептик маанисин ченемделген ТЖК ен менен салыштырмалуу төмөндөтүүгө уруксат берилет, бирок 10%дан көп эмес.

5.10 Табигый жарык берүүнү эсептөөдө жайдын ички бетинин орточо таразаланган коэффициентинин эсептик маанисин турак жана коомдук жайларда бирдей – 0,55 деп, ал эми өндүрүш жайларында – 0,50 деп кабыл алуу керек.

5.11 Курулуш жүрүп жаткан шарттарда жайлардын табигый жарык берүүсүн эсептөөдө каршы жакта турган имараттардын фасаддары үчүн (тешиктери айнектелбеген фасаддар үчүн) курулуш жана беттелүүчү материалдардын чагылтуу коэффициентин Рм төмөндөгүдөй кабыл алуу керек: - курулуп жаткан имараттар үчүн – өлчөөдөн алынган маалыматтар боюнча, же фасадды жасалгалоочу материалга берилген тастыктамада көрсөтүлгөндөр боюнча;

- турган курулуштар үчүн – 11.16 таблицасы боюнча.

Терезенин торчо жыгачтары эске алынган, фасаддын айнектелген тешиктеринин орточо таразаланган чагылтуу коэффициенти Рок эсептерде 0,2ге барабар кабыл алынат, ал эми такташ үчүн терезе блогунун орточо таразаланган чагылтуу коэффициенти Роб И тиркемесине ылайык эсептелет. Фасаддынорточо таразаланган чагылтуу коэффициентин Рф, айнектелген тешиктерди эске алып, төмөндөгү формула боюнча эсептөө керек:

, (5.2)

бул жерде РМi, РOK – фасадды жасалгалоочу материалдын чагылтуу коэффициенти жана терезенин торчо жыгачтары эске алынып, фасаддын айнектелген тешиктеринин чагылтуу коэффициентиберилген;

SMi, SOK– фасаддын жарык тешиктери жок аянты жана ошондой эле жарык тешиктеринин аянты.

5.12 Жалпы башталгыч жана орто кесиптик билим берүү жайларынын окутуу бөлмөлөрүндө, жарыктын тибине карабастан, окуучулардын жумушчу орундарын табигый жарык окуучулардын сол жагына тие тургандай жайгаштыруу керек.

5.13 Үстүнкү же айкалышкан жарык берүүсү бар өндүрүш жана коомдук имараттардын табигый жарык берүүсүнүн текши болушу 1:3 көп болбошу керек. Үстүнкү же айкалышкан жарык берүүдөгү шарттуу жумушчу беттин жана мүнөздүү кесилиштин тик бети менен кесилишкен линиясындагы каалаган чекитинде эсептик ТЖКнын мааниси тийиштүү разряддагы көрүп аткарылуучу иштер үчүн капталдан жарык берүүдө ченемделген ТЖК маанисинен төмөн болбошу керек.

Табигый жарык берүүнүн текши болушу капталдан жарык берилген өндүрүш жайларына; үстүнкү же үстүнкү жана капталдан жарык берүүдө VII жана VIII разряддагы көрүп аткарылуучу иштер жасалган өндүрүш жайларына; Г жана Д разрядындагы көрүп аткарылуучу иштер жасалган көмөкчү жайлардын жана коомдук имараттардын жайларына ченемделбейт.

5.14 Жайларга табигый жарык берүүнүн эсеби СП 367.1325800 баяндалган метод боюнча жүргүзүлөт.

6 Айкалышкан жарык берүү

6.1 Өндүрүш имараттарынын жайларында айкалышкан жарык берүүнү караштыруу керек:

а) I-III разряддагы көрүп аткарылуучу иштер жасалган өндүрүш жайлары үчүн;

б) технологиянын шарттары боюнча, өндүрүштү уюштурууга же климатка жараша курулуш жүрүп жаткан жерде, ченемделген ТЖК маанисин камсыздоого мүмкүндүк бербеген (туурасы чоң көп кабаттуу имараттарда, пролетторунун туурасы чоң болгон бир кабаттуу көп пролеттуу имараттар ж.б.у.с.) көлөмдүү-мерчемделүүчү чечимдер талап кылынган учурда, өндүрүш ж.б. жайларга, ошондой эле айкалышкан жарык берүүнүн техникалык-экономикалык максаттуулугу табигый менен салыштырмалуу тийиштүү эсептер менен тастыкталган учурда;

в) өнөр жайдын айрым тармактарынын имараттарын жана курулмаларын долбоорлоо боюнча аныкталган тартипте бекитилген ченемдик документтерге ылайык.

Турак, коомдук жана администрациялык-тиричилик имараттарга айкалыштырып жарык берүүгө уруксат, турак үйлөрдүн жана жатаканалардын бөлмөлөрүнөн, мейманканалардын конок бөлмөлөрүнөн жана номерлеринен, санаторийлердин жана эс алуу үйлөрүнүн уктоочу бөлмөлөрүнөн, мектепке чейинки тайпалык жана ойноочу балдар мекемелеринен, социалдык камсыздоо объекттеринин уктоочу бөлмөлөрүнөн жана палаталарынан (интернаттардан, карылар жана майыптар үчүн пансионаттардан) тышкары, рационалдуу көлөмдүү-мерчемделүүчү чечимдерди тандоо шарттары боюнча талап кылынган учурда берилет.

6.2 Жарык булагын тандоону 7-14 бөлүмдөрүнүн талабына ылайык жүргүзүү керек.

Чыңалуу лампаларынын колдонулушуна уруксат, технологиянын, чөйрөнүн же интерьерди жасалгалоо талаптары боюнча башка жарык булактарын колдонуу мүмкүн эмес болгон учурда берилет.

6.3 Өндүрүш жайлар үчүн ТЖКнын ченемделген мааниси Л тиркемесиндеги Л.2 таблицасы боюнча айкалышкан жарык берүүдөй эле жана М тиркемесине ылайык кабыл алынышы керек.

ТЖКнын ченемделген маанисин төмөндөтүүгө жана 6.1 таблицага ылайык кабыл алууга уруксат берилет:

а) КР 23-02 КЧжЭ боюнча эң суук беш күндүктө температура 28°С жана андан төмөн болгон райондордо;

б) технологиянын шарттары же рационалдуу көлөмдүү-мерчемделүүчү чечимдердин тандоосу боюнча тереңдиги Л тиркемесинин Л2 таблицасында көрсөтүлгөн айкалышкан жарык берүү үчүн ТЖКнын ченемделген маанисин камсыздай албаган жарык капталдан берилген жайларда;

в) I-III разряддагы көрүп аткарылуучу иштер жасалган жайлар үчүн.

6.1 т а б л и ц а с ы –Айкалышкан жарык берүү болгон учурда өндүрүш жайлары үчүн ТЖКнын эң төмөн ченемделген мааниси

Көрүп аткарылуучу иштердин разряды

Айкалышкан жарык берүүдө ТЖКнын ченемделген мааниси ен,%

Үстүнкү же айкалышкан жарык берүүдө

жарык капталдан берилгенде

I

3,0

1,2

II

2,5

1,0

III

2,0

0,7

IV

1,5

0,5

V жана VII

1,0

0,3

VI

0,7

0,2

6.4 ТЖКнын ченемделген мааниси 6.3 ылайык аныкталган учурда өндүрүш жайларында:

а) жалпы жарык берүүчү тутумдун чырактарынан жарыктандыруу 200 лк кем эмес болууга тийиш;

б) айкалышкан жарык берүү тутумундагы жалпы жарык берүүчү чырактарынан жарыктандырууну жарыктандырылыш шкаласы боюнча бир баскычка жогорулатуу керек, Iа, Iб, Iiа разряддарынан тышкары;

в) I-III разряддагы көрүп аткарылуучу иштерүчүн KП пульсация коэффициенти 10%дан ашпоого тийиш.

Жайлардагы айкалышкан жарык берүүдөгү жасалма жарык берүүнү 7-14 бөлүмдөргө ылайык долбоорлоо керек.

6.5 Турак жана коомдук имараттардагы айкалышкан жарык берүүдө ТЖК эсептик маанилери төмөндөгүнү түзүшү керек:

- билим берүү жана кесиптик билим берүү уюмдарынын окуу жана окуу-өндүрүш жайлары үчүн М тиркемесине ылайык көрсөтүлгөн маанилердин 87%нан кем эмес;

- башка жайлар үчүн М тиркемесине ылайык көрсөтүлгөн маанилердин 60%нан кем эмес.

6.6 Жарыгы капталынан берилген коомдук имараттардын жайлары үчүн айкалышкан жарык берүүдө ТЖКнын эсептик мааниси ченемделген мааниге тең же 80%дан кем болгон учурда, жалпы жасалма жарык берүүдөн жарыктандырууну жарыктандырылыш шкаласы боюнча бир баскычка жогорулатуу керек.

6.7 Турак жана коомдук имараттардын жайларынын милдетине жараша айкалышкан жарык берүүгө талаптарды Л тиркемесинин Л.3 таблицасына жана М тиркемесине ылайык кабыл алуу керек.

6.8 Билим берүү жана кесиптик билим берүү уюмдарынын окуу жана окуу-өндүрүш жайларындагы айкалышкан жарык берүүдө ченемделген жарыктандырууну 4.1 пунктунда көрсөтүлгөн жарыктандырылыш шкаласы боюнча жогорулатуу керек.

6.9 Билим берүү жана кесиптик билим берүү уюмдарынын окуу жана окуу-өндүрүш жайларындагы айкалышкан жарык берүүдөөз өзүнчө жандырууну же, жарык тешиткерине параллель жайгашкан катар чырактардын фотометриялык датчиктеринин сигналдары боюнча жарык агымын жөнгө салууну караштыруу керек.

7 Жасалма жарык берүү. Жалпы жоболор

7.1. Жасалма жарык берүү жумушчу, авариялык, сактоочу жана кезметчи болуп бөлүнөт.

Жумушчу же авариялык жарык берүүнүн чырактарынын жарымы кезметчи жарык берүүдө да колдонулса болот. Жайлардагы жана имараттардан тышкары ченемделген жарык берүүнүн мүнөздөлүшү жумушчу жарык берүүнүн чырактары менен да, авариялык жарык берүүнүн чырактары менен айкалышып берүүсү менен да камсыздалат. Ченемделген жарык берүү жана аны камсыздоочу салыштырма кубаттуулук жайлардын жана жумушчу зоналардын жумушчу чиймелеринде көрсөтүлөт. Жайларга жана имараттарга жасалма жарык берүүнүн жумушчу чиймелеринин курамы жана аларды тариздөө эрежелери МАСТ 21.608 менен, ал эми өнөр жай ишканаларынын аймактарына жарык берүү үчүн МАСТ 21.607 менен аныкталган. Имараттын жасалма жарык берүүсүнүн энергетикалык натыйжалуулугунун негизги көрсөткүчтөрү МАСТ 31427 ылайык коюлат, ошол эле учурда, жасалма жарык берүүдө (кВт/саат) электроэнергиянын сарпталышы жана жасалма жарыктын (кВт) орнотулган кубаттуулугу эсептелет.

7.2 Жайларга жасалма жарык берүү эки тутумдан турушу мүмкүн – жалпы (текши жана чектелген) жана аралаш.

Жумушчу жарык берүүнү имараттын бардык жайларына, ошондой эле иштөөгө, адамдардын өтүүсүнө жана транспорттун жүрүшүнө арналган ачык мейкиндин тилкелерине караштыруу керек. Табигый жарык берүүнүн ар кандай шарттарына жана иштөө режимине ээ болгон жайлар үчүн ушундай зоналардын жарык берүүсүн өз өзүнчө башкарууну караштыруу керек.

7.3 Жайларды жалпы жана жеринде жарыктандырууга түстүү тепмературасы 2400дөн 6800 К чейин болгон жарык булагын пайдалануу керек. Толкундардын узундугу 320-400 нм диапазонунда болгон ультракызгылт-көк шоолалануунун интенсивдүүлүгү 0,03 Вт/м2 ашпоого тийиш. Шоолалануу спектринде толкундардын узундугу 320 нм кем болгон толкундардын болушуна жол берилбейт.

Жасалма жарык берүү үчүн энергиялык натыйжалуу жарык булактарын колдонуу керек, мында кубаттуулугу тең болгон жарык булактардын ичинен, түстүү айырмалоо талаптарын эске алып, жарыкты эң көп берген жана кызмат мөөнөтү узак болгондоруна артыкчылык берилиши керек. Жарык булактары С тиркемесинде келтирилген жарык берүүчү түзүлүштөргө карата талаптарга жооп берүүгө тийиш. 100 Вт жана андан жогору кубаттуулуктагы жарык берүүчү үчүн жалпы колдонуучу чыңалуу лампаларын колдонууга жол берилбейт. Жайларга, имараттан тышкары өндүрүш жерлерине жана тышкы утилитардык жарыктандыруу үчүн жалпы жасалма жарык берүү үчүн колдонулган жарык берүүчү алеттердин сунушталган жарыкты кайтарып берүүсү түстү берүүнүн жол берилген минималдуу индекс учурунда 7.1. таблицасында келтирилген.

7.1 т а б л и ц а с ы – Жайларга, имараттан тышкары өндүрүш жерлерине жана селитебдүү аймактарга тышкы утилитардык жарык берүү үчүн колдонулган жарык алеттеринин сунушталган жарыкты кайтарып берүүсү

Жарык булагынын тиби

Жарык алеттеринин жарыкты кайтарыпбе- рүүсү түстүү берүүнүн Rαминималдуу жол берилгениндекс учурунда лм/Вт кем эмес

Rα≥80

Rα≥60

Rα≥40

Rα≥20

Жайларга жалпы жарык берүү үчүн жарык алеттери

Жарык булагы жарык диод жана жарык диод модулдары болгон жарык алеттери

90

100

-

-

Жарык булагы люминисцент болгон жарык алеттери

50

40

-

-

Жарык булагы металлгалоген болгон жарык алеттери

55

50

-

-

Жарык булагы жогорку басымдагы натрий лампасыболгон жарык алеттери

м*

50

60

-

Имараттан тышкары өндүрүш жерлерине жарык берүү үчүн жарык алеттери

Жарык булагы жарык диод жана жарык диод модулдары болгон жарык алеттери

90

100

-

-

Жарык булагы металлгалоген болгон жарык алеттери

-

-

50

50

Жарык булагы жогорку басымдагы натрий лампасыболгон жарык алеттери

-

-

50

50

Жарык булагы люминисцент болгон жарык алеттери

40

50

-

-

Селитебдүү аймактарга тышкы утилитардык жарык берүү үчүн колдонулган жарык алеттери

Жарык булагы жарык диод жана жарык диод модулдары болгон жарык алеттери

90

100

-

-

Жарык булагы жогорку басымдагы натрий лампасыболгон жарык алеттери

-

-

50

50

Жарык булагы металлгалоген болгон жарык алеттери

-

-

50

50

Э с к е р т ү ү л ө р 1 Чыракка жарыкты кайтарып берүү ies-файл боюнча эсептелинет. 2 Терең ийри жарык күчү бар жарык алеттери үчүн жарыкты кайтарып берүү 30%га чейин төмөндөтүлүшү мүмкүн (ийри жарык күчтүн типтери Т тиркемесинен карагыла). 3 Ушул талаптар жеринде жарык берүүчү алеттерге жайылтылбайт.

7.4 Жасалма жарык берүү үчүн колдонулган электр жабдыктары өрт коопсуздугунун талаптарына жана электр орнотмолорду орнотуу эрежелерине (ЭООЭ) ылайык келүүгө тийиш.

8 Өндүрүш жана кампа имараттарынын жайларына жасалма жарык берүү

8.1 Өндүрүш жайларга жарык булактарын түстүү мүнөздөмөлөр боюнча тандоону К тиркемесиндеги келтирилгендердин негизинде жүргүзүү зарыл. Өндүрүш жайларга жалпы жарык берүү үчүн жарык диод жана энергиялык натыйжалуу разряддык жарык булактарын пайдалануу керек.

8.2 Л тиркемесиндеги Л.2 таблицасында келтирилген жарыктандыруу ченемдерин, жарыктандыруу шкаласын төмөнкү учурларда бир баскычка жогорулатуу керек:

а) эгерде көрүп аткарылуучу иштер жумушчу күндүн жарымынан көп убакыт аткарылса, I-IV разряддагы көрүп аткарылуучу иштерде;

б) эгерде жалпы жарык берүү тутумунан берилген жарыктык 200 лк жана андан кемди түзүп, жаракат алуу кооптуулук жогору болгондо;

в) эгерде жалпы жарык берүү тутумунан берилген жарыктык 500 лк жана андан кемди түзсө, атайын күчөтүлгөн санитардык талаптарда (тамак-аш ишканаларында жана химиялык-фармацевтикалык өнөр жайларда);

г) эгерде жалпы жарык берүү тутумунан берилген жарыктык 300 лк жана андан кемди түзсө, өспүрүмдөрдү өндүрүштүк окутууда же иштөөдө;

д) эгерде жалпы жарык берүү тутумунан берилген жарыктык 750 лк жана андан кемди түзсө, жайда табигый жарык жок болгон учурда жана жумушчулар үзгүлтүксүз болгондо;

е) 500 мин-1 ылдамдыктагы же андан жогору ылдамдыкта айланган шаймандарды же минутасына 1,5 м ылдамдыкта же андан көп ылдамдыкта кыймылдаган объекттерди байкоодо;

ж) өлчөмү 0,1 м жана андан көп болгон айырмалоо объекттерин нерсенин үстүнөн үзгүлтүксүз издөөдө;

и) жумуштардын жарымынан көбү 40тан жогору курактагылар болгон жайларда.

Жарыктык ченемдеринин бир убакытта бир нече белгилери болгон учурда бир баскычтан көп эмес жогорулатуу керек.

8.3 Көрүп аткарылуучу IV-VI разряддагы иштер жасалган жайларда адамдар кыска мөөнөт болгон учурда же туруктуу тейлөөнү талап кылбаган жабдыктар болгон учурда жарыктык ченемдерин бир баскычка төмөндөтүү керек.

8.4 Көрүп аткарылуучу иштер I-III, IVa, IVб, IVв, Va разряддагы жасалган жайларда аралаш жарык берүүнү колдонуу керек. Уюмдардын стандарттарында такталган, жериндеги жарык берүүнү орнотуу техникалык жактан мүмкүн эмес болгон учурда, жалпы жарык берүү тутумун караштырууга уруксат берилет.

Бир жайда жумушчулар жана көмөкчү зоналар болгон учурда, аларды жарык берүү боюнча VIIIa разряддагы көрүп аткарылуучу иштерге кошуп, жумушчу зоналарга жеринде берилүүчү жалпы жарык берүүнү (жарык берүүнүн кандай болбосун тутумунда) жана көмөкчү зоналарга азыраак жарык берүүнү караштыруу керек.

8.5 Жумушчу беттин аралаш жарык берүү тутумундагы жалпы жарык берүү чырактар аркылуу берилген аралаш жарыктандырылышы үчүн ченемделгенден 10%дан кем эмес болушу керек. Мында жалпы жарык берүү аркылуу алынган жарыктык 200 лк кем эмес болууга тийиш. Аралаш тутумунда жалпы жарык берүүдөн 1200 лк жогору жарыктыкты пайда кылууга уруксат негизделген учурда гана берилет.

Табигый жарык берүүсү жок болгон жайларда жумушчу беттин аралаш жарык берүү тутумундагы жалпы жарык берүү чырактар аркылуу берилген жарыктыкты бир баскычка жогорулатуу керек.

8.6 Өткөөлдөрдү эске албаганда, жайдын жумушчу зоналарында жарыктыкты бөлүштүрүү текшилигинин жеткен чеги

UO=EМИН/EМАКС I-III разряддагы көрүп аткарылуучу иштерге–0,7 кем эмес, ал эми IV-VII разряддагыларга – 0,6 болушу керек. Технологиялык шарттар боюнча жалпы жарык берүү чырактарын аянттарда, түркүктөрдө же жайдын дубалдарында гана орнотууга жол берилсе, жарыктыкты бөлүштүрүү текшилигинин жеткен чегин UO 0,3 чейин төмөндөтүүгө жол берилет.

8.7 Көрүп аткарылуучу иштер жасалбаган өндүрүш жайлардын өткөөлдөрүндө жана тилкелеринде, жалпы жарык берүү чырактары берген жарыктык ченемделген жарыктыктын 25%нан көп болбоого тийиш, бирок 100лк кем эмес болушу керек.

8.8 Технологиялык процесс толугу менен автоматташтырылган цехтерде жабдыктардын ишине байкоо жүргүзүү үчүн жарык берүүнү, ошондой эле оңдоо иштерин жүргүзүү учурунда тиешелүү жарыктыкты камсыздоо үчүн (Л.2 таблицасына ылайык) кошумча жандырылуучу жалпы жана жериндеги чырактарды караштыруу керек.

8.9 Энергияны керектөөнү контролдоо максатында жайлардын жалпы жасалма жарык берүүсүнүн салыштырмалуу аныкталган кубаттуулугуна максималдуу жол берилген талаптар аныкталган. Өндүрүш жана кампа жайларындагы жасалма жарык берүүсүнүн салыштырмалуу аныкталган кубаттуулугу 8.1 таблицасында көрсөтүлгөн максималдуу жол берилген маанилерден ашпоого тийиш.

8.10 Жалпы жарык берүү чырактарынан (жарык берүү тутумунан көз карандысыз) бириктирилген дискомфорт көрсөткүчү Л тиркемесинин Л.2 таблицасында көрсөтүлгөн маанилерден ашпоого тийиш.

Бириктирилген дискомфорт көрсөткүчү узундугу төшөлмөнүн үстүнөн илинген чырактардын эки эсе бийиктигинен ашпаган жайлар үчүн, ошондой эле адамдар убактылуу болгон жайлар үчүн жана жабдыктарды тейлөөгө же өткөөл милдетиндеги аянттар үчүн чектелбейт.

8.1 т а б л и ц а с ы – Өндүрүш жайларындагы жасалма жарык берүүсүнүн максималдуу жол берилген салыштырмалуу аныкталган кубаттуулуктары

Жумушчу беттин үстүндөгү жарыктык, лк

Жайдын индекси

Максималдуу жол берилген аныкталган салыштырмалуу кубаттуулук, Вт/м2, көп эмес

750

0,6

30

0,8

26

1,25

19

2 жана андан көп

15

500

0,6

20

0,8

17

1,25

12

2 жана андан көп

10

400

0,6

15

0,8

13

1,25

10

2 жана андан көп

8

300

0,6

12

0,8

10

1,25

8

2 жана андан көп

6

200

0,6-1,25

9

1,25-3,0

6

3 көп

5

150

0,6-1,25

7

1,25-3,0

5

3 көп

4

100

0,6-1,25

5

1,25-3,0

3

3төн көп

2,5

Э с к е р т ү ү л ө р 1 Башка өлчөмдөгү жана башкача жарыктандырылган жайлардагы жасалма жарык берүүсүнүн максималдуу жол берилген салыштырмалуу аныкталган кубаттуулуктарынын маанилери интерполяция менен аныкталат. 2 Жасалма жарык берүүсүнүн максималдуу жол берилген салыштырмалуу аныкталган кубаттуулуктарынын маанилерин 30% техникалык негиздеген учурда жогорулатууга жол берилет (ири чен өлчөмдүү жабдыктар бар болгон учурларда).

8.11 Жумушчу орундарга жеринен жарык берүү үчүн жарык түшүрбөгөн чагылдырмасы бар чырактарды колдонуу керек. Чырактар, алардын жарык берип туруучу элементтери жарык берилген жумушчу орунда жана башка жумушчу орундарда жумушчулардын көрүү талаасына тийбей тургандай болуп жайгаштырылышы керек.

Үч өлчөмдүү айырмалоо объекттер менен көрүп аткарылуучу иштерге жеринде жарык берүүнү:

- фондун диффузиялык чагылышы чырак менен болгон учурда, анын жаркыраган бетинин эң чоң линиялуу өлчөмүнүн анын жумушчу беттин үстүнөн жайгашуу бийиктигине катышы оптикалык октун жумушчу беттин борборуна тик 30° кем эмес бурчта багытталганда 0,4 көп эмес кылып аткаруу керек;

- фондун жайылып-багытталган жана аралаш чагылышы чырак менен болгон учурда, анын жаркыраган бетинин эң кичине линиялуу өлчөмүнүн анын жумушчу беттин үстүнөн жайгашуу бийиктигине катышы 0,5 кем эмести түзүп, анын жарыктыгын – 2500дөн 4000 кд/м2 чейин кылып аткаруу керек.

8.12 Жумушчу беттин жарыктыгы 8.2 таблицасында көрсөтүлгөн маанилерден ашпоого тийиш.

8.13 Жумушчу беттердеги жарыктандыруу пульсация коэффициенти Л тиркемесинин Л.2 таблицасында көрсөтүлгөн маанилерден ашпоого тийиш.

8.2 т а б л и ц а с ы – Чагылдырылган жаркыроонун шарттары боюнча жумушчу беттин жол берилген эң чоңжаркырактыгы

Жумушчу беттин аянты , м2

Жол берилген эң чоң жаркыроосу, кд/м2

0,0001кем

2000

0,0001ден

0,001 ге чейин

1500

0,001»

0,01»

1000

0,01»

0,1»

750

0,1 ден көп

500

Пульсация коэффициенти чектелбейт:

- стробоскопиялык эффект пайда болушу үчүн шарттар болбогон учурда, адамдар мезгил-мезгили менен болуучу жайлар үчүн;

- жарыктык пульсациясынын жыштыгы 300 Гц жогору болгон учурда, мындай жыштыктарда ал жалпы жана көрүп иштөө жөндөмдүүлүгүнө таасир этпейт.

Стробоскопиялыкэффект пайда болушу мүмкүн болгон жайларда жарыктык пульсациясынын коэффициенти атайын азыктануу түзүлүшү бар жарык булактарын (туруктуу ток менен иштеген жарык диод, электрондук жөнгө салуучу пуск түзүлүштөрү бар люминесценттүү лампалар) пайдалануунун эсебинен 10% дан кем болушу керек, ошондой эле чыңалуусу үч фазалык азыктануудагы коңшу разряддык жарык булагын жандыруунун эсебинен болушу керек.

9 Коомдук, турак жана көмөкчү имараттардын жайларына жасалма жарык берүү

9.1 Коомдук, турак жана көмөкчү имараттардын жайларына жарык берүү булактарын түстүү мүнөздөлүштөр боюнча тандоону Л тиркемесинде келтирилгендерге ылайык жүргүзүү керек.

Мектепке чейинки билим берүү уюмдарында люминесцент (алардын ичинде компакттууларды) лампаларынжана галоген чыңалуу лампаларын колдонуу керек. Аталган жайларда жарык диод жарык булактарын колдонууга санитардык эрежелердин жана ченемдердин талаптарын аткарган шартта жол берилет. Коомдук жайларда жалпы жарык берүү үчүн галоген чыңалуу лампаларын архитектуралык-көркөм талаптарды камсыздоо үчүн гана колдонууга уруксат берилет.

9.2 Энергияны керектөөнү контролдоо үчүн А-В разрядындагы коомдук имараттардын жайларынын жалпы жасалма жарык берүүсүнүн жол берилген аныкталган салыштырмалуу кубаттулугуна карата талаптар коюлат.

Жалпы жасалма жарык берүүсүнүн аныкталган салыштырмалуу кубаттуулугу 9.1 таблицасында келтирилген максималдуу жол берилген маанилерден ашпоого тийиш.

9.1 т а б л и ц а с ы – Коомдук имараттардын жайларында жарык берүүнүн максималдуу жол берилген аныкталган салыштырмалуу кубаттуулугу

Жумушчу беттин үстүндөгү жарыктык, лк

Жайдын индекси

Максималдуу жол берилген мүнөздүү аныкталган кубаттуулук, Вт/м2, көп эмес

500

0,6

23

0,8

20

1,25

18

2 жана андан көп

15

400

0,6

20

0,8

16

1,25

14

2 жана андан көп

12

300

0,6

18

0,8

14

1,25

12

2 жана андан көп

10

200

0,6-1,25

14

1,25-3,0

8

3төн көп

6

150

0,6-1,25

10

1,25-3,0

8

3 төн көп

7

9.1 таблицасынын аягы

Жумушчу беттин үстүндөгү жарыктык, лк

Жайдын индекси

Максималдуу жол берилген мүнөздүү аныкталган кубаттуулук, Вт/м2, көп эмес

100

0,6-1,25

5

1,25-3,0

3,5

3 төн көп

3

Э с к е р т ү ү л ө р 1 Ушул таблицадагы маанилер пускту жөнгө салуучу түзүлүштөрдүн, ошондой эле жарык берүүнү башкарган түзүлүштөрдүн кубаттуулукту керектөөлөрүн эске алып келтирилди. 2 Жасалма жарык берүүнүн максималдуу салыштырмалуу кубаттуулугунун маанилерин 30% га жогорулатууга техникалык негизделген учурда (ири чен өлчөмдүү жабдыктар бар болгон учурларда) жол берилет.

9.3 Л.3 таблицасындагы жарыктандыруу ченемдерин төмөндөгү учурларда жарыктандырылыш шкаласын бир баскычка жогорулатуу керек:

а) атайын күчөтүлгөн санитардык талаптар коюлган А-В разрядындагы көрүп аткарылуучу иштерде (мисалы, айрым коомдук тамактануу жана соода жайларында);

б) адамдар туруктуу болгон жайда табигый жарык жок болгон учурда;

в) Г-Еразрядындагы көрүп аткарылуучу иштер үчүн жайдын жарык менен каныккандыгы жогорку талап коюлган учурларда (көрүүчү жана концерт залдары, уникалдуу имараттардын фойелери ж.б.);

г) администрациялык имараттарда аралашма жарык берүү тутумун колдонгон учурда (кабинеттер, жумушчу бөлмөлөр, китепкананын окуу залы);

д) жайда иштегендердин жарымынан көбү 40 жаш курагынан жогору болгон учурда.

9.4 Коомдук имараттарынын Г-Е разрядындагы көрүп аткарылуучу иштер үчүн жайларындагыдекорациялык-көркөм жарык берүү орнотмолорунда архитектуралык талаптарга байланыштуу жарыктыкты тандоого уруксат берилет, мында жайда эркин ориентир алууну камсыздоо үчүн шарттуу жумушчу беттин эң төмөнкү жарыктыгы 100 лк кем эмес болушу керек.

9.5 Цилиндрлүү жарыктыкты камсыз кылуу зарыл болгон жайларда, дубалдардын үстүнкү бети боюнча орто өлчөмдөгү чагылдыруу коэффициенти 40%дан кем эмес болуп, шыптыкы - 50%дан кем болбошу керек.

9.6 Коомдук имараттардын жайларында жалпы жарык берүү тутумун колдонуу керек. Администрациялык имараттардын, А-В разряддарындагы көрүп аткаруучу иштер жасалган жайларында аралаш жарык берүү тутумун колдонууга жол берилет (мисалы, врачтардын кабинеттери, китепканалардын окуу залдары, архивдер ж.б.) Мында жумушчу беттеги ченемделген жарыктык 9.3 ылайык жогорулайт, ал эми жалпы жарык берүүдөн берилген жарыктык Л тиркемесиндеги Л3 таблицадагы мааниден 70% кем эмести түзүшү керек.

Тиричилик жактан тейлөө ишканаларынын I-IV разраяддардагы көрүп аткаруучу иштер жасалган (зер жана гравюра иштери, саат, теле-радио аппаратураны оңдоочу) өндүрүш мүнөзүндөгү тийиштүү жайларда аралаш жарык берүү тутумун колдонуу керек. Жарыктык ченемдери жана сапаттык көрсөткүчтөр Л тиркемесиндеги Л2 таблица боюнча кабыл алынат.

9.7 Л тиркемесинин Л.3 таблицасы боюнча жарык берүүчү орнотмолордо көздү уялтуу таасирин чектөө үчүн жөнгө салынуучу дискомфорттун бириктирилген көрсөткүчү торец дубалынын жанында жайдын борбордук огунда төшөлмөдөн 1,2 метр бийиктикте болушу камсыздалышы керек. Дискомфорттун бириктирилген көрсөткүчү узундугу илинген чырактын жайгашуусу төшөлмөнүн үстүнөн эки эсе бийиктигинен ашпаган жайлар үчүн чектелбейт.

Жарыктык пульсациясынын коэффициентин Л тиркемесинин Л.3 таблицасы боюнча кабыл алуу керек.

9.8 Үч кабаттан бийик турак имараттардын далистеринин, лифт холлдорунун, батирлеринин коридорлорундагы жарык берүү чырактардын же лампалардын түнкүсүн, аталган жайлардын жарыктандыруусу эвакуациялык жарыктандыруу ченеминен төмөн болбогудай кылып жарык агымын төмөндөтүүнү камсыздаган автоматтык же аралыктан башкарууга ээ болушу керек, ал эми ушул жайлар аркылуу адамдар өткөн учурда жумушчу ченемдерге ылайык келүүгө тийиш.

Аталган жайлардын жумушчу жарык берүүсүн долбоорлоодо энергияны үнөмдөө максатында жогоруда айтылган жарыктык шарттарында ушул жайлардан адамдардын өтүүсүнө жете турган кыска мөөнөттө колдонулуучу жандыруу түзүлүшүн (КМКЖТ), же кыймыл (бар болуу) жана жарыктык датчиктери бар чырактарды колдонууга жол берилет. КМКЖТ же кыймыл датчиктери бар чырактарды жумушчу жарык берүү тарамдарында колдонуу зарылдыгы долбоорлоо тапшырмасында аныкталат.

10 Ишканалардын аянттарына жана имараттан тышкары жайгашкан иш орундарына жасалма жарык берүү

10.1 Имараттан тышкары, имараттан тышкары кабатчаларда жана серенин алдында жайгашкан иш орундарынын жарыктандырылышын 10.1 таблица боюнча кабыл алуу керек.

Имараттан тышкары жайгашкан иш орундарынын жасалма жарык берүүсүнүн салыштырмалуу кубаттуулугу 10.1 таблицасында көрсөтүлгөн максималдуу жол берилген маанилерден ашпоого тийиш.

10.2 Ишканалардын жердин же жол жабууларынын деңгээлиндеги аянттарынын горизонталдуу бетинин орточо жарыктыгын 10.2 таблицасы боюнча кабыл алуу керек.

10.3 Тышкы жарык берүү имараттын ичиндеги жарык берүүдөн көз карандысыз башкарууга ээ болушу керек.

Көчө-жолдор тарамынын жасалма жарык берүүсүнүн максималдуу салыштырмалуу кубаттуулугу 11.2 таблицасында келтирилген максималдуу жол берилген маанилерден ашпоого тийиш. Өнөр жай зоналарындагы кыска убакытта гана (түнкүсүн) мисалы, сменалык иштерде, колдонулган көчөлөрдө жана жолдордо кыймылдын интенсивдүүлүгү төмөндөгөндөн кийин жолдордун жабуусунун жарыктыгын же жарыктыгын төмөндөтүш үчүн жарык агымын автоматтуу түрдө жөнгө салуучу жарык берүүчү алеттерди колдонуу керек.

10.1 т а б л и ц а с ы – Имараттантышкары жайгашкан өндүрүш орундарынын жарык берүүсүнүн жарыктыгы жана максималдуу жол берилген салыштырмалуу аныкталган кубаттуулугу

Көрүп аткаруу иштеринин разряды

Минималдуу айырмалоо объектисинин өлчөмүнүн ушул объекттин жумушчунун көзүнө чейинки аралыкка карата катышы

Горизонталдуу беттеги орточо жарыктык, лк

Жарыктыктын текшилиги Uo , салыштырмалуу бирдиктер, кем эмес

Жаркыроо коэффициенти RG, салыштырмалуу бирдиктер

Максималдуу жол берилген салыштырмалуу кубаттуулук, Вт/м2, көп эмес

IX

0,002 кем

300

0,5

40

18

X

0,002ден 0,01 чейин

200

0,5

45

12

XI

0,01ден 0,02 чейин

150

0,4

45

9

XII

0,02 ден 0,05чейин

100

0,4

50

6

XIII

0,05ден 0,1чейин

50

0,4

50

3

XIV

0,1ашуун

30

0,25

55

2

XV

Өндүрүш процессинин жүрүшүнө мезгил-мезгили менен көз салуу

20

0,25

55

1

XVI

Өндүрүш процессинин жүрүшүнө жалпы көз салуу

10

0,25

55

0,8

XVII

инженердик коммуникацияларгажалпы көз салуу

5

0,25

55

0,5

Э с к е р т ү ү л ө р 1 XI-XIV разряддагы көрүп аткаруу иштери үчүн жаракат алуу коркунучу болгон учурда жарыктыкты чектеш, мындан көбүрөөк разряд боюнча кабыл алуу керек. 2 Жасалма жарык берүүнүн максималдуу салыштырмалуу кубаттуулугунун маанилерин 30%га көбөйтүүгө техникалык негизделген учурларда жол берилет (ири чен өлчөмдүү жабдыктар бар болгон учурларда).

10.2 т а б л и ц а с ы – Ишкананын аймактарынын жарыктыгы

Жарык берилген объекттер

Эки тарапка тең кыймылдын эң көп интенсивдүүлүгү, бирд.·с

Горизонталдуу беттеги орточо жарыктык, лк

Транспорт өткөөлдөрү

50 ашуун 150чейин

20

10дон 50 чейин

10

10 аз

5

Өрт каршы өткөөлдөр, чарбалык керектөөлөр үчүн жолдор

-

5

Тепкичтердин жана өтмө көпүрөлөрдүн баскычтары жана аянтчалары

-

10

Шаардын аймагына тиешеси жок заводдун алдындагы тилкелер (имараттын алдындагы аянттар, транспорт өткөөлдөрү жана имараттарга өткөөлдөр, транспорт токтотмолору)

-

10

Темир жолдор:

- стрелкалуу ооз

-

10

- айрым стрелкалуу которуулар

-

5

- темир жолдун бети

-

5

Өткөөлдөр жана кесип өткөн жерлер

-

10

Э с к е р т ү ү – Шаар көчөлүнүн уландысы болгон жана жол бетинин жабуусу жана транспорт кыймылынын интенсивдүүлүгү окшош автомобиль жолдору үчүн 11.2 таблицасында келтирилген жол бетинин орточо жарыкченемдерин тутуу зарыл.

10.4 Өндүрүш орундарына жана өнөр жай ишканаларынын аймактарына тышкы жарык берүү орнотмолорунун көздү уялтуу таасирин чектөө үчүн жарык берүүчү орнотмолордун жер деңгээлинен бийиктиги төмөндөгүдөй болуш керек:

а) коргоочу бурчу 15°кем болгон жарык берүүчү алеттер үчүн –10.3таблицасында көрсөтүлгөндөн кем эмес;

б) коргоочу бурчу 15° жана андан көп болгон жарык берүүчү алеттер үчүн - 3,5 м кем эмес.

Адамдар өткөн жерлердеги аянтчаларда же технологиялык (же инженердик) жабдыктарды тейлөөчү, ошондой эле имаратка кире бериш жерлерде коргоочу бурчу 15° жана андан көп болгон (же чагылдыргычы жок күңүрт жарыкты жайылтуучусу бар) жарык берүүчү алеттердин бийиктигин чектебей коюуга жол берилет.

10.3 т а б л и ц а с ы – Көздү уялтуу таасирин чектөө шарттары боюнча жарык берүүчү алеттерди орнотуунун эң кичине бийиктиги

Жарык берүүчү алеттердин жарыкты бөлүштүрүүсү

Бир тирөөчтө орнотулган жарык берүүчү алеттердеги лампалардын эң көп жарык агымы, лм

Жарык берүүчү алеттерди орнотуунун эң кичине бийиктиги, м

Жарым эндүү

6000 кем

7,0

6000ден

10000чейин

7,5

10000

»

20000

8,0

»

20000

»

30000

9,0

»

30000

»

40000

10,0

»

40000 ашуун

11,5

Эндүү

6000 кем

7,5

6000ден

10000чейин

8,5

10000

»

20000

9,5

»

20000

»

30000

10,5

»

30000

»

40000

11,5

»

40000 ашуун

13,0

10.5 Жайылган жарык берген жарык берүүчү алеттердин бийиктиги жарык булагынын жарык агымы 6000 лм чейин болгон учурда 3м кем эмес болууга тийиш жана жарык агымы 6000 лм көп болгондо - 4 м кем эмес болушу керек.

10.6 Бир прожектордун же жантайып жайгашкан жарык берүүчү алеттин, прожектордун ушундай жарыктын ийри күчүнө окшош жарыктын ийри күчү тибиндеги жарык берүүчү алеттин жарыгынын октуу күчүнүн Lмакс кд ушул алеттердин орнотмолорунун бийиктигинин чарчысына Н катышы, ченемделген жарыктыкка жараша 10.4 таблицасында көрсөтүлгөн маанилерден ашпоого тийиш.

10.4 т а б л и ц а с ы – Жарыктын октуу күчүнүн орнотмолордун бийиктигинин чарчысына катышы

Ченемделген жарыктык, лк

0,5

1

2

3

5

10

20

30

50

100

150

250

300

400

700

1400

2100

3500

Э с к е р т ү ү – Бир нече жарык берүүчү алеттин жарык огунун күчү дал келип калганда, ар бир алеттин жол берилген Lмакс/Н2 маанилерин таблицадагы маанинин ушул жарык берүүчү алеттердин санына бөлүү аркылуу аныкташат.

11 Селитебдүү аймактарга жасалма жарык берүү

11.1 Көчөлөргө, жолдорго жана аянттарга жарык берүү

11.1.1 Шаарлардын көчө-жол тарамын классификациялоо 11.1 таблицага ылайык жүргүзүлөт.

11.1.2 Стандарттуу геометриялуу жана жабуусу асфальт-бетон болгон шаар көчөлөрүнүн жана жолдорунун транспорт жүрүүчү бөлүктөрү үчүн төмөндөгүдөй ченемдер: жол жабуусунун орточо жарыгы Lор, жол жабуусунун жалпы Uо жана узатасынан кеткен Ul жарык текшилиги, жол жабуусунун орточо жарыктыгы Eор, жарыктыктын текшилиги Uh, жарыктын босого өсүмү TL 11.2 таблицасына ылайык берилет.

11.1.3 Стандарттуу эмес геометриялуу жана жабуусу асфальт-бетондон айырмаланган (таман таш, цемент-бетон ж.б.) шаар көчөлөрүнүн жана жолдорунун транспорт жүрүүчү бөлүктөрү үчүн жол жабуусунун орточо жарыктыгы Eор, жарыктыктын текшилиги Uh 11.2 таблицасына ылайык ченемделет.

Жарык берүүчү орнотмолордун айдоочулардын көзүн уялтуучу таасири чырактардын айдоочуга багытталган жеткен чектеги жарык күчү Lчект менен 11.1.9 ылайык жөнгө салынат.

11.1.4 Утилитардык тышкы жарык берүүчү орнотмонун энергиялык натыйжалуулугун салыштырмалуу үлүш кубаттуулугунун Dр көрсөткүчү менен 11.2 таблицасына ылайык баалашат. Салыштырмалуу үлүш кубаттуулугунун Dр көрсөткүчүн аныктоо методикасы Н тиркемесинде келтирилген.

11.1.5 Шаардын чегинен тышкары аэропортторго, дарыя жана деңиз портторуна келүүчү чоң тездик кыймылындагы магистрал жолдорунун жабууларынын орточо жарыгы Lор, транспорттун кыймылынын интенсивдүүлүгүнө көз карандысыз 1,6 кд/м2 кем эмес болууга тийиш.

11.1.6 Шаар администрациясы менен макулдашуу боюнча А категориясындагы көчөлөр, жолдор жана аянттар үчүн, ошондой эле шаардан тышкары аэропортторго, вокзалдарга, гипер- супермаркеттерге келүүчү жолдор үчүн орточо жарыктын Lор маанилерин 0,20 кд/м2 көбөйтүүгө же орточо жарыктыктын Eор маанисин 5,0 лк көбөйтүүгө жол берилет.

11.1.7 Бир деңгээлде кесилишкен көчөлөрдүн жана жолдордун орточо жарыгы Lор же орточо жарыктыгы Eор ыкташуу линиясынан 100 м кем эмес аралыкта негизги жол же көчө үчүн аныкталган маанилерге ылайык келүүгө тийиш.

Ар кандай деңгээлде кесилишкен көчөлөрдүн жана жолдордун түшүүсүндө жана айрыктарында, транспорт айрылыштарынын чегинде орточо жарыктыктын мааниси Eор 20 лк кем эмес болушу керек. Магистраль жолуна же көчөсүнө ыкташкан жергиликтүү маанидеги көчөлөрдүн жол жабууларынын орточо жарыгы Lор же орточо жарыктыгы Eор тийиштүү жолдор же көчөлөр үчүн аныкталган Lор же Еор маанилеринин 1/3кем эмес болушу керек, бирок ыкташуу линиясынан 100 м кем эмес аралыкта жергиликтүү маанидеги көчө үчүн ченемделген мааниден кем эмес.

11.1.8 Троллейбус кыймылы бар көчөлөрдө, жолдордо жана аянттарда чырактардын жайгашуу бийиктигин КЧжЭ 2.05.09 боюнча байланыштыруучу зымдардын асылып туруу бийиктигин эске алып кабыл алуу керек.

11.1.9 Жарыктык ченемделген көчөлөрдө, жолдордо жана аянттардын транспорттук зоналарында 80° жана 90° бурчта жайгашкан орнотмолордогу чырактардын жана чырактын жарык агымынын 1 клмна 30 жана 10 кд барабар тиктен айдоочуларга багытталган жеткен чектеги маанилери Lчект болгон жарык күчүн чектешет.

Чоң аянттарга жана транспорт айрыктарына жарык берүүдө, бийиктиги 20 м жана андан көп болгон тирөөчтөрдө орнотулган чырактар жарык күчүнүн максимумунун багытын тиктен 65° бурчтан көп эмес камсыздоого тийиш. Тиктен 80°, 85° жана 90° бурчта жайгашканайдоочуларга багытталган чырактардын жарык күчү 50, 30 жана 10 кд барабар болгон анын жарык агымынын 1 клм ылайык жеткен чектеги маанилеринен Lчект ашпоого тийиш. Транспорт кесилишинин жогорку деңгээлиндеги транспорт жүрүүчү бөлүгүнүн жол жабуусунун үстүнөн чырактын жайгашуу бийиктиги 10 м кем эмес болууга тийиш.

11.1.10 10° кем эмес коргоочу бурч камсыздалган шартта жана лампаларга жана пускту жөнгө салуучу аппараттарга атайын аспаптарсыз жетүүгө мүмкүнчүлүк жокко чыгарылган учурда, көпүрөлөрдүн парапетинин жана жол өткөрмөлөрүнүн чырактарынын минималдуу орнотулуш бийиктиги чектелбейт.

11.1.11 Шаар көчөлөрү, жолдору жана аянттары үчүн 0,80 кд/м2 көп болгон ченемделген орточо жарыкта Lор же 15 лк көп болгон орточо жарыкта түнкү убакытта ушул ченемдерди төмөндөтүүгө чырактардын жарымын өчүрүү аркылуу же максималдуу мааниге ылайык кыймыл интенсивдүүлүгү 1/3 жана 1/5чейин азайган учурда алардын кубаттуулугун 30% жана 50% төмөндөтүүгө жол берилет. Бир тирөөчтө бирден чырак орнотулган учурда, аларды түнкү убакытта жарым-жартылай өчүрүүгө жол берилбейт.

11.1.12 Сутканын караңгы убактысында айдоочулардын жана жүргүнчүлөрдүн ишенимдүү багыт алуусу үчүн катардагы чырактарды алар түзгөн линия жолдун же көчөнүн багытын көрсөтүп тура тургандай жайгаштыруу керек.

11.1 т а б л и ц а с ы – Шаар көчө-жол тарамынын классификациясы

Объекттин категориясы

Объект-тин классы

Объекттин негизги арналышы

Транспорттук мүнөздөмө

Эсеп-тик ыл-дам-дык,с/км

Эки тарап-ка тең кый-мыл тилке-лери-нин саны

Өткө-рүүчү жөн-дөмдүүлүгү, миң, с/бирд.

А.

Жалпы шаардык маанидеги магистраль жолдору жана көчөлөрү

Шаардын борборунан тышкары *

А1

Ири шаарлардын транспорт жана функциялык октору. Тышкы федералдык автомагистралдарга чыгуу.

Транспорттун бардык түрлөрү; чоңтездиктеги кыймыл, үзгүлтүксүз; ар кандай деңгээлдеги кесилиштер; борбордук бөлүүчү тилкенин бар болушу

100

6-8

10дон ашуун

Шаардын борборунда

А2

Шаардын негизги транспорт каналдары, алардын ичинде тышкы автомагистралга жана чоңтездиктеги жолдорго чыгуучу

Транспорттун бардык түрлөрү; жөнгө салынган же үзгүлтүксүз; бир же ар кандай деңгээлдерде магистралдар менен кесилишүү

80-100

6-8

7-9

A3

Шаардын тарыхый борборунун транспорт жана функциялык октору. А1 жана А2магистралдарына чыгуучу көчөлөрдү байланыштырган борбор магистралдар

Жүк ташуучу, борборду тейлөөгө тиешеси жок транспорттон тышкары, транспорттун бардык түрлөрү; жөнгө салынган кыймыл; бир деңгээлде магистралдар менен кесилишкен; жөө жүргүнчүлөрдүн интенсивдүү кыймылы;

90

6-8

4-7

А4

Шаардын тарыхый борборунун негизги транспорт каналдары, борбордун ички байланыштарын камсыздайт. Жалпы шаардык жана райондук маанидеги магистралдык көчөлөргө чыгуусу бар

Ошол эле

80

4-6

3-5

11.1 таблицасынын аягы

Объекттин категориясы

Объект-тин классы

Объекттин негизги арналышы

Транспорттук мүнөздөмө

Эсеп-тик ылдам-дык,с/км

Эки тарапка тең кыймыл тилкелеринин саны

Өткө-рүүчү жөн-дөмдүүлүгү, миң, с/бирд.

Б. Райондук маанидеги магистраль жолдору жана көчөлөрү

Шаардын борборунан тышкары

Б1

Шаардын райондорунун негизги октору турак райондордун жана өндүрүш зоналарынын чегинде, ошондой эле алардын ортосундагы байланышты камсыздайт.

Транспорттун бардык түрлөрү; жөнгө салынган кыймыл; кесилиш бир деңгээлде

60-70

4-6

3-5

Шаардын борборунда

Б2

Шаардын тарыхый борборунун функциялык-мерчемделүүчү зоналарынын октору анын ички байланыштарын камсыздайт. Жалпы шаардык жана райондук маанидеги магистралдык көчөлөргө чыгуусу бар

Жүк ташуучу, борборду тейлөөгө тиешеси жок транспорттон тышкары, транспорттун бардык түрлөрү; жөнгө салынган кыймыл; кесилиш бир деңгээлде

60

3-6

2-5

В. Жергилик-түү маани-деги көчөлөр жана жолдор

Шаардын борборунан тышкары турак курулуш

В1

Турак райондордун чегинде транспорт жана жөө жүргүнчүлөр байланышы жана магистралдарга чыгуу, транспорт тынымсыз жүрүп турган көчөлөрдөн тышкары

Атайын жана райондорду тейлөөчү жеңил, жүк ташуучу транспорт; айрым учурларда коомдук жүргүнчүлөр транспортуна жол берилет; жөнгө салынган кыймыл; кесилиш бир деңгээлде

60

2-4

1,5-3

Шаардын борборундагы турак курулуш

В2

Турак райондордун жана кичи райондордун чегинде транспорт жана жөө жүргүнчүлөр байланышы жана борбор көчөлөрдүн магистралдарга чыгуусу

Атайын жана райондорду тейлөөчү жеңил, жүк ташуучу транспорт жөнгө салынган кыймыл; кесилиш бир деңгээлде

60

2-4

1,5-3

Шаардык, өнөр жай, коммуналдык жана кампа зоналарда

В3

Өндүрүш жана коммуналдык-кампа зоналар чегинде транспорт байланыштары

Транспорттун бардык түрлөрү; жөнгө салынган кыймыл; кесилиш бир деңгээлде

60

2-4

0,5-2

* Шаар борбору – шаар бийлиги аныктаган шаардын борбордук бөлүгүнүн аймагы

11.2 т а б л и ц а с ы – Шаар конуштарынын асфальтбетон менен жабылган туруктуу транспорт кыймылы бар көчөлөрүнүн жана жолдорунун ченемделген жарык берүү көрсөткүчтөрү

Объекттин кате-гориясы

Объекттин классы

Жол жабуусунун орточо жарыгы Lоp, кд/м2, кем эмес

Жол жабуу жарыгынын жалпы текшилиги Uo, кем эмес

Жол жабуу жарыгынын узатасынан кеткен текшилиги Ul, кем эмес

Жарыктын босого өсүмү TL, %, көп эмес

Жол жабуусунун орточо жарыктыктыгы Еор, лк, кем эмес

Жол жабуу жарыктыктыгынын текшилигиUh, кем эмес

Ченемделген жарыктыкта максималдуу салыштырмалуу үлүш кубаттуу-лугу, Dp, мВт·м-2·лк-1, көп эмес

А

А1

2,00

0,40

0,70

10

30,0

0,35

60

А2

1,60

10

20,0

50

A3

1,40

12

20,0

48

А4

1,20

12

20,0

45

Б

Б1

1,20

0,40

0,60

12

20,0

0,35

45

Б2

1,00

15

15,0

53

В

B1

0,80

0,40

0,50

15

15,0

0,25

50

В2

0,60

0,40

0,50

15

10,0

50

В3

0,40

0,35

0,40

20

6,0

50

11.1.13 Айыл конуш көчөлөрүнүн, жолдорунун, өткөөлдөрүнүн жана аянттарынын жол жабууларынын орточо жарыктыгы Еор жана жарыктыктын текшилиги Uh 11. 3 таблицасына ылайык келүүгө тийиш.

11.3 т а б л и ц а с ы – Айыл конуш көчөлөрүнүн жана жолдорунун жарык берүүсүнүн ченемделген көрсөткүчтөрү

Жарык берилген объекттер

Еор, лк, кем эмес

Uh, кем эмес

Башкы көчөлөр, коомдук жана соода борборлордун аянттары

10,0

Турак курулуштагы көчөлөр:

0,25

- негизги

6,0

- негизги эмес (чолок көчө)

4,0

Айыл жолдору, бакча шериктигинин жана дача кооперативдеринин аймагындагы өткөөлдөр

2,0

0,10

11.1.14 Транспортко май куюучу жерлерге, ошондой автомобилдердин ачык токтотуучу жайларына келүүчү жолдордун жабуусунун орточо жарыктыктыгы Еор 11.4 таблицасына ылайык келүүгө тийиш.

11.1.15 Автомобилдерге май куюучу жерлерде жана автомобилдерди токтотуучу жайларда орнотулган жарык берүүчү алеттердин ушул аймактарга чектеш жолдор жана көчөлөр менен жүргөн транспорт айдоочуларына багытталган жарык күчү ушул алеттердин жарык агымынын 1 клм 30 кд көп эмес болууга тийиш. Курулуштардын жана серелердин чатырларында же тирөөчтөрдө орнотулган прожекторлорду жолдун же көчөнүн автомобиль өтүүчү бөлүгүнө каратууга жол берилбейт.

11.4 т а б л и ц а с ы – Автомобилдерге май куюучу жерлергежана автомобилдерди токтотуучу жайларга жарык берүү

Жарык берилген объекттер

Еор,лк, кем эмес

Көчө жана жолдор үчүн тейлөө объекттерине келүүчү жолдор:

- А жана Б категориялары үчүн

15,0

- В категориясы үчүн

10,0

Май куюучу жана мунай заттарды төгүүчү жерлер

20,0

Автомобилдерге май куюучу жерлердин калган аймагынын транспорт жүрүүчү бөлүгү

10,0

Баардык категориядагы көчөлөрдө автомобилдердин ачык токтотмолору, ошондой эле көчөдөн тышкары акы төлөнүүчү, кичи райондордогу ачык автомобиль токтотмолору, бокс тибиндеги гараждардын катарынын ортосундагы өткөөлдөр

6,0

11.1.16 Сырткы жарык берүүнүн эсеби ЭТ 323.1325800 берилген методика боюнча жүргүзүлөт.

11.2 Жөө жүргүнчүлөр өткөөлдөрүнө жарык берүү

11.2.1 Жер үстүндөгү жөө жүргүнчүлөр өткөөлдөрүнө (транспорт өтүүчү бөлүк менен бир деңгээлде) жарык берүү жөө жүргүнчүлөргө жол жабуусунун кемчиликтерин жана тоскоолдуктарын көрүүгө, ал эми транспорт каражаттарынын айдоочуларына – транспорт жүрүүчү бөлүктөгү жүргүнчүлөрдү көрүүгө мүмкүнчүлүк түзүшү керек. Өткөөл зонасынын байкоосун күчөтүү максатында анын жарык берүүсү үчүн транспорт өтүүчү бөлүктүн жарык булактарынын түсүнө карата карама-каршы түстөгү жарык булагы бар чырактарды колдонуу максатка ылайык келет.

Э с к е р т ү ү - Мисалы, жогорку басымдагы натрий лампалары менен жарыктандырылган жолдор үчүн өткөөлдөрдө металл-галоген же жарык диод лампалары бар чырактарды колдонуу максатка ылайык келет.

11.2.2 А жана Б категориясындагы көчөлөрдүн жана жолдордун жер үстүндөгү жөө жүргүнчүлөр өткөөлдөрүндөгү жарыктын Еор орточо жарыктыктыгын транспорт өтүүчү бөлүктөгү өткөөлдөгү жарыкка салыштырмалуу 1,5 эседен кем эмес жогорулатууну караштыруу керек. Жарыктыктын жогору болушуна тирөөчтөрдүн кадамын кыскартуу аркылуу жана кошумча же кубаттуураак чырактарды орнотуу аркылуу жетишсе болот.

Жер үстүндөгү жөө жүргүнчүлөр өткөөлдөрүнө салыштырмалуу чырактардын жарыкты бөлүштүрүүсү жана алардын жайгашуусу транспорт өтүүчү бөлүктөгү жол жабуусунун фойесинде жөө жүргүнчүнүн көрүнүп туруусун камсыздоого тийиш жана айдоочуларга көздү уялтуучу таасир тийгизбеши керек. Чырактарды өткөөлдүн алдында транспорт кыймылынын багытына карай жайгаштыруу керек. Эки тараптуу кыймыл болгон жолдордо жана көчөлөрдө чырактар кыймылдын эки тарабына карай өткөөлдөрдүн алдында орнотулат. Айдоочулардын көзүн уялтууну (көз уялууну) төмөндөтүү үчүн жарыкты ассиметриялуу бөлүштүрүүчү (жантык жарык) чырактарды жарык күчүнүн максимумун өткөөл тарапка ориентир кылып колдонуу керек.

11.2.3 Жер алдындагы жана жер үстүндөгү жөө жүргүнчүлөр үчүн өткөөлдөрдүн жабууларындагы Еор орточо жарыктыктын маанилери 11.5 таблицасында келтирилген.

11.2.4 Жер алдындагы жана жер үстүндөгү өткөөлдөрдүн Uh жарыктыктын текшилиги 0,3 кем эмес болушу керек.

Жер алдындагы жана жер үстүндөгү өткөөлдөрдө 15° кем эмес коргоочу бурчу бар же диффузиялык же призма менен жабдылган жайылтуучусу бар чырактар колдонулат.

11.5 т а б л и ц а с ы – Жер алдындагы жана жер үстүндөгү жөө жүргүнчүлөр үчүн өткөөлдөрдүн Еор орточо жарыктыктын маанилери

Жарык берилген объекттер

Еор,лк, кем эмес

Жер алдындагы жөө жүргүнчүлөр өткөөлдөрү жана тоннелдер:

- өткөөлдөр

75

- тепкичтер жана пандустар

40

Жөө жүргүнчүлөр үчүн ачыккөпүрөлөр

10

Жер үстүндөгү жөө жүргүнчүлөр үчүн тунук айнектүү дубалдары жана шыптары менен же айнектелген дубал тешиктери менен өткөөлдөр:

- өткөөлдөр

75

- тепкич түшүүлөрү, түшүүлөр жана кароо аянты

50

11.3 Автожол тоннелдерине жарык берүү

11.3.1 Тоннелдин транспорт зоналары (транспорт жүрүүчү бөлүк), кызматтык-техникалык жана көмөкчү жайлары жасалма жумушчу жана авариялык жарык берүүгө ээ болушу керек. Аларга эвакуациялык жана резерв жарык берүү кирет.

11.3.2 Кыймылдын мүнөзүнө (бир түтүктө эки же бир тараптуу) жана транспорттун агымынын интенсивдүүлүгүнө жараша тоннелдер 11.6 таблицасына ылайык жарык берүү боюнча үч класска бөлүнөт.

11.6 т а б л и ц а с ы – Жарык берүү боюнча тоннелдердин классификациясы

Бир тилкедеги кыймылдын интенсивдүүлүгү саат./бирдик

Кыймыл

Бир тараптуу

Эки тараптуу

500дүкошуу менен

500дөн 1500 дүкошуу менен

1500 дөнашуун

100дүкошуу менен

100дөн 400 дүкошуу менен

400 дөн ашуун

Тоннелдин классы

1

2

3

1

2

3

Э с к е р т ү ү – Тоннелдеги кыймылдын коопсуздук шарттарын же жайлуулугун төмөндөткөн факторлор болгон учурда (мисалы, каптал жактан кирүү-чыгууларды), тоннелдин классы бир баскычка жогорулатылышы мүмкүн, 3 класстагылардан тышкары.

11.3.3 Тоннелдин транспорттук зонасына жумушчу жарык берүүдө күндүзгү жана кечки режимди караштыруу керек.

11.3.4 Транспорттук зонада күндүзгү режим үчүн тоннелдин жарык зоналары: босого, өтмө, ички жана чыгыш болуп төрткө бөлүнөт. Мындан тышкары, кирүү порталынын алдында келүү зонасы бөлүнөт. Тоннелдин зоналарынын жайгашуусу И тиркемесине ылайык келтирилиши керек.

11.3.5 Босого зонасынын узундугун КТБАга барабар кабыл алуу керек, Анын мааниси транспорт агымынын кыймылынын ылдамдыгына жараша 11.7 таблицасына ылайык келүүгө тийиш.

11.7 т а б л и ц а с ы – Коопсуз тормоз берүү аралыгы (КТБА)

Кыймылдын эсептик ылдамдыгы, с/км

40*

60

80

100

120

КТБА, м

25

55

100

155

220

* Тоннелге каптал тараптан кирүүлөрдө колдонулат.

Э с к е р т ү ү л ө р 1 Келүү зонасынын жол бетинин узатасынан кеткен профили эңкейиште 10% жана андан көп болгон учурда, КТБАнын келтирилген маанилерин түшүүдө 3%га көбөйтүү керек же көтөрүлүүдө кириш порталга карай эңкейиштин ар бир 10% 2,5%га төмөндөтүү керек. 2 КТБАнын эсептик ылдамдыгы үчүн ортодогу маанилер бүтүн санга чейин тегеректелип линиялуу интерполяция менен аныкталат.

11.3.6 Тоннелдин босого зонасынын биринчи жарымындагы Lh жол жабуусунун жарыгын узатасынан бөлүштүрүү туруктуу болушу керек, ал эми экинчи жарымында – линиялуу түрдө, ушул зонанын аягына чейин, босого зонасынын биринчи жарымындагы Lth орточо жарыктын маанисинин 40%на чейин жетип, төмөндөш керек.

Тоннелдин босого зонасынын биринчи жарымындагы жол жабуусунун Lth орточо жарыгынын, И тиркемесине ылайык аныкталган L20 адаптация жарыгына катышы, 11.8 таблицасында көрсөтүлгөн маанилерден кем болбошу керек.

11.8 т а б л и ц а с ы – Тоннелдин босого зонасынын биринчи жарымындагы жол жабуусунун орточо жарыгынын адаптация жарыгына Lth/L20 катышынын ченемделген мааниси.

Тоннелдин классы

Lth/L20, %, КТБА учурунда, м

60чейин кошуп

80

100

120

140

Св. 160

1

2,0

2,5

3,0

3,4

3,7

4,0

2

3,0

3,5

4,0

4,4

4,7

5,0

3

4,0

4,5

5,0

5,6

6,3

7,0

Э с к е р т ү ү л ө р 1 Тоннелге каптал тараптан кирүүлөр үчүн 55 мден аз КТБА учурунда Lth/L20 = 1,5% ченеми колдонулат. 2 КТБАнын орточо маанилери үчүн Lth/L20 маанилери үтүрдөн кийин бир белгиге чейин тегеректелип, линиялуу интерполяция менен аныкталат.

Кире беришиндеги тилкелеринин дубалдарында ачык тешиктери бар же кирүү порталынын алдында күндөн коргоочу экрандары бар тоннелдерде, босого зонасы ушул тилкелер башталгандан тартып эсептелет. Мындай учурларда босого зоналарындагы жарыкты бөлүштүрүү күндүзгү жарыктын таасирин эске алып аныкталат, жана жасалма жарык берүүдөгүдөй мүнөзгө ээ болушу керек.

11.3.7 Кыска тоннелдердеги босого зонасынын биринчи жарымындагы жол жабуусунун жарыктыгы узун тоннелдердин ченемделген жарыгына карата катышы 11.9 таблицасына ылайык аныкталат.

11.9 т а б л и ц а с ы – Күндүзгү режимде кыска тоннелдерге жарык берүү

Тоннелдин узундугу, м

Мерчемдеги тилкенин кирүү жолунун ийри сызыгынын радиусу, м

11.6 таблица боюнча ченемдел-ген салыштырмалуу жарык берүүнүн салыштырма деңгээли,%

25чейин кошуп

Кандай болбосун

Жарык берүү талап кылынбайт

25тен 75 чейин кошуп

350 ашуун

350 чейин кошуп

50

75тен125чейин

350ашуун

350 чейин кошуп

100

125 ашуун

Кандай болбосун

11.3.8 Босого зонасынан алыстаганда тоннелдин өтмө зонасында Ltr жол жобуусунун узатасынан кеткен жарык бөлүштүрүлүшү жай-салмак менен төмөндөгөн мүнөзгө ээ болушу керек. Өтмө зонанын ар бир чекитиндеги Lth жарыгынын босого зонасынын биринчи жарымындагы орточо жарыкка катышы И тиркемесине ылайык келтирилген өтмө зонадагы Ltr /Lth салыштырмалуу жарыктын төмөндөшүнүн стандарттуу ийри сызыгынын тийиштүү маанисинен кем болбошу керек.

Ltr/Lth салыштырмалуу жарыктын баскычтуу төмөндөшүнө жол берилет, мында Ltr/Lth катышынын ар бир баскычы өтмө зонанын салыштырмалуу жарыгынын төмөндөшүнүн стандарттуу ийри сызыгынан төмөн болбошу керек, ал эми бир баскычтан кийинки баскычка өтүүдөгү жарыктын айырмасы 3:1 катышынан ашпоого тийиш. Жарыктын баскычтуу төмөндөшүнүн мисалы И тиркемесине ылайык, И.3 сүрөтүндө көрсөтүлгөн. Өтмө зонанын аягы тоннелдин өтмө зонасынын Ltr жарык мааниси тоннелдин ички зонасынын Ltr жарык мааниси үч эсе мааниге чейин төмөндөгөн жерде аныкталат. Жарык баскычтуу түрдө төмөндөгөн учурда айдоочунун кошумча жайлуулугу үчүн өтмө зонанын узундугун транспорт каражаты долбоорлоо ылдамдыгы боюнча 1-2 с убакыттын ичинде басып өткөн аралыкка көбөйтүү сунушталат.

11.3.9 Эки тараптуу кыймыл болгон тоннелдерде бир түтүктө босого жана өтмө зоналарын ар бир портал тарабынан жайгаштыруу керек.

11.3.10 Убакыттын ушул моментинде келүү зонасындагы L20 адаптация жарыгына жараша тоннелдин өтмө жана босого зоналарынын күндүзгү жарык берүү режиминин автоматтуу түрдө жөнгө салуунучусун караштыруу керек. Мында Lth/L20 катышынын ченемделген маанисин 11.9 таблицасына ылайык камсыздоо керек.

11.3.11 Тоннелдин ички зонасында жол жабуусунун Lin орточо жарыгынын ченемделген мааниси 11.10 таблицасына ылайык келүүгө тийиш.

11.10 т а б л и ц а с ы – Ички зонанын жол жабуусунун Lin орточо жарыгынын ченемделген мааниси

Тоннелдинклассы

Lin, кд/м2, КТБА учурунда кем эмес, м

60 чейин кошулуп

80

100

120

140

Св. 160

1

1,0

1,2

1,4

1,6

1,8

2,0

2

1,5

1,7

2,0

2,5

3,2

4,0

3

2,0

3,0

4,0

4,8

5,4

6,0

Э с к е р т ү ү – КТБАнын орточо маанилери үчүн Lin маанилери үтүрдөн кийин бир белгиге чейин тегеректелип, линиялуу интерполяция менен аныкталат.

11.3.12 Классы 3 болгон тоннелдер үчүн чыгуу порталынын алдындагы КТБАдан баштап чыгыш зонасын орнотуу керек, анда тоннелдин чыгуу зонасынын Lex жол жабуусунун жарыгы линиялуу өсүп, чыгуу порталына 20 м чейин тоннелдин ички зонасынын орточо жарыгынын беш эселик маанисине жетет. Классы 1-2 болгон тоннелдерге чыгыш зонасын караштырбай коюуга жол берилет.

11.3.13 Тоннелдин узундугуна карабастан жарык берүүнүн түнкү режимин караштыруу керек. Мында тоннелдин бардык узундугу боюнча жол жабуусунун орточо жарыгы туруктуу болушу керек жана чыгуу-кирүү порталдарына ыкташкан көчөлөрдүн жана жолдордун тилкелеринин орточо жарыгынан кем эмес болууга тийиш. Тоннелдердин жол жабуусунун орточо жарыгы төмөндөгүдөн кем эмес болууга тийиш:

-0.80 кд/м2– классы 1 болгон тоннелдер үчүн; -1.00 кд/м2– классы 2 болгон тоннелдер үчүн; -2.00 кд/м2– классы 3 болгон тоннелдер үчүн. Узундугу КТБАга барабар кирүү порталына чейин тилкеде жол жабуусунун орточо жарыгын тоннелге алпарган көчөнүн же жолдун жабуусунун ылайыктуу орточо жарыгына салыштырмалуу 30%дан көп эмес жогорулатууга жол берилет. Мында аталган жарыктар тоннелдеги жол жабуусунун орточо жарыгынан ашпоого тийиш. Күндөн коргоочу экран менен тосулган кирүү порталына ыкташкан тилке бар болгон учурда, ушул тилкенин түнкү жарык берүү режими тоннелдин бардыгына кабыл алынганга окшош болушу керек.

11.3.14 Түнкү режимден күндүзгү режимге жарык берүүнү которууну жана тескерисинче которууну кирүү порталына жакын табигый горизонталдуу жарыктыктын 100 лк чейин жогорулашында же төмөндөшүндө жүргүзүү керек.

11.3.15 Баардык жарык зоналарында жол жабуусунан 2 м чейин деңгээлдеги тоннелдин төмөнкү бөлүгүнүн орточо жарыгынын кыймыл тилкесинин дубалына жакын жол жабуусунун орточо жарыгына катышы классы 1 болгон тоннелдерге 0,25 кем эмес болууга тийиш, классы 2 жана 3 - 0,60 кем эмес болот.

11.3.16 Жол жабуусунун жарыгы туруктуу болгон тилкелерде (босого зонасынын биринчи жарымы жана ички бөлүгү бүтүндөй күндүзгү режимде, ошондой эле тоннелдин баары түнкү режимде) жол жабуусунун UO жалпы жана узатасынан кеткен Ul жарыктын текши берилүүсүнүн маанилеринин көрсөткүчтөрү 11.11 таблицасына ылайык камсыздалышы керек.

11.11 т а б л и ц а с ы –Жол жабуусунун жарыктын текши берилүүсүнүн көрсөткүчтөрүнүн ченемделген маанилери

Тоннелдин классы

UO, кем эмес

Ul, кем эмес*

1

0,35

0,40

2

Л. 0,40

0,50

3

0,40

0,60

* Ченемделген маани ар бир кыймыл тилкесине камсыздалышы керек.

Ошол эле тилкелерге минималдуу жарыктын дубалдын төмөнкү бөлүгүндөгү орточого катышы (жол жабуусунан 2 м чейин) 0,35 кем эмес болушу керек.

11.3.17 Чырактардын көздү уялтуучу таасиринин эсебинен жарыктын босого өсүмү TL тоннелдин күндүзгү режиминде босого жана ички зоналары үчүн жана бүткүл тоннелдин түнкү режиминде 15%дан ашпоого тийиш.

11.3.18 Тоннелдин бүткүл узундугунун түнкү режими боюнча жана ички зонада күндүзгү режимде ушундай тилкелер боюнча узактыгы 20 с жогору болгон долбоордогу ылдамдык менен жүрүү учурунда фликер-эффектти болтурбоо үчүн катардагы чырактардын кадамы маанилердин 11.12 таблицасында келтирилген диапазонунан тышкары болушу керек.

11.12 т а б л и ц а с ы – Тоннелде фликер-эффектти пайда кылган чырактардын кадамынын аралыгы

Кыймылдын долбоорлоо ылдамдыгы с/км

60

80

100

120

Чырактардын кадамынын диапазону, м

1,3-6,7

1,7-8,9

2,1-11

2,6-13

11.3.19 Натрий лампалары бар чырактарды пайдаланууда чырактар менен сары сигнал берүүчү оттор (жол чырак) оротосундагы аралык кыймыл багытына перпендикулярдуу болгон жалпак беттеги горизонтал боюнча 1 м кем эмес болууга тийиш.

11.3.20 Транспортттук зонага жумушчу жарык берүү үчүн, тоонелге жарык берүүгө тандалган тутумга ылайык келген жарыкты бөлүштүрүүчүсү бар атайын тоннелдеги чырактарын колдонуу керек.

Босого жана өтмө зоналары үчүн каршы жарык берүү тутумун колдонуу максатка ылайык келет, ички жана чыгуу зоналарында, ошондой эле тоннелдин баарында түнкү режимде – симметриялуу жарык берүү тутумун колдонуу керек.

11.3.21 Жол жабуусунун жана дубалдардын ченемделген жарыгына жана шыптын кеңдигине жараша транспорт өтүүчү бөлүктүн үстүндө шыпта бир же бир нече катар чырактарды жайгаштыруу максатка ылайык келет. Бийиктиги боюнча чырактардын чен өлчөмдөрү ушул тоннелге белгиленген чектерден чыкпоого тийиш. кыймыл тилкелери экиден ашпаган тоннелдер үчүн чырактардын капталда жайгашуусуна жол берилет (дубалдардын жогорку бөлүгүндө же дубал жана шыптын ортосундагы бурчтарга). Дубалдарда жайгаштырууда чырактарды орнотуу бийиктиги жол жабуусуна салыштырмалуу 4 м кем эмес болууга тийиш.

11.3.22 Тоннелдерге авариялык жарык берүүнү 13.1-13.7. ылайык долбоорлоо керек.

11.3.23 Тоннелге караштуу, кызмат-техникалык жана көмөкчү жайларынын жумушчу (диспетчердик, желдетүүчү камералар ж.б.) жана авариялык жарык берүүсүн долбоорлоодо өндүрүш жайларга жарык берүүгө карата талаптарды жетекчиликке алуу керек.

11.4 Жөө жүргүнчүлөр мейкинине жарык берүү

11.4.1 Жөө жүргүнчүлөр мейкинине жарык берүүнү Eоpорточо горизонталдуу жарыктыктын жана анын жол жабуусунудагы Uo жарыкбөлүштүрүлүшүнүн текшилигинин ченемдерине таянып долбоорлоо керек. Жөө жүргүнчүлөр мейкининин негизги объекттери 7.21. таблицасына ылайык классификацияланат жана ченемделет.

11.4.2 Шаардын тарыхый бөлүгүндөгү жөө жүргүнчүлөр үчүн көчөлөрүнө жарым цилиндрлик жарыктандыруунун орточо мааниси 6,0 лк кем эмес болуп, минималдуусу – 2,0 лк болууга тийиш.

11.4.3 Көчөнүн, жолдун жана аянттын транспорт жүрүүчү бөлүгүнө ыкташкан тротурадын жабуусундагы Eоp орточо жарыктандыруу тротурага жакын кыймыл тилкесиндеги жабуудагы жарыктандыруунун орточосунан кем болбошу керек.

Тротуардын жабуусундагы Uo жарык бөлүштүрүлүшүнүн текшилиги 0,30 кем эмес болушу керек.

11.4.4 Жөө жүргүнчүлөр үчүн көчөлөр, парк зоналары, сквер, бульвар ж.б. үчүн чырактардын көздү уялтуучу таасирин I85/A0.5 катышы аныктайт, мында I85– тиктен 85° бурчтагы чырактын жарык күчү, ал бардык азимуттук бурчтар боюнча максималдуу болот, кд; А –I85, жарык күчүнүн багытына перпендикулярдуу болгон, чырактын жарык берген бетинин проекциясынын жалпак бетке түшкөн аянты, м2.

I85/A0.5 мааниси, кд/м, төмөндөгүлөрдөн көп болбошу керек:

- 4000 - чыракты жайгаштыруу бийиктигинде 4,5 м ге чейин. кошуу менен;

- 5500 - ошол эле 4,5дан ашуун 6 мге чейинкини кошуу менен;

- 7000 - " " 6 м ден ашуун.

11.4.5 Ачык базарлардын жана соода жарманкелеринин аймагындагы аянттардын, өткөөлдөрдүн, павильондордун, палаталардын, контейнерлердин ж.б. катарларынын ортосундагы жол жабуусунун Eоp орточо жарыктыктыгы минималдуу жарыктык 2,0 лк болгон учурда, 10 лк кем эмес болууга тийиш.

Базарлар жана соода жарманкелери жабылгандан кийин Eоp орточо жарыктыкты 4,0 лк чейин төмөндөтүүгө жол берилет.

11.13 т а б л и ц а с ы – Жөө жүргүнчүлөр мейкини үчүн ченемдик көрсөткүчтөр жана аларды классификациялоо

Жарык берүү боюнча объекттин классы

Жарык берилүүчү объекттер

Ченемделген көрсөткүчтөр

Eоp, лк, кем эмес

Eo, кем эмес

П1

Маданий-массалык, спорттук, оюн-зоок жана соода объекттерге кире бериштердеги аянттар

20,0

0,30

П2

Шаардын тарыхый бөлүгүнүн жана негизги администрациялык округдарынын коомдук борборлорунун башкы жөө жүргүнчүлөр көчөлөрү, заводго кире бериштеги жөө жүргүнчүлөр үчүн аянтчалар, коомдук транспорттун отургузуу аянттары, балдар аянттары жана короолордогу эс алуу орундары.

10,0

0,30

П3

Жөө жүргүнчүлөр көчөлөрү; парктардын, санаторийлердин, көргөзмөлөрдүн жана стадиондордун башкы жана көмөкчү кирүүлөрү.

6,0

0,20

П4

Жолдордун жана көчөлөрдүн транспорт жүрүүчү бөлүгүнөн алыс тротуарлар; кичи райондордун башкы өткөөлдөрү, келүүлөр, кире бериштер, балдар, окуу жана дарылоо-ден соолугун чыңдоо мекемелеринин борбордук аллеялары.

4,0

0,20

П5

Кичи райондордун аймагындагы негизги эмес өткөөлдөр, короолор жана чарба аянтчалары, каптал аллеялар жана жалпы шаардык парктардын көмөкчү кирүүлөрү жана администрациялык округдук парктардын борбордук аллеялары.

2,0

0,10

П6

Администрациялык округдук парктардын көмөкчү кирүүлөрү жана каптал аллеялары.

1,0

0,10

11.4.6 Павильондун катарларынын ортосундагы өткөөлдүн огуна перпендикулярдуу жалпак бетте 1,5 м бийиктиктеги тик жарыктандыруунун өткөөлдүн жабуусунун деңгээлиндеги горизонталдуу жарыктандырууга катышы 1:2 кем эмес болушу керек.

11.5 Турак жай райондордун аймагына жарык берүү

11.5.1 Турак жай кварталдардын ичиндеги жергиликтүү маанидеги көчөлөргө жарык берүү ченемдери 11.2 таблицасынын жарыктандыруу боюнча В1 жана В2 класстарына ылайык келип, ал эми өткөөлдөрдүн жана өтмөктөрдүн ченемдери – 11.13таблицасынын П4 жана П5 класстарына ылайык келүүгө тийиш.

Турак кварталдардын ичиндеги транспорт өткөөлдөр жана жөө жүргүнчүлөр үчүн чырактардын көздү уялтуучу таасири 11.1.9 жана 11.4.4. пп. ылайык жөнгө салынат.

11.5.2 Тышкы жарык берүүнүн бардык түрлөрүнүн, анын ичинде утилитардык, архитектуралык, жарнамалык жана витриналык биргелешкен таасиринен, турак үйлөрдүн терезелериндеги EBтик жарыктык, Lоp орточо жарыктын ченемдерине же чектешкен көчөлөрдүн транспорт жүргөн бөлүгүндө Eоp орточо жарыктыктын ченемдерине жараша, 11.14 таблицасындагы маанилерден ашпоого тийиш.

11.14 т а б л и ц а с ы – Турак имараттардын терезелериндеги тик жарыктыктын ченемделген маанилери

Чектешкен көчөнүн транспорт жүрүүчү бөлүгүнө жарык берүүнүн ченемделген көрсөткүчү

Турак имараттардын терезелериндеги тик жарыктык EB, лк, көп эмес

Орточо жарык Lоp, кд/м2

Орточо жарыктандыруу Eоp, лк

0,4

6

7

0,6дан 1,0 чейин кошуп

10дон 15ке чейин кошуп

10

1,2ден 2,0 чейин кошуп

20дан 30га чейин кошуп

20

11.5.3 Коомдук борбордон тышкары жайгашкан жөө жүргүнчүлөр үчүн көчөлөрдө, ошондой эле ооруканалардын жана дарылоо-курорттук мекемелердин уктоочу корпустарына чектеш кандай болбосун көчөлөрдө, турак имараттардын батирлеринин жана уктоочу корпустардын палаталарынын терезелеринде тик жарыктык 5 лк ашпоого тийиш.

11.5.4 Терезелердин засветкасын чектөө максатында терезелерге багытталган жарык күчүнүн мааниси чектелген чырактарды же экран решеткалары бар чырактарды колдонуу керек.

11.5.5 Тышкы жарык берүү долбоорлорунда, эгерде өрткө каршы булактар жарык берилбеген кире бериш жерлерде жайгашса, аларга келүүчү жолдорго жарык берүү каралышы керек. Ушундай кире бериш жерлердин орточо горизонталдуу жарыктандырылышы 2 лк болушу керек.

11.5.6 Имаратка кире бериш жеринин үстүндө же анын жанында жол жабуусунун Eор орточо жарыктыгын камсыздаган чырактар орнотулат, алар төмөндөгүлөрдөн кем болбошу керек:

- негизги кирүүнүн аянтчасында – 6,0 лк;

- запас же техникалык кирүүнүн аянтчасында, ошондой эле имаратка негизги кирүүдөн 4 м аралыктагы жөө жүргүнчүлөр үчүн жолчолордо – 4,0 лк.

11.6 Имараттарга жана курулмаларга тышкы архитектуралык жарык берүү

11.6.1 Тышкы архитектуралык жарык берүү кечки убакытта жакшы көрүүгө мүмкүндүктү жана эң маанилүү объекттердин дааналыгын камсыздоого жана шаардын жарык чөйрөсүнүн жайлуулугун жогорулатууга тийиш. Архитектуралык жарык берүүнүн орнотмолору айдоочуларга жана жөө жүргүнчүлөргө көздү уялтуучу таасир тийгизбеши керек.

11.6.2 Имараттардын, курулмалардын, монументтердин жана ландшафт архитектурасынын элементтеринин фасаддарынын жарыгы алардын маанилүүлүгүнө, ээлеген ордуна жана аларды көрүп кабыл алууда артыкычылыктуу шарттарга жараша шаарда 11.15 таблица боюнча кабыл алуу керек.

11.6.3 Архитектуралык жарык берүүлөрдүн орнотмолорун долбоорлоодо жарыктандырылыган объекттердин фасаддарынын үстүнкү беттеринин эсептик чагылышуу коэффициенти 11.16 таблица боюнча же натуралдык өлчөө маалыматтар боюнча кабыл алынат.

11.6.4 Фасадга текши жайылуучу жарык берүүдө максималдуу жарыктандыруунун минималдууга карата катышы 3:1 көп болбошу керек, ал эми рельефтүү жана көп түстүү фасаддарда - 5:1 чейин болушу керек. Мында максималдуу жарыктандыруу негизги композициялык-пластикалык элементтерде жасалышы керек.

11.6.5 Фасадга текши эмес жайылуучужарык берүүдө жарык берилип жаткан зонанын чегинде максималдуу жана минималдуу жарыктандыруулардын ара катышы 10:1 кем эмес жана 30:1 көп эмес кабыл алынышы керек, мында максималдуу жарыктандыруу жарык менен акценттелген элементте жасалат.

11.6.6 Жарык архитектуралык ансамблдерди долбоорлоодо доминант болгон объекттин башкы фасады 11.15 таблицасы боюнча тандалат. Бирдиктүү ансамблдин бири бирине багындырылган жарыктандырылып жаткан фасаддарынын орточо жарыгы 4.1. пунктунда келтирилген жарык шкаласы боюнча эки баскычка төмөндөтүлүшү керек.

11.6.7 Ар тараптуу обзорго ээ болгон көлөмдүү монументтерге, эстеликтерге, архитектуралык кичине формаларга жарыкты берүү башкы объектти кабыл алуу багыты менен композиция жагынан байланышта болгон эсептик бетти аныктаган жарык агымынын негизги багыты так көрүнүп турган эки-үч тараптан болушу керек.

11.6.8 Архитектуралык жарык берүү орнотмолорунда разряддык жарык булактары менен жана жарык диоддору менен чырактарды колдонуу керек. Жеринде жарыкча берүүдө хроматикалык шоолалануу булактарын колдонууга жол берилет.

11.15 т а б л и ц а с ы – Шаар объекттерине тышкы архитектуралык жарык берүү ченемдери

Шаар мейкинин категория-сы

Жарык берүү объектисинин жайгашкан орду

Жарык берилүүчү объект

Жайылган жарык берүү, фасаддын орточо жарыгы Lф, кд/м2

Жайылган жана акценттелүүчү жарык берүү, жарык менен акценттелүүчү элементтин орточо жарыгы L, кд/м2

Жериндеги жарык берүү, орточо жарыгы L, кд/м2

А

Борбор калаанын аянттары, жалпы шаардык доминант зоналары

Улуттук маанидеги архитектуралык эстеликтер, ири коомдук имараттар, монументтер жана доминант объекттер

10

30

10

Магистраль көчөлөр жана жалпы шаардык маанидеги аянттар

Архитектуралык, тарыхый жана маданий эстеликтер, шаардык мааниге ээ имараттар, курулмалар жана монументтер

8

25

8

Жалпы шаардык маанидеги парктар, бактар, бульварлар, скверлер жана жөө жүргүнчүлөр үчүн көчөлөр

Көзгө урунарлык жерлердин аймагынын чегинде жайгашкан имараттар, курулмалар, эстеликтер (маданий мурас объекттери), монументтер жана ландшафттын уникалдуу элементтери

5

15

5

Б

Округдук жана райондук коомдук борборлордун аянттары

Округдук жана райондук маанидеги эстеликтер жана монументтер, имараттар жана курулмалар

7

20

8

Округдук жана райондук маанидеги магистраль көчөлөр жана аянттар

Ошол эле

5

15

5

Округдук жана райондук маанидеги парктар,бактар, скверлер, бульварлар жана жөө жүргүнчүлөр үчүн көчөлөр

Ошол эле жана ландшафттын мүнөздүү элементтери

3

10

3

11.15 таблицасынын аягы

Шаар мейки-нинин катего-риясы

Жарык берүү объектисинин жайгашкан орду

Жарык берилүүчү объект

Жайылган жарык берүү, фасаддын орточо жарыгы Lф, кд/м2

Жайылган жана акценттелүүчү жарык берүү, жарык менен акценттелүүчү элементтин орточо жарыгы L, кд/м2

Жериндеги жарык берүү, орточо жарыгы L, кд/м2

В

Жергиликтүү маанидеги көчөлөр жана аянттар, жөө жүргүнчүлөр үчүн көчөлөр

Көзгө урунарлык жерлердин аймагынын чегинде жайгашкан эстеликтер жана монументтер, имараттар жана курулмалар (маданий мурас объекттери)

5

10

3

Жергиликтүү маанидеги бактар, скверлер, бульварлар

Ошол эле жана ландшафттын мүнөздүү элементтери

3

8

3

Э с к е р т ү ү л ө р 1 Доминант объекттердин 300м ден көп аралыктан көрүнүп турган жарыгын50%га чейин чоңойтууга жол берилет. 2 Объект жарык берилбеген мейкиндин курчоосунда жайгашкан учурда, ушул таблицада берилген жарык ченемин 50%га чейин азайтууга жол берилет.

11.16 т а б л и ц а с ы – Тышкы архитектуралык жарык берүүнү долбоорлоодо колдонулган имараттардын, курулмалардын, монументтердин жана жашыл бактардын фасаддарын жасалгалоочу материалдардын эсептик мүнөздөмөлөрү.

Үстүнкү беттердин материалдары же фасаддардын түсү

Үстүнкү бет материалдарынын чагылуу коэффициенти РМ

Ак: атмосферага туруктуу ак фасад боёктор, ак керамика-гранити, ак мрамор ж.б.у.с.

0,7

Өтө ачык: өтө ачык фасад боёктор, ак силикат кыш, ачык боз бетон, мрамор, ак таш (аки таш, доломит, кум таш), бетон жана ак цемент жана ачык толтургучтар менен декорация шыбагы өтө ачык керамика гранити, керамика плиткасы, ракушечник ж.б.ус.

0,6

Ачык: ачык фасад боёктор, мрамор, таш (туф, кум таш, аки таш), бетон, ачык түстүү шыбактар, керамика кышы, ачык керамика гранити, мрамордун ачык породалары, блоктор, плиткалар, жыгач (тактайлар) ж.б.у.с

0,5

Орточо-ачык: боз факурланган бетон, түстүү фасад боёктор, ачык жыгач, боз силикат кышы, түстүү керамика гранити ж.б.у.с.

0,4

Каралжын: каралжын фасад боктору, мрамор, гранит, топурак кыш, силикат кыш, каралжын керамика гранит, декорация шыбагы жана керамика плиткалары, каралжын тарткан жыгач, жез ж.б.у.с.

0,3

Өтө кара: өтө кара түстөр, мрамор, гранит, керамика гранит ж.б.у.с.

0,2

Кара: кара боёктор, таш (мрамор, базальт, гранит), чоюн, платинделген коло, декорация шыбагы ж.б.у.с.

0,15

11.6.9 Беттери “муздак” түстүү өңдөрдөгү объекттерге жана жашыл бактарга жарык берүү үчүн түстүү температурасы 4000 К жогору болгон жарык булактарын колдонуу керек. “Жылуу” түстөргө боёлгон объекттерге жарык берүү үчүн түстүү температурасы 3500 чейин болгон жарык булактарын колдонуу керек. Полихром объекттерге жарык берүүдө, өзгөчө фасаддардагы декоративдүү-көркөм элементтерге (мозаика, көркөм панно, фризалар, изразецтерди, түстүү рельефтер жана граффитосу менен скульптуралар) жарык берүүдө, ак түстүү Ra түс берүү жалпы индекси 80 кем эмес жарык булактарын колдонуу керек. Ландшафт архитектурасынын объекттерине көркөм-декорациялык жарык берүүдө түстүү жарык булактарын колдонууга уруксат берилет.

11.6.10 Архитектуралык жарык берүүнүн алеттери, алардын чыгуучу тешиктери кыймылдын башкы багытындагы айдоочулардын жана жөө жүргүнчүлөрдүн борбор көрүү талаасында болбогондой кылып жайгаштырылууга тийиш же коргоочу түзүлүштөр менен экрандалышы керек.

11.6.11 Архитектуралык жарык берүү түзүлүштөрүн долбоорлоодо, эгерде алеттин айнеги тик же төмөнкү жарым сферага (90°-270°бурчтардын чегинде) багытталса жана MF=0,59 айнек жогорку сферага багытталса, эксплуатация коэффициентин жарык алеттин жарык тешигинин ориентациясына жараша жана анда колдонулган жарык булагына жараша: MF=0,67, кабыл алуу керек.

11.7 Витринага жарык берүү

11.7.1 Витринага тротуардын деңгээлинен 1,5 м бийиктикте жалпы жарык берүүдө тик беттеги орточо жарыктык, ошондой эле акценттелген жарык берүүнүн жарыктыгы жалпы менен чогуу суммада 11.17 таблицасында келтирилген маанилерден ашпоого тийиш.

11.17 т а б л и ц а с ы

Көчөнүн, аянттын категориясы

Тикбеттеги орточо жарыктык , лк

Тик беттеги суммалык жарыктык (жалпы жана акценттелген жарык берүү), лк, көп эмес

А

300

1000

Б

200

750

В

100

500

Э с к е р т ү ү л ө р 1 Акценттелген жарык берүүнүн аянты витринанын аянтынын 20% көп болбошу керек. 2 Каралжын товарлар коюлган витриналар үчүн жарык берүүнү жарыктык шкаласы боюнча бир баскычка жогорулатуу керек, ачык товарлар турган витриналар үчүн жарык берүүнү бир баскычка төмөндөтүү керек.

11.7.2 Витриналарга жарык берүүдө жарыктын разряд булактары жана жарык диоддору бар жарык берүүчү алеттерди колдонуу керек. Жарык булактары 11.18 таблица боюнча түс айырмалоо талаптарына ылайык тандалат.

11.18 т а б л и ц а с ы – Витриналарга жарык берүү үчүн сунушталган жарык булактары

Товардын түрү

Жарык булагынын түстүү мүнөздөлүшү

Tц, К

Rα

Кездемелер, галантерея, парфюмерия, оюнчуктар, китептер, бут кийим, баш кийим, терилер

2800-5000

80

жана андан көп

Электртоварлары, идиш-чарба буюмдары, кеңсе товарлары, бакалея, нан

2800-3200

70

»

Эт, сүт, гастрономиялык азык-түлүктөр, жашылчалар, мөмө-жемиштер, кондитердик азыктар, таттуулар

2800-3500

80

»

Балык азыктары

4000-6500

80

»

11.7.3 Жарык берүүчү алеттер, алардын чыгуу тешиктери же коюлган товарлардан чагылдырылган бликтер витринадан 1 м кем эмес аралыкта турган айдоочулардын жана жөө жүргүнчүлөрдүн борбордук көрүү талаасында турбагандай болуп орнотулушу керек.

11.8 Жарнамалык жарык берүү

11.8.1 Жарнама жана маалыматтык, алардын ичинде электрондук алып жүрүүчүлөрдүн жардамы аркылуу сүрөттөрдү көрсөтүүчү конструкциялардын айрым тилкелеринин эң көп жол берилген орточо жарыгы жана максималдуу жол берилген жарыгы, алардын аянтына жана айдоочулардын көздөрүнө салыштырмалуу жайгашуусуна жараша 11.19 таблицасында келтирилген.

11.19 т а б л и ц а с ы – Жарнама жана маалыматтык конструкциялардын жарык ченемдери

Жарнама панелинин же калканынын жайгашуусу

Объекттин аянты S, м2

Объектти орнотуу бийиктиги h*, м

Жарнама конструкциясынын жарыгы, кд/м2, көчөнүн категориясы төмөндөгүдөй болгон учурда

А

Б

В

орточо эң чоң жол берилген

макси- малдуу**

орточо эң чоң жол берилген

макси- малдуу **

орточо эң чоң жол берилген

макси- малдуу **

Транспорт жүргөн бөлүктөн тышкары объекттин аянты S, м2, жана анын бийиктиги h болгондо, м, транспорт жүргөн бөлүктүн үстүндө, алардын ичинде көчөгө туурасынан жайгашкан имараттардын фасадында болгондо, авто-транспорттун айдоочусунун көрүү огун туурасынан кесип өтөт.

S ≤ 2

<2***

150

1000

125

750

100

500

≥3,5

250

1500

200

1000

2<S≤ 6

≥3,5

200

1000

125

750

6<S≤ 12

150

1000

85

750

12<S≤ 75

125

750

75

500

75тен көп

≥3,5

100

300

100

300

Транспорт жүргөн бөлүктөн тышкары, көчөнү бойлото жайгашкан имараттардын фасадында, имараттардын тунукесинде жарнама конструкциясынын ориен-тациясы каалагандай болгон учурда автотранспорттун айдоочусунун көрүү огун бойлото болот.

Каалагандай

≥3,5

500

2500

400

2000

300

750

* Бийиктик транспорт жүргөн бөлүктүн деңгээлинен жарнама конструкциясынын төмөнкү кырына чейин эсептелинип бөлүнөт.

** Максималдуу жарык аянты 0,2х0,2 м болгон эң жарык тилкелер үчүн габариттүү катары аныкталат.

11.8.2 Архитектуралык, жарнамалык жана тышкы жарык берүү үчүн жарык берүүчү алеттери бар турак имараттардын жайларынын жана дарылоо имараттарынын палаталарынын терезелеринин суммалык жарык берүүсүн 11.5.2 пунктунда көрсөтүлгөн тик жарыктыктын орточо маанисинен жогору болбошу керек.

11.8.3 Эгерде турак имараттардын турак жайларынын, дарылоо имараттарынын палаталарынын, социалдык камсыздоо мекемелеринин палатарынын жана уктоочу бөлмөлөрүнүн терезелеринин геометриялык борборунан 1 м аралыгында жайгашкан чекиттен көрүү линиясына перпендикулярдуу конструкциянын бетке түшкөн проекциясынын көрүнүп турган бурч өлчөмү 2,5° ашпаса же жарнама конструкциясы ушул чекиттен көрүнбөсө, сутканын караңгы мезгилинде жарнама же маалымат конструкциясына динамикалык режимде иштегенге болот.

Э с к е р т ү ү – Тик бурчтуу жарнама орнотмосу үчүн, көрүү линиясына перпендикулярдуу болгон бетке жарнама орнотмосунун проекциясы менен бирдей аянтка ээ болгон тегеректин өлчөмүнө барабар, эквиваленттүү бурчтуу өлчөм кабыл алынат. Электрондук алып жүргүчтөрдөгү жарнамалык сүрөттөрдү көрсөтүү, (медиафасаддардан тышкары) аудио көрүү чыгармалары бар динамикалык эффекттерди колдонбой, туруктуу сүрөт технологиясын колдонуу менен жүргүзүлүшү керек. Сутканын жарык жана караңгы мезгилинде сүрөттүн алмашылышы 5 секундда бир жолкудан көп эмес болушу керек, сүрөттүн алмашуусунун узактыгы 2 секунддан көп болуп, жарыктын жай төмөндөшү нөлгө чейин түшүп, кайра жай жогорулашы керек. Сутканын жарык мезгилинде медиафасаддарда динамикалык эффекттер пайдаланылган сүрөттөрдү көрсөтүүгө болот. Сутканын караңгы мезгилинде медиафасаддарда динамикалык эффекттер пайдаланылган сүрөттөрдү көрсөтүүгө тыюу салынат. Сутканын караңгы мезгилинде медиафасаддарда сүрөттөрдүн алмашуусу 1 мин. бир жолкудан көп эмес болууга тийиш, сүрөттүн алмашуу узактыгы 10 секунддан көп болуп, жарыктын жай төмөндөшү нөлгө чейин түшүп, кайра жай жогорулашы керек.

12 Авариялык жарык берүү

7.6.1 Авариялык жарык берүү эвакуациялык жана резервдик болуп бөлүнөт. Авариялык жарык берүүнүн түрлөрү 12.1 сүрөттө көрсөтүлгөн.

Эвакуациялык жарык берүү эвакуация жолдоруна жарык берүү, жогорку кооптуулук зоналарына эвакуациялык жарык берүү жана эвакуациялык дүрбөлөңгө каршы жарык берүү болуп бөлүнөт (сүрөт 12.1). Авариялык жарык берүү негизги (жумушчу) жарык берүүнүн азыктануусу бузулган учурда колдонулууга арналган. Авариялык жарык берүү негизги (жумушчу) жарык берүү жоголор замат автоматтык түрдө күйгүзүлүшү керек, ошондой эле өрт кооптуулук тутумунун авариялык ишараттоосунун белгиси боюнча авариялык ишаратточусу менен же ишараттоочу жок болгон учурда же ал иштебей калганда кол менен күйгүзүлүшү керек.

Сүрөт 12.1 – Авариялык жарык берүүнүн түрлөрү

Авариялык жарык берүү жумушчу жарык берүүнүн азыктануу булагына көз карандысыз азыктануу булагына кошулушу керек.

12.2 Авариялык жарык берүү үчүн төмөнкүлөрдү колдонуш керек:

а) жарыктын жарык диод булактарын;

б) люминесцент лампаларын – абанын минималдуу температурасы 5°С кем эмес болгон жайларда жана лампалар бардык режимде номиналдуу чыңалуунун 90% төмөн эмес азыктанган учурда;

в) басымы жогору болгон разраядду лампалар, кыска мөөнөткө өчүргөн учурда ысык абалындагындай эле муздак абалда да тез же заматта кайрадан жана турган шартта;

г) чыңалуу лампалары – башка жарык булактарын колдонуу мүмкүн болбогон учурда.

Авариялык жарык берүү үчүн колдонулган жарык булактарынын Rα түс берүү индекси 40 кем эмес болушу керек.

12.3 Имараттардын тышындагы өндүрүш орундарына жана эвакуация жолдоруна жарык берүүнү эвакуация жолдору боюнча караштыруу керек:

- эвакуация жолдору боюнча коридорлордо жана өткөөлдөрдө;

- төшөлмөнүн же жабуунун деңгээлинин өзгөрүүсү (айырмасы) болгон жерлерде;

- жол багытынын ар бир өзгөрүү зонасында;

- өткөөлдөр менен коридорлордун кесилишинде;

- тепкич марштарында, мында ар бир баскыч түз жарык менен жарыктандырылышы керек;

- жайдан чыккан ар бир эвакуациялык жарык берүүнүн талап кылган эвакуациялык чыгуунун алдында;

- медициналык жардам пунктунун алдында;

- ыкчам байланыш каражаттарын жайгаштыруучу жерлерде;

- өрт өчүрүүчү каражаттарды жайгаштыруучу жерлерде;

- эвакуация мерчемин жайгаштыруучу жерлерде;

- сыртта имараттан же курулмадан чыгуучу акыркы чыгунун алдында.

Жарыктыктын ченемдери, жарыктыктын жеткен чектеги текшилиги, күйгүзүү тартиби жана эвакуация жолдоруна жарык берүүнүн иштешинин узактыгы 12.1 таблицасында келтирилген. Эвакуация жолдоруна жарык берүүнүн ченемдерин жогорулатуу калктын аз кыймылдуу топтору (КАКТ) ар дайым болгон имараттардагы тепкич марштары үчүн аныкталган.

12.4 Дүрбөлөңгө каршы жарык берүү дүрбөлөңдү болтурбоо жана эвакуация жолдоруна коопсуз чыгуу шарттарын камсыздоо үчүн багытталган, жана аны имаратта бир убакытта 30 жана андан көп адам болгон, аянты 60 м2 көп чоң жайларда каралууга тийиш. Жарыктыктын ченемдери, жарыктыктын жеткен чектеги текшилиги, күйгүзүү тартиби жана эвакуация жолдоруна дүрбөлөңгө каршы жарык берүүнүн иштешинин узактыгы 12.1 таблицасында келтирилген.

12.5 Жогорку кооптуулуктагы зоналардагы эвакуациялык жарык берүүнү чыныгы кооптуу процессти же кырдаалды коопсуз бүтүрүү үчүн караштыруу керек. Жарыктыктын ченемдери, жарыктыктын жеткен чектеги текшилиги, күйгүзүү тартиби жана эвакуациялык жарык берүүнүн иштешинин узактыгы 12.1 таблицасында келтирилген.

12.6 Эгерде технологиялык процесстин шарттары же кырдаал боюнча жумушчу жарык берүүнүн азыктануусу бузулган учурда иштин кадыресе улантылышы талап кылынса, ошондой эле ушул менен байланышкан жабдыктарды жана механизмдерди тейлөөнүн бузулуусу:

- адамдардын өлүмүнө, жаракат алуусуна же уулануусуна;

- жарылууга, өрткө, технологиялык процесстин узакка чейин бузулуусуна;

- ууландыруучу жана радиоактивдүү заттардын айлана-чөйрөгө чыгуусуна;

- иштин токтоп калышы мүмкүн болбогон: электр станциялары объекттеринин, радио-телеберүү түйүндөрдүн, байланыштын, диспетчердик пункттун, суу менен жабдуунун сордуруучу орнотмолорунун, канализациянын, жылуулук берүүсүнүн, өндүрүш жайлардын аба желдетүүчү жана кондициондоштуруу үчүн орнотмолорунун иштешинин бузулушуна алып келген учурда резервдик жарык берүү каралууга тийиш.

Резервдик жарык берүү эвакуациялык жарык берүү үчүн колдонулбашы керек. Эгерде резервдик жарык берүү эвакуациялык максатта колдонууга боло турган кылып долбоорлонсо, анда ал жогоруда эвакуациялык жарык берүүгө коюлган талаптарга ылайык келүүгө тийиш. Резервдик жарык берүү үчүн жарык берүүнүн мындан жогору ченемдерин кабыл алуу зарылдыгы технологдор тарабынан обүкеттин функцияларынын шарттарына жараша аныкталат. Резервдик жарык берүүнүн жарыктык ченемдери, жарыктыктын жеткен чектеги текшилиги,күйгүзүү тартиби 12.1 таблицасында келтирилген.

12.7 Авариялык жарык берүүнүн көздү уялтуучу таасири жарык күчүнүн жеткен чектеги маанилери менен чектелет.

Горизонталдуу эвакуация жолдору үчүн авариялык жарык берүү чырактарынын жарык күчү тикке карата 60°тан 90° чейинки бурчтардын чегинде төмөнкү жарым сферада жана 12.2 сүрөткө ылайык бардык азимут бурчтарда чектелет, анда анын маанилери 12.2 таблицасында келтирилген чекке жеткен маанилерден ашпоого тийиш. Ар кандай деңгээлдерде жайгашкан жана имараттан тышкары жайгашкан иш өндүрүү жерлериндеги эвакуация жолдору үчүн авариялык жарык берүү чырактарынын жарык күчү төмөнкү жарым сферада чектелет, жана кандай болбосун тик жана азимут бурчтарда анын маанилери 12.2 таблицасында келтирилген чекке жеткен маанилерден ашпоого тийиш.

12.8 Авариялык жарык берүүнүн жарык берүүчү алеттеринин жумушчу жарык берүүнүн жарык берүүчү алеттери менен бир убакытта күйгүзүлгөн ар дайым иштеп тургандары, же ушул зонада жумушчу жарык берүүнүн азыктандыруусу бузулган учурда автоматтуу түрдө күйгүзүлгөндөрү караштырылат. Жумушчу жана авариялык жарык берүү үчүн бир типтүү корпустуу чырактарды колдонгон учурда, авариялык жарык берүүчү чырактар кызыл түстүү “А” тамгасы менен белгилениши керек.

12.9 Эвакуациялык коопсуздук белгилери табигый жарык берүүсү бар аянты 100 м2 болгон, бир убакытта 50дөн көп адам жүргөн жана табигый жарык берүүсү жок бир убакытта 30дан көп адам жүргөн жайларда орнотулат.

Ар дайым иштеп туруучу эвакуациялык коопсуздук белгилери төмөнкү жерлерде орнотулат:

- ар бир эвакуациялыкчыгуунун үстүндө;

- эвакуация багытын бир мааниде көрсөтуп, эвакуация жолдорунда;

- медициналык жардам постун белгилөө үчүн;

- өрт өчүрүүнүн алгачкы каражаттарынын жайгашкан жерлерин белгилөө үчүн;

- ыкчам байланыш каражаттарынын жана башка өзгөчө кырдаал туурасында ишараттоочу каражаттардын жайгашкан жерлерин белгилөө үчүн.

Мектепке чейинки билим берүү уюмдарында, окуу жана медициналык мекемелерде жана КАКТ ар дайым болуучу имараттарда эвакуациялык коопсуздук белгилери ал жердеги адамдардын санына карабастан орнотулат. Түтүн болушу мүмкүн болгон жайларда, эвакуациялык коопсуздук белгилерин төшөлмөдөн 0,5 м көп эмес бийиктикте жайгаштыруу керек. Тышкы жарык берүүлөрү бар коопсуздук белгилерине жол берилбейт.

12.10 Эвакуациялык коопсуздук белгилеринин түстүү бетинин кайсы гана бөлүгүнүн чеги болбосун эвакуациялык коопсуздук белгилеринин жарыгы баардык багыттарда төмөндөгүлөрдөн кем эмес болушу керек:

- түтүн жокто 2 кд/м2 ;

- түтүн болгон шарттарда 10 кд/м2 .

Эвакуациялык коопсуздук белгилеринин түстүү бетинин чегиндеги жарыкты бөлүштүрүүнүн жеткен чектеги текшилиги 1:5 кем эмес болушу керек. Коопсуздук түсүнүн жарыгынын карама-каршы түстүн жарыгына карата катышы 1:15 кем эмес жана 1:5 көп эмес болушу керек. Эвакуациялык коопсуздук белгилеринин бийиктигин Д тиркемесине ылайык аныкташат.

12.1 т а б л и ц а с ы– Авариялык жарык берүү ченемдери

Авариялык жарык берүүнүн түрлөрү жана объекттери

Горизонталдуу беттеги, лк ченемделген жарыктык ЕН , кем эмес

Жарыктыктын жеткен чектеги текшилиги Емин /Емакс, көп эмес

Авариялык жарык берүүнүн иштөө узактыгы, саат

Авариялык жарык берүүнү күйгүзүү режими

Туурасы 2 м чейин болгон эвакуация жолдору:

Жумушчу жарык берүүнүн азыктануусу бузулган соң 5 с кийин ченемделген жарык берүүнүн 50% камсыздоого тийиш, ал эми 100% - 10 с кийин.

- төшөлмөдө өткөөлдүн огу боюнча

1,0

1:40

1,0

- борбор линияга салыштырмалуу симметриялуу жайгашкан төшөлмөдө, өткөөлдүн туурасынын 50%кем эмес тилкеде

0,5

1:40

1,0

- алгачкы жардам пункту, өрткө каршы жабдыктар бар жерлер, эвакуация мерчеми жайгашкан жерлер, авариялык ишараттоочуну күйгүзүүчү жерлер, ар бир эвакуациялык чыгунун адында, сыртта, имараттан акыркы чыгуунун алдында

5,0

1:40

1,0

- мектепке чеийнки курактагы балдар жана КАКТ болгон имараттардагы тепкич марштарында

5,0

1:40

1,0

Дүрбөлөңгө каршы жарык берүү – жайдын периметри боюнча 0,5 м тилкесинен тышкары, төшөлмөнүн бардык бош аянтында

0,5

1:40

1,0

Жумушчу жарык берүүнүн азыктануусу бузулган соң 5 с кийин ченемделген жарык берүүнүн 50% камсыздоого тийиш, ал эми 100% - 10 с кийин.

12.1 таблицасынын аягы

Авариялык жарык берүүнүн түрлөрү жана объекттери

Горизонталдуу беттеги, лк ченемделген жарыктык ЕН , кем эмес

Жарыктыктын жеткен чектеги текшилиги Емин /Емакс, көп эмес

Авариялык жарык берүүнүн иштөө узактыгы, саат

Авариялык жарык берүүнүн күйгүзүү режими

Жогорку кооптуулуктагы зоналарга жарык берүү

Жумушчу жарык берүү үчүн ченемделген жарыктыктын 10% ,бирок 15,0 кем эмес

1:10

Адамдарга кооптуу болгон убакыт менен аныкталат

Жумушчу жарык берүүнүн азыктануусу бузулган соң 0,5 с кийин ченемделген жарык берүүнүн 100% камсыздоого тийиш.

Резервдик жарык берүү

Жалпы жумушчу жарык берүү үчүн ченемделген жарыктыктын 30% кем эмес

1:40

Жумушчу жарык берүүнүн азыктануусун калыбына келтиргенге чейин туруктуу иштөө.

Жумушчу жарык берүүнүн азыктануусу бузулган соң 15 с кийин ченемделген жарык берүүнүн 50% камсыздоого тийиш, ал эми ченемделген жарыктыктын 100% - эгерде атайын ченемдер менен аныкталбаса же тийиштүү негиздөөлөр менен башкалар каралбаса, 60 с көп эмес убакыттан кийин.

1 –максималдуу жарык күчү 12.2 таблицасындагы маанилерден ашпоого тийиш болгон зона

12.2 сүрөтү– Бирдей деңгээлде жайгашкан эвакуация жолдорунундагы көздү уялтуучу таасирди чектөө

12.3 сүрөтү – Ар кандай деңгээлде жайгашкан эвакуация жолдорунундагы көздү уялтуучу таасирди чектөө

12.2 т а б л и ц а с ы – Авариялык жарык берүү чырактарынын жарык күчүн чектөө

Авариялык жарык берүү чырактарын орнотуу бийиктиги h, м

Авариялык жарык берүү чырактарынын жарык күчү, кд, көп эмес

Эвакуация жолдоруна жана дүрбөлөңгө каршы жарык берүү

Жогорку кооптуулуктагы зоналарга жарык берүү

h<2,5

500

1000

2,5<h<3,0

900

1800

3,0<h<3,5

1600

3200

3,5<h<4,0

2500

5000

4,0<h<4,5

3500

7000

h>4,5

5000

10000

Эвакуациялык коопсуздук белгилерин кадыресе режимде азыктандыруу, жумушчу жарык берүүнүн булагынан көз карандысыз болгон булактан болушу керек. Авариялык режимде үчүнчү көз карандысыз булакка которулушу керек, мисалы, чыракка куралган аккумолятор батареясына. Эвакуациялык коопсуздук белгилеринин иштөө узактыгы 1 сааттан кем эмес болушу керек.

12.11 Авариялык жарык берүү чырактарына карата талаптар МАСТ 27900 жана МАСТ IEC 60598-2-22 ылайык келүүгө тийиш.

Эвакуациялык коопсуздук белгилерине карата талаптар МАСТ 12.4.026 ылайык келүүгө тийиш.

13 Автожол тоннелдерине авариялык жарык берүү

13.1 Узундугу 125 м көп болгон тоннелдердин транспорт зоналарында, жумушчу жарык берүү авариялык өчүрүлгөн учурда, транспорттун тоннелден чыгышы үчүн коопсуз шарттарды камсыздоого арналган жогорку кооптуулуктагы зоналарга жарык берүү караштырылышы керек.

Жарык берүү жумушчу жарык берүү чырактарынын бөлүгү менен камсыздалат, андагы бардык лампалар же бир бөлүгү жумушчу жарык берүүнүн азыктануу булагынан көз карандысыз болгон булакка кошулат. Тоннелдин транспорт зонасынын жол жабуусунда авариялык жарык берүүдөн түшкөн орточо жарыктык 10 лк кем эмес, ал эми минималдуусу – 2лк кем эмес болууга тийиш, мында ченемделген жарыктык жумушчу жарык берүүнү өчүргөндөн соң 0,5 с көп эмес убакыттан кийин камсыздалышы керек. Жогорку кооптуулуктагы зоналарга жарык берүү үчүн чырактар курчап турган айлана-чөйрөнүн таасиринен коргонуу даражасы МАСТ 14254 боюнча IP 65 кем эмес болуп, электр тогунан жабыркануудан коргоо классы МАСТ МЭК 60598-1 жана МАСТ IEC 60598-2-22 боюнча I же II болушу керек.

13.2 Узундугу 500м жана андан узун болгон тоннелдерде жогорку кооптуулуктагы зоналарга жарык берүүгө кошумча жарык берүү жана эвакуация жолдорунун белгилери болушу керек. Авариялык кырдаалдарда транспортторун таштап кеткен адамдарга тоннелден чыгуу үчүн транспорт зонасындагы эвакуация жолдорун көрүү үчүн зарыл болгон шарттарды атайын эвакуациялык чырактардын жана жарык көрсөткүчтөрдүн жардамы аркылуу ишке ашыруу керек.

13.3 Эвакуация жолдорун белгилөө үчүн адамдардын жакынкы эвакуациялык чыгууга багытынын статикалык же динамикалык жарык көрсөткүчтөрүн колдонуу керек.

Жарык көрсөткүчтөрү тоннелдин эвакуациялык чыгуулары бар дубалдарына, эвакуациялык тротуардын (банкетка), деңгээлинен 1 м чейинки бийиктикте, 25 м көп эмес кадам менен орнотулат. Эвакуациялык чыгууга жакынкы көрсөткүчтөр эвакуациялык чыгуунун эки тарабынан тең 2 м көп эмес аралыкта жайгашуусу керек.

13.4 Статикалык жарык көрсөткүчтөрү ар дайым күйгүзүлүү болуп, жакынкы эвакуациялык чыгышка багыттап турушу керек. Мындай көрсөткүчтөр тоннелдин чыгуу же кирүү порталына чейинки аралык туурасында кошумча маалымат бериши мүмкүн.

Динамикалык жарык көрсөткүчтөр тоннелдеги өрттөн же түтүндөн тышкары зонада жайгашкан жакынкы эвакуациялык чыгышка багытты көрсөтүп турушу керек. Мындай көрсөткүчтөр тоннелдин узундугу 1000 м ашуун болгон учурда орнотулушу керек. Транспорт каражатынын айдоочусунун көзүн уялтуучу таасирди болтурбоо үчүн, ар дайым кадыресе режимде иштеген эвакуациянын багытын көрсөтүүчү жарык көрсөткүчтөрдүн жарык күчү П тиркемесинде келтирилгендерге ылайык аныкталган багыттарда 40 кд ашпоого тийиш.

13.5 Эвакуациялык чыгыштарды белгилөө үчүн «Чыгуу» деген коопсуздук белгиси бар жарык көрсөткүчтөрдү колдонуу керек. Көрсөткүчтөр эвакуациялык чыгыштардын эшик тешиктеринин үстүндө төшөлмөнүн деңгээлинен 2,1-2,2 м бийиктикте орнотулат. Мындай көрсөткүчтөр ар дайым күйүп турушу керек.

Эвакуациялык чыгыштардын эшигинин айланасына кошумча жашыл түстөгү сигнал отторун орнотуу максатка ылайык келет. Алар авариялык кырдаалдарда күйгүзүлүп, эвакуацияланып жаткан адамдардын көңүлүн бурдуруу үчүн пульс режиминде иштейт. Сигнал отторунун жайгашуу үлгүлөрү Р тиркемесинде келтирилген. Сигнал отторунун пульс жыштыгы 1ден 2 Гц чейинки диапазондо болушу керек, ал эми жарык күчү – эвакуацияланып жаткан адамдардын көрүү талаасына кирген багыттар боюнча 150 кд кем эмес болууга тийиш.

13.6 Тоннелдин транспорттук зонасындагы эвакуациялык чырактардын жана жарык көрсөткүчтөрдүн азыктануусу жумушчу жарык берүү тарамынан көз карандысыз булактан кадыресе режимде жүргүзүлөт. Ал эми авариялык режимде – үчүнчү көз карандысыз булактан азыктанат, ал үчүн аккумулятор батареяларынан же ушул максатка ылайыкталган булактан азыктанууга автоматтык түрдө которулуу караштырылышы керек. Эвакуациялык жарык берүүнүн авариялык режимде иштөө узактыгы адамдарды тоннелден чыгарып кетүүгө жетишерлик, бирок 1 сааттан кем эмес болушу керек.

Тоннелдин транспорттук зонасындагы эвакуациялык чырактар жана жарык көрсөткүчтөр МАСТ 14254 боюнча курчап турган айлана-чөйрөнүн таасиринен коргонуу даражасы МАСТ 14254 боюнча IP 66 кем эмес болуп, электр тогунан жабыркануудан коргоо классы МАСТ IEC 60598 боюнча I же II болушу керек.

13.7 Тоннелге караштуу курулмаларда эвакуациялык жана резервдик жарык берүү караштырылышы керек. Ишти жумушчу жарык берүүдөй улантуу үчүн арналган резервдик жарык берүүнү тоннелдин жашоо-тиричилигин камсыздаган жабдуулар бар борбордук диспетчердик пост, электр калкандар, вентиляция, сордургуч ж.б. сыяктуу техникалык жайларда орнотуу керек.

Тоннелге караштуу курулмалардагы, кызматтык-техникалык жана көмөкчү жайлардагы авариялык жарык берүүнү долбоорлоодо 12-бөлүмдө баяндалган авариялык жарык берүүгө карата коюлган жалпы талаптарды жетекчиликке алуу керек.

14 Коргоо жана күзөт жарык берүүсү

14.1 Коргоо жарык берүүсү (сактоонун атайын техникалык каражаттары жок болгон учурда) түнкү мезгилде корголуучу аймактын чек арасын бойлото караштырылышы керек. Жарыктык горизонталдуу беттеги жердин деңгээлинде 0,5 лк кем эмес болууга тийиш, же чек аранын линиясына перпендикулярдуу болгон тик беттин бир тарабында жерден 0,5 м деңгээлде болушу керек.

Коргоо үчүн атайын техникалык каражаттар колдонулган учурда, жарыктыкты долбоорлоо тапшырмасы боюнча кабыл алуу керек. Коргоо жарык берүүсү өчүрүлгөн абалда туруп, коргоочу ишараттоочусунун же башка техникалык каражаттардын таасиринен автоматтуу түрдө күйгүзүлгөн учурлардан тышкары учурларда, коргоочу жарык берүү үчүн жарыктын бардык булактары колдонулат. Мындай учурларда төмөндөгүлөрдү колдонуу керек:

- жарыктын жарык диод булактарын;

- терс температураларда иштеген компакттуу люминесцент лампаларын;

-кыска мөөнөткө өчүргөн учурда ысык абалындагыдай эле муздак абалда да тез же заматта кайрадан жана турган шартта басымы жогору болгон разраяддуу лампаларды;

- чыңалуу лампаларды – башка жарык булактарын колдонуу мүмкүн болбогон учурда.

14.2 Күзөт жарык берүүсүнүн сапатына талаптар, колдонуу чөйрөсү, жарыктыктын маанилери жана текшилиги ченемделбейт.

А тиркемеси

Ушул ченемдерге жана эрежелерде шилтемелер жасалган ченемдик укуктук акттардын тизмеси:

КР 1998-ж. 7-июлундагы № 88 «Энергияны үнөмдөө жөнүндө» мыйзамы; КР 1999-ж. 26-июлундагы № 91 «Тарыхый-маданий мурастарды коргоо жана пайдалануу жөнүндө» мыйзамы; КР 2004-ж. 22-майындагы № 67 «Кыргыз Республикасында техникалык жөнгө салуунун негиздери жөнүндө» мыйзамы; КР 2009-ж. 20-июлундагы № 241 «Кыргыз Республикасынын укуктук ченемдик актылары жөнүндө» мыйзамы; КР 2010-ж. 29-январындагы № 18 «Курулуш материалдарынын, буюмдарынын жана конструкцияларынын коопсуздугунун» техникалык регламенти» мыйзамы; КР 2011-ж. 27-июнундагы №57 «Имараттардын жана курулмалардын коопсуздугу техникалык регламенти» мыйзамы; КР 2011-ж. 26-июлундагы №137 «Имараттардын энергетикалык натыйжалуулугу жөнүндө» мыйзамы; КР 2012-ж. 9-августундагы №163 «Кыргыз Республикасынын материалдык эмес маданий мурасы жөнүндө» мыйзамы; КР 2016-ж. 7-июнундагы № 78 «Өрт коопсуздугун камсыз кылуужөнүндө» мыйзамы; КР 2014-ж. 9-июлундагы № 118 «Өлчөө бирдиктүүлүгүн камсыз кылуу жөнүндө»мыйзамы; Бажы биримдигинин ТР ТС 014/2011 «Автомобиль жолдорунун коопсуздугу» Техникалык регламенти; КР Өкмөтүнүн 2012-ж. 2-августундагы №531 “Имараттарга энергетикалык сертификациялоо жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө жобону бекитүү жөнүндө» токтому; КР Өкмөтүнүн 2016-ж. 11-апрелиндеги №201 «Коомдук саламаттык сактоо жаатындагы актыларды бекитүү жөнүндө» токтому; Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Архитектура, курулуш жана тиричилик-коммуналдык чарба мамлекеттик агентигинин 2016-ж. 27-майындагы №6-нпа буйругу менен бекитилген Шаарларды жана шаар тибиндеги калктуу пункттарды пландаштыруу жана куруу жөнүндө эрежелер топтому; Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Архитектура, курулуш жана тиричилик-коммуналдык чарба мамлекеттик агенттигинин 2018-жылдын 11-июлундагы №13-нпа буйругу менен бекитилген Курулуштагы ченемдик документтердин тутуму жөнүндө жобо.

А тиркемесинин уландысы Ченемдик документтер: Ушул Курулуш ченемдеринде төмөндөгү ченемдик документтер пайдаланылды: КЧжЭ 23-02-00 Курулуш климатологиясы. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн алдындагы Архитектура жана курулуш боюнча мамлекеттик инспекциянын 2000-ж. 3-майындагы № 5 токтому менен бекитилген; КЧжЭ 2.05.09-90 Трамвай жана троллейбус линиялары. СССР Мамкурулушунун 1990-жылдын 9-июлундагы № 60 токтому менен бекитилген; МАСТ 1.5-2001 ЕАСК Мамлекеттер аралык стандартташтыруу тутуму. Мамлекеттер аралык стандарттар, мамлекеттер аралык стандарттоо боюнча эрежелер жана сунуштар. Түзүлүшүнө, баяндоосуна, жол жоболоштуруусуна, мазмунуна жана белгиленишине жалпы талаптар (2001-жылдын 2-ноябрындагы № 20 протокол). МАСТ 12.2.007.0-75 «Электр техникалык буюмдар. Жалпы коопсуздук талаптары». СССРдин Министрлер кеңешинин стандарттардын мамлекеттик комитетинин 1975-ж. 10-сентябрындагы № 2368 токтому менен бекитилген; МАСТ 12.4.026-2015 Эмгек коопсуздугу стандарттарынын тутуму. Ишараттоочу түстөр, коопсуздук белгилери жана ишараттоочу белгилөө. Милдети жана колдонуу эрежелери. Жалпы техникалык талаптар жана мүнөздөмөлөр. Сыноо методдору. СМБнын 19.04.2018-ж. №20-СТ буйругу менен кабыл алынган; ГОСТ 21.607-2014 Курулуш үчүн долбоорлоо документтеринин тутуму. Тышкы электр жарык берүүсүнүн жумушчу документтерин аткаруу эрежелери. СМБнын 25.08.2015-ж.№ 86-СТ буйругу менен кабыл алынган; МАСТ 21.608-2014 Курулуш үчүн долбоорлоо документтеринин тутуму. Ички электр жарык берүүсүнүн жумушчу документтерин аткаруу эрежелери. СМБнын 25.08.2015-ж.№ 86-СТ буйругу менен кабыл алынган; МАСТ 111-2014 Түссүз айнек тактасы. Техникалык шарттар. СМБнын 24.06.2016-ж.№ 44-СТ буйругу менен кабыл алынган; МАСТ 5406-84 НЦ-25 Эмалы. Техникалык шарттар. СССРдин Мамстандарты аркылуу 01.01.1985-ж. ишке киргизилген; МАСТ 9754-76 МЛ-12 Эмалы. Техникалык шарттар. СССРдин Мамстандарты аркылуу 18.01.1984-ж. ишке киргизилген; МАСТ 10982-75 Муздаткычтар ж.б.тиричилик электр алеттери үчүн ЭП-148 эмалы. Техникалык шарттар. СССРдин Министрлер кеңешинин стандарттардын мамлекеттик комитетинин 1975-ж. 12-ноябрындагы № 2827 токтому менен бекитилген; МАСТ 14254-2015(МЭК 529-89) Кабыктар камсыздаган сактоо даражалары (код IP). СМБнын 14.04.2017-ж. №21-СТ буйругу менен кабыл алынган; МАСТ 24940-2016 Имараттар жана курулмалар. Жарыктандырууну өлчөө методдору. СМБнын 14.05.2018-ж. № 26-СТ буйругу менен кабыл алынган;

А тиркемесинин уландысы

МАСТ 26824-2010 Имараттар жана курулмалар. Жарыкты өлчөө методдору. Стандартташтыруу, техникалык ченемдештирүү жана курулушта сертификаттоо боюнча мамлекет аралык илимий-техникалык комиссия тарабынан кабыл алынган (2010-ж. 7-октябрындагы № 37 протокол); МАСТ 27900-88 (МЭК 598-2-22) Авариялык жарык берүү үчүн чырактар. Техникалык талаптар. Стандарттар боюнча СССРдин мамлекеттик комитетинин 24.11.88 № 3821токтому менен бекитилген; МАСТ 30826-2014 Көп каттуу айнек. Техникалык шарттар.СМБнын 04.08.2017-ж. № 49-СТ буйругу менен кабыл алынган; МАСТ 31364-2014 Эмиссиясы төмөн жумшак жабуусу менен айнек. Техникалык шарттар. СМБнын 24.12.2018-ж. № 67-СТ буйругу менен кабыл алынган; МАСТ 31427-2010 Турак жана коомдук имараттар. Энергиялык натыйжалуулуктун көрсөткүчтөр курамы. Стандартташтыруу, техникалык ченемдештирүү жана курулушта сертификаттоо боюнча мамлекет аралык илимий-техникалык комиссия тарабынан кабыл алынган (2010-ж. 7-октябрындагы № 37 протокол); МАСТ 32947-2014 Жалпы колдонгон автомобиль жолдору. «Стационардуу электр жарык берүүчү түркүктөр. Техникалык шарттар». СМБнын 23.08.2016 №57-СТ буйругу менен кабыл алынган; МАСТ 32949-2014 Жалпы колдонгон автомобиль жолдору. «Стационардуу электр жарык берүүчү түркүктөр. Контролдоо методдору». СМБнын 16.10.2015-ж. № 102-СТ буйругу менен кабыл алынган; МАСТ 32997-2014 Массасында боёлгон айнек тактасы. Жалпы техникалык шарттар. СМБнын 24.12.2018-ж. № 67-СТ буйругу менен кабыл алынган; МАСТ 33017-2014 Күндөн коргоочу катуу жана декорациялык жабуулары менен айнек. Техникалык шарттар. СМБнын 24.12.2018-ж. № 67-СТ буйругу менен кабыл алынган; МАСТ 33086-2014 Күндөн коргоочу жумшак жана декорациялык жабуулары менен айнек. Техникалык шарттар. СМБнын 24.12.2018-ж. № 67-СТ буйругу менен кабыл алынган; МАСТ 33175-2014 Жалпы колдонгон автомобиль жолдору. «Жасалма жарык берүүдөн горизонталдуу жарыктандыруу». Контролдоо методдору. СМБнын 29.11.2017-ж. № 71-СТ буйругу менен кабыл алынган; МАСТ 33176-2014 Жалпы колдонгон автомобиль жолдору. «Жасалма жарык берүүдөн горизонталдуу жарыктандыруу».Техникалык талаптар. СМБнын 21.08.2015-ж. № 85-СТ буйругу менен кабыл алынган; МАСТ 33392-2015 Имараттар жана курулмалар. Жайларга жасалма жарык берүүдө дискомфорт көрсөткүчүн аныктоо методу. СМБнын 11.01.2017-ж. № 2-СТ буйругу менен кабыл алынган;

А тиркемесинин уландысы

МАСТ 33393-2015 Имараттар жана курулмалар. Жарыктыктын пульсация коэффициентин өлчөө методу. СМБнын 19.10.2017-ж. № 63-СТ буйругу менен кабыл алынган; МАСТ Р 54350-2015 Жарык берүүчү алеттер. Жарык техникалык талаптар жана сыноо методдору. СМБнын 24.12.2018-ж. № 66-СТ буйругу менен кабыл алынган; МАСТ 55843-2013 Автожол тоннелдерине авариялык жарык берүү. Ченемдер. СМБнын 24.12.2018-ж. № 66-СТ буйругу менен кабыл алынган; МАСТ 56239-2014 Автожол тоннелдери. Жасалма жарык берүү. Ченемделген параметрлерди өлчөө методдору. СМБнын 24.12.2018-ж. № 66-СТ буйругу менен кабыл алынган; МАСТ 56334-2015 Автожол тоннелдери. Жасалма жарык берүү. Ченемдер жана эсептөө методдору. СМБнын 24.12.2018-ж. № 66-СТ буйругу менен кабыл алынган; МАСТ Р МЭК 60598-1-2011 Чырактар. 1-бөлүм. Жалпы талаптар жана сыноо методдору. СМБнын 23.10.2014-ж. № 64-СТ буйругу менен кабыл алынган; МАСТ IEC 60598-2-22-2012 Чырактар. 2-22 бөлүмдөр. Жеке талаптар. Авариялык жарык берүү үчүн чырактар. СМБнын 29.11.2018-ж. № 71-СТ буйругу менен кабыл алынган; КМС 1.5-2001 Кыргыз Республикасынын улуттук стандартташтыруу системасы.Түзүлүшүнө, баяндоосуна, жол жоболоштуруусуна, мазмунуна жана белгиленишине эрежелер. СМБнын 31.03.2017-ж. № 17-СТ буйругу менен кабыл алынган; МК 5046-89 Адамдарды алдын алуучу ультра кызгылт көк шоолалантуу (ультра кызгылт көк шооласынын жасалма булактарын колдонуу менен). СССРдин Саламат сактоо министрлиги тарабынан 1989-ж. 3-августунда кабыл алынган; Электр орнотмолорду жайгаштыруу эрежелери ЭОЖЭ (6-басылышы). СССРдин Энергетика министрлиги тарабынан бекитилген.

ЕАЭБ өлкөлөрүнүн ченемдик документтери ЭТ 323.1325800.2017 «Селитебдүү аймактар. Тышкы жарык берүүнү долбоорлоонун эрежелери»; ЭТ 367.1325800.2017 «Турак жай жана коомдук имараттар. Табигый жана аралаш жарыктандырууну долбоорлоонун эрежелери»; СанЧжЭ 2.2.1/2.1.1.2585-10 СанЧжЭ 2.2.1/2.1.1.1278-03 «Турак жана коомдук имараттарга табигый, жасалма жана айкалышкан жарык берүүгө гигиеналык талаптар»ына № 1 өзгөртүүлөр жана толуктоолор; Э с к е р т ү ү л ө р

1. Ушул курулуш ченемдеринде төмөнкү кыскартуулар колдонулду:

- КР КЧжЭ – КыргызРеспубликасынын курулуш ченемдери жана эрежелери;

- КЧжЭ – Курулуш ченемдери жана эрежелери;

А тиркемесинин аягы

- КР КЧ – КыргызРеспубликасынын курулуш ченемдери;

- ЭТ – Долбоорлоо жана курулуш боюнча эрежелер топтому;

- СанЧжЭ – Санитардык ченемдер жана эрежелер;

- МАСТ – Мамлекеттер аралык стандарттар;

- МАСТ Р –Россия Федерациясынын мамлекеттик стандарты;

- МАСТ/IEC – Эл аралык электр техникалык комиссиянын стандарты;

- МК – Методикалык көрсөтмөлөр.

2. Ушул курулуш ченемдерин колдонууда шилтемедеги ченемдик документтин Кыргыз Республикасынын аймагында колдонулуусун жалпы пайдаланган маалыматтык тутумда кийинки көрсөткүчтөр боюнча текшерүү максатка ылайык:

- Кыргызстандарттын Стандартташтыруу боюнча расмий сайтынан стандартизация боюнча жыл сайын, квартал сайын чыгуучу документтердин учурдагы жылга Каталогу;

- Стандартташтыруу боюнча бюллетень же Кыргыз Республикасынын аймагында иштеп жаткан курулуш боюнча ченемдик документтердин “Курулуш каталогу КК-1”;

Эгерде датасыз шилтеме берилген шилтеме документ алмаштырылган болсо, ушул курулуш ченемдеринин иштеп жаткан версиясын колдонуу сунушталат, анда ушул версияга киргизилген өзгөрүүлөрдүн баары эске алынышы керек. Эгерде датасы бар берилген шилтеме документ алмаштырылган болсо, ушул курулуш ченемдеринин бекитилген (кабыл алган) жылы жогоруда көрсөтүлгөн версиясын колдонуу сунушталат. ? Эгерде ушул курулуш ченемдерине, дата коюлган шилтеме берилген шилтеме документ болуп бекитилгенден кийин, шилтеме берилген жобого тийиштүү өзгөртүүлөр киргизилсе, анда бул жобону, киргизилген өзгөрүүлөрдү эске албай, пайдалануу сунушталат. Эгерде шилтеме документ алмаштырылбастан жокко чыгарылган болсо, ага шилтеме берилген жобо ал шилтемеге тиешелүү эмес бөлүгүндө колдонулат. Курулуш ченемдеринин иштөө мөөнөтү туурасында маалыматты ченемдер жана стандарттар каталогунан текшерүү максатка ылайык. Б тиркемеси

Терминдер жана алардын аныктамалары

Термин

Аныктамасы

1 Авариялык жарык берүү

Жумушчу жарык берүүнүн азыктануусу бузулган учурда каралган жарык берүү.

2 Автожол тоннели

Автомобиль транспортунун жүрүшү үчүн жолдун бөлүгү, анын транспорт жүргөн бөлүгүнүн жол жабуусуна табигый жарык берүүгө тоскоолдук кылган калкалоосу бар жана ошонун себебинен айдоочунун жол абалын көрүү шарттары начарлайт.

Э с к е р т ү ү л ө р 1 Тоннель түшүнүгү тоннелдин порталына ыкташкан күндөн коргоочу экрандарга да жайылтылат. 2 Тоннель түшүнүгүнө жолдун бөлүгү катары аныкталган галерея кирбейт, анын калкалоосу узундук боюнча бир же эки жарык кирүүчү дубалга ээ.

3 Акценттөөчү жарык берүү

Жарык анчейин берилбеген фондо айрым деталдарды жарык менен бөлүү.

4 Дүрбөлөңгө каршы жарык берүү

Эвакуация жолдоруна коопсуз баруу үчүн жана дүрбөлөңдү болтурбоо үчүн эвакуациялык жарык берүүнүн түрү.

5 Каптал жактан табигый жарык берүү

Жайга тышкы дубалдардагы жарык тешиктери аркылуу табигый жарык берүү.

6 Жогору жактан жарык берүү

Жайга имараттын бийиктигинин айырмасы болгон жерлердеги жарык тешиктери, чырактар аркылуу табигый жарык берүү.

7 Тоннелдин ички зонасы

Тоннелдин, өтмө зонага ыкташкан жана чыгуучу зонасынын башталышында, ал жок болгон учурда – чыгуучу порталдын жанында аяктаган тилкеси.

8 Тоннелдин чыгуучузонасы

Тоннелдин, узундугу коопсуз тормоз берүү узундугуна барабар болгон, ички зонага ыкташкан жана чыгуучу порталдын жанында аяктаган тилкеси.

9 Тоннелдин чыгуучупорталы

Тоннелден чыгууну алкак менен каптап турган, тоннелдин курулуш конструкциясынын бир бөлүгү

10Тоннелдин кирүүчү зонасы

Тоннелдин босого жана өтмө зоналарын камтыган тилкеси.

11Тоннелдин кирүүчүпорталы

Тоннелге кирүүнү алкак менен каптап турган, тоннелдин курулуш конструкциясынын бир бөлүгү

Э с к е р т ү ү – Күндөн коргоочу экран бар болгон учурда, кирүүчү портал ушундай экран менен тосуп турган транспорт жүрүүчү бөлүктүн башталышына дал келет.

12 ɛ табигый жарык берүүнүн геометриялык коэффициенти, %

Жайдын ичиндеги берилген беттин каралып жаткан чекитинде толтурулбаган жарык тешик аркылуу жана текши ачык асмандан түз кирген жарык пайда кылган табигый жарыктыктын бир убакытта өлчөнгөн толугу менен ачык асмандын алдындагы тышкы горизонталдуу жарыктыкка карата катышы. Мында күндүн тике нурларынын тигил же бул жарыктыкты пайда кылуу үчүн катышуусу жокко чыгарылат.

Б тиркемесинин уландысы

Термин

Аныктамасы

13 Каптал жактан эки тараптуу табигый жарык берүү

Эки дубалдын ар кандай беттеринде жайгашкан жарык тешиктеринин эсебинен табигый жарык берүү

14 Кезекчи жарык берүү

Жумуштан тышкары убакытта пайдаланылган жарык берүү

15 Тоннелдин узундугу, м

Транспорт жүрүүчү бөлүктүн борбор линиясын бойлото эсептелген кирүүчү жана чыгуучу порталдардын ортосундагы аралык

16 Узун тоннель

Узундугу 125 м көп болгон, же тоннелге жакындап келгенде, кирүүчү порталдын алдында коопсуз тормоз берүүчү аралыкта турган айдоочуга чыгуучу порталдын алкагынын аянты 20%дан аз көрүнгөн же аны такыр көрүнбөгөн тоннель

17 Жол (шаарда)

Шаардык жол-көчө тарамынын курамдык элементи болгон же шаарды аны менен функциялык жактан байланышкан объекттер менен туташтырган автомобиль жолу, бирок көчөлөрдөн айырмасы – курулуштардан бош аймактарга төшөлөт.

18 Кошумча жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү жетишсиз болгон зоналарда жумушчу күндүн ичинде пайдаланылган айкалыштырлыган жарык берүү тутумундагы жасалма жарык берүү

19Табигый жарык берүү

Тышкы тосмо конструкцияларынын жарык тешиктери аркылуу, ошондой эле жарык өткөргүчтөрү аркылуу кирген асмандын жарыгы менен (түз же чагылдырылган) жайларга жарык берүү.

20 Жайылуучу жарык берүү

Имараттын же курулманын бүткүл фасадына же анын көпчүлүк бөлүгүнө жарык алеттери менен жалпы (текши же ткеши эмес) жарык берүү

21 Коопсуздук белгиси

Түстүн, форманын жана графикалык символдордун же тексттин жардамы аркылуу коопсуздук чаралары жөнүндө (тыюу салуу, предписание же айрым бир аракеттерге уруксат берүү) маалымат берүүчү белги

22 Тышкы жарык берүүсү бар коопсуздук белгиси

Сыртынан жарык берилген коопсуздук белгиси

23 Ичинен жарык берүүсү бар коопсуздук белгиси

Ичинен жарык берилген коопсуздук белгиси

Э с к е р т ү ү - Ичинен жарык берилген коопсуздук белгиси жарык көөрсөткүчү болуп эсептелинет

24 Түстү өткөрүп берүү индекси Rα

Байкоо шарттары бирдей болгон учурда изилденип жаткан жана стандарт жарык булактары менен жарыктандырылган түстүү объектти көрүп кабыл алуулардын туура келүүсүнүн өлчөмү

25 Бирдиктердин бир сааттагы кыймыл интенсивдүүлүгү

Эки тарапка тең кыска убакытта транспорттун жүрүшүнүн жогорулашы учурунда жол бетинин туурасынан кеткен кесиги аркылуу өткөн транспорт каражаттарынын саны

Б тиркемесинин уландысы

Термин

Аныктамасы

26 Жайдын индекси

Жайдын геометриялык мүнөздөмөлөрү менен аныкталган жана чырактарды колдонуу коэффициентин эсептөө үчүн пайдаланылган чоңдук. Жайдын индекси төмөндөгү формула менен аныкталат: (1) мында а жана b –жайдын узундугу жана туурасы, м; h0 – жумушчу беттин үстүнөн чырактардын илинүү бийиктиги, м.

27 Аралаш жасалма жарык берүү

Жасалма жарык берүү, анда жалпы жасалма жарык берүүгө жериндеги жарык берүү кошулат.

28 Аралаш табигый жарык берүү

Жогору жана каптал жактан табигый жарык берүүлөрдүн айкалышуусу

29 Табигый жарыктык коэффициенти (ТЖК)e, %

Жайдын ичиндеги берилген беттин эсептелип жаткан чекитинде асмандан (түз же чагылдыргандан кийин) кирген жарык пайда кылган табигый жарыктыктын бир убакытта өлчөнгөн толугу менен ачык асмандын алдындагы тышкы горизонталдуу жарыктыкка карата катышы. Мында күндүн тике нурларынын тигил же бул жарыктыкты пайда кылуу үчүн катышуусу жокко чыгарылат.

30 Фон менен айырмалоо объекттин кескин айырмачылыгы K, салыштырмалуу бирдиктер

Объект жарыгынын жана фондун абсолюттук чоңдугунун жарык фонуна карата катышы менен аныкталат. Айырмалоо обүектиси менен фондун карама-каршылыгы:

- K 0,5тен көп болгон учурда (объект менен фон жарыгы боюнча кескин айырмаланат) чоң деп эсептелет;

- K 0,2ден 0,5ке чейин болгон учурда (объект менен фон жарыгы боюнча билинерлик айырмаланат) орточо деп эсептелет;

- K 0,2ден аз болгон учурда (объект менен фон жарыгы боюнча аз айырмаланат)кичине деп эсептелет.

31 Кыска тоннель

Узундугу 125 м көп болбогон, жана тоннелге жакындап келгенде, кирүүчү порталдын алдында коопсуз тормоз берүүчү аралыкта турган айдоочуга чыгуучу порталдын алкагынын аянты 20%дан аз эмес көрүнгөн тоннель

32 Асман жарыгынын текши эместигинин коэффициенти q(γ)

Асманда жарыктын текши эмес жайылышын эске алган жана q(γ)=LН(γ)/LН.ор=0,429(1+4(exp(-0,7/sinγ))) , (1) формула боюнча аныкталган коэффициент, мында γ – күндүн горизонттун үстүнөн көтөрүлүү бурчу, 0°≤γ90°; LН(γ) – асман тилкесинин жарыгы; LН.ор – асмандын орточо жарыгы; q(0°)=0,429 – горизонтто

Б тиркемесинин уландысы

Термин

Аныктамасы

33 Жарыктыктын пульсация коэффициенти KП, %

Кп=(2) формуласы менен туюндурулган, жарык берүү булагынын жарык агымы учурунда аларды өзгөрүлмө ток менен азыктандырууда өзгөрүүсүнүн натыйжасында жарык берүүчү орнотмонун жарыктыгынын туруксуздуулук тереңдигин салыштырмалуу баалоо критерийи; мында Емаксжана Емин– жарыктыктын туруксуздугу учуруна ылайык келген максималдуу жана минималдуу маанилер, лк; Еор– ушул эле мезгил ичинде жарыктыктын орточо мааниси, лк.

Э с к е р т ү ү – Жарыктыктын пульсация коэффициенти 300 Гцга чейинки жарык агымынын пульсун эске алат. 300 Гцдан ашуун жарык пульсу жалпы жана көрүп иштөө жөндөмдүүлүгүнө таасирин тийгизбейт. Жарыктыктын пульсация коэффициентинин ченемдерин тутуу фликердин, стробоскопиялык эффекттин терс таасирин болтурбоого мүмкүндүк түзөт жана адамдын көрүү жана жалпы чарчоосун төмөндөтөт.

34 Жарык климатынын коэффициенти СN, салыштырмалуу бирдиктер

Бул коэффициент курулуш районунун жарык климатынын өзгөчөлүктөрүн эске алган коэффициент, N– администрациялык райондордун топторунун номери

35 Көздүү уялтуучу жаркыроо коэффициенти RG, салыштырмалуу бирдиктер

Имараттан тышкары иштерди өндүрүү орундарында жарык берүүчү орнотмолордогу чырактардын түз көздү уялтуучу жалтырактык коэффициентин мүнөздөөчү коэффициент, ал төмөндөгү формула боюнча эсептелинет: , (3) Мында Lvl – жарык берүүчү орнотмо пайда кылган жана ар бир чырактын суммардык жымсалдатуучу жарыгынын суммасы менен аныкталган суммардык жымсалдатуучу жарык (Lvl =Lv1 +Lv1+,…,Lvn), кд/м2. Ар бир чырактын суммардык жымсалдатуучу (вуалирующее) жарыгы төмөндөгүдөй формула боюнча эсептелет: Lv=10(Ееуе∙θ-2), (4) Мында Ееуе– байкоочунун карегиндеги көрүү линиясына перпендикулярдуу (горизонталдан 2° төмөн, Б.1 сүрөтүн карагыла) беттеги жарыктык, лк; θ – байкоочунун көрүү линиясы менен байкоочунун карегине жарыктын түшүү багытынын ортосундагыбурчу,градустар; Lvb – фондун (айлананын) эквиваленттүү жымсалдатуучу жарыгы, кд/м2. Фондун чагылуусун негизинен диффуздук болуусуна жол берип, фондун эквиваленттүү жымсалдатуучу жарыгын төмөндөгү формула боюнча эсептешет Еуe=0,035∙ρ∙ЕГ/π, (5) Мында Er – беттин орточо горизонталдуу жарыктыктыгы; ρ – курчап турган беттердин орточо чагылуу коэффициенти; ал белгисиз болгон учурларда 0,15 барабар кылып кабыл алышат.

Б тиркемесинин уландысы

Термин

Аныктамасы

Б. 1 сүрөтү Байкоочунун карегиндеги көрүү линиясына перпендикулярдуу беттеги жарыктык

1 – көрүү линиясы; 2– байкоочунун көздөрүнүн жайгашуу тегиздиги

36 Эксплуатациялоо коэффициенти (табигый жарык берүү үчүн) MF, салыштырмалуу бирдиктер

Эксплуатациялоонун аныкталган мөөнөнтүнүн аягында табигый жарык берүүнү пайда кылган берилген чекиттеги ТЖК маанисинин эксплуатациялоонун башындагы ошол чекиттеги ТЖК маанисине карата катышына барабар коэффициент. Коэффициент эксплуатациялоо учурунда жарык тешиктериндеги жарыкка тунук толтуруулардын кирдешинен жана эскиришинен ТЖКнын төмөндөшүн, ошондой эле бөлмөнүн чагылдыруу жөндөмдүүлүгүнүн төмөндөшүн да эске алат: MF = MF3 ∙MFП, (6) Мында MF3 – жарык тешиктериндеги жарыкка тунук толтуруулардын кирдешинен жана эскиришинен ТЖКнын төмөндөшүн эске алган коэффициент; MFП – бөлмөнүн чагылдыруу жөндөмдүүлүгүнүн төмөндөшүнүн натыйжасында эксплуатациялоо учурунда ТЖКнын төмөндөшүн эске алган коэффициент.

Э с к е р т ү ү – эксплуатациялоо коэффициенти – (MF=1/К3) табигый жарык берүү үчүн мурун колдонулган К3 запас коэффициентине тескери болгон чоңдук

37 Локалдык архитектуралык жарык берүү

Имараттын же курулманын бөлүгүнө, ошондой эле айрым архитектуралык элементтерине жайылуучу жарык берүү жок болгон учурда жарык берүү

38 Медиафасад

Жарык өткөрүүчү жарнамалык конструкция, ал имараттардын, курулмалардын дубалдарынын бетинде же дубалдын пластикасын кайталаган металлокаркаста (медиафасад имараттын, курулманын, курулуштун айнектелген жеринде жайгаштырылган учурда) жайгаштырылат жана маалыматтык материалдарды демонстрациялоого мүмкүндүк түзөт. Медиафасаддын маалыматтык талаасынын өлчөмү демонстрацияланып жаткан сүрөттүн өлчөмү менен аныкталат.

Б тиркемесинин уландысы

Термин

Аныктамасы

39 Эксплуатациялоо коэффи-циенти (жасалма жарык берүү үчүн) MF, салыштырмалуу бирдиктер

Эксплуатациялоонун аныкталган мөөнөтүнүн аягында жарык берүүчү орнотмо берилген чекитте пайда кылган жарыктыктын же жарыктын эксплуатациялоонун башындагы ошол чекиттеги жарыктыкка же жарыкка карата катышына барабар коэффициент. Коэффициент жарык берүүчү орнотмону эксплуатациялоо учурунда жарык агымынын басаңдашынын, жарык булактарынын бузулушунун жана жарык берүүчү алеттердин оптикалык элементтеринин өткөрүүчү жана чагылтуучу сапаттарынын калыбына келбес өзгөрүүлөрдүн натыйжасында жарыктыктын же жарыктын төмөндөшүн, ошондой эле бөлмөнүн үстүнкү беттеринин, имараттын же курулманын тышкы дубалдарынын, жолдун унаа өтүүчү бөлүгүнүн же тротуардын кирдешин эске алат: MF=MFСП∙MFВИ∙MFОП∙MFП, (7) мында MFСП – жарык булактарынын жарык агымынын басаңдашын эске алган коэффициент; MFВИ – жарык булактарынын бузулгандыгын эске алган коэффициент; MFОП – жарык берүүчү алеттердин оптикалык элементтеринин өткөрүүчү жана чагылтуучу сапаттарынын калыбына келбес өзгөрүүлөрүн жана кирдешин эске алган коэффициент; MFП – жайдын же курулманын чагылтуучу беттеринин кирдешин эске алган коэффициент.

Э с к е р т ү ү – Эксплуатациялоо коэффициенти запас коэффициентине тескери пропорционалдуу, КЗ:MF= 1/КЗ

40 Жергиликтүүжарык берүү

Жумушчу орундарга түз жарык агымынын концентрациясын камсыздаган чырактар пайда кылган, жалпы жарык берүүгө кошумча жарык берүү.

41 Булуттуу асман ЖБЭК

Булуттар менен толук жабылган асман, андагы жарыктын бөлүнүшү Жарык берүү боюнча эл аралык комиссия стандарттары менен аныкталат. Асмандын горизонттун үстүнөн γ бийиктиктеги жарыгынын зениттеги жарыгына карата катышы төмөндөгү формула менен аныкталат , где , (8) La(00)=1 (горизонтто).

42 Жол жабуу жарыгынын бөлүнүшүнүн жалпы текшилиги Uo :

Жол жабуу жарыгынын минималдуу маанисинин орточого карата катышы: Uo=LМИН/Lор

43 Жайларга жасалма жалпы текши жарык берүү

Чырактар жайдын жогорку зонасында жайгашып, жумушчу орундарга текши жарыктандырууну камсыздаган жарык берүү.

Б тиркемесинин уландысы

Термин

Аныктамасы

44 Жайларга жалпы жериндеги жасалма жарык берүү

Чырактар жайдын жогорку зонасында түз жумушчу жабдыктардын үстүндө жайгашкан жарык берүү.

45 Дискомфорттун бириктирилген көрсөткүчү UGR, салыштырмалуу бирдиктер

Көрүү талаасында жарыктар текши эмес бөлүштүрүлгөн учурда жагымсыз сезимдерди пайда кылган дискомфорт жаркыроону баалоо критерийи, төмөндөгү формула боюнча аныкталат: , (9) мында Li – жаркыроочу булактын жарыгы, кд/м2; ωi – жаркыроочу булактын бурч өлчөмү, стерадиан; Pi – жаркыроочу булактын көрүү линиясына салыштырмалуу позициясынын индекси; La – адаптация жарыгы, кд/м2.

46 Айырмалоо объектиси

Каралып жаткан зат, анын айрым бөлүгү же кемтиги. Жумуш учурунда аларды айырмалоо талап кылынат.

47 Жогорку кооптуулуктагы зоналарга жарык берүү

Чынында кооптуу жумушчу процессти коопсуз бүтүрүү үчүн эвакуациялык жарык берүүнүн түрү

48 Эвакуациялоо жолдоруна жарык берүү

Эвакуациялоо жолдорун коопсуз пайдалануу жана ишенимдүү аныктоо үчүн эвакуациялык жарык берүүнүн түрү.

49 Жарыктандыруу Е, лк

Түздүктүн элементине түшкөн, каралып жаткан чекитти камтыган dФ жарык агымынын ушул элементтин DAаянтына карата катышы: Е= dФ/dA

50 Жарык тешиктеринин салыштырмалуу аянты Sф /П, %

Фонарлардын же терезелердин аянтынын жайдын жарык берилген төшөлмөнүн аянтына карата катышы.

51 Чагылдырылган жаркыроо

Жумушчу беттен жумушчунун көзүнө багытталган жарык агымынын чагылуу мүнөздөмөсү. Ал жумушчу беттин жарыгынын өтө көбөйүп кетүүсүнүн жана объект менен фондун ортосунда карама-каршылыкты басаңдаткан жымсалдоочу таасирдин натыйжасында көрүүнүн төмөндөшүн аныктайт.

52 Жолго жарык берүүнүн салыштырмалуу үлүш кубаттуулугу DP, Вт/(м2·лк)

Орнотулган жарык берүүчү жабдыктын кубаттуулугунун тилкенин аянтына жана орточо жарыктандырууга карата катышы менен аныкталган жол тилкесинин жарыктандыруусунун энергиялык натыйжалуулугунун көрсөткүчү.

Э с к е р т ү ү – DPкөрсөткүчүн эсептөө методикасы Н тиркемесинде келтирилген.

53 Жолдун кайчылашкан жери

Транспорттук түйүн, ал жерде эки же андан көп көчө же жол бир деңгээлде биригип же кесилишет.

Б тиркемесинин уландысы

Термин

Аныктамасы

54 Терезелердин аянты S0, м2

Жарыктандырылган жайдын тышкы дубалдарындагы жарык тешиктеринин (жарыктагы) жалпы аянты.

Э с к е р т ү ү – DP көрсөткүчүн эсептөө методикасы Н тиркемесинде келтирилген.

55 Фонарлардын аянты Sф , м2:

Жарыктандырылган жайдын же пролеттун үстүндө жабууда болгон бардык фонарлардын жарык тешиктеринин (жарыктагы) жалпы аянты.

56 Тоннелге келип кирүүчү зона

Тоннелдин тышындагы жолдун тилкеси. Ал кирүүчү порталга ыкташып, коопсуз тормоз берүү аралыгына барабар болот.

57 Жарым цилиндрлик жарыктык Епц, лк

Белгиленген чекитте борбору бар чексиз кичине жарым цилиндрдин тышкы бетине түшкөн жарык агымынын ушул жарым цилиндрдин цилиндрлик аянтына карата катышы.

Э с к е р т ү ү л ө р 1 Эгерде каршы учурлар айтылбаса, анда жарымцилиндирдин огу тик түрдө жайгашыш керек. 2 Тышкы утилитардык жарык берүүгө салыштырып караганда жарым цилиндирдик жарыктандырууну каршы келе жаткан жөө жүргүнчүлөрдү айырмалоону баалоо критерийи катары пайдаланышат жана көчөнүн узатасынан кеткен линиясында тик түрдө 1,5 м бийиктикте жайгашкан жана тышкы нормалы (нормаль) менен жарым цилиндрдин капталдагы жалпак бетине көбүнчө жөө жүргүнчүлөрдүн кыймылына багытталган чексиз кичине жарым цилинидрдин цилиндрлик бетине түшкөн жарык агымынын орточо тыгыздыгы катары аныкташат.

58 Табигый жарыгы жок жай

Табигый жарыктандыруунун коэффициенти 0,1%дан төмөн болгон жай.

59 Табигый жарыгы жетишсиз жай

Табигый жарыктандыруунун коэффициенти ченемделгенден төмөн болгон жай.

60 Адамдар ар дайым болуучу жай

Адамдар сутканын ичинде өзүнүн жумушчу убкатысынын көп бөлүгүн өткөргөн (50%дан көп) же 2 саат тынымсыз болгон жай.

61 Тоннелдин босого зонасы

Тоннелдин коопсуз тормоз берүү аралыгына барабар болгон узундуктагы, кирүүчү порталына ыкташкан тилкеси.

62 Жарыктын босого өсүмү ТI, %

Транспорт каражатынын айдоочусунун көрүү талаасындагы жарык берүүчү орнотмонун чырактарынын көздү уялтуучу таасирин жөнгө салуучу критерий. Объект менен анын фонунун ортосундагы карама-каршылыктын өсүшүн мүнөздөйт. Мында жарыктын жаркыраган булагы бар болгон учурда объекттин көрүүсү ал жоктогудай эле болуп калмак. Төмөндөгүдөй формула боюнча аныкталат: (10), Мында Lоp – жол жабуусунун орточо жарыгы, кд/м2; k – Lоp >5 кд/м2 болгондо 950гө барабар болгон көбөйтүүчү, жана Lоp ≤5 кд/м2 болгондо 650 барабар; Ev,i– i-чырактан айдоочунун көзүндөгү тик жарык, лк; θi –i-чыракка багыт менен көрүү линиясынын ортосундагы бурч, град; m–Lоp>5 кд/м2та 0,8 ге жана Lоp ≤5 кд/м2та 1,05ке барабар болгон коэффициент; n – бурч интервалы θ (2°<θ<20°) чегиндеги айдоочунун көрүү талаасына түшкөн чырактардын саны.

Б тиркемесинин уландысы

Термин

Аныктамасы

63 Жарыктыбөлүштүрүүнүн жеткен чектеги текшилиги Ud

Минималдуу жарыктыктын максималдуусуна карата катышы: Ud = Емакс / Емин(Ud=Lмин / Lмaкc)

64 Жол жабуу жарыгын бөлүштүрүүнүн узатасынан кеткен текшилигиUi

Жол жабуу жарыгынын минималдуу маанисинин Lмин анын кыймыл тилкесинин огу боюнча максималдуу маанисине Lмaкc карата катышы: Ui =Lмин / Lмaкc

65 Өткөөл

Транспорттун кыйылына да, жөө жүргүнчүлөрдүн да жүрүүсүнө арналган аймак

66 Эвакуациялоо багыттары

Авариялык кырдаалда адамдардын кооптуу зонадан чыгуу маршруту. Адамдардын жүргөн жерлеринен башталып, коопсуз зонада аяктайт.

67 Жумушчу бет

Жарыктык ченемделип жана өлчөнүп, жумуш жүрүп жаткан бет.

68 Жумушчу жарык берүү

Имараттан тышкары иш өндүрүү жерлеринде жана жайларда ченемделген жарык шарттарын (жарыктык, жарык берүүнүн сапаты) камсыздаган жарык берүү

69 Табигый жарык берүүнүн текшилиги

Жайдын мүнөздүү кесилиш чегиндеги ТЖКнын минималдуу маанисинин орточо маанисине карата катышы

70 Жарыкты бөлүштүрүүнүн текшилиги(жарык) U0

Жарыктын минималдуу маанисинин жарыктын орточо маанисине карата катышы U0 =Eмин / Eоp(U0=Lмин / Lоp)

71 Жолдун айрылышы

Транспорт каражаттарынын бир жолдон экинчисине өтүү үчүн түшүүсү бар ар кандай деңгээлдеги жолдордун кесилиши

72 Коопсуз тормоз берүү аралыгы (КТБА), м

Эсептик ылдамдыкта келе жаткан транспорт каражатын толук токтотуу үчүн минималдуу аралык.

Э с к е р т ү ү – Айдоочунун пайда болгон тоскоолдукка карата чечимди кабыл алуу жана транспорт каражатына тормоз берүү үчүн реакция кылуу убактысынын суммасы менен аныкталат.

73 Кыймылдын эсептик ылдамдыгы

Жолду долбоорлоодо кабыл алынган жалгыз автомобилдин кыйымылынын максималдуу ылдамдыгы

74 ТЖБ эсептик мааниси ep, %

Жайлардын айкалышкан же табигый жарык берүүсүн баалоодо эсептик жол менен алынган маани:

а) каптал жактан жарык берүүдө төмөндөгү формула боюнча

(11)

б) жогорудан жарык берүүдө төмөндөгү формула боюнча

(12)

в) аралаш (жогору жана каптал жактан) жарык берүүдө төмөндөгү формула боюнча

көрүнгөн асмандын тилкелеринин саны; , (13

Б тиркемесинин уландысы

Термин

Аныктамасы

εбi – каптал жактан жарык берүүдө эсептик чекиттеги асмандын i-тилкесинен түз жарыкты эске алган геометриялык ТЖК; CN – жарык климатынын коэффициенти, 5.1таблица боюнча кабыл алынат; qi – булуттуу асмандын i-тилкесинин жарыгынын текши эместигинин коэффициенти МКО; М – жарык тешиктин эсептик чекитинен көрүнүп турган каршы турган курулуштун имаратынын фасадынын тилкелеринин саны; ɛ3Дj – каптал жактан жарык берүүдө каршы турган курулуштун имаратынын фасадынын j-ынчы тилкелеринен чагылган жарыкты эске алган эсептик чекиттеги геометриялык ТЖК; bфj – каршы турган курулуштун имаратынын фасадынын j-ынчы тилкелеринин орточо салыштырмалуу жарыгы; r0 – капталдан жарык берүүдө имаратка туташ болгон астына төшөлгөн катмардан жана жайдын үстүнөн чагылдырылган жарыктын натыйжасында ТЖКнын жогорулашын эске алган коэффициент; k3Дj – каршы турган имараттар бар болгон учурда жайдагы чагылдырылган ички ТЖК түзүүчүсүнүн өзгөрүүсүн эске алган коэффициент, ал төмөндөгү формула менен аныкталат (14) мында k3Д0 – эсептик чекиттен көрүнүп турган имараттар асманды толугу менен жаап турганда жайдагы чагылдырылган ички ТЖК түзүүчүсүнүн өзгөрүүсүн эске алган коэффициент; τ0 – жарык өткөрүүнүн жалпы коэффициенти, ал төмөндөгү формула боюнча аныкталат τ0 = τ1τ2τ3τ4τ5, (15) мында τ1–материалдын жарык өткөрүү коэффициенти; τ2 – жарык тешиктеринин торчо жыгачтарында жарыкты жоготууну эске алган коэффициент. Жарык тешиктердин өлчөмдөрү жыгач торчо кутусунун өлчөмүнө тең тышкы ченөө боюнча кабыл алынат; τ3 – көтөрүп туруучу конструкцияларда жарыкты жоготууну эске алган коэффициент (капталдан жарык бергенде τ3=1); τ4 – күндү коргоочу орнотмолордо жарыкты жоготууну эске алган коэффициент;

Б тиркемесинин уландысы

Термин

Аныктамасы

τ5 – 0,9 барабар кабыл алынган фонардын алдында орнотулган коргоочу тордо жарыкты жоготууну эске алган коэффициент; MF –Л.4 таблица боюнча аныкталган эксплуатацилоо коэффициенти; Т – жабуудагы жарык тешиктеринин саны; ɛвi– жогору жактан i-ынчы тешиктен жарык берүүдө эсептик чекиттеги геометриялык ТЖК; ɛоp – (16) катышынананыкталган жогору жактан жарык берген учурда шарттуу жумушчу беттин кесилиш линиясында жана жайдын мүнөздүү тик кесилиш бетиндеги геометриялык ТЖКнын орточо мааниси; мында N – эсептик чекиттердин саны; r2 – жогору жактан жарык берүүдө бөлмөнүн үстүнкү бетинен чагылдырылган жарыктын натыйжасында ТЖКнын жогорулашын эске алган коэффициент; kф – фонардын тибин эске алган коэффициент.

75 Резервдик жарык берүү

Жумушчу жарык берүү өчүрүлгөн учурда жумушту улантуу үчүн авариялык жарык берүүнүн түрү.

76 Жарык климаты

Тигил же бул аймакта он жылдан ашуун мезгилдин ичинде табигый жарык берүү шарттарынын жыйындысы (горизонталдуу жана асмандын жайылган жарыгынан жана күндүн түз жарыгынан жана төшөлгөн беттин альбедосунун узактыгынан пайда болгон тик түздүктө горизонттун тараптары боюнча ар кандай ориентирленген жана күндүн тийүүсүнүн жарыктыгы жана жарык берүүнүн саны).

77 Табигый жарыктын жарык багыттоочу

Табигый жарыкты имараттын ичине багытточу түзүлүш.

78 Жарык көрсөткүчү

Ичинен жарык берилген коопсуздук белгиси.

79 Жарык диод

Жарым өткөргүч диод аркылуу электр тогун өткөрүүдө көрүнүп турган диапазондогу толкундардын узундугу когеренттүү эмес шоолааланууну чыгарууга негизделген жарык булагы

80 Селитебдүү аймак

Турак фондду, коомдук имараттарды жана курулумаларды, ошондой эле санитардык-коргоочу зоналарды орнотууну талап кылбаган айрым коммуналдык жана өндүрүш объекттерди жайгаштыруу үчүн, шаар ичиндеги байланышуу жолдорун, көчөлөрдү, аянттарды, парктарды, бактарды, бульварларды жана башка көпчүлүк пайдаланган жерлерди жайлаштыруу үчүн арналган аймак.

Б тиркемесинин уландысы

Термин

Аныктамасы

81 Тоннелдин каршы жарык берүүчү тутуму

Тоннелдин жарыгы артыкчылыктуу транспорттук агымдын кыймылына каршы жакка түшкөн жарык берүүсү

Э с к е р т ү ү – Каршы жарык берүүчү тутуму үчүн жарык күчү транспорттук агымдын кыймылынын багытына перпендикулярдуу түздүккө салыштырмалуу ассиметриялуу болгон чырактарды пайдаланышат, мында жарык күчүнүн максимуму транспорттук агымдын кыймылына каршы багытталат.

82 Тоннелдин симметриялуу жарык берүүчү тутуму

Объекттерге тийген жарык жүрүү багыты боюнча да, транспорттук агымдын кыймылына каршы багытта да бирдей болгон тоннелдин жарык берүүсү.

Э с к е р т ү ү – Симметриялуу жарык берүүчү тутуму үчүн жарык күчү транспорттук агымдын кыймылынын багытына перпендикулярдуу түздүккө салыштырмалуу симметриялуу болгон чырактарды пайдаланышат.

83 Эвакуация багыттарын көрсөтүү тутуму

Коркунуч туулган учурда адамдарга жайгашкан ордунан белгиленген эвакуация багыттарын бойлой эвакуацияланууга мүмкүндүк түзгөн жеткиликтүү сандагы коопсуздук белгилерин камсыздаган тутум.

84 Айкалышкан жарык берүү

Ченемдер боюнча жетишсиз болгон табигый жарык толук жумушчу күндүн ичинде жасалма жарык берүү менен толукталган жарык берүү.

85ТЖК орточо мааниси eоp, %

Жогору жактан же аралаш жарык берүүдө төмөндөгү формула боюнча аныкталат (17) Мында e1 и eN – жогору жактан же аралаш жарык берүүдө бөлмөнүн мүнөздүү кесилишинде биринчи жана акыркы чекиттериндеги ТЖК мааниси, (12)жана (13) формулаларды карагыла; e1 - бөлмөнүн мүнөздүү кесилишинде калган чекит-териндеги ТЖК мааниси (i=2, 3, ...,N-1).

86 Жол жабуусунун орточо жарыктандыруусу Еор, лк

Берилген тилкенин аянты боюнча жол жабуудагы орточо өлчөнгөн жарыктандыруу.

87 Жол жабуусунун орточо жарыгы Lор , кд/м2

Берилген тилкенин унаа жүрүүчү бөлүгүнүн аянты боюнча транспорт тилкесинин огунда стандарттуу байкоо шарттарында болгон байкоочунун көзүнүн багытында кургак жол жабуусунун орточо өлчөнгөн жарыгы.

88 Тоннелдин өтмөк зонасындагы жол жабуусунун орточо жарыгы Ltr , кд/м2

Унаа жүрүүчү бөлүгүнүн аянты боюнча тоннелдин өтмө зонасындагы транспорт тилкесинин огунда стандарттуу байкоо шарттарында болгон байкоочунун көзүнүн багытында кургак жол жабуусунун орточо жарыгы.

89 Тоннелдин босого зонасынын орточо жарыгы Lth, кд/м2

Тоннелдин босого зонасынын биринчи жарымындагы жол жабуусунун орточо жарыгы.

90 Жолго жарык берүүдө байкоонун стандарттуу шарттары

Жол жабуусунун жарыгын эсептөөдө жөнгө салынган, транспорт каражатынын айдоочусунун байкоо шарттары, мында байкоочунун көзү жол жабуусунун үстүнөн 1,5м бийиктикте жайгашып, көрүү линиясы эсептик чекиттен эсептик чекитке жол түздүгүнө (1,0±0,5)° бурчта багытталган аралыкка алыстатылган

Б тиркемесинин уландысы

Термин

Аныктамасы

91 Стробоскопиялык эффект

Көрүүдө жакын, дал келген же бир жолку жыштыкта өзгөргөн жарык менен жарыктандырылган өзгөрүлгөн, айлануу кыймылы же объекттин мезгил-мезгили менен термелүүсү токтогондой өңдөнүп кабыл алуу.

92 Тоннелдин транспорт зонасы

Кирүү жана чыгуу порталдарынын ортосунда жайгашкан унаа жүрүүчү бөлүгүнүн өзүн камтыган тоннелдин курулуш комплексинин бөлүгү.

93 Тротуар

Көчөнүн жөө жүргүнчүлөр жүргөн бөлүгү

94 Салыштырмалуу кубаттуулукω, Вт/м2

Жайдагы пайдалуу аянтка киргизилген жасалма жарыктын аныкталган кубаттуулугу

95 Көчө

Бир же эки тарабынан толугу менен же жарым-жартылай имараттар менен чектелген, транспорт, жөө жүргүнчүлөр үчүн бөлүгү бар, зарыл болгон учурда –велосипед жолдору бар мейкин.

96 Шарттуу жумушчу бет

Төшөлмөдөн0,8 м бийиктикте жайгашкан шарттуу горизонталдуу бет.

97 Кыймылдын аныкталган ылдамдыгы

Транспорттун максималдуу долбоорлоо кыймыл ылдамдыгы

98 Утилитардык тышкы жарык берүү

Транспорт каражатттарынын жана жөө жүргүнчүлөрдүн жайлуу жана коопсуз кыймылы үчүн арналган стационардуу жарык берүү

99 Унаа жүрүүчү бөлүгүнүн геометриясы стандарттуу жол тилкеси

Жолдун же көчөнүн тилкеси, анын унаа жүрүүчү бөлүгү жалпак тик бурчтуу, узундугу байкоонун стандарттуу шарттары менен аныкталган жол бетин элестетет.

Э с к е р т ү ү – Унаа жүрүүчү бөлүгүнүн геометриясы стандарттуу жолтилкеси үчүн жол жабуусунун жарыгы да, жарыктыгы да ченемеделет.

100Унаа жүрүүчү бөлүгүнүн геометриясы стандарттуу эмес жол тилкеси

Жолдун же көчөнүн стандарттуу геометриядан четтөөсү бар тилкеси, мисалы, бурулуштар, эстакадаларга кирүүлөр жана түшүүлөр, ийри линиялуу тилкелер ж.б. (планда жана профилде)

Э с к е р т ү ү – Унаа жүрүүчү бөлүгүнүн геометриясы стандарттуу эмес жол тилкеси үчүн жол жабуусунун жарыктыгы гана ченемделет.

101 Фликер

Жасалма булактардын жарык агымынын термелүүсүн чоңдугу жана убактысы боюнча субъективдүү кабыл алуу

102 Фликер-эффект (тоннелдерге жарык берүүдө)

Жыштыктын белгилүү бир интервалдарында жана жылтылдоонун узактыгында айдоочунун кыжырдануусун пайда кылган, чырактардын жарык бөлүктөрүнүн бир түрдүү жылтылдоосунун жана алардын автомобилдин корпусунан тараган блигинин эффекти.

Б тиркемесинин уландысы

Термин

Аныктамасы

103 Фон

Каралып жаткан айырмалоо объектинин өзүнө ыкташкан бет, фон: ачык - 0,4 көп бет чагылыш коэффициенти болгон учурда; орточо- ошол эле, 0,2ден 0,4кө чейин; күңүрт – ошол эле, 0,2ден аз болуп бөлүнөт.

104 Бөлмөнүн мүнөздүү кесилиши

Бөлмөнүн ортосунун туурасынан кеткен кесилиш, анын түздүгү жарык тешиктердин айнектелүү түздүгүнө (капталдан жарык берүүдө) же бөлмөнүн пролетторунун узатасынан кеткен огуна перпендикулярдуу. Бөлмөнүн мүнөздүү кесилишине жумушчу орундардын көп сандуу тилкелери, ошондой эле жумушчу зонанын жарык тешиктеринен эң алыс жайгашкан чекиттери кириши керек.

105 Түстүү температура Тц,, К

Шоола таратуучу Планктын (кара телонун) температурасы, мында анын шоола таратуусу каралып жаткан объекттин шооласындай эле түскө ээ болот.

106 Түстү өткөрүп берүү

Түстүү объекттерди көрүп кабыл алууга булактын спектралдык курамынын таасирин мүнөздөгөн, стандарттуу жарык булактары менен жарыктандырылган ошол эле объекттерди кабыл алууну түшүнүп же түшүнбөй туруп салыштырган жалпы түшүнүк.

107 Цилиндрлүү жарыктандыруу Ец, лк

Берилген цилиндрдин каптал бетинин аянтына, тапшырылган чекиттин борбору менен чексиз кичине цилиндрдин каптал бетине түшкөн, жарык агымынын катышы.

Э с к е р т ү ү л ө р 1 Эгерде башка айтылбаса, анда цилиндрдин огу тик жайгашышы керек. 2 Ички жарыктандырууга салыштырып караганда цилиндр жарыктыгын жайдын жарыкка каныккандыгын баалоо критерийи катары пайдаланышат.

108 Эвакуациялык жарык берүү

Адамдарды эвакуациялоо үчүн же чыныгы кооптуу процессти бүтүрүү үчүн авариялык жарык берүүнүн түрү

109 Эвакуациялык чыгуу

Авариялык кырдаалда адамдарды эвакуациялоо жолуна чыгаруу үчүн, түз тышка же коопсуз зонага алпарган чыгуу.

110 Айырмалоо объектисинин эквивалент өлчөмү

Фондун ушундай жарыгында айырмалоо объектисиндикиндей эле босого карама-каршылыкка ээ болгон тең жарык тегеректин тең жарык фондогу өлчөмү.

111 Энергетикалык натыйжалуулук

Энергетикалык ресурстарды пайдалануудан пайдалуу эффекттин продукцияга, технологиялык процесске, юридикалык жакка, жеке ишкерге карата ушундай эффектти алуу максатында өндүрүлгөн энергетикалык ресуртардын чыгымдарга катышын чагылдырган мүнөздөмөлөр.

Б тиркемесинин аягы

Термин

Аныктамасы

112 Энергияны үнөмдөө

Энергия ресурстарын пайдалануудан тапкан тиешелүү пайдалуу эффектти сактоодо алардын көлөмүн азайтууга багытталган уюштуруучулук, укуктук, техникалык, технологиялык, экономикалык ж.б. чараларды ишке ашыруу (алардын ичинде өндүрүлгөн продукциянын, аткарылган иштердин, көрсөтүлгөн кызматтардын).

113 ЖарыкL, кд/м2

Белгиленген чекит аркылуу өткөн жана dΩ тело бурчунда таралган, белгилеген багытты камтыган шоолалардын элементардуу тутамы аркылуу ташылган d2Ф жарык агымынын ушул dA тутамдын белгиленген кесилүү чекити аркылуу өткөн аянттын көбөйтүндүсүнө, θ бурчтун косинусу, ушул кеслишке нормаль менен жана шоолалардын тутамынын багыты жана телолук бурчтун ортосуна карата катышы. dΩL=d2Ф/(dA∙cosθ∙dΩ)

114 Тоннелдин кире бериш зонасында адаптация жарыгы L20, кд/м2

Тоннелге кирип келе жаткан айдоочунун көзү жайгашкан жеринде чокусу менен жана тоннелдин кирүү порталынын борборуна багытталган огу менен 20° бурчта улаштырылган конустук көрүү талаасындагы орточо жарык.

Э с к е р т ү ү – Адаптация жарыгы L20 тоннелдин кирүү порталынан КТБАда жайгашкан айдоочуга салыштырып караганда, жолдун тиешелүү унаа өтүүчү бөлүгүнүн ортосунда аныкталат.

В тиркемеси

Айырмалоо объекттеринен жумушчунун көзүнө чейин 0,5 м көп аралыкта көрүп аткаруучу иштердин разрядын аныктоо

В.1 Айырмалоо объекттеринен жумушчунун көзүнө чейин 0,5 м көп аралыкта көрүп аткаруучу иштердин разрядын В.1 таблицасы боюнча d айырмалоо объекттеринин минималдуу өлчөмүнүн ушул объекттен l жумушчунун көзүнө чейин аралыкка катышы менен аныкталган айырмалоо объекттеринин бурч өлчөмүн эске алуу менен аныктоо керек.

В.1 т а б л и ц а с ы –Айырмалоо объекттеринен жумушчунун көзүнө чейин чоң аралыктарда көрүп аткаруучу иштердин разряды

Көрүп аткаруучу иштердин разряды

d/l катышынын чеги

I

0,0003 төн кем

II

0,0003төн

0,0006 га чейин

III

0,0006дан ашуун

0,001"

IV

0,001 ден

0,002 "

V

0,002 ден

0,01 "

Г тиркемеси

Созулма объекттер үчүн аралыкта көрүп аткаруучу иштердин разрядын аныктоо

Г.1 Узундугу b>2a болгон созулма айырмалоо объекттери үчүн, мында a–объекттин туурасы, көрүп аткаруу иштердин разряды айырмалоо объекттеринин эквиваленттүү өлчөмү боюнча аныкталат. Башка учурларда көрүп аткаруу иштеринин разряды айырмалоо объекттеринин минималдуу өлчөмү боюнча аныкталат.

Көздөн айырмалоо объекттерине чейинки аралык 500 мм аз болгон учурда эквиваленттүү өлчөм Г.1 сүрөтүндөгү номограмма боюнча аныкталат. Көздөн айырмалоо объекттерине чейинки аралык 500 мм көп болгон учурда эквиваленттүү өлчөм Г.2 сүрөтүндөгү номограмма боюнча аныкталат.

Г.2 Айырмалоо объекттеринин линиялуу өлчөмдөрүн(миллиметрде) Б.2 сүрөтүндөгү номограмманы колдонуу учурунда (бурчтуу минуттарда) бурчтууларга өзгөртүү төмөндөгү формула боюнча ишке ашат:

α=60arctg(x/l) (Г.1)

мында x– объекттин өлчөмү, мм; l – көздөн объектке чейинки аралык, мм. Номограмма боюнча алынган эквивалент өлчөмдөрдүн бурчтуу өлчөмдөрдөн (бурчтуу минуттарда) линиялууларга (миллиметрде) өзгөртүү кийинки формуласы боюнча ишке ашат.

x=l∙tg(α/60) (Г.2)

Г тиркемесинин уландысы

Г.1 сүрөтү – Көздөн созулма айырмалоо объекттерине чейинки аралык 500 мм чейин болгон учурда эквиваленттүү өлчөмдү аныктоо үчүн номограмма

Г тиркемесинин аягы

Г.2 сүрөтү – Көздөн созулма айырмалоо объекттерине чейинки аралык 500 мм көп болгон учурда эквиваленттүү өлчөмдү аныктоо үчүн номограмма

Д тиркемеси

Эвакуациялык коопсуздук белгилерин көрүп таануу аралыгын аныктоо

Д.1 Эвакуациялык коопсуздук белгилеринин пиктограмма талаасынын тик өлчөмү белгини көрүп таануу аралыгына жарашакийинки формула боюнча аныкталат,

h=l/Z мында l – көрүп таануу аралыгы; h – белгинин минималдуу бийиктиги; Z– сыртынан жарыктандырылган 100 белгиге барабар болгон жана ичинен жарыктандырылган 200 белгиге барабар болгон коэффициент.

Д.1 сүрөтү – Коопсуздук белгисин көрүп таануу аралыгын аныктоо

Е тиркемеси

Курулуш айнектеринин чагылтуу жана өткөрүү коэффициенттери1)

Е.1 т а б л и ц а с ы

Айнектин тиби, номиналдыккалыңдык

Жарыкты өткөрүү коэффициенти, салыштырма-луу бирдиктер

Жарыкты чагылтуу коэффициенти,салыштырмалуу бирдиктер

жабуусу бар тарабы менен

жабуусу жок тарабы менен

Түссүз айнек тактасы2)

Флоат-түзсүс айнек, 4-12 мм

0,87-0,91

-

0,08

Түссүз көп кабаттуу айнек 3)

Флоат-айнек, 6,38-17,52 мм

0,84-0,89

-

0,08

Жабуулары бар айнектер

Төмөн эмиссиялуу жумшак жабуулары бар айнектер (калыңдыгы 4 мм)4

0,76-0,90

0,04-0,14

0,05-0,18

Күндөн коргоочу жумшак жабуусу бар, айнек пакетте колдонулуучу (калыңдыгы 6 мм)5)

0,08-0,67

0,10-0,51

0,10-0,43

Күндөн коргоочу катуу жабуусу бар, айнек пакетте жана моно айнектөөдө колдонулуучу айнектер (калыңдыгы 6 мм)6)

0,08-0,70

0,10-0,51

0,05-0,41

Массада боёлгон айнек тактасы (калыңдыгы 6 мм)7)

0,35-0,73

-

0,05-0,07

Мультифункциялуу жумшак жабуусу бар айнек (калыңдыгы 6 мм)5)

0,16-0,88

0,03-0,37

0,05-0,47

1)Ушул таблицада бир кабаттуу айнек такталарынын мүнөздөмөлөрү орусия рыногуна чыккан башкы курулуш айнектерин өндүрүүчүлөрдүн маалыматтарын карап чыгуунун негизинде берилди. Конкреттүү айнектөөнүн мүнөздөмөсүн алуу үчүн өндүрүүчүлөрдүн маалыматтарын колдонуу керек же лабораторияда өлчөөлөрдү жүргүзүү керек.

2)МАСТ 111 боюнча.

3) МАСТ 30826 боюнча.

4) МАСТ 31364 боюнча.

5)МАСТ 33086боюнча.

6)МАСТ 33017боюнча.

7)МАСТ 32997боюнча.

Келтирилген бүтүндөй терезе блогу үчүн жарыкты чагылтуу коэффициенти (E.1) Формула боюнча аныкталат, мында Ро.б – келтирилген бүтүндөй терезе блогу үчүн жарыктычагылтуу коэффициенти, бирдиктин бөлүгү же %; Рс – тышкы тараптан айнектөөнүн чагылтуу коэффициенти (терезе блогунун жарыкка тунук бөлүгү жагынан), бирдиктин бөлүгү же %; Ас – айнектөө аянты, м2; Рпер – терезе блогунун тунук эмес бөлүгүнүн жарыкты чагылтуу коэффициенти (алкактын жана торчолордун), бирдиктин бөлүгү же %; Апер – терезе блогунун тунук эмес бөлүгүнүн (алкактын жана торчонун), м 2.

Ж тиркемеси

Чырактардын эксплуатациялык топтору

Ж.1 т а б л и ц а с ы – Чырактардын эксплуатациялык топтору

Ж.2 т а б л и ц а с ы – Жарыктехникалык материалдардын катуулук топтору

Материалдын же жабуунун түрү

Чагылдыруучунун же жайылтуучунун материалы (же жабуусу)

Жарык чагылдыруучу

Жарык өткөрүүчү

К- катуу

Силикат эмалы менен жабуу

Силикат айнеги

ОК – орточо катуулуктагы

Эпоксид-упа жабуусу НЦ-25 Нитроэмалы менен МАСТ 5406 боюнча жабуу

МЛ-12 Эмалы менен МАСТ 9754 боюнча жабуу Суюк айнек каты менен корголгон альзак-алюминь

Поликарбонат Полиметилметакрилат

Поливинилхлоридкатуу чел кабык

Ж- жумшак

МЛ-242 Эмал мененМАСТ 10982 боюнча жабуу АК-11022Эмал менен жабуу Акрилэмалы менен жабуу Лак менен корголгон вакуумда чачыратылган алюминий

Жогорку басымдагы полиэтилен Полистирол

И тиркемеси

Күндүзгү жарык берүү режиминде тоннелдин жарыктуулук зоналары

И.1 Күндүзгү режимде айдоочулардын көрүү адаптациясын жеңилдетүү үчүн тоннелге кирүүдө табигый жарык берүүдөн тоннелдин негизги бөлүгүндөгү кыйла төмөнүрөөк жасалма жарык берүүгө жай-салмактуу өтүүгө жана тескерисинче, тоннелден чыгууда табигый жарыкка өтүүнү камсыздаш керек. Ушул максатта тоннел төрт жарыктуулук зонасына бөлүнөт: босого өтмө, ички жана чыгуучу, ал эми кирүү порталынын алдында – И.1 сүрөтүнө ылайык келип кирүү зонасы. Ар бир зонанын жарыктуулук режими жана узундугу долбоордук ылдамдыкты жана транспорт кыймылынын интенсивдүүлүгүн, тоннелдин узундугун, мерчемде жана профилде анын кыйшангандыгын, кирүүчү порталдын дүйнөнүн төрт тарабына салыштырмалуу ориентирин жана аны көрүү шарттарын эске алып дайындалат.

И.1 сүрөтү – күндүзгү режимде тоннелдин жарыктуулук зоналары

И тиркемесинин уландысы

И.2 сүрөтү – Коопсуз тормоз берүү аралыгынан кирүүчү порталынын көрүнүшү

Э с к е р т ү ү – Пунктир тегерекке 20 градустук адаптация талаасы алынган

И.2 L20 тоннелдин кирүүчү зонасында адаптация жарыгынын мааниси кайра адаптациялануу үчүн эң начар шарттар үчүн, б.а. абдан ачык күнболгон шарттарга аныкталат. Турган тоннель үчүн (аны реконструкциялоодо)L20 мааниси аталган шарттарда 20 градустук өлчөө талаасына ээ болгон жарык өлчөгүчтүн жардамы менен кирүүчү порталды фотометирлөө жолу менен алынышы мүмкүн.

И.3 L20 табуу үчүн эксперименталдык баштапкы маалымат жок болгон учурда, L20 маанисин табуу үчүн төмөндөгү формуланы колдонуу керек

L2=КсLc+КrLr+КвLв, (И.1)

Мында Кс, Кr, жана Кв – адаптация талаасындагы асман аянтынын, жол бетинин жана порталдын айланасынын бөлүгү; Lc, Lr жана Lв – алардын орточо жарыгы И.1 таблицасында кирүүчү порталдын дүйнөнүн төрт тарабына салыштырмалуу ориентирине жараша жарыктардын болжолдуу маанилери келтирилген.

И.1 т а б л и ц а с ы – Адаптация талаасынын тилкелеринин жарыгы

Кирүүдө кыймылдын багыты

Адаптация талаасынын тилкелеринин жарык мааниси, ккд/м2

Асмандын Lc

Жол бетинин Lr

Порталдын айланасынын Lв

Түндүккө

6

3

8

Чыгышка же батышка

12

4

6

Түштүккө

16

5

4

Э с к е р т ү ү – Арадагы багыттар үчүн адаптация талаасындагы тийиштүү беттердин жарыгымааниси таблицадагы маанилерди интерполяциялоо жолу менен аныкталат.

И тиркемесинин аягы

И.4 Ltr өтмө зонасынын жол жабуусунун жарыгынын Lth босого зонасынын биринчи бөлүгүндөгү жол жабуусунун орточо жарыгына салыштырмалуу пайыздарда берилген, И.3 сүрөтүндө көрсөтүлгөн узатасынан кеткен төмөндөө ийри линиясы

Ltr/Lth=(3,6d/v+1,9)-1,4∙100 (И.2) формула менен сүрөттөлөт. мында d – өтмө зонанын башталышынан тоннелдин ичине кеткен аралык, м; v – кыймылдын ылдамдыгы, с/км.

И.3 сүрөтү – Өтмө зонасындагы жол жабуусунун жарыгынын төмөндөшүнүн ийри линиясы

Э с к е р т ү ү – Ушул ийри линиянын баскычтуу аппроксимациясынын үлгүсү пунктир менен көрсөтүлгөн.

К тиркемеси Өндүрүш жайлар үчүн сунушталган жарык булактары

К.1 т а б л и ц а с ы – Жалпы жарык берүү тутумунда сунушталган жарык булактары

Түстү айырмалоо талаптары боюнча көзгө көрүнүп турган иштин мүнөздөмөсү

Жарык-танды-руу, лк

Жарык булагынын түстү өткө-рүп берүү индекси RRRa

Жарык булак-тарынын түс-түү темпера-турасынын диапазону Tц, К

Сунушталган жарык булактары

Түстү айырмалоого өтө катуу талаптарды койгон түстү контролдоо, түстү өткөрүп берүү сапаты мыкты (тигүү фабрикасында даяр өнүмдөрдү, кездеме фабрикаларындагы кездемелерди контролдоо, терини сорттоодо, түстүү басмага боёкторду тандоодо ж.б.)

300 жана андан көп

90-100

5000-6500

ЖД; ЛЛ типтерге: ТЖКЛ, 950*, 965*

Түстү айырмалоого өтө катуу талаптарды койгон түстү салыштыруу, түстү өткөрүп берүү сапаты мыкты (токуу, тигүү өндүрүшү, түстүү басма ж.б.)

300 жана андан көп

85-89

3000-6500

ЖД; ЛЛ типтерге: ТЖСЖАЛ, ТЖКЛ,930*, 940*, 950*, 965*

Түстү айырмалоого анча катуу эмес талаптарды койгон түстүү объекттерди айырмалоо,түстү өткөрүп берүү сапатыжакшы (радиоаппаратураны чогултуу, зымдарды токуу, ороо ж.б.)

500 жана андан көп

80-84

4000-6000

ЖД; ЛЛ типтерге: ТЖТЛ, 840*, 865*, МГЛ

300дөн 500гө чейин

80-84

3500-5500

СД; ЛЛ типтерге: ТЖТЛ, 840*, 865*, МГЛ

200дөн 300гө чейин

80-84

2700-4500

ЖД; ЛЛ типтерге: ТЖЖАЛ, 827*, 830*, МГЛ, КЛЛ

200 дөн аз

80-84

2700-3500

ЖД; ЛЛ типтерге: ТЖЖАЛ, 827*, 830*, МГЛ, ЖБНЛ+МГЛ, КЛЛ

Түстү өткөрүп берүүгө талаптар жок, түстү өткөрүп берүү сапаты стандарттуу (металлдарды, пластмассаларды механикалык иштеп чыгуу, машиналарды жана аспаптарды чогултуу ж.б.)

500 жана андан көп

70-79

4000-6500

ЖД; ЛЛ типтерге: КЛ, 740*, 765*, МГЛ

300дөн 500гө чейин

70-79

3500-5000

ЖД; ЛЛ типтерге: МАЛ, 740*, 765*, МГЛ, ЖБНЛ+МГЛ

200дөн 300гө чейин

50-69

2600-4500

ЖД; ЛЛ типтерге: ЛБ, 735*, МГЛ, НЛВД+МГЛ

200 дөн аз

50-59

2400-3500

ЖД; ЛЛ типтерге: ЖАЛ, ЛБ, 730*, 735*, ЖБНЛ,КЛЛ

* Биринчи сан түстү өткөрүп берүү индексин аныктайт (ондуктарда Ra), кийинки экөө – түстүү температураны (жүздүктөгү кельвинде). Мисалы, 765 - Ra=70, Тц=6500 К дегенди билдирет.

Э с к е р т ү ү л ө р 1 Кабыл алынган кыксартуулар: КЛЛ – компакттуу люминесцент лампалар; АЛ – ак түстөргү лампалар; КЛ – күндүзгү лампалар; ТЖКЛ – түс берүүсү жакшыртылган күндүзгү жарык лампалары; ТЖТЛ – түс берүүсү жакшыртылган табигый жарык лампалары; ЛЛ–люминесцент лампалары; ЖАЛ–жылуу ак жарык лампалар; ТЖЖАЛ – түс берүүсү жакшыртылган жылуу ак жарык лампалар; ТЖСЖАЛ – түс берүүсү жогорку сапаттагы жылуу ак жарык лампалар; МАЛ – муздак ак жарык лампалар; МГЛ – металлгалоген лампалар; ЖБНЛ – жогорку басымдагы натрий лампалары; ЖД – жарык диоддор. 2 Ачык жарыкдиод жарык булактарынын түз шоолалануусу бөлмөдөгүлөрдүн көрүү талаасына түшпөшү керек.

К.2 т а б л и ц а с ы – Аралаш жарык берүү тутумунда сунушталган жарык булактары

Түстү айырмалоо талаптары боюнча көзгө көрүнүп турган иштин мүнөздөмөсү

Аралаш жарык бе-рүү туту-мундагы жалпы жа-рыкберүү-нүн жарык-тандыры-лышылк

Жарык булагынын түстү өткөрүп берүү индексиRa

Жарык булактарынын түстүү температурасы-нын диапазону Tц, К

Сунушталган жарык булактары

жалпы

жерги-ликтүү

жалпы

жерги-ликтүү

жалпы

жерги-ликтүү

Түстү айырмалоого өтө катуу талаптарды койгон түстү контролдоо, түстү өткөрүп берүү сапаты мыкты (тигүү фабри-касында даяр өнүмдөрдү, кездеме фабрикаларын-дагы кездемелерди контролдоо, терини сорт-тоодо, түстүү басмага боёкторду тандоодо ж.б.)

300 жана андан көп

85-89

90-100

5000-

6500

5000-

6500

ЖД;ЛЛ типтерге: ТЖСЖАЛ, ТЖКЛ,930*; 940*; 950*, 965*

ЖД; ЛЛ типтерге: ТЖКЛ,950*, 965*

Түстү айырмалоого анча катуу эмес талаптарды койгон түстүү объект-терди айырмалоо,түстү өткөрүп берүү сапатыжакшы(радиоаппарату-раны чогултуу, зымдар-ды токуу, ороо ж.б.)

500 жана андан көп

50-69

80-84

2700-

4500

4000-

6000

ЖД; ЛЛ типтерге: АЛ, 730*, МГЛ

ЖД; ЛЛ типтерге: ТЖТЛ, 840*, 865*, МГЛ

300дөн 500гө чейин

50-69

80-84

2600-

4500

3500-

5500

ЖД; ЛЛ типтерге: АЛ, 730*, МГЛ

ЖД; ЛЛ типтерге: ТЖТЛ, 840*, 865*, МГЛ

200дөн 300гө чейин

50-69

80-84

2700-

4500

2700-

4500

ЖД; ЛЛ типтерге: АЛ, 730*, МГЛ, КЛЛ

ЖД; ЛЛ типтерге: ТЖЖАЛ, 827*, 830*, МГЛ, КЛЛ

200аз

50-59

80-84

2600-

4500

2700-

3500

ЖД; ЛЛ типтерге: АЛ, 730*, МГЛ, КЛЛ

ЖД; ЛЛ типтерге: ЖАЛ, АЛ, 730*, 735* МГЛ, КЛЛ

Түстү өткөрүп берүүгө талаптар жок, түстү өткөрүп берүү сапаты стандарттуу (металл-дарды, пластмассаларды механикалык иштеп чыгуу, машиналарды жана аспаптарды чогул-туу ж.б.)

500 жана андан көп

50-69

70-79

2700-

4500

4000-

6500

ЖД; ЛЛ типтерге: АЛ, 730*, МГЛ, КЛЛ

ЖД; ЛЛ типтерге: КЛ, 740*, 765*, МГЛ

К.2таблицасынын аягы

Түстү айырмалоо талаптары боюнча көзгө көрүнүп турган иштин мүнөздөмөсү

Аралаш жарык берүү тутумундагы жалпы жарык берүүнүн жарыкты-гы, лк

Жарык булагынын түстү өткөрүп берүү индексиRa

Жарык булактарынын түстүү темпера-турасынын диапазонуTц, К

Сунушталган жарык булактары

жалпы

жерги-ликтүү

жалпы

жерги-ликтүү

жалпы

жерги-ликтүү

300дөн 500гө чейин

50-69

70-79

2600-

4500

3500-

5000

ЖД; ЛЛ типтерге:АЛ, 730*, МГЛ, КЛЛ

ЖД; ЛЛ типтерге: МАЛ, 740*, 765*, МГЛ

200дөн 300гө чейин

50-69

50-69

2700-

4500

2600-

4500

ЖД; ЛЛ типтерге: АЛ, 730*, МГЛ, КЛЛ

ЖД; ЛЛ типтер-ге: АЛ, 735*, МГЛ

200 аз

50-59

50-69

2600-

4500

2400-

3500

ЖД; ЛЛ типтерге: АЛ, 730*, МГЛ, ЖБНЛ+МГЛ, КЛЛ

ЖД; ЛЛ типтерге: ЖАЛ, АЛ, 730*, 735*, КЛЛ

* Биринчи сан түстү өткөрүп берүү индексин аныктайт (ондуктарда Ra), кийинки экөө–түстүү температураны (жүздүктөгү кельвинде). Мисалы, 765 - Ra=70, Тц=6500 К дегенди билдирет.

Эскертүүлөр 1 Кабыл алынган кыксартуулар: КЛЛ – компакттуу люминесцент лампалар; АЛ – ак түстөргү лампалар;КЛ – күндүзгү лампалар;ТЖКЛ – түс берүүсү жакшыртылган күндүзгү жарык лампалары; ТЖТЛ – түс берүүсү жакшыртылган табигый жарык лампалары; ЛЛ – люминесцент лампалары; ЖАЛ – жылуу ак жарык лампалар;ТЖЖАЛ – түс берүүсү жакшыртылган жылуу ак жарык лампалар;ТЖСЖАЛ – түс берүүсү жогорку сапаттагы жылуу ак жарык лампалар; МАЛ – муздак ак жарык лампалар; МГЛ – металлгалоген лампалар; ЖБНЛ – жогорку басымдагы натрий лампалары; ЖД – жарыкдиоддор. 2 Ачык жарыкдиод жарык булактарынын түз шоолалануусу бөлмөдөгүлөрдүн көрүү талаасына түшпөшү керек.

Л тиркемеси

Турак имараттардын жалпы үй жайларына жана коомдук имараттарга жалпы жарык берүү үчүн сунушталган жарык булактары

Л.1 т а б л и ц а с ы – Турак имараттардын жалпы үй жайларына жана коомдук имараттарга жалпы жарык берүү үчүн сунушталган жарык булактары

Жарык берүүгө талаптар

Түстү айырмалоо талаптарына карата көрүп аткаруучу иштердин мүнөздөлүшү

Жарык-танды-руу, лк

Жарык булак-тарынын түстү өткөрүү индекси Ra

Жарык булакта-рынын түстүү темпера-турасы-нын диа-пазону Тц , К

Жалпы жарык берүү үчүн сунушталган жарык булактары

Жайларда А-В разря-дындагы кө-рүп аткаруу-чу иштерди аткарууда кө-рүү жайлуу-лугун кам-сыздоо

Түстү айырмалоого өтө жогорку талаптар менен түстөрдү салыш-тыруу жана түстү тандоо (кийим, кездеме, косметика ж.б. сатуучу дүкөндөр)

300дөн 500гө чейин

90-95

5000-6500

ЖД; ЛЛ типтердин: ТЖКЛ,950*, 965*

Түстү айырмалоого өтө жогорку талаптар менен түстөрдү салыш-тыруу (сүрөт тартуу, тейлөөчү эмгектин түрү үчүн кабинеттер;ательедеги бычуу бөлүмү, федералдык маанидеги жыйындар залы, химиялык лабо-раториялар, көргөзмө залдары, макет залдары ж.б.)

200 дөн 500гө чейин

85-89

3000-6500

ЖД; ЛЛ типтердин: ТЖСЖАЛ, ТЖКЛ,930*, 940*, 950*, 965*

Түстү айырмалоого анча катуу эмес талаптарда түстүү объекттерди айырма-лоо (окуу жайлардын ийримдеринин бөлмө-лөрү универсалдуу дүкөндөр, дүкөндөрдүн соода залдары, кийим-ди химиялык тазалоо ательеси, түштөнүүчү залдар, жабык бас-сейндер, спортзалдар)

От 300 до 500

80-84

3500-5500

ЖД; ЛЛ типтердин: ТЖТЛ, 840*, 865*, МГЛ

Л.1 таблицасынын аягы

Жарык берүүгө талаптар

Түстү айырмалоо талаптарына карата көрүп аткаруучу иштердин мүнөздөлүшү

Жарык-танды-руу, лк

Жарык булакта-рынын түстү өткөрүү индексиRa

Жарык булакта-рынын түстүү темпера-турасы-нын диапазону Тц , К

Жалпы жарык берүү үчүн сунушталган жарык булактары

150дөн 300гө чейин

80-84

2700-4500

ЖД; ЛЛ тип-тердин: ТЖЖАЛ, 827*, 830*, МГЛ, КЛЛ

150кем

70-79

3500-5000

ЖД; ЛЛ типтердин:КЛ, 740*, 765*, МГЛ, КЛЛ

300дөн 500гө чейин

80-84

2700-4500

ЖД; ЛЛ типтердин: ТЖЖАЛ,827*, 830*, МГЛ

Жайларда Г-Ж разрядындагы көрүп аткаруу-чу иштерди аткарууда пси-хика эмоция-лык жайлуу-лукту камсыз-доо

Түстүү берүүгө талаптар жок (кабинеттер, жу-мушчу бөлмөлөр, конструктордук, чийме бюролор, окурмандар ката-логдору, архивдер, китеп сактагычтар ж.б.)

150дөн 300гө чейин

70-79

3500-5000

ЖД; ЛЛ типтердин: МАЛ, 740*, 765*, МГЛ, КЛЛ

150кем

50-69

2400-3500

ЖД; ЛЛ типтердин: ЖАЛ, АЛ, 730*, 735*, ЖБНЛ, КЛЛ

300дөн 500гө чейин

80-84

3500-5500

ЖД; ЛЛ типтердин: ТЖТЛ, 840*, 865*, МГЛ

Түстү айырмалоого анча катуу эмес талаптарда түстүү объекттерди айыр-малоо (концерт залдары, театр-лардын, клубдардын көрүү залдары, салта-наттуу залдар, далистер ж.б.)

150дөн 300гө чейин

80-84

2700-4500

ЖД; ЛЛ типтердин: ТЖЖАЛ, 827*, 830*, МГЛ, КЛЛ

150кем

70-79

3500-5000

ЖД; ЛЛ типтердин: МАЛ, 740*, 765*, МГЛ, КЛЛ

150кем

50-59

2400-3500

ЖД; ЛЛ типтердин: ЖАЛ,АЛ, 730*, 735*, КЛЛ

Түстүү берүүгө талап-тар жок (кинотеатр-лардын көрүү залдары, лифт холлдору, коридорлор, өткөөл-дөр, өтмөктөр ж.б.)

150кем

50-59

2400-3500

ЖД; ЛЛ типтердин: ЖАЛ,АЛ, 730*, 735*, КЛЛ

Л.2 т а б л и ц а с ы – Өнөр жай ишканалардын жайларына жарык берүү талаптары

Көрүү ишинин мүнөз-дөмөсү

Айыр-малоо объек-тисинин эң кичине же экви-валент өлчөмү, мм

Көзгө көрү-нүп турган иштин раз-ряды

Көзгө көрү-нүп турган иштин разряд-часы

Объекттин фон менен карама-каршылыгы

Фондун мүнөз-дөлүшү

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык

Айкалышкан жарык

Жарыктандыруу, лк

Дискомфорттун бириккен көрсөткүчүнүн UGR жана пульс коэффициентинин ченемделген чоңдуктарынын айкалышы

ТЖК ен, %

айкалышкан жарык тутумунда

жалпы жарык туту-мунда

үстүнкү же аралаш жарыкта

каптал жарык-та

үстүнкү же аралаш жарыкта

каптал жарык-та

Баары

А.и. жалпысы-нан

UGR, көп эмес

Кп, %, көп эмес

Эң жогорку тактык менен

0,15 аз

I

а

Кичине Орто

Күңүрт

5000

500

-

19

10

-

-

6,0

2,0

б

Кичине Орто Чоң

Орто Күңүрт

4000

400

1250

19

10

в

Кичине Орто Чоң

Ачык Орто Күңүрт

2500

300

750

19

10

г

Орто Чоң

Ачык Орто

1500

200

500

19

10

Өтө жогорку тактык менен

0,15тен 0,30га чейин

II

а

Кичине

Күңүрт

4000

400

-

22

10

-

-

4,2

1,5

б

Кичине Орто

Орто Күңүрт

3000

300

750

22

10

в

Кичине Орто Чоң

Ачык Орто Күңүрт

2000

200

500

22

10

г

Орто Чоң

Ачык Орто

1000

200

400

22

10

Л.2 таблицасынын уландысы

Көрүү ишинин мүнөз-дөмөсү

Айыр-малоо объек-тисинин эң кичине же экви-валент өлчөмү, мм

Көзгө көрү-нүп турган иштин раз-ряды

Көзгө көрү-нүп турган иштин разряд-часы

Объекттин фон менен карама-каршылыгы

Фондун мүнөз-дөлүшү

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык

Айкалышкан жарык

жарыктандыруу, лк

Дискомфорттун бириккен көрсөткүчүнүн UGR жана пульс коэффициентинин ченемделген чоңдуктарынын айкалышы

ТЖК ен, %

айкалышкан жарык тутумунда

жалпы жарык туту-мунда

үстүнкү же аралаш жарыкта

каптал жарык-та

же аралаш жарыкта

каптал жарык-та

Баа-ры

А.и. жалпысы-нан

UGR, көп эмес

Кп, %, көп эмес

Жогорку тактык менен

0,30дан 0,50гө чейин

III

а

Кичине

Күңүрт

3000

300

500

25

15

-

-

3,0

1,2

б

Кичине Орто

Орто Күңүрт

1000

200

400

25

15

в

Кичине Орто Чоң

Ачык Орто күңүрт

750

200

300

25

15

г

Орто Чоң

Ачык » Орто

400

200

200

25

15

Орточо тактык менен

0,05тен 1,0 чейин

IV

а

Кичине

Күңүрт

7500

200

400

25

20

4,0

1,5

2,4

0,9

б

Кичине Орто

Орто Күңүрт

500

200

300

25

20

в

Кичине Орто Чоң

Ачык Орто Күңүрт

400

200

200

25

20

г

Орто Чоң

Ачык “ Орто

-

-

200

25

20

Л.2 таблицасынын уландысы

Көрүү ишинин мүнөз-дөмөсү

Айыр-малоо объек-тисинин эң кичине же экви-валент өлчөмү, мм

Көзгө көрү-нүп турган иштин раз-ряды

Көзгө көрү-нүп турган иштин разряд-часы

Объекттин фон менен карама-каршылыгы

Фондун мүнөз-дөлүшү

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык

Айкалышкан жарык

Жарыктандыруу, лк

Дискомфорттун би-риккен көрсөткү-чүнүн UGR жана пульс коэффициен-тинин ченемделген чоңдуктарынын айкалышы

ТЖК ен, %

айкалышкан жарык тутумунда

жалпы жарык туту-мунда

үстүнкү же аралаш жарыкта

каптал жарыкта

үстүнкү же аралаш жарыкта

каптал жарыкта

Баары

А.и. жалпы-сынан

UGR, көп эмес

Кп, %, көп эмес

Төмөнкү тактыкта

1 ден ашуун 5 ке чейин

V

а

Кичине

Күңүрт

400

200

300

25

20

3,0

1,0

1,8

0,6

б

Кичине Орто

Орто Күңүрт

-

-

200

25

20

в

Кичине Орто Чоң

Ачык Орто Күңүрт

-

-

200

25

20

г

Орто Чоң

Ачык» Орто

-

-

200

25

20

Одоно (эң төмөн-күтак-тыкта)

5 тен көп

VI

-

Фондун мүнөздөлүшүнө жана объекттин фон менен карама-каршылы-гына көз карандысыз

-

-

200

25

20

3,0

1,0

1,8

0,6

Күйүүчү цехтерде жарык бе-рип ту-руучу материал-дар жана буюмдар менен иштөө

0,5тен көп

VII

-

Ошол эле

-

-

200

25

20

3,0

1,0

1,8

0,6

Л.2 таблицасынын уландысы

Көрүү ишинин мүнөздөмөсү

Айыр-малоо объек-тисинин эң кичине же экви-валент өлчөмү, мм

Көзгө көрү-нүп турган иштин раз-ряды

Көзгө көрү-нүп турган иштин разряд-часы

Объекттин фон менен карама-каршылыгы

Фондун мүнөз-дөлүшү

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык

Айкалышкан жарык

Жарыктандыруу, лк

Дискомфорттун би-риккен көрсөткүчүнүн UGR жана пульс коэффициентинин ченемделген чоңдук-тарынын айкалышы

ТЖК ен, %

айкалышкан жарык тутумунда

жалпы жарык туту-мунда

үстүнкү же аралаш жарыкта

каптал жарыкта

үстүнкү же аралаш жарыкта

каптал жарыкта

Баары

А.и. жалпы-сынан

UGR, көп эмес

Кп, %, көп эмес

Өндүрүш процессинин жүрүшүнө жалпы байкоо жүргүзүү: ар дайым;

VIII

а

Объекттин фон менен карама-каршылыгына жана фондун мүнөздөлүшүнө карабастан.

-

-

200

28

20

3,0

1,0

1,8

0,6

жайда ар дайым адамдар болгон учурда мезгил-мезгил сайын;мезгил-мезгил сайын болгондо

б

Ошол эле

-

-

75

28

-

1,0

0,3

0,7

0,2

ошол эле;мезгил-мезгил сайын;

в

»

-

-

50

-

-

0,7

0,2

0,5

0,2

Л.2 таблицасынын аягы

Көрүү ишинин мүнөздөмөсү

Айыр-малоо объек-тисинин эң кичине же экви-валент өлчөмү, мм

Көзгө көрү-нүп турган иштин раз-ряды

Көзгө көрү-нүп турган иштин разряд-часы

Объекттин фон менен карама-каршылыгы

Фондун мүнөз-дөлүшү

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык

Айкалышкан жарык

Жарыктандыруу, лк

Дискомфорттун би-риккен көрсөткүчүнүн UGR жана пульс коэффициентинин ченемделген чоңдук-тарынын айкалышы

ТЖК ен, %

айкалышкан жарык тутумунда

жалпы жарык туту-мунда

үстүнкү же аралаш жарыкта

каптал жарыкта

үстүнкү же аралаш жарыкта

каптал жарыкта

Баары

А.и. жалпы-сынан

UGR, көп эмес

Кп, %, көп эмес

Инженердик коммуникацияларга жалпы бай-коо жүргүзүү

г

»

-

-

20

-

-

0,3

0,1

0,2

0,1

Э с к е р т ү ү л ө р 1 Жарыкты 8.2 жана8.3 эске алып кабыл алуу керек. 2 Айырмалоо объектисинин эң кичине өлчөмү жана аларга ылайык келген көзгө көрүнүп турган иштин разряды айырмалоо объектилери иштеп жаткандын көзүнөн 0,5м көп эмес аралыкта жайгашкан учурда аныкталган. Ушул аралыкты көбөйткөн учурда көзгө көрүнүп турган иштин разрядын В тиркемесине ылайык аныктоо керек. Көлөмдүү айырмалоо объектилери үчүн жарыктыктын ченемин аныктоодо Г тиркемесине ылайык эквивалент өлчөмү кабыл алынат.

3.Өлчөмү 0,5 мм жана андан кичине болгон жарык берип туруучу объекттер менен иштөөдө жарыктыкты айырмалоо объектинин өлчөмүнө ылайык тандоо керек жана алар “в” разрядчасына кирет.

4. Айкалышкан жарыктык тутумундагы жалпы жарык берүү үчүн же жеринде жарык берүүчү чырактыр үчүн Кп пульс коэффициенти «Кп», % көп эмес” графасында көрсөтүлгөн. Айкалышкан жарыктык тутумундагы жалпы жарыктыктан Кп 20%дан ашпоого тийиш.

5 I-III, IVa, IVб, IVв, Va разряддары үчүн жалпы жарыктык тутумун караштырууга айкалышкан жарыктык тутумун колдонууга техникалык жактан мүмкүн болбогон гана учурда уруксат берилет. 6 КЧжЭ 23-01 боюнча беш күндүн ичинде температура минус 28°С жана андан төмөн болгон райондордо айкалышкан жарыктыкта ТЖКнын ченемделген маанисин 6.1. таблица боюнча кабыл алуу керек. 7 Өспүрүмдөрдү өндүрүш окутуу жана иштетүү үчүн арналган атайын жайларда ТЖКнын ченемделген мааниси бир разрядга жогорулайт, бирок 1,0%дан кем болбошу керек.

Л.3 т а б л и ц а с ы – Турак жана коомдук имараттардын бөлмөлөрүнө жарык берүү талаптары

Көрүү ишинин мүнөздөмөсү

Айырмалоо объектисинин эң кичине же эквивалент өлчөмү, мм

Көрүү ишинин разряды

Көрүү иши-нин разряд-часы

Көрүүнү жумуш бетине бурган учурдакөрүү ишинин салыштырма узактыгы,%

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык

жалпы жарыктанды-руучу тутум-дан жумушчу беттин үстүндөгү жарык, лк

цилиндр жарыктыгы, лк

UGR бириктирилген көрсөткүчү, көп эмес

Жарыктык-тын пульс коэффициенти «Кп, %, көп эмес

ТЖКен , %, төмөнкүдөй болгондо

үстүдөн же айка-лышкан

капталдан

Көрүүнүн багытталган жана багытталбаган линиясында объектилерди айырмалоо:

-өтө жогорку тактыкта

0,15тен 0,30га чейин

А

1

70 тен кем эмес

500

150*

21

10

4,0

1,5

14**

2

70тен кем

400

100*

21

10

3,5

1,2

14**

- жогорку тактыкта

0,30дан

Б

1

70тен кем эмес

300

100*

21

15

3,0

1,0

0, 50гө чейин

18**

2

70тен кем

200

75*

24

20

2,5

0,7

18**

15***

- орто тактыкта

0,5тен көп

В

1

70тен кем эмес

150

50

24

20

2,0

0,5

18**

15***

2

70тен кем

100

Ченемделбейт

24

20

2,0

0,5

18**

15***

Объекттерди өтө кыска убакытта, эпизоддук айырмалоодо курчап турган мейкинди көрүү:

Айырмалоо объектиси-нин өлчө-мүнөн көз карандысыз

Көрүү ишинин узактыгынан көз карандысыз

Ченемдел-бейт

-бөлмөлөр күчтүү жарыкка толгон учурда

Г

-

300

100

24

3,0

1,0

- бөлмөлөр кадыресе жарыкка толгон учурда

Д

-

200

75

25

2,5

0,7

- бөлмөлөр начар жарыкка

толгон учурда

Е

-

150

50

25

2,0

0,5

Л.3 таблицасынын аягы

Көрүү ишинин мүнөздөмөсү

Айырмалоо объектисинин эң кичине же эквивалент өлчөмү, мм

Көрүү иши-нин разря-ды

Көрүү иши-нин разряд-часы

Көрүүнү жумуш бетине бурган учурдакөрүү ишинин салыштырма узактыгы,%

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык

жалпы жарыктанды-руучу тутум-дан жумушчу беттин үстүндөгү жарык, лк

цилиндр жарыктыгы, лк

UGR бириктирилген көрсөткүчү, көп эмес

Жарыктык-тын пульс коэффициенти «Кп, %, көп эмес

ТЖКен , %, төмөнкүдөй болгондо

үстүдөн же айка-лышкан

капталдан

Интерьер мейкининде жалпы ориентир алуу:

- адамдар көп чогулган учурда

- чогулган адамдар аз болгон учурда

Кыймыл зонасында жалпы ориентир алуу:

- адамдар көп чогулган учурда

- чогулган адамдар аз болгон учурда

Ошол эле

»

Ж

3

Ошол эле

1

2

1

2

»

75

50

30

20

Ченемделбейт

* Атайын архитектуралык- көркөм талаптар болгон учурларда кошумча жөнгө салынат.

** Көрүү линиясы 45° жогору жана андан көп бурчта горизонтко багытталган учурда жайлардагы жана жарыктандыруунун сапатына жогорку талапты койгон жайлардагы (мектепке чейинки балдарга билим берүү уюмдарынын, санаторийлердин уктоо бөлмөлөрү; жалпы билим берүү жана кесиптик билим берүү уюмдарында ж.б.у.с.) дискомфорттун бириктирилген көрсөткүчүнүн ченемделген мааниси.

*** Жарыктандыруунун сапатына жогорку талапты койгон балдар үчүн, дарылануучу жайлардагы пульс коэффициентинин Кпченемделген мааниси.

Эскертүүлөр 1 Жарыктыкты ушул курулуш ченемдеринин 9.3 жана 9.4 эске алып кабыл алуу керек. 2 Айырмалоо объектисинин эң кичине өлчөмдөрү жана аларга ылайыктуу көрүү ишинин разряддары Айырмалоо объектилери иштеп жаткандардан 0,5 м көп эмес аралыкта жайгашып, айырмалоо объектисинин фон менен жана ачык фон менен орто карама-каршы болгон учурда аныкталат. Карама-каршылыкты азайтканда (көбөйткөндө) 4.1 ылайык жарыктык шкаласы боюнча бир баскычка көбөйтүүгө (азайтууга) жол берилет.

Л. т а б л и ц а с ы – Табигый жана жасалма жарык берүү үчүн эксплуатациялоо коэффициенти

Жайлар жана аймактар

Жайлардын үлгүлөрү

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык

Эксплуатациялоокоэффициенти MF Бир жылда чырактарды тазалоо саны

Эксплуатациялоо коэффициенти MF Бир жылда жарык тешиктеринин айнектерин тазалоо саны

Ж тиркемесине ылайык чырактардын эксплуатациялык тобу

Жарык өткөрүүчү материалдын горизонтко карата эңкейиш бурчу

1-4

5-6

7

0°-15°

16°-45°

46°-75°

76°-90°

1 Жумушчу зонадагы аба чөйрөсү төмөндөгүлөрдү камтыган өндүрүш жайлары:

а) 5 мг/м ашуун чаң, түтүн, ыш

Агломерациялык фабрикалар, цемент заводдору жана металл буюмдарды куюучу цехтердин кесүүчү бөлүмдөрү

0,50

18

0,59

6

0,63

4

0,50

4

0,56

4

0,59

4

0,67

4

б) 1ден 5 мг/м 3чейинчаң, түтүн, ыш

Темир, металл буюмдарды куюучу, мартен, темир бетон цехтери

0,56

6

0,63

4

0,63

2

0,56

3

0,63

3

0,67

3

0,71

3

в)1 мг/м3аз чаң, түтүн, ыш

Аспап, чогултуучу, техникалык, механикалык чогултуучу, тигүүчү цехтер

0,67

4

0,71

2

0,71

1

0,63

2

0,67

2

0,71

2

0,77

2

г) ным менен катташууда кычкылдыктардын, щелочтордун мала эритмелерин пайда кылуучу, ошондой эле коррозия болууга жөндөмдүү буулардын, щелочтордун, газдардын чоң концентрациясы

Химиялык заводдордун кычкылдыктарды, щелочторду, жегич химиялык реактивдерди, уулуу химикаттарды, жер семирткичтерди, өндүрүүчү цехтер, гальван жабууларынын жана өнөр жайдын электролизди пайдаланган ар кандай тармактарынын цехтери

0,56

6

0,63

4

0,63

2

0,50

3

0,56

3

0,59

3

0,67

3

Л. 4 таблицасынын уландысы

Жайлар жана аймактар

Жайлардын үлгүлөрү

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык

Эксплуатациялоокоэффициенти MF Бир жылда чырактарды тазалоо саны

Эксплуатациялоо коэффициенти MF Бир жылда жарык тешиктеринин айнектерин тазалоо саны

Ж тиркемесине ылайык чырактардын эксплуатациялык тобу

Жарык өткөрүүчү материалдын горизонтко карата эңкейиш бурчу

1-4

5-6

7

0°-15°

16°-45°

46°-75°

76°-90°

2 Чырактарды тейлөөдө абаны тазалоо боюнча өзгөчө режимге ээ болгон өндүрүш жайлары:

а) техникалык кабаттан

0,77

4

-

-

-

-

-

-

б) жайдын төмөн жагынан

0,71

2

-

-

-

-

-

-

3 Коомдук жана турак имараттардын бөлмөлөрү:

а) чаңдуу, ысык, нымдуу

Коомдук тамактануу ишканаларынын ысык цехтери, муздатуучу камералары, кир жуучу жана чайкануучу жайлардагы эритмелерди даярдоочу жайлар ж.б.

0,59

2

0,63

2

0,63

2

0,50

3

0,56

3

0,59

3

0,63

3

б) кадыресе шарттары бар чөйрө

Кабинет жана жумушчу бөлмөлөр, кеңсе бөлмөлөрү, турак жайлар, окуу бөлмө-лөрү, лабораториялар, окуу залдары, кеңешме залдары, соода залдары ж.б.

0,71

2

0,71

1

0,71

1

0,67

2

0,71

2

0,77

1

0,83

1

4 Аба чөйрөсү төмөндөгүлөрдү камтыган аймактар:

Л.4 таблицасынын аягы

Жайлар жана аймактар

Жайлардын үлгүлөрү

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык

Эксплуатациялоо коэффициенти MF Бир жылда чырактарды тазалоо саны

Эксплуатациялоо коэффициенти MF Бир жылда жарык тешиктеринин айнектерин тазалоо саны

Ж тиркемесине ылайык чырактардын эксплуатациялык тобу

Жарык өткөрүүчү материалдын горизонтко карата эңкейиш бурчу

1-4

5-6

7

0°-15°

16°-45°

46°-75°

76°-90°

б) чаңдын аз саны (1 мг/м3дан аз)

а) тизмесиндегилерден тышкары, өнөр жай ишканаларынын жана коомдук имараттардын аймактары

0,67

2

0,67

2

0,67

2

-

-

-

-

5 Калктуу пункттар

Көчөлөр, аянттар, жолдор, турак райондордун аймактары, парктар, бульварлар, жөө жүргүнчүлөрдүн тоннелдери, имараттардын фасаддары, эстеликтер, транспорт тоннелдери

0,63

2

-

0,67

2

0,59

2

0,67

1

0,59

2

-

-

-

-

-

-

-

-

Э с к е р т ү ү л ө р 1 Саймалуу айнектерди, айнек-пластикти, армирленген пленканы жана тунук эмес айнекти, ошондой эле аэрация үчүн жарык тешиткерин колдонгон учурда “Табигый жарык” графасында көрсөтүлгөн эксплуатация коэффициентинин маанилерин 0,91ге көбөйтүү керек; органикалык айнекти колдонгондо - 1,11ге көбөйтүү керек 2 «1 – 4» графаларында көрсөтүлгөн эксплуатация коэффициентинин маанилерин, 1-пункттун б) жана г) тизмелери боюнча бир смендүү иште 0,2ге көбөйтүү керек; 1-пункттун в) тизмеси боюнча 0,1ге көбөйтүү керек; 1-пункттун б) жана г) тизмелери боюнча эки смендүү иште 0,15ке көбөйтүү керек. 3 «5 – 6» 4* жана «7» графаларда көрсөтүлгөн эксплуатация коэффициентинин маанилери жана транспорт тоннелдери үчүн тазалоо саны Ж.1 таблицасынын IV схемасынын конструкциялык-жарык техникалык чырактарын гана колдонууну эске алып берилген. 4 Жарык диоддуу жарык алеттерин колдонууда эксплуатация коэффициентин 1,05 коэффициентине көбөйтүү керек. 5 Эсептик эксплуатация коэффициентинин колдонууга жол берилет.

М тиркемеси

Жалпы өндүрүш милдетиндеги объектилердин коомдук, турак жана көмөкчү имараттарынын, жайларынын жана курулмаларынын жарык берүүсүнүн ченемдик көрсөткүчтөрү

М.1 т а б л и ц а с ы - Коомдук, турак жана көмөкчү имараттарынын негизги жайларынынжарык берүүсүнүн ченемдик көрсөткүчтөрү

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр- лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагы-нын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

Администрациялык имараттар (министрликтер, ведомстволор, комитеттер, префектуралар, муниципалитеттер, башкармалыктар, конструктордук жана долбоорлоо уюмдары, илим-изилдөө мекемелери ж.б.)

1 Кабинеттер жана жумушчу бөлмө-лөр, кеңселер, өкүлчүлүктөр

Г-0,8

Б-1

400/200

300

-

21

15

80

3,0

1,0

1,8

0,6

2 Долбоорлоо зал-дары жана бөлмө-лөрү, конструктор-дук, чийме бюролор

Г-0,8

А-1

600/400

500

-

21

10

80

4,0

1,5

2,4

0,9

3 Келүүчүлөр, экспедициялар үчүн жайлар

Г-0,8

Б-1

400/200

300

-

21

15

80

-

-

-

-

4 Окуу залдары

Г-0,8

А-2

500/300

400

150

21

15

80

3,5

1,2

2,1

0,7

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр- лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарык-тандыруу-нун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагы-нын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

5 Окурмандардын каталогдору, ачык фонддун жайлары

В-1,0 – карточкалар-дын фронтун-да, стеллаж-дарда

Б-2

-

200

-

19

20

80

2,5

0,7

1,5

0,4

6 Китеп сактагычтар жана архивдер

В-1,0 - стеллаждарда

В-2

-

100

-

-

-

80

-

-

-

-

7 Ксерокөчүрмө үчүн жайлар

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

15

80

-

-

-

-

8 Китеп мукабалоочу-брошюралоочу жайлар

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

15

80

3,0

1,0

1,8

0,6

9 Макет, жыгач жана ремонт өнөрканалары

Г-0,8 - верстакаларда жана жумуш-чу столдордо

IIIв

750/200

300

-

21

15

80

-

-

3,0

1,2

10 Компьютер залдары

В-1,2 - дисплейдин экранында

Б-2

-

200

-

-

-

-

-

-

-

-

Г-0,8 – жумушчу столдордо

А-2

500/300

400

-

14

5

80

3,5

1,2

2,1

0,7

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр- лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарык-тандыруу-нун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагы-нын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

11 Конференц-залдар, жыйналыш залдары

Г-0,8

Д

-

200

75

24

20

80

-

-

-

-

12 Рекреациялар, кулуарлар, фойе

Г-0,0 - төшөлмөдө

Е

-

150

50

-

-

80

-

-

-

-

13 Лабораториялар: органикалык жана органикалык эмес химия, термикалык, физикалык, спектрографикалык, стилометриялык, фотометриялык, микроскоптук, рентген түзүлүштүк талдоо, механи-калык жана радио өлчөөчү, электр түзүлүштөр, препаратордук

Г-0,8

А-2

500/300

400

-

21

10

80

3,5

1,2

2,1

0,7

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр- лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарык-тандыруу-нун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагы-нын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

14 Аналитикалык лабораториялар

Г-0,8

А-1

600/400

500

-

21

10

80

4,0

1,5

2,4

0,9

таразалык, термостаттык

Г-0,8

Б-1

400/400

300

-

21

15

80

3,0

1,0

1,8

0,6

Фото бөлмөлөр, дистиллятордук бөлмөлөр

Г-0,8

Б-2

-

200

-

24

20

80

-

-

-

-

Үлгүлөрдүн архивдери, реактивдерди сактоо

В-1

В-2

-

100

-

24

20

80

-

-

-

-

Лабораториялык идиштерди жуучу жер

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

15

80

3,0

1,0

1,8

0,6

Банк жана камсыздандыруу мекемелер

15 Операциялык залдар, кредит топтор, касса залдары, акчаны кайра саноо жайлары

Г-0,8 - жумушчу столдордо

А-2

500/300

400

-

14

10

80

3,5

1,2

2,1

0,7

16 Инкассация бөлүмүнүн жайлары, инкассатордуктар

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

15

80

-

-

-

-

17 Депозитарийлер, кампага кире бериштер, баалуу буюмдар кампасы

Г-0,8

Б-2

-

200

-

24

20

80

-

-

-

-

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарык-тандыруу-нун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагы-нын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

18 Сервердик жайлар, банктар аралык электрондук эсеп жайлары, крипто коргоо аппаратуралар жайы

Г-0,8

А-2

-

400

-

21

10

80

-

-

-

-

19 Кириш-кабель жабдыктардын жайы

Г-0,8

Б-2

-

200

-

24

20

80

-

-

-

-

20 Арип-санариптик басма түзүлүштөрдү коюучу жайлар, персондоштуруу кабиналары

Г-0,8 – жумушчу столдордо

А-2

500/300

400

-

21

10

80

3,5

1,2

2,1

0,7

21 Идентификациялык карталарды даярдоочу, иштеп чыгуучу жана сактоочу бөлмөлөр, пластик карталар боюнча процессинг борборлорунун жайлары

Г-0,8

А-2

-

400

-

21

10

80

-

-

2,1

0,7

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарык-тандыруу-нун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагы-нын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

22 Жеке жактарды тейлөөчү жайлар

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

15

80

-

-

-

-

23 Сейф бөлмөлөрү

Г-0,8

В-1

-

150

-

24

20

80

-

-

-

-

24 Кароо коридорлору

Г-0,8

Ж

-

100

-

-

-

-

-

-

-

-

Жалпы, башталгыч, орто жана жогорку билим берүү мекемелери

25 Класстык бөлмөлөр, дарсканалар, окуу кабинеттери, жалпы билим берүүчү уюмдардын интернаттардын, кесиптик билим берүү уюмдарынын лабораториялары

В-1,5

А-1

-

500

-

-

10

80

-

-

-

-

Г-0,8 жумушчу столдордо жана парталарда

А-2

-

400

-

21

10

80

4,01)

1,51)

2,11)

1,31)

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарык-тандыруу-нун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагы-нын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

26 Дарсканалар, окуу кабинеттери, техни-кумдардынжана жогорку окуу жайлардын лабораториялары

тактанынортосу В-1,5

А-2

-

400

-

21

10

80

3,5

1,2

2,1

0,7

27 Информатика жана эсептөөчү техника кабинеттери

В -дисплейдин экранында

-

-

200

-

-

-

80

-

-

-

-

Г-0,8 - жумушчу столдордо жана парталарда

А-2

500/300

400

-

14

10

80

3,5

1,2

2,1

0,7

28 Техникалык чийүү жана сүрөт тартуу кабинеттери

В - тактада

А-1

-

500

-

-

10

80

-

-

-

-

Г-0,8 - жумушчу столдордо жана парталарда

А-1

-

500

-

21

10

80

4,0

1,5

2,1

1,3

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарык-тандыруу-нун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагы-нын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

29 Окуу кабинеттерин-деги лаборанттык бөлмөлөр

Г-0,8

А-2

500/300

400

-

14

10

80

3,5

1,2

2,1

0,7

30 Металлды жана жыгачты иштетүү боюнча өнөрканалар

Г-0,8 - верстактарда жана жумушчу столдордо

IIIб

1000/200

300

-

21

15

80

-

-

3,0

1,2

31 Эмгектин тейлөчү түрлөрүнүн кабинеттери

Г-0,8 - жумушчу столдордо

А-2

-

400

-

21

10

80

4,01)

1,51)

2,11)

1,31)

32 Мастер-нускамачынын аспап-тар турган бөлмөсү

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

15

80

-

-

1,8

0,6

33 Спорт залдары

Г-0,0-төшөлмөдө

Б-2

-

200

-

24

20

80

2,5

0,7

1,5

0,4

В – төшөлмөдөн 2 м деңгээлде бөлмөнүн эки тарабынан узатасынан кеткен огунда

-

-

75**

-

-

-

-

-

-

-

-

М.1таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарык-тандыруу-нун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагы-нын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

34 Шаймандар, инвентарлар бөлмөсү, чарба кампалары

Г-0,8

Ж-2

-

50

-

-

-

-

-

-

-

-

35 Жабык бассейндер

Г-суунун үстүндө

Г

-

300

-

24

20

80

2,0

0,5

1,2

0,3

36 Салтанаттуу жыйындар залы, кино дарсканалар

Г-0,0-төшөлмөдө

Д

-

200

75

25

-

80

-

-

-

-

37 Салтанаттуу жыйындар залдардын эстрадалары

В-1,5

Г

-

300

-

-

-

80

-

-

-

-

38 окутуучулардын кабинеттери жана бөлмөлөрү, медициналык кабинеттер

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

15

80

3,0

1,0

1,8

0,6

39 Рекреациялар

Г-0,0 - төшөлмөдө

Е

-

200

-

25

-

80

2,0

0,5

1,2

0,3

Бош убакытты өткөрүүгө арналган мекемелер

40 Көп максаттуу залдар

Г-0,8

А-2

-

400

100

21

10

80

-

-

-

-

41 Театрлардын көрүүчүлөр залдары, концерттик залдар

Г-0,8

Г

-

300

100

24

-

80

-

-

-

-

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарык-тандыруу-нун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагы-нын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

42 Клубдардын көрүүчүлөр залдары, мейман-клубу, бош убакытты өткөрүү, жыйналыш үчүн жайлар, театрлардын фойелери

Г-0,8

Д

-

200

75

25

-

80

-

-

-

-

43 Оюн автоматтары, стол оюндары үчүн жайлар

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

15

80

-

-

-

-

В-1,5

-

150

-

-

-

-

-

-

-

-

44 Биллиард ойноочу жайлар

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

20

80

-

-

-

-

45 компьютердик оюндар залы

Г-0,8 - экран; В-1,2

Б-2

-

-

200

400

-

-

-

80

-

-

-

-

46 Видеокомплекстер (видеозалы, видеокафе)

Г-0,8

Е

-

150

-

25

-

80

-

-

-

-

47 Көргөзмө залы

Г-0,8

Г

-

300

100

25

-

80

-

-

-

-

48 Кинотеатрлардын көрүүчүлөр залы

Г-0,8

Ж-1

-

100

-

25

-

80

-

-

-

-

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарык-тандыруу-нун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагы-нын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

49 Кинотеатрлардын, клубдардын фойелери

Г-0,0 - төшөлмөдө

Е

-

150

50

25

-

80

-

-

-

-

50 Ийримдердин бөлмөлөрү, музы-калык класстар

Г-0,8

Б-1

-

300

-

24

15

80

3,0

1,0

1,8

0,6

51 Кино-, үн- жана жарык аппараттык

Г-0,8

В-1

-

150

-

24

20

80

-

-

-

-

Мектепке чейинки билим берүү мекемелери (МчББМ)

52 Чечинүүчү жерлер

Г-0,0 -төшөлмөдө

Б-1

-

300

-

21

103)

80

-2,53)

-0,73)

-

-

53 Тайпалар, оюн бөлмөлөрү

Г-0,0 -төшөлмөдө

А-2

-

(400)3)

-

153)

10

80

4,01)

1,51)

-

-

54 Музыка жана гимнастика сабактары үчүн бөлмөлөр

Г-0,0 -төшөлмөдө

А-2

-

(400)3)

-

14

10

80

4,01)

1,51)

-

-

55 Ашканалар

Г-0,0 -төшөлмөдө

А-2

-

400

-

14

10

80

4,01)

1,51)

2,41)

0,91)

56 Уктоочү бөлмө

Г-0,0 - төшөлмөдө

В-1

-

150

-

253)

15

80

2,0

0,5

-

-

57 Обочолоочу, ооруп калган балдар үчүн бөлмөлөр

Г-0,0 - төшөлмөдө

Б-2

-

200

-

253)

15

80

2,01)

0,51)

-

-

58 Медициналык кабинеттер

Г-0,8

Б-1

-

500

-

21

10

90

4,0

1,5

2,4

0,9

М.1таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарык-тандыруу-нун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагы-нын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

Санаторийлер, эс алуу үйлөрү, пансионаттар

59 Палаталар, уктоочу бөлмөлөр

Г-0,0 - төшөлмөдө

В-1

-

150

-

18

15

80

2,0

0,5

-

-

60 Балдар палаталары, эне жана балдар палаталары

Г-0,0 -төшөлмөдө

Б-2

200

-

21

15

80

2,0

0,5

-

-

61 Доктурлар кабинеттери

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

15

80

3,0

1,0

1,8

0,6

62 Педиатр-врачтардын кабинеттери

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

15

80

4,01)

1,51)

2,41)

0,91)

63 Балдар санаторийлеринин класстык бөлмөлөрү

Г-0,8

А-1

-

500

-

14

10

80

4,0

1,5

-

-

В-2,5

-

-

500

-

-

10

80

-

-

-

-

Дене тарбия-ден соолукту чыңдоочу мекемелер

64 Спорт оюндар залы

Г-0,0 -төшөлмөдө

Б-1

-

300

-

24

20

80

3,0

1,0

1,8

0,6

В-2,0 - бөлмөнүн эки тарабынан узатасынан кеткен огунда

-

-

150

-

-

-

-

-

-

-

-

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарык-тандыруу-нун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагы-нын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

65 Бассейндердин залдары

Г – суунун үстү

Б-1

-

300

-

24

20

80

2,0

0,5

1,2

0,3

66 Аэробика, гимнастика, күрөш залдары

Г-0,0 - төшөлмөдө

Б-2

-

300

-

24

20

80

2,5

0,7

1,5

0,4

67 Кегельбандар

Г-0,0 - төшөлмөдө

Б-2

-

200

-

24

20

-

-

-

-

Коомдук тамактануу ишканалары

68 Ресторан, кафе, барлардын тамактануучу залдары

Г-0,3 төшөлмө3)

Б-2

-

100-300* жарык берүүнүн кандай булагы болбосун 30 дан кем эмес3)

753)

603)

153)

80

-

-

-

-

69 Тамак таркатуучу

Г-0,8

Б-1

-

300

753)

603)

19

80

-

-

-

-

70 Ысык цехтер, муздак жана даярдоочу цехтер

Г-0,8

Б-1

-

300

-

603)

153)

85

-

-

1,2

0,3

71 Даярдыкка жеткирүү цехтери

Г-0,8

Б-2

-

200

-

603)

153)

80

-

-

-

-

72 Ашкана идиштерин жуучу жер, нан кесүүчү бөлмө

Г-0,8

Б-2

-

200

-

603)

20

80

-

-

-

-

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарык-тандыруу-нун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагы-нын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

73 Кондитер цехтери, ун азыктары үчүн жайлар

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

20

85

-

-

1,8

0,6

74 Шоколад жана момпосуйларды жасоочу жайлар

Г-0,8

А-2

-

400

-

21

20

85

-

-

1,8

0,6

75 Балмуздак жана суусундуктарды өндүрүүчү жайлар

Г-0,8

Б-1

-

300

21

20

85

-

-

1,8

0,6

76 Азык-түлүктөрдү даярдоочу, даяр өнүмдөрдү таңгактоо үчүн, тапшырыктарды топтоо үчүн жайлар

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

20

80

-

-

-

-

77 Жүктөөчү жерлер, идиштерди(тара) сактоочу чыгдандар

Г-0,8

В-2

-

3003)

-

-

153)

-

-

-

-

-

Дүкөндөр

78 Супермаркеттердин соода залдары

Г-0,8

А-1

-

500

-

21

10

85

-

-

-

-

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр- лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагы-нын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

79 Өзүн-өзү тейлөөгө болбогон азык-түлүк, китеп, даяр аялдар көйнөктөрүнүн, ич кийим, бут кийим, кездеме, тери буюмдарынын, баш кийим, парфюмердик, галантерея, зер буюмдар, электр-, радиотоварлар, оюнчук жана кеңсе товарлары дүкөндөрүнүн соода залдары

Г-0,8

Б-1

-

300

100

21

15

85

-

-

-

-

80 Өзүн-өзү тейлеген азык-түлүк дүкөндөрүнүн соода залдары

Г-0,8

А-2

-

400

100

21

10

85

-

-

-

-

81 Кийип ченеп көрүү кабиналары

В-1,5

Б-1

-

300

-

-

15

80

-

-

-

-

82 Жаңы товарларды көрсөтүү залдары

Г-0,8

Б-1

-

300

-

24

-

80

-

-

-

-

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр- лүүжарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарык-тандыруу-нун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагы-нын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

83: Идиш-аяк, эмерек, спорт товарлары, курулуш материалдары, электр тиричилик, машиналар, оюнчуктар жана кеңсе товарлары дүкөндөрүнүн соода залдары

Г-0,8

Б-1

-

300

100

21

15

85

-

-

-

-

84 Тапшырык бөлүмүнүн жайлары, тейлөө бюросу

Г-0,8

Б-1

-

300

-

24

20

80

-

-

-

-

85 Башкы кассалар жайы

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

15

80

-

-

-

-

86 Даяр көйнөктөрдү эбине келтирүү үчүн өнөрканалар

Г-0,8

А-2

500/300

400

100

21

10

80

-

-

2,1

0,7

87 Жарнама-декора-циялык өнөрканалар, жабдыктарды жана инвентарды ремонтоо үчүн өнөрканалар, бракерлер жайы

Г-0,8

Б-1

400/200

300

-

21

15

85

-

-

1,8

0,6

М.1таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр- лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарык-тандыруу-нун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагы-нын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

88 Товарларды сатууга даярдоо жайлары:

а) кесип-майдалоочу, таңып даярдоочу, тапшырык берүү бөлүмүнүн топтоочу жайлары

Г-0,8

Б-1

-

300

100

21

15

80

-

-

-

-

б) кездемелерди кесүү жайлары, үтүктөөчү, радио-, электртоварлар дүкөнүнүн өнөрканалары

Г-0,8

А-2

-

400

-

21

15

80

-

-

-

-

Калкты тиричилик жактан тейлөө ишканалары

89 Мончолор:

Г-0,8

Е

-

150

-

25

-

80

-

-

-

-

а) күтүп салкындоочу бөлмөлөр;

б) чечинүүчү, жуунучу, душ, буулануучу бөлмөлөр;

Г-0,0 - төшөлмөдө

Ж-1

-

100

-

-

-

80

-

-

-

-

в) бассейндер

Г-0,0 - төшөлмөдө

В-2

-

100

-

-

-

80

-

-

-

-

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагы-нын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

90 Чач тарачтар: эркектер жана аялдар залы

Г-0,8

А-2

500/300

400

-

21

10

85

-

-

1,8

0,6

91 Косметикалык кабинеттер

Г-0,8

А-1

600/400

500

-

21

10

85

-

-

1,8

0,6

92 Сүрөттөр:

а) кабыл алуу жана тапшырыктарды берүү салондору

Г-0,8

Б-1

-

300

-

24

20

80

-

-

-

-

б) фотоательенин сүрөткө тартуучу залы

Г-0,8

В-2

-

100

-

-

20

80

-

-

-

-

93 Сүрөт лабораториялары

Г-0,8

А-2

-

400

-

21

15

90

-

-

-

-

В-1,2 - дисплейдин экранында

Б-2

-

200

-

-

-

-

-

-

-

-

94 Өзүн-өзү тейлөөчү кир жуучу жайлар

Г-0,0 - төшөлмөдө

Б-2

-

200

-

24

20

80

-

-

-

-

95 Прокат пункттары:

а) кардарлар үчүн жайлар

б) чыгдандар

Г-0,8

Б-1

-

300

-

24

20

80

-

-

1,5

0,4

Г-0,8

В-2

-

100

-

-

-

-

-

-

-

-

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк аралаш жарык берүүдө жалпы жарык берүүдө

Цилиндр- лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагы-нын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

96 Кир жуучу жайлар: а) кирлерди кабыл алып-берүүчү бөлүмү:

Г-0,8

Б-2

-

300

-

24

20

80

-

-

-

-

- белгиси менен кабыл алуу, эсепке алуу, кирди берүү

– кирди сактоо

В-1,0

Е

-

75

-

-

-

80

-

-

-

-

б) жуучу бөлүмдөр:

- жуу, эритмелерди даярдоо,

Г-0,0 -төшөлмөдө

VI

-

200

-

21

20

80

-

-

-

-

- жуучу материалдарды сактоо;

Г-0,8

VIIIв

-

50

-

-

-

-

-

-

-

-

в) кургатып-үтүктөөчү бөлүмдөр;

Г-0,8

IVa

-

300

-

21

20

80

-

-

-

-

г) кирди бөлүштүрүү жана таңуу бөлмөсү;

Г-0,8

Va

-

300

-

21

20

80

-

-

-

-

д) кирди оңдоо бөлүмү

Г-0,8

IIа2)

2000/750

500

-

21

20

80

-

-

2,1

0,7

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагы-нын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

97 Кийимди химиялык тазалоо ательеси:

а) кийимди кабыл алуу жана берүү салондору

Г-0,8

Б-1

-

300

-

24

20

85

-

-

1,5

0,4

б) химиялык тазалоо жайлары

Г-0,8

VI

-

200

-

21

20

80

-

-

-

-

в) тактарды кетирүүчү бөлүмдөр

Г-0,8

IIIа

2000/750

500

-

21

20

85

-

-

-

-

г) химикаттарды сактоочу бөлмөлөр

Г-0,8

VIIIв

-

50

-

-

-

-

-

-

-

-

98 трикотаж буюмдарын жана кийимдерди даярдоо жана оңдоо ательеси:

а) тигүү цехтери

Г-0,8 – жумушчу столдордо

IIа2)

2000/750

750

-

21

20

85

-

-

4,2

1,5

б) бычуу бөлүмдөрү

Г-0,8 – жумушчу столдордо

IIб

-

750

-

21

10

85

-

-

4,2

1,5

в) кийимди оңдоо бөлүмү

Г-0,8

IIа2)

2000/750

750

-

21

20

85

-

-

4,2

1,5

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагы-нын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

г) колдонмо материалдарды даярдоочу бөлүм

Г-0,8

IVa

-

300

-

24

20

85

-

-

2,4

0,9

д) кол жана машина менен токуу бөлүмдөрү

Г-0,8

IIв

-

500

-

21

20

85

-

-

4,2

1,5

е) үтүктөөчү, декатирлөө бөлмөлөр

Г-0,8

IVa

-

300

-

21

20

85

-

-

2,4

0,9

99 Оңдоо өнөрканалары:

а) баш кийимдерди тигүү жана оңдоо, терини иштеп чыгуу иштери

Г-0,8

IIа

2000/7502)

750

-

21

20

85

-

-

4,2

1,5

б) бут кийим, галантерея, металл буюмдарын, пластмасса буюмдарын, тиричилик электр алеттерин оңдоо

Г-0,8

IIIа

2000/7502)

-

-

24

20

85

-

-

3,0

1,2

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүүжарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагы-нын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

в) саат оңдоо, зергерлик жана оюп-чегуу иштери

Г-0,8

IIб

3000/300

-

-

21

20

85

-

-

4,2

1,5

г) фото-, кино-, радио- жана телеаппаратура-ларды оңдоо

Г-0,8

IIв

2000/200

-

-

21

20

80

-

-

4,2

1,5

100 Үн жазуу студиясы:

а) жазуу жана угуу бөлмөлөрү

Г-0,8

Б-2

-

200

-

24

20

80

-

-

-

-

б) фонотекалар

Г-0,8

Б-2

-

200

-

-

-

-

-

-

-

-

Мейманканалар

101 Тейлөө бюросу

Г-0,8

Б-1

-

300

-

24

20

80

-

-

-

-

102 Кезметчи жана тейлөөчү персоналдын бөлмөсү

Г-0,8

Б-1

-

300

-

24

20

80

-

-

1,5

0,4

103 Мейман бөлмөлөр, номерлер

Г-0,0

Б-2

-

200

-

-

20

80

2,0

0,5

1,5

0,4

М.1таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагынын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

Медициналык ишмердүүлүктү жүргүзгөн мекемелер Акы төлөнүүчү бөлүмдөр

104 Кабыл алуучу фильтрлер, фильтр-бокстор

Г-0,0

В-2

-

100

-

253)

15

80

-

-

-

-

105 Чоңдор үчүн палаталар

Г-0,0

В-2

-

100

-

253)

15

80

2,0

0,5

-

-

106 Палаталар: балдар бөлүмү үчүн; ыиыркайлар үчүн; интенсивдүү терапия үчүн; операциядан кийинки; эне-бала

Г-0,0

Б-2

-

200

-

253)

15

80

3,0

1,0

-

-

107 Балдар стационар-ларынын бөлүмдө-рүнүн класстык бөлмөлөрү

Г-0,8

А-1

-

500

-

153)

10

80

4,0

1,5

-

-

108 Ойноо бөлмөлөрү

Г-0,0

А-2

-

400

-

153)

10

80

4,01)

1,51)

-

-

109 Тамактануу бөлмөлөрү

Г-0,8

Б-2

-

200

-

603)

20

80

-

-

1,53)

0,53)

110 Эмкана, манипуляция жасоочу бөлмө

Г-0,8

А-1

-

500

-

403)

20

80

4,0

1,5

2,4

0,9

М.1таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагынын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

111 Медайымдардын посттору

Г-0,8

Б-1

-

300

-

403)

15

80

-

-

1,5

0,4

112 Күндүзгү бөлүм

Г-0,8

Б-2

-

200

-

603)

20

80

2,5

0,7

1,5

0,4

113 Көчүрмө аппаратураны сактоочу жайлар

Г-0,0

VIIIб

-

75

-

-

-

80

-

-

-

-

114 Медициналык мекемелердин коридорлору

Г-0,8

Е

-

150

-

25

-

80

-

-

-

-

115 Верандалар

Г-0,8

В-2

-

100

-

-

15

80

-

-

-

-

Операциялык блок, жандандыруу залы, таңуу-кайра таңуучу, төрөт бөлүмдөрү

116 Операция жасоочу жайлар

Г-0,8

А-1

-

500

-

403)

10

-

-

-

-

-

117 Төрөт, жандандыруучу залдар, операциялык- диализациялык, таңуу-кайра таңуучу бөлмөлөр

Г-0,8

А-1

-

500

-

403)

10

-

4,0

1,5

2,4

0,9

118 Операцияга чейинки бөлмөлөр

Г-0,8

Б-1

-

300

-

403)

15

-

-

-

-

-

119 Кан сактоочу бөлмөлөр

Г-0,8

Б-2

-

200

-

403)

20

-

-

-

-

-

120 Гипс сактоо жана даярдоо жайлары

Г-0,8

VIIIб

-

75

-

-

-

-

-

-

-

-

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагынын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

121 Жасалма кан айландыруучу, жасалма бөйрөк ж.б. аппараттарын монтаждоочу жайлар

Г-0,8

А-2

-

400

-

203)

10

-

-

-

-

-

Кеп-кеңеш берип кабыл алуу, дарт аныктоо жана дарылоо бөлүмдөрү

122 Каттоо, диспетчер

Г-0,8

А-1

-

200

-

603)

20

80

-

-

1,53)

0,43)

123 Хирургдардын, акушерлердин, гинекологдордун, травматологдордун, педиатрлардын, инфекционисттердин, дерматологдордун, аллергологдордун, стоматологдордун карап көрүү кабинеттери

Г-0,8

А-1

-

500

-

403)

10

85

4,0

1,5

2,4

0,9

124 Башка адистиктеги дарыгерлердин,фельдшерлердин кабыл алуу кабинеттери (жогоруда аталгандардан тышкары),

Г-0,8

Б-1

-

300

-

403)

15

85

3,0

1,0

1,8

0,6

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагынын түстү өткөрүп берүү индексиRa

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

125Офтальмологдун караңгы бөлмөлөрү

Г-0,8

З

-

20

-

-

10

80

-

-

-

-

126 Функциялык дарт аныктоо, физиотерапия кабинеттери

Г-0,8

Б-1

-

300

-

403)

15

80

-

-

1,8

0,6

127 Эндоскопиялык процедуралар кабинеттери

Г-0,8

Б-1

-

300

-

403)

15

80

-

-

-

-

128 Рентген дарт аныктоо процедуралык кабинеттери

Г-0,8

-

50

-

-

-

80

-

-

-

-

129 Радиологиялык дарт аныктоо жана терапия процедуралык кабинеттери

Г-0,8

А-2

-

400

-

403)

10

80

-

-

-

-

130 Бальнеотерапия жайлары, душ залдары

Г-0,8

Б-2

-

200

-

603)

20

80

-

-

-

-

131 Эмгек терапия жайлары

Г-0,8

Б-1

-

300

-

403)

15

80

3,0

1,0

1,8

0,6

132 Уйку менен дарылоо жайлары, фотарийлер

Г-0,8

Ж-2

-

50

-

-

-

80

-

-

-

-

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагынын түстү өткөрүп берүү индексиRa

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

133 Укалоо, дарылоо дене тарбия кабинеттери, машыгуу залдары

Г-0,8

Б-2

-

200

-

603)

20

80

-

-

1,53)

0,43)

134 Парафин,озокерит даярдоочу бөлмөлөр, төшөлмөлөрдү тазалоо, шейшептерди, березенттерди, холстторду жууп-кургатуу, кирди жок кылуу жайлары

Г-0,8

VIIIб

-

75

-

-

-

-

-

-

-

-

Медициналык мекемелердин лабораториялары

135 Анализдерди кабыл алуу, берүү жана каттоо жайлары, салмакты өлчөөчү, средовардык, пробаларды боёочу, цнтрифуга бөлмөлөрү

Г-0,8

Б-2

-

200

-

403)

10

80

-

-

-

-

136 Карын суусун алуу үчүн жана зондирлөө үчүн кабинеттер

Г-0,8

Б-1

-

300

-

24

20

80

-

-

1,5

0,4

М.1таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүүжарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагынын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

137 Анализдерди жүргүзүүчү лаборато-риялар, серологиялыкизилдөөлөрдү жүргүзүүчү, колориметрикалык кабинеттер

Г-0,8

А-1

-

500

-

403)

10

85

4,0

1,5

2,4

0,9

138 Препаратордук, лаборанттык,жалпы клиникалык, гематология-лык, биохимиялык, бакте- риологиялык, гистология-лык жана цитологиялык лабораториялар жайлары, пробаларды алуу, коагулография, фотометрия кабинеттери

Г-0,8

Б-1

-

300

-

403)

15

80

3,0

1,0

1,8

0,6

139 Лабораториялардын идиштерин жуучу бөлмөлөр

Г-0,8

Б-1

-

2003)

-

603)

20

80

-

-

-

-

140 Айнек үйлөөчү жайлар

Г-0,8

VII

-

200

-

21

20

80

3,0

1,0

1,8

0,6

141 Тиш технитеринин жайлары, гипс, полиме-ризациялоо жайлары

Г-0,8

IIв

2000/200

500

-

21

10

85

-

-

4,2

1,5

М.1таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагынын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

Стерилизациялоо жана дезинфекциялоо жайлары

142 Стерилизациялоо-автоклавдык, материадар-дыкабыл алуу жана сактоо жайлары

Г-0,8

IVг

-

200

-

403

20

80

-

-

-

-

143 Аспаптарды даярдоо жайлар

Г-0,8

IVг

-

200

-

403

20

80

-

-

-

-

144 Аспаптарды курчутуу жана оңдоо жайлары

Г-0,8

IIIв

-

300

-

403

15

80

-

-

-

-

145 Дезинфекциялык камералар жайгашкан жайлар

Г-0,8

Ж-1

-

75

-

-

-

80

-

-

-

-

Патологиялык анатомия бөлүмү

146 Секциялык

Г-0,8

А-2

-

400

-

403)

10

80

3,5

1,2

2,1

0,7

147 Секцияга кире бериш, фиксаж кылуу

Г-0,8

Б-1

-

2003)

-

603)

20

80

-

-

-

Тамак блокторунун жайлары

148 Тамак таркатуучу

Г-0,8

Б-1

-

300

-

603)

20

80

-

-

-

-

149 Ысык, муздак, жеткирип берүүчү, даярдоочу цехтер

Г-0,8

Б-2

-

200

-

603)

20

85

-

-

-

-

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагынын түстү өткөрүп берүү индексиRa

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

150 Идиш жуучу жай

Г-0,8

Б-2

-

200

-

603)

20

80

-

-

-

-

151 Жүктөөчү чыгдандар

Г-0,8

Ж-1

-

75

-

-

-

80

-

-

-

-

Дарыканалар

152 Тейлөө залында келүүчүлөр үчүн аянттар

Г-0,8

Б-2

-

200

-

24

20

80

-

-

-

-

153 Рецептурабөлүмү, кол менен сатуу, оптика, даяр дары каражататтары бөлүмдөрү

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

15

80

-

-

-

-

154 Ассистенттик, асептикалык, аналитикалык, таңыктоо, концентраттарды жана жарымфабрикаттарды даярдоо, контролдоп-маркирлөөчү бөлмөлөр

Г-0,8

А-1

600/400

500

-

403)

-

85

-

-

2,43)

0,93)

155 Жуугуч бөлмө

Г-0,8

Б-2

-

200

-

603)

20

80

-

-

-

-

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүүжарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагынын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

156 Дары жана таңуу каражаттарын, идиштерди сактоочу жайлар

Г-0,8

В-2

-

100

-

-

-

80

-

-

-

-

157 Кислоталарды, дезинфекциялоочу каражаттарды,күйүүчү жана жалбырт этип күйүүчү суюктуктарды сактоочу жайлар

Г-0,8

Ж-1

-

75

-

-

-

80

-

-

-

-

158 Тара чыгдандары

Г-0,8

Ж-2

-

50

-

-

-

80

-

-

-

-

Гигиена жана эпидемиология борбору

159 Диспетчердик жайлар, даяр тантканткычтарды сактоо жана берүү жайлары, таңуу, дезинфекциялык каражаттарды жана бактериялык препараттарды берүүчүжай

Г-0,8

Б-2

-

200

-

24

20

80

2,5

0,7

1,5

0,4

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагынын түстү өткөрүп берүү индекси Ra

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

160 Биологиялык, дарылоо, дарт аныктоочу препа-раттарды, реактивдерди, дезинфициялоочукара-жаттарды, кислоталарды сактоочу жайлар

Г-0,8

В-2

-

100

-

24

20

80

-

-

-

-

161 Дезинфициялоочу аппараттарды, инвентарды, кир шейшептерди сактоочу жайлар

Г-0,8

В-2

-

100

-

-

-

80

-

-

-

-

162 Гельминтологдор-дун, энтомологдордун, вирусологдордун, бактериологдордункомнаталары, лабо-ранттык, химиялык, биохимиялык жайлар, лабораториялар, серо-логиялык жайлар, бокстор, препараттар жайы.

Г-0,8

А-2

-

400

-

21

10

80

3,5

1,2

2,1

0,7

М.1таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүүжарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагынын түстү өткөрүп берүү индексиRa

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

163 Радиологиялык, радиохимиялык жайлар, спектроскопия жана полярография жайлары, акус-тика, дирилдөө, электр магнит талаалар, эмгек физиологиясынын лабораториялары, бокстору бар средо-варочныйлар, термит бөлмөсү

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

15

80

3,0

1,0

1,8

0,6

164 Жуугуч бөлмө

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

20

80

3,0

1,0

1,8

0,6

165 Проба алуучу жайлар

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

15

80

3,0

1,0

1,8

0,6

166 Өзгөчө кооптуу инфекицяларды серо-логиялык изилдөөлөрбокстору

Г-0,8

А-1

-

500

-

21

10

80

4,0

1,5

2,4

0,9

167 Зоопаразитологдоркомнатасы

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

15

80

3,0

1,0

1,8

0,6

168 Биопробалык, азыктандыруучу чөйрө-лөрдү сактоочу жайлар

Г-0,8

Б-2

-

200

-

24

20

80

2,5

0,7

1,5

0,4

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүүжарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагынын түстү өткөрүп берүү индексиRa

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

169 Дезинфекциялоочу камералар туруучу, стерилдөө цехтеринин жайлары

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

20

80

-

-

-

-

170 Жаныбарлардын денелерин жана калдыктарды өрттөөчү жайлар

Г-0,8

VIIIб

-

75

-

-

-

80

-

-

-

-

Виварийлер

171 Виварийлер. Жаныбарларды кармоочу жайлар

Г-0,8

А-2

-

400

-

21

10

80

3,5

1,2

2,1

0,7

Тез жана шашылыш медициналык жардам станциялары

172 Диспетчерлер жайы

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

15

80

3,0

1,0

1,8

0,6

173 Радиопост жайы

Г-0,8

Б-1

-

300

-

24

20

80

-

-

1,5

0,4

174 Чакырууга чыгуучу бригадалардын ящиктерин сактоочу жайлар

В-1,0 - стеллаждар

VIIIб

-

75

-

-

-

80

-

-

-

-

175 Медикаменттердин күнүмдүк запасы турган жайлар

Г-0,8

В-2

-

100

-

24

20

80

-

-

-

-

176 Чакырууга чыгуучу бригадалардын бөлмөлөрү

Г-0,8

Б-2

-

200

24

20

80

2,5

0,7

1,5

0,4

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагынын түстү өткөрүп берүү индексиRa

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

Молочные кухни, раздаточные пункты

177 Фильтрациялоо жана куюу жайлары

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

15

80

3,0

1,0

1,8

0,6

178 Суутучу жай

Г-0,8

В-2

-

100

-

24

20

80

-

-

-

-

179 Азыктарды даярдоочу жана таңуучу жайлар

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

15

80

3,0

1,0

1,8

0,6

180 Идишти кабыл алуу жана сактоочу жайлар, таркатуучу жайлар

Г-0,8

Б-2

-

200

-

24

20

80

-

-

-

-

Вокзалдар

181 Күтүү залдары

Г-0,8

Б-1

-

300

-

24

20

80

-

-

-

-

182 Операция жүргүзүүчү залдар, байланыш бөлүмдөрү, операторлор, диспетчерлер отурган жай

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

15

80

3,0

1,0

1,8

0,6

183 Эсептеп чыгаруучу борборлор

Г-0,8

А-2

500/300

400

-

14

5

80

3,0

1,0

1,8

0,6

184 Касса залдары, билет саткан жайлар, багаж кассасы

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

15

80

-

-

-

-

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагынын түстү өткөрүп берүү индексиRa

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

185 Бөлүштүрүүчү залдар, далистер

Г-0,0 - төшөлмөдө

Е

-

150

-

25

-

80

-

-

-

0,42)

186 Эне-бала бөлмөсү, жүргүнчүлөрдүн узак убакыт болуучу бөлмөлөрү

Г-0,8

Б-2

-

200

-

24

20

80

2,5

0,7

1,5

0,4

Турак үйлөр

187 Турка бөлмөлөр

Г-0,0 - төшөлмөдө

В-1

-

150

-

-

-

-

2,0

0,5

-

-

188 Ашканалар

Г-0,0 - төшөлмөдө

B-1

-

150

-

-

-

-

2,0

0,5

1,2

0,3

189 Коридорлор, ванналар, ажаатканалар

Г-0,0 - төшөлмөдө

Ж-2

-

50

-

-

-

-

-

-

-

-

190 Жалпы үй жайлары:

а) консьерж жайы

Г-0,0 - төшөлмөдө

В-1

-

150

-

24

20

80

-

-

-

-

б) далистер

Г-0,0 - төшөлмөдө

З-1

-

30

-

-

-

80

-

-

-

-

в) кабат сайын коридорлор жана лифт холлдору

Г-0,0 - төшөлмөдө

З-2

-

20

-

-

-

80

-

-

-

-

г) тепкичтер жана тепкич аянтчалары

Г-0,0 - төшөлмөдө, аянтчалар, баскычтар

З-2

-

20

-

-

-

80

-

-

-

0,12)

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагынын түстү өткөрүп берүү индексиRa

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

Көмөкчү имараттар жана курулмалар

191 Санитарндык-тиричилик жайлар:

а) жуунучу жерлер, ажаатканалар, тамеки чегүүчү жерлер

Г-0,0

Ж-1

-

75

-

-

-

80

-

-

-

-

б) душтар, гардеробдор, кургатуучу, кийимди жана бут кийимди чаңсыздандыруу жана жугушсуздандыруу жайлары,жумушчуларды жылытуу үчүн жайлар

Г-0,0

Ж-2

-

50

-

-

-

80

-

-

-

-

192 Саламаттык пунктары:

а) күтүүчү жерлер

Г-0,8

Б-2

-

200

-

24

20

80

-

-

1,5

0,4

б) каттоо, кезметчи персоналдын бөлмөлөрү

Г-0,8

Б-2

-

200

-

24

20

80

-

0,7

1,5

0,4

в) врачтар кабинеттери, таңуу кабинеттери

Г-0,8

Б-1

-

300

-

21

15

90

3,0

1,0

1,8

0,6

г) эмдөөчү кабинеттер

Г-0,8

А-1

-

500

-

21

10

90

4,0

1,5

2,4

0,9

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүүжарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагынын түстү өткөрүп берүү индексиRa

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

Өндүрүш, көмөкчү жана коомдук имараттардын башка жайлары

193 Далистер жана көчө кийими үчүн гардеробдор:

а) жождордо, жалпы билим берүүчү уюмдарда, жатаканларда, мейманканаларда, театрларда, клубдарда, ири өндүрүш ишканаларына жана коомдук имараттарга кирүүдө

Г-0,0 - төшөлмөдө

Е

-

150

-

24

-

80

-

-

-

0,42)

б) башка өндүрүш, көмөкчү жана коомдук имараттарда

Г-0,0 - төшөлмөдө

Ж-1

-

75

-

-

-

80

-

-

-

-

в) турак имараттарда

Г-0,0 - төшөлмөдө

З-1

-

30

-

-

-

80

-

-

-

-

М.1 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагынын түстү өткөрүп берүү индексиRa

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

194 Тепкичтер:

а) өндүрүш, көмөкчү жана коомдук имараттарда негизги тепкич бөлүктөрү, тамбурлар

Г-0,0 - төшөлмө, анятчалар, баскычтар

В-2

-

100

-

-

-

80

-

-

-

0,22)

б) турак үйлөрдүн тепкич бөлүктөрү,

Г-0,0 - төшөлмөдө

З-2

-

20

-

-

-

80

-

-

-

0,12)

в) калган тепкич бөлүктөр

Г-0,0 - төшөлмөдө

Ж-2

-

50

-

-

-

80

-

-

-

0,12)

195 Лифт холлдор:

а) өндүрүш, көмөкчү жана коомдук имараттарда

Г-0,0 - төшөлмөдө

Ж-1

-

100

-

-

-

80

-

-

-

-

б) турак үйлөрдө

Г-0,0 - төшөлмөдө

З-2

-

20

-

-

-

80

-

-

-

-

196 Коридорлор жана өткөөлдөр:

а) главные кори-доры и проходы

Г-0,0 - төшөлмөдө

Ж-1

-

100

-

-

-

80

-

-

-

0,12)

б) турак үйлөрдүн кабат сайын коридорлору

Г-0,0 - төшөлмөдө

З-2

-

20

-

-

-

80

-

-

-

-

в) калган коридорлор

Г-0,0 - төшөлмөдө

Ж-2

-

50

-

-

-

80

-

-

-

-

М.1 таблицасынын аягы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүүчү иштин разряды жана разряд-часы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу, лк

Цилиндр-лүү жарык берүү, лк

Диском-форттун бирикти-рилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

Жарык булагынын түстү өткөрүп берүү индексиRa

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

аралаш жарык берүүдө

жалпы жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

каптал жактан жарык берүүдө

197 Лифттердин машина бөлүмдөрү, фреон орнотмолору үчүн бөлүмдөр

Г-0,8

З-1

-

30

-

-

-

-

-

-

-

0,12)

198 Үйдүн чатырынын асты

Г-0,0 - төшөлмөдө

З-2

-

20

-

-

-

-

-

-

-

0,12)

1) Балдардын жана жеткинчектердин болуусу үчүн арналган атайын жайларда ТЖКнын ченемедлген мааниси көбөйтүлгөн.

2) Трамкатык ченемдөөдө ченемделген маанилер эксперименталду аныкталган.

3) Көрсөткүчтүн биргелешкен мааниси жумушчу бетине жасалма жарык берүү ТЖK ен, % айкалышкан жарыктандырууда Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2016-жылдын 11-апрелинде 201 № "Коомдук саламаттык сактоо тармагында жоболорун бекитүү жөнүндө"токтомунун тркемесине ылайык келет

Э с к е р т ү ү л ө р 1 “Аралашма жарык берүүдө жумушчу беттердин жарыктыгы, лк” жана “Жалпы жарык берүүдө жумушчу беттердин жарыктыгы, лк” графаларындагы жарыктыктын ченемделген маанисинин болуусу, ушул тутумдардын бирөөсүн колдонуу мүмкүн экендигин көрсөтөт. 2 “Аралаш жарык берүүдө жумушчу беттердин жарыктыгы, лк” графасында келтирилген жарыктыкты бөлчөк сан менен белгилөөдө, алымында жарыктыктын жумушчу бетте жалпы жана жергиликтүү жарык берүүдөгү ченеми көрсөтүлгөн, ал эми бөлүүчүсүндө – жай боюнча жалпы жарык берүүдөгү жарыктык көрсөтүлгөн. 3 Таблицадагы сызыктар талаптардын жок экендигин билдирет.

М.2 т а б л и ц а с ы – Жалпы өнөр жай милдетиндеги объекттердин жайларына жана курулмаларына табигый, жасалма жана айкалышытырылган жарык берүүнүн ченемдик көрсөткүчтөрү

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүп аткаруучу иштин разряды жана разрядчасы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктандыруусу , лк

Дискомфорттун бириктирилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

Аралаш жарык берүү

Жалпы жарык берүүдө

Жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

Каптал жактан жарык берүүдө

Жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

Каптал жактан жарык берүүдө

Депо, кыймылдуу составды сактоо үчүн аянттар жана токтотмолор

1 Көчөдөн тышкары кыймылдуу составды сактоо үчүн аянттар жана ачык токтотмолор:

а) жылытуучусу жок

б) жылытуучусу бар

Г-0,0 – жабуу Г-0,0 – жабуу

XVI1)

-

10

-

-

-

-

-

-

XV

-

20

-

-

-

-

-

-

2 кыймылдуу составды сактоо үчүн жабык жайлар:

Г-0,0 – төшөлмөдө

Г-0,0 – төшөлмөдө

а) транспорт мекемеле-ринин (депо, кыймыл-дуу составдын жабык токтотмолору)

VIIIб2)

-

75

28

-

-

-

-

-

б) Автомобилдерди

жеке транспорт үчүн гараждарда, токтотмолордо жана паркингдерде сактоо үчүн жайлар

VIIIв

-

50

-

-

-

-

-

-

М.2 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүп аткаруучу иштин разряды жана разрядчасы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктыгы, лк

Дискомфорттун бириктирилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарык-тандыруу-нун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

Аралаш жарык берүү

Жалпы жарык берүүдө

Жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

Каптал жактан жарык берүүдө

Жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

Каптал жактан жарык берүүдө

Автозаправочные станции, топливозаправочные пункты

3 Май куюучу клонкалардын зонасы:

а) жайларда же серенин алдында

Г-0,0 – төшөлмөдө

VIIIб

-

75

28

-

-

-

-

-

В-1,5 –колонка-лардын таблосу

-

50

-

-

-

-

-

-

б) имараттардын сыртында

Г-0,0 – жабуу

XIII

-

50

-

-

-

-

-

-

В-1,5 – колонка-лардын таблосу

-

30

-

-

-

-

-

-

4 Технологиялык кудуктардын зонасы

Г-0,0 – кудук-тун капкагы

XV

-

20

-

-

-

-

-

-

Транспорт каражаттарын техникалык тейлөө станциялары, транспорт ишканалары

5 Текшерип кароочу аңдар:

а) жайда

Г – машина-нын түбү

Vб3)

-

200

-

20

-

-

-

-

б) имараттардын сыртында

Г – машина-нын түбү

Vб

-

200

-

20

-

-

-

-

6 Кыймылдуу составды жуучу жана жыйноочу тилкелер (посттор):

а) жайда

Г-0,0 – төшөлмөдө

VI

-

200

25

20

-

-

1,8

0,6

б) имараттардын сыртында

Г-0,0 – жабуу

XV

-

20

-

-

-

-

-

-

М.2 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүп аткаруучу иштин разряды жана разрядчасы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктыгы, лк

Дискомфорттун бириктирилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

Аралаш жарык берүү

Жалпы жарык берүүдө

Жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

Каптал жактан жарык берүүдө

Жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

Каптал жактан жарык берүүдө

7) Диагноз коюу тилкелери:

а) жеңил автомобилдерге

Г-0,8

IIIв

-

300

25

15

-

-

3,0

1,2

б) жүк ташуучу автомо-билдерге, автобустарга, трам-вайларга, троллейбустарга

Г-0,8

IVв

-

200

25

20

-

-

2,4

0,9

8 Техникалык тейлөө жана күнүмдүк оңдоо тилкелери (ТО-1, ТО-2):

а) жеңил автомобилдерди

Г-0,8

IVв

-

200

25

20

-

-

2,4

0,9

б) жүк ташуучу автомо-билдерди, автобустарды, трамвайларды, троллейбустарды

Г-0,8

Vв

-

200

25

20

-

-

1,8

0,6

9 Көтөргүчтөр

Г - машинанын түбү

Vб3)

-

200

-

20

-

-

-

-

10 Агрегат тилкелер :

а) жеңил автомобилдердин

Г-0,8

IIIв

750

300

25

15

-

-

3,0

1,2

б) жүк ташуучу автомо-билдердин, автобустардын, трамвайлардын, троллейбустардын

Г-0,8

IVв

500

200

25

20

-

-

2,4

0,9

11 Агрегаттарды, түйүн-дөрдү, шаймандарды жуучу жер

Г – жүктөп-түшүрүүчү жер

VI

-

200

25

20

-

-

-

-

М.2 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүп аткаруучу иштин разряды жана разрядчасы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктыгы, лк

Дискомфорттун бириктирилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

Аралаш жарык берүү

Жалпы жарык берүүдө

Жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

Каптал жактан жарык берүүдө

Жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

Каптал жактан жарык берүүдө

12 Шиналарды монтаждоо, оңдоо тилкелери, вулканизациялоо тилкелери

Г-0,8

Va

-

300

25

20

3,0

1,0

1,8

0,6

13 Темир усталык-рессор тилкеси

Г-0,8

VII

-

200

25

20

3,0

1,0

1,8

0,6

14 Ширетүүчү-каңылтыр иштеринин тилкеси

Г-0,8

IVв

-

200

25

20

4,0

1,5

2,4

0,9

15 Меднициналык тилкелер

Г-0,8 – верстакта

IVб

500

-

25

20

4,0

1,5

2,4

0,9

16 Туш кагаз тилкелери

Г-0,8

IVa

750

400

25

20

4,0

1,5

2,4

0,9

17 Кузов тилкелери

Г-0,8

IVв

-

200

25

20

4,0

1,5

2,4

0,9

18 Боёчу тилкелер:

а) жеңил автомобилдерди

Г-0,8

IIIб

-

400

25

15

-

-

3,0

1,2

б) жүк ташуучу автомобилдерди, автобустарды, трамвайларды, троллейбустарды

Г-0,8

IVб

-

300

25

20

4,0

1,5

2,4

0,9

19 Боёк даярдоочу тилкелер

Г-0,8

IIIб

1000

400

25

15

-

-

3,0

1,2

20 Жыгач иштетүүчү тилкелер

Г-0,8

IIIв

-

300

25

15

-

-

3,0

1,2

Г –иштеп чыгуу зонасы, белги салуучу плита

IIIв

750

300

25

15

-

-

-

-

М.2 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүп аткаруучу иштин разряды жана разрядчасы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктыгы, лк

Дискомфорттун бириктирилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

Аралаш жарык берүү

Жалпы жарык берүүдө

Жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

Каптал жактан жарык берүүдө

Жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

Каптал жактан жарык берүүдө

21 Электр жабдыктарын жана азыктандыруу алеттерин оңдоо тилкелери

Г-0,8

IIIб

1000

400

25

15

-

-

3,0

1,2

22 Таксометрлик тилкелер

Г-0,8

IIв

2000

-

22

10

-

-

4,2

1,5

23 Слесардык-механикалык тилкелер

Г-0,8

IIв

-

500

22

10

-

-

4,2

1,5

24 Металл кесүүчү станоктор:

а) курчутуучу, тиш иштетүүчү, координаттык-жонуучу, сайды тоголоктоп киргизүүчү, сайтокардык, сайжылмалоочу, токардык, токардык-затыл, фрезерлөөчү

Г – иштетүүчү зона

IIв

2000

-

22

10

-

-

-

-

б) ичинен жалмалоочу, тоголок жылмалоочу, жалпак жылмалоочу,туурасынан сүрүүчү, токардык-бурама, токардык-каруселдик, токардык-револьвердик

Г – иштетүүчү зона

Iг

1500

-

19

10

-

-

-

-

в) узатасынан-сүрүү, лоботокардык, бурап тешүүчү

Г – иштетүүчү зона

IIг

1000

-

22

10

-

-

-

-

г) оюп тешүү, узак, кесинди

Г - иштетүүчү зона

IIIв

750

-

25

15

-

-

-

-

М.2 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүп аткаруучу иштин разряды жана разрядчасы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктыгы , лк

Дискомфорт-тун бирик-тирилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

Аралаш жарык берүү

Жалпы жарык берүүдө

Жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

Каптал жактан жарык берүүдө

Жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

Каптал жактан жарык берүүдө

25 Автомобилдерди жана авто-бустарды кургатуучу жайлар

Г-0,0 – ттөшөлмөдө

VI

-

200

25

20

-

-

-

-

26 Аккумолятор батареяларын зарядоо орнотмолору үчүн жайлар

Г-0,8

VI

-

200

25

20

-

-

-

-

27 Аккумуляторлорду оңдоо

Г-0,8

IVб

-

300

25

20

-

-

-

-

Электр жайлар

28 Бөлүштүрүүчү орнотмолор үчүн жайлар, диспетчердик жай, операторлор отурган жай (электр калкан турган жай):

Г-0,8 Г – оператордун столу

а) персонал ар дайым кезметте болгон жай

IVг2)

-

200

25

20

4,0

1,5

2,4

0,9

IIIв

750

300

25

15

-

-

-

-

Г, В-1,5 – баш-каруу пульту, алеттердин шкаласы

IVг

-

200

25

20

-

-

-

-

В-1,5 – калкандын арка жагы

VIIIв

-

50

-

-

-

-

-

-

б)адамдар мезгил-мезгили менен болуп турган жер

Г-0,8

-

200

25

20

-

-

-

-

Г, В-1,5 – башкаруу пульту,, алеттердин шкаласы

IVг

-

200

-

20

-

-

-

-

В-1,5 – калкандын арка жагы

VIIIв

-

50

-

-

-

-

-

-

М.2 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүп аткаруучу иштин разряды жана разрядчасы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктыгы, лк

Дискомфорттун бириктирилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

Аралаш жарык берүү

Жалпы жарык берүүдө

Жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

Каптал жактан жарык берүүдө

Жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

Каптал жактан жарык берүүдө

29 Башкаруу пульттары, калкандары

а) жайларда:

- өлчөөчү аппаратурасы бар

Г-0,8; В-1,5 – алеттердин шкаласы

IVг2)

-

200

-

20

-

-

-

-

- өлчөөчү аппаратурасы жок

Г-0,8; В-1,5 – рычагдар, туткалар

VI

-

200

-

20

-

-

-

-

б) имараттын сыртында

В-1,5 – рычагдар, туткалар

XII

-

100

-

-

-

-

-

-

30 Өзүнчө турган контролдоо куралдары:

а) жайларда:

- ар дайым байкоосу бар

Г-0,8; В – алеттердин шкаласы

IVг

-

200

25

20

-

-

-

-

- мезгил-мезгил менен байкоого алынган

Г, В – алеттердин шкаласы

IVг

-

200

25

20

-

-

-

-

б) имараттын сыртында

Г, В – алеттердин шкаласы

XII

-

100

-

-

-

-

-

-

М.2 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүп аткаруучу иштин разряды жана разрядчасы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктыгы , лк

Дискомфорттун бириктирилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

Аралаш жарык берүү

Жалпы жарык берүүдө

Жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

Каптал жактан жарык берүүдө

Жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

Каптал жактан жарык берүүдө

31 Трансформаторлор, реакторлор, статикалык конденсаторлор, аккумуляторлор турган жайлар жана камералар

В-1,5

VIIIб

-

75

28

-

-

-

-

-

32 Электрмашиналар турган жайлар:

а) персонал ар дайым кезметте болгон жай

Г-0,8; В-1,5 – калкандарда

IVг

-

200

25

20

4,0

1,5

2,4

0,9

б)адамдар мезгил-мезгили менен болуп турган жер

Г-0,8; В-1,5 - калкандарда

IVг

-

200

25

20

-

-

-

-

33 Кабель жер төлөлөр, кабель кабаттары

Г-0,0 – төшөлмөдө

VIIIв

-

50

-

-

-

-

-

-

34 Шина кабаттары

В – шиналарда

VIIIв

-

50

-

-

-

-

-

-

35 Кабель шахталары

Г-0,0 – төшөлмөдө

VIIIг

-

20

-

-

-

-

-

-

36 Турак жана коомдук имараттарда электр калкан жайлары

Г-0,8; В-1,5 – калкандарда

VIIIб

-

75

28

-

-

-

-

-

М.2 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүп аткаруучу иштин разряды жана разрядчасы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктыгы, лк

Дискомфорттун бириктирилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

Аралаш жарык берүү

Жалпы жарык берүүдө

Жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

Каптал жактан жарык берүүдө

Жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

Каптал жактан жарык берүүдө

Инженердик тарамдардын жайлары ж.б. техникалык жайлар

37 Сордургучтардын машина залы, аба үйлөөчү залдар:

а) персонал ар дайым кезметте болгон жай

Г-0,8

VIIIa2)

-

200

28

20

3,0

1,0

0,5

0,3

В – контролдоо алеттеринин шкаласы

IVг

200

-

20

-

-

-

-

Г-0,8 –маши-нисттин столу

IIIг

400

200

25

15

-

-

-

-

б)адамдар мезгил-мезгили менен болуп турган жер

Г-0,8 В - контролдоо алеттеринин шкаласы

-

200

25

20

-

-

-

-

IVг

-

200

-

20

-

-

-

-

38 Кулптоочу жана жөнгө салуучу арматура:

а) жайларда

В – мештердин оозунда, тээктерде,бурамаларда, клапандарда, рычагдарда, жапкычтарда, илмектерде, бункерлердеж.б.у.с.

VIIIб

-

75

-

-

-

-

-

-

б) имараттын сыртында

Ошол эле

XIV

-

30

-

-

-

-

-

-

М.2 таблицасынын уландысы

Жайлар

Жарыктыктын жана ТЖКнын ченемделиш бети (Г – горизон-талдуу, В - тик), беттин төшөлмө үстүнүн бийиктиги, м

Көрүп аткаруучу иштин разряды жана разрядчасы

Жасалма жарык берүү

Табигый жарык берүү

Айкалыштырылган жарык берүү

Жумушчу беттердин жарыктыгы , лк

Дискомфорттун бириктирилген көрсөткүчү UGR, көп эмес

Жарыктан-дыруунун пульс коэффи- циенти, %, көп эмес

ТЖК ен, %

ТЖК ен, %

Аралаш жарык берүү

Жалпы жарык берүүдө

Жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

Каптал жактан жарык берүүдө

Жогору жактан же аралаш жарык берүүдө

Каптал жактан жарык берүүдө

39 Казандардын, экономай-зерлердин аянттары жана тепкичтери, казандардын аркасындагы өткөөлдөр

Г-0,0 –төшөлмөдө

VIIIв

-

50

-

-

-

-

-

-

40 Отун берүүчү жайлар

Г-0,8

VI

-

200

25

20

-

-

-

-

41 Түтүн сордуруучу, желде-түүчү жайлар, бункер бөлүмү

Г, В-0,8