4-берене. Ушул Мыйзамда колдонулуучу негизги түшүнүктөр

Ушул Мыйзамдын максаттары үчүн төмөнкүдөй негизги түшүнүктөр колдонулат:

1) автомобиль жолу - транспорт каражаттарынын ченемдик укуктук актылар менен аныкталуучу белгиленген ылдамдыктар, жүктөр жана габариттер менен коопсуз жана ыңгайлуу жүрүүсүн камсыз кылууга арналган жана өзүнө автомобиль жолунун бөлүнгөн тилкесинин жана жол жээгиндеги тилкесинин (транспорт жерлеринин) чектериндеги жер участокторун, алардын үстүндө же алардын астында жайгашкан конструкциялык элементтерди (жол полотносу, жол каттамы жана ушул сыяктуу элементтер), анын технологиялык бөлүгү болуп саналган жол курулмаларын жана алардын үстүндөгү аба мейкиндигин камтыган транспорттук инфратүзүм объекти;

2) транспорт каражаттарын салмак жана габариттик контролдоонун автоматтык пункту - автомобиль жолунун участогунда жайгашкан, транспорт каражатынын салмак жана габариттик параметрлерин автоматтык режимде өлчөөнү камсыздаган жабдуулардын комплекси. Бул комплекстин курамына ошондой эле фото жана кино тартуу, видео жазуу функциялары бар, автоматтык режимде иштөөчү атайын техникалык каражаттар же фото жана кино тартуу, видео жазуу каражаттары кирет;

3) автомобиль жолдорунун менчик ээлери - менчик укугунда жана (же) башка мүлктүк укуктарда автомобиль жолдоруна ээлик кылган мамлекеттик органдар, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары, жеке же юридикалык жактар;

4) кепилдик мөөнөтү - автомобиль жолунун участогун куруу, реконструкциялоо жана оңдоо боюнча жумуштарды аткарган подрядчы заказчыга мындай жумуштардын сапатынын автомобиль жолун эксплуатациялоо эрежелерин сактоо шартында коюлуучу талаптарга шайкештигине кепилдик берген убакыт аралыгы;

5) жол активдери - иш жүзүндөгү транспорттук-эксплуатациялык абалын жана нарктык баасын эске алуу менен автомобиль жолдору жана алардагы курулмалар;

6) жол органдары - жол ишин башкаруу функцияларын ишке ашырууга ыйгарым укуктуу, өз балансында автомобиль жолдорун күткөн жана бир эле учурда аларды өнүктүрүүнү, оңдоону жана күтүүнү камсыздоочу ишканалар жана уюмдар;

7) жол иши - автомобиль жолдорун түзүү жана пайдалануу, автомобиль жолдорун изилдөө, долбоорлоо, куруу, реконструкциялоо, оңдоо жана күтүү боюнча иш;

8) жол курулмалары - жолдун конструкциялык элементтери болуп саналган Курулмалар, жасалма курулмалар (көпүрөлөр, жол өткөөлдөрү, эстакадалар, түтүктөр, тоннелдер), коргоочу курулмалар (кардан коргоочу токой тилкелери, кардан туруктуу коргоочу дубалдар, ызы-чуудан коргоочу орнотмолор, жолдорду кар көчкүлөрдөн жана жер көчкүлөрдөн коргоо үчүн түзүлүштөр), жолдорду ыңгайлаштыруу элементтери (жүргүнчүлөр үчүн токтотуучу жана түшүүчү аянтчалар жана павильондор), эс алуу аянтчалары, автомобилдердин токтоосу жана токтоп туруусу үчүн атайын аянтчалар;

9) жол консультациялык кызмат көрсөтүүлөрү - автомобиль жолдорун курууда, реконструкциялоодо, капиталдык, арадагы оңдоодо туруктуу техникалык көзөмөл жүргүзүү жана жол жумуштарын жүргүзүүнү уюштуруу жана технологиялары боюнча подрядчы аткарууга милдеттүү болгон сунуштамаларды иштеп чыгуу боюнча кызмат көрсөтүүлөр;

10) жол активдерин башкаруунун бирдиктүү маалымат системасы - транспорт жана коммуникациялар чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жолдордун жана курулмалардын транспорттук-эксплуатациялык абалы жөнүндө, автомобиль жолдорунун транспорттук-эксплуатациялык абалы; автомобиль жолдорунун диагностикасы; транспорттук агымдардын мүнөздөмөлөрү жөнүндө маалыматты, ал эми зарыл болгон учурда оңдоо иш-чараларына болгон керектөөнү аныктоо, ошондой эле автомобиль жолун андан ары эксплуатациялоо процессинде анын абалын баалоо жана болжолдоо үчүн башка маалыматты камтыган автомобиль жолдорун пайдалануучулар үчүн ачык маалымат банкы;

11) заказчы - автомобиль жолу карамагында (балансында) турган мамлекеттик бийлик органдары, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары, жеке жана юридикалык жактар;

12) транспорт каражаттарын автоматтык түрдө салмак жана габариттик контролдоо зонасы - жол кыймылын уюштуруунун техникалык каражаттары менен белгиленген жана анын чектеринде транспорт каражаттарын салмак жана габариттик контролдоонун автоматтык пункту орнотулган автомобиль жолунун участогу;

13) инженер-консультант - жол консультациялык кызматтарын көрсөтүүчү (туруктуу техникалык көзөмөл) жана подрядчынын түзүмдүк бөлүмү болуп саналбаган жеке жана юридикалык жак;

14) ири габариттүү транспорт каражаты - өлчөмдөрү жүк менен же жүксүз бийиктиги, туурасы жана узундугу боюнча жол берилген сандардан ашкан транспорт каражаты;

14-1) Автомобиль жолдорун жана жол курулмаларын куруунун, реконструкциялоонун, оңдоонун сметалык паркын эсептөө методикасы - жумуштардын, кызмат көрсөтүүлөрдүн жана негизги материалдардын рыноктук наркына мониторинг жүргүзүүгө негизделген эрежелердин жана жол-жоболордун жыйындысы;";

15) бөлүнбөс жүк - автомобиль жолу боюнча ташуу учурунда керектөөчүлүк касиеттерин жоготуусуз же аны бузуу тобокелдигисиз эки же андан көп бөлүккө бөлүнбөй турган жүк. Ири габариттүү транспорт каражаты менен ташууда габарити (габариттери) боюнча бөлүнбөс болуп саналган, ага мындай жүктү жүктөөдө транспорт каражатынын жол берилүүчү габариттеринен аша турган (ашык) жүк бөлүнбөс деп эсептелет;

16) жол сервис объекттери - бөлүнгөн тилкенин чектеринде жайгашкан жана жол кыймылынын катышуучуларын тейлөөгө арналган имараттар менен курулмалар (автобустардын токтоочу пункттары, анын ичинде павильондор менен, транспорт каражаттарынын кыска мөөнөткө токтоосу үчүн аянтчалар, транспорт каражаттарын токтотуучу жайлары бар эс алуу аянтчалары, авариялык-чакыруу байланыш түзүлүштөрү, электр транспорту үчүн электр менен заряддоо комплекстери жана заряддоо станциялары жана башка курулмалар);

17) жол жээгиндеги сервис объекттери - жол жээгиндеги тилкеде жайгашкан жана бараткан жолдо жол кыймылынын катышуучуларын тейлөөгө арналган имараттар жана курулмалар (мотелдер, мейманканалар, кемпингдер, техникалык тейлөө станциялары, автомай куюучу станциялар, электр транспорту үчүн электр менен заряддоо комплекстери жана заряддоо станциялары, электр байланыш операторунун инженердик-техникалык инфратүзүм объекттери, тамактануу, соода, байланыш, медициналык жардам, транспорт каражаттарын жуу пункттары, жарнама каражаттары жана башка курулмалар);

18) автомобиль жолдорунун сакталышын камсыз кылуу - Кыргыз Республикасынын автомобиль жолдорун пайдалануу жаатындагы мыйзамдарында жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык күчүнө кирген эл аралык келишимдерде белгиленген талаптарды автомобиль жолдорунун ээлери (автомобиль жолдорун оңдоо жана күтүү бөлүгүндө), автомобиль жолдорун пайдалануучулар (автомобиль жолдорун пайдалануу бөлүгүндө), кызмат адамдары, юридикалык жана жеке жактар (автомобиль жолдорунун бөлүнгөн тилкесин жана (же) жол жээгиндеги тилкесин пайдалануу бөлүгүндө) тарабынан сактоону камсыз кылууга багытталган иш-чаралардын комплекси;

19) жалпы пайдалануудагы жолду кайтаруу - автомобиль жолунда кандай болбосун мыйзамсыз иштин алдын алуу, укук бузууну кароо жол-жобосун козгоо, ошондой эле транспорт каражаттарынын салмак-габариттик параметрлерин контролдоо үчүн зарыл болгон чаралардын комплекси;

20) акы төлөнүүчү автомобиль жолу - ушул Мыйзамга ылайык акы төлөнүүчү негизде пайдаланылуучу автомобиль жолу;

21) автомобиль жолдорун пайдалануучулар - жол кыймылынын катышуучулары болуп саналган, ошондой эле автомобиль жолдорунун жерлеринин чектеринде иш жүргүзгөн юридикалык жана жеке жактар;

22) автомобиль жолдорун пайдалануу - жол кыймылын камсыздоо максатында юридикалык жана жеке жактардын иши, анын ичинде автомобиль менен жүктөрдү жана жүргүнчүлөрдү ташуу, ошондой эле автомобиль жолдорунун жерлеринин чектеринде башка ишти жүргүзүү;

23) бөлүнгөн тилке - автомобиль жолунун тиешелүү конструкциялык элементтерин жана инженердик курулмаларын, ошондой эле аларды эксплуатациялоо үчүн зарыл имараттарды, курулмаларды, коргоочу жана декоративдүү токой тилкелерин жана түзүлүштөрдү жайгаштырууга арналган жер участоктору;

24) подрядчы - автомобиль жолдорун куруу, реконструкциялоо, оңдоо жана күтүү боюнча жол жумуштарын жүргүзүүгө заказчы менен келишим түзгөн, менчигинин түрүнө карабастан жеке же юридикалык жак;

25) туруктуу техникалык көзөмөл - автомобиль жолдорун курууда, реконструкциялоодо, капиталдык, арадагы оңдоодо жол жумуштарын жүргүзүүнү уюштуруу жана технологиясы боюнча подрядчы аткарууга милдеттүү болгон сунуштамаларды иштеп чыгуу боюнча жол консультациялык кызмат көрсөтүүлөрү;

26) жол жээгиндеги тилке - автомобиль жолунун бөлүнгөн тилкесине эки тараптан тең жанаша болгон жана алардын чектеринде жол кыймылынын коопсуздугунун талаптарын, ошондой эле автомобиль жолун реконструкциялоо, капиталдык ондоо жана эксплуатациялоо үчүн тийиштүү шарттарды, автомобиль жолун өнүктүрүү келечектерин эске алуу менен анын сакталышын камсыздоо максатында аларды пайдалануунун өзгөчө режими белгиленүүчү жер участоктору (транспорт жерлери);

27) жолдон өткөндүгү үчүн акы алуунун программалык-аппараттык комплекси - жолдон өткөндүгү үчүн акы алууга арналган автомобиль жолунун жабдууларынын, программалык камсыздоосунун жана элементтеринин жыйындысы;

28) автомобиль жолун реконструкциялоо - аларды аткарууда автомобиль жолунун, анын участокторунун параметрлери өзгөртүлүүчү, автомобиль жолунун классынын жана (же) категориясынын өзгөрүшүнө алып келүүчү же болбосо автомобиль жолунун бөлүнгөн тилкесинин чектеринин өзгөрүшүнө алып келүүчү жумуштардын комплекси;

29) автомобиль жолун оңдоо - аларды аткарууда автомобиль жолунун ишенимдүүлүгү менен коопсуздугунун конструкциялык жана башка мүнөздөмөлөрү козголбогон, өзүнө учурдагы, арадагы жана капиталдык оңдоолорду камтыган автомобиль жолунун транспорттук-эксплуатациялык мүнөздөмөлөрүн калыбына келтирүү боюнча жумуштардын комплекси;

30) автомобиль жолун күтүү - автомобиль жолун талаптагыдай техникалык абалда кармоо, анын техникалык абалын баалоо боюнча, ошондой эле жол кыймылынын коопсуздугун уюштуруу жана камсыздоо боюнча жумуштардын комплекси;

31) автомобиль жолун куруу - автомобиль жолун куруу боюнча технологиялык, инфратүзүмдүк жана башкаруу процесстеринин комплекси;

32) автомобиль жолунун сакталышы - анын эксплуатациялык касиеттерин колдоону жана коопсуз пайдаланууну камсыздоочу техникалык курулма жана мүлктүк комплекс катары автомобиль жолунун бүтүн абалы;

33) оор салмактуу транспорт каражаты - жүгү менен же жүксүз массасы жана (же) огуна жүк келүүсү Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан белгиленүүчү транспорт каражатынын жол берилген массасынан жана (же) огуна жол берилген жүк келүүдөн ашып кеткен транспорт каражаты;

34) жол активдерин башкаруу - автомобиль жолдорун оңдоого жана күтүүгө бюджеттик чыгымдарды натыйжалуу пландаштырууга багытталган жол активдерин диагностикалоо жана инструменттик текшерүү, ошондой эле жол инфратүзүмүнүн коопсуздугуна мониторинг жүргүзүү боюнча иш;

35) автомобиль жолдорун жабдуу элементтери - курулмалар, аларга жол белгилери, жол тосмолору, светофорлор, жол кыймылын жөнгө салуу үчүн түзүлүштөр, жол кыймылынын эрежелерин, автомобиль жолдорунун сакталышын, ошондой эле жалпы пайдалануудагы автомобиль жолдоруна келтирилген зыяндын ордун толтуруунун эсебинен Кыргыз Республикасынын салык салуу чөйрөсүндөгү, салыктык эмес кирешелер жөнүндө жана автомобиль жолдорун пайдалануу жөнүндө мыйзамдарында каралган автомобиль жолдорун пайдалануу жана акыны чогултуу эрежелерин бузууларды каттоо үчүн фото жана кино тартуу, видео жазуу функциялары бар автоматтык режимде иштөөчү атайын техникалык каражаттар, эс алуучу жерлер, токтоп туруучу пункттар, автомобиль жолдорун жарыктандырууга арналган объекттер, жөө адамдар жүрүүчү жолдор, акы алуу пункттары, транспорт каражаттарынын токтоп туруучу жайлары (парковкалар), автомобиль жолдорун жана жасалма жол курулмаларын кайтарууга арналган курулмалар, тротуарлар, жол кыймылын, анын ичинде анын коопсуздугун камсыздоого арналган башка курулмалар, буга жол сервис объекттери кирбейт;

36) эксперименттик долбоор - даярдоочу заводдордун маалыматтарына жана/же башка өлкөлөрдө мурда ишке ашырылган долбоорлорго негизделген болжолдуу сметалык наркын камтыган, автомобиль жолдорун жана жол курулмаларын курууда, реконструкциялоодо, оңдоодо жаңы технологияны, жаны материалды же жаны жабдууну колдонуунун сыпаттамасы.

(КР 2025-жылдын 31-июлундагы № 177 Мыйзамынын редакциясына ылайык)