2-берене. Ушул Мыйзамда пайдаланылуучу негизги түшүнүктөр

1. Ушул Мыйзамдын максаттары үчүн төмөнкү негизги түшүнүктөр пайдаланылат:

1) тамекиге жана никотинге каршы күрөш - тамеки жана никотин камтылган заттарды калк керектөөсүн, ошондой эле ага тамеки түтүнүнүн жана аэрозолдун таасирин жоюу же азайтуу аркылуу калктын саламаттыгын жакшыртууга багытталган ташып келүү, суроо-талап жана зыянды азайтуу жаатындагы стратегиялардын кеңири чөйрөсү;

2) суу түтүгү - чегүүчү буюм, атап айтканда, суу аркылуу түтүндү, аэрозолду чыпкалоо жана муздатуу жүргүзүлүүчү тамекини же тамеки эмес чегүүчү аралашмаларды тарта турган прибор (кальян, шиша, наргиле жана башка окшош товарлар) (адатта ал бири-бири менен жылчыксыз бириктирилген үч негизги бөлүктөн: шахтадан, колбадан жана мундштуктан турат);

3) экинчи тамеки түтүнү жана аэрозолу (же айланадагы тамеки түтүнү жана аэрозоль) - тамеки чегүү жана никотинди жеткирүүнүн электрондук системалары жүзөгө ашырылып жаткан же мурда жүзөгө ашырылып жүргөн жерлерде атмосфералык абада камтылган, колдонуп жаткан чегүүчү тамеки заттарынан жана (же) никотин камтылган заттардан келип чыккан жана (же) тамеки чеккен жана никотинди жеткирүүнүн электрондук системаларын колдонгон адамдын дем чыгаруусунан улам пайда болгон тамеки түтүнү жана аэрозоль;

4) ысытылуучу тамекиси бар буюмдар - тамекини электрондук же тамекинин күйүү процесси болбостон башка ыкма менен ысытуунун натыйжасында пайда болгон аэрозолдон дем алуу үчүн арналган тамекиси бар буюмдар;

5) ингредиент - тамеки заттарын өндүрүүдө пайдаланылуучу жана даяр тамеки заттарында, анын ичинде өзгөртүлгөн формада колдонулуучу зат (тамеки жалбырагын жана тамекинин башка бөлүктөрүн кошпогондо);

6) чегүү - тамекинин кызарган чогунан же никотиндин ысуусунан пайда болгон заттар менен дем алуу максатында тамекини жана никотинди (тамеки жана никотин камтылган заттарды) колдонуу;

7) тамеки чегүү буюмдары - тамеки жана никотин камтылган заттарды чегүү процессин жүзөгө ашырууга багытталган предметтер (анын ичинде чегүүчү трубкалар, суу түтүктөрү (кальяндар), тамеки ысытуу системалары, никотинди жеткирүүнүн электрондук системалары, анын ичинде электрондук сигареттер, тамеки кагазы, жандыргычтар, күл түшүргүчтөр);

8) чегүүчү тамеки заттары - тамеки тартууга арналган тамеки буюмдары;

9) тамекиге (никотинге) көз карандылыктан айыктыруу - тамекини жана никотин камтылган заттарды керектөөнү токтотуу максатында тамекини жана никотинди керектөөчүлөргө медициналык жардам көрсөтүү, анын ичинде жүрүм-турумдук колдоону камсыз кылуу жана дары-дармектер менен камсыз кылуу;

10) медициналык-маалыматтык регламент - ДСУ ТКАК чараларын жана ушул Мыйзамды ишке ашырууга максатында колдонулуучу медициналык-маалыматтык эрежелердин жыйындысы;

11) насвай - сорууга арналган жана тамекиге щелочтук компонентти (анын ичинде акиташты) жана башка ингредиенттерди кошуу менен тамекиден жасалган чегилбей турган тамеки заты;

12) мыйзамсыз соода жүргүзүү - өндүрүүгө, жөнөтүүгө, алууга, ээлик кылууга, бөлүштүрүүгө, сатууга же сатып алууга тиешеси бар, мындай ишке мүмкүндүк берүү максатындагы практиканын же жүрүм-турумдун ар кандай түрүн кошуп алганда, мыйзамда тыюу салынган ар кандай практиканын же жүрүм-турумдун түрү;

13) чегилбей турган тамеки заттары - сорууга, чайноого, жыттоого арналган тамеки заттары;

14) чегүүчү тамекисиз аралашма - ар түрдүү ыкмалар менен, анын ичинде суу түтүктөрүн колдонуу менен керектөө үчүн арналган тамекинин жалбырагын жана тамекинин башка бөлүктөрүн камтыбаган аралашма;

15) никотин - Nicotiana Tabacum жана Nicotiana Rustica паслена түркүмүндөгү Nicotiana түрүндөгү өсүмдүктөрдө камтылуучу алкалоид;

16) никотинди камтыган суюктук - никотинди камтыган жана электрондук никотин жеткирүү системаларында, анын ичинде электрондук сигареталарда (картридждерде, резервуарларда жана башка контсйнерлерде) колдонууга арналган, ысытууда дем алууга арналган аэрозоль пайда болгон суюктук;

17) никотин камтылган чегилбөөчү тамеки заттары - дары-дармек каражаттарын кошпогондо, тамеки заттары болуп саналбаган жана сорууга, чайноого, жыттоого арналган никотинди же никотиндин тузун, өсүмдүк чийки затын жана (же) тамак-аш кошулмаларын, ошондой эле накта түрдөгү никотинди камтыган табигый тектеги тамак-аш азыктарын камтыган продуктулар;

18) коомдук жайлар - ээлик кылуу негиздерине жана пайдалануу укугуна, ошондой эле жеткиликтүү болгон убакытка карабастан, саны чектелбеген адамдардын чөйрөсүнө же жамааттык пайдаланууга жеткиликтүү жайлар;

19) коомдук транспорт - жүргүнчүлөрдү ташуу боюнча кызматтарды көрсөтүү үчүн пайдаланылуучу жалпы пайдалануудагы транспорт (автомобиль, темир жол, аба, ички суу, шаардык электр транспорту);

20) имарат-жай - чатыр, дубал же тосмолор үчүн пайдаланылган материалдын түрүнө карабастан, ошондой эле конструкциянын туруктуу же убактылуу экендигине карабастан, чатыры бар жана (же) бир же андан көп дубал же тосмолор менен чектелген ар кандай мейкиндик;

21) тамеки жана никотинди керектөөнүн кесепеттери - тамеки, никотинди керектөөнүн кесепеттеринен жана айланадагы тамеки түтүнүнүн жана азрозолдун таасиринен улам адамдын өмүрүнө же ден соолугуна, анын жашоо чөйрөсүнө зыян келтирүү, ошондой эле ушуга байланыштуу медициналык, демографиялык, социалдык-экономикалык кесепеттер;

22) тамеки чегүү - тамеки заттарын чегүү, жыттоо, соруу жана чайноо, ошондой эле багыты боюнча тамеки затгарын колдонуунун башка ыкмалары;

23) тамекини жана (же) никотинди керектөөчү - ар кандай тамеки жана (же) никотин камтылган заттарды керектөөчү адам;

24) тамеки заттарын керектөөнүн зыяндуулугу жөнүндө эскертүү - тамеки заттарынын керектөөчүлүк таңгагына тамеки заттарын жана тамеки түтүнүн керектөөнүн адамдын ден соолугу үчүн кыйратуучу кесепеттери жөнүндө тексти бар түстүү сүрөттөр же фото сүрөттөр түрүндө түшүрүлгөн маалымат;

25) суу түтүктөрүн (кальян, шиша, наргиле жана башкалар) колдонуу менен тамекини жана (же) тамеки эмес аралашмаларды тартуунун зыяндуулугу жөнүндө эскертүү - адамдын ден соолугу үчүн тамекини жана тамеки эмес чегүүчү аралашмаларды тартуунун кыйратуучу кесепеттери жөнүндө суу түтүктөрүнүн таңгактарына текст камтылган түстүү сүрөттөр же фото сүрөттөр түрүндө түшүрүлгөн маалымат;

26) никотинди жеткирүүнүн электрондук системаларын, анын ичинде электрондук сигареталарды пайдалануунун зыяндуулугу жөнүндө эскертүү - никотинди жеткирүүнүн электрондук системаларын, анын ичинде электрондук сигареталарды жана алардын керектөөчүлүк таңгагына адамдын ден соолугу үчүн кыйратуучу кесепеттери жөнүндө текст камтылган түстүү сүрөттөр же фото сүрөттөр түрүндө түшүрүлгөн маалымат;

27) ысытылуучу тамеки заттарын чегүүнүн зыяндуулугу жөнүндө эскертүү - ысытылуучу тамекиси бар буюмдардын керектөө таңгагына, ошондой эле тамеки ысытуучу системаларын керектөө таңгагына тамеки чегүүнүн адамдын ден соолугу үчүн кыйратуучу кесепеттери жөнүндө текст камтылган түстүү сүрөттөр же фото сүрөттөр түрүндө түшүрүлгөн маалымат;

28) тамекини жана никотинди керектөөнү токтотуу - тамеки жана никотин камтылган ар кандай затты, кимдир-бирөөнүн жардамы менен же жардамысыз эле аны керектөөнү токтотуу процесси;

29) жумуш орду - эмгектик ишмердүүлүк процессинде кызматкерлердин туруктуу же убактылуу болуучу жери, анын ичинде жумушчу убактысында кызматкер пайдаланган жерлер;

30) никотинди жеткирүүнүн электрондук системалары үчүн эритме - никотинди жеткирүүнүн электрондук системаларында, анын ичинде электрондук сигареталарда колдонуу үчүн арналган никотин камтылган суюктук жана (же) никотин камтылган гель, ошондой эле никотин камтылбаган суюктук же гель;

31) тамеки жана никотин камтылган заттарды, тамеки чегүүгө таандык буюмдарды сатууну жарнамалоо жана түрткү берүү - натыйжасында же мүмкүн болуучу натыйжасында тамеки заттарын сатууга же тамекини жана никотин камтылган затты колдонууга түздөн-түз же кыйыр түрдө түрткү берүү максатында коммерциялык маалыматты, сунуштамаларды же аракеттерди берүүнүн ар кандай түрү;

32) ДСУ ТКАК беренелерин жүзөгө ашыруу боюнча жетектөөчү принциптер - ДСУ ТКАК айрым беренелерин жүзөгө ашырууда мамлекеттерге көмөктөшүү максатында иштелип чыккан ДСУ ТКАК Тараптарынын Конференциясынын чечими менен бекитилген документтер;

33) тамекини ысытуучу система - ысытылуучу тамеки заттарын керектөөгө арналган жана керектөөчү дем алуу максатында аэрозолду же буу чыгаруучу электрондук түзүлүш (тамеки чегүүчү буюм), анын ичинде өзүнчө сатылаарына же жоктугуна карабастан, түзүлүш менен пайдаланууга арналган ар кандай буюм же тетик;

34) тамекини жана никотинди керектөөнү таштоого көмөктөшүү - тамекиге (никотинге) көз карандылыкты дарылоону кошуп алганда, бүтүндөй калкты камтыган, тамекини же никотинди керектөөнү таштоого өбөлгө түзүүчү чаралар жана мамилелер;

35) социалдык корпоративдик жоопкерчилик - заказчыларга, жөнөтүүчүлөргө, кызматкерлерге, акционерлерге, жергиликтүү коомдоштуктарга жана башка мыйзамда белгилеген мыйзамдарды сактоо милдеттенмелеринин алкагынан сырткары чыккан коомдук чөйрөнүн башка кызыкдар тараптарына өз ишинин таасири үчүн жоопкерчиликти өздөрүнө жүктөгөн уюмдар тарабынан коомдун кызыкчылыктарын эске алган жана ал кызматкерлердин жана алардын үй-бүлөлөрүнүн, ошондой эле жергиликтүү коомчулуктун жана жалпы эле коомдун жашоо-турмушунун сапатын жогорулатуу үчүн өз ыктыяры менен кошумча чараларды көрө тургандыгын болжолдогон концепция;

36) тамекиге жана никотинге демөөрчүлүк кылуу - максаты, натыйжасы же ыктымалдуу натыйжасы тамеки затынын сатылышына же тамеки жана никотин камтылган затты керектөөгө түздөн-түз же кыйыр түрдө түрткү берүү болуп саналган ар кандай окуяга, иш-чарага же өзүнчө адамга болгон салымдын ар кандай түрү;

37) тамеки - чийки зат алуу максатында иштетилүүчү Nicotiana Tabacum жана Nicotiana Rustica паслена түркүмүндөгү Nicotiana түрүнө кирүүчү өсүмдүктөр;

38) тамеки заттары - толугу менен же жарым жартылай тамеки жалбырагынан жана (же) тамеки өсүмдүгүнүн башка бөлүктөрүнөн чийки зат катары даярдалган, аларды чегүү, соруу, чайноо же жыттоо үчүн пайдалангыдай даярдалган продукт;

39) тамекиге (никотинге) көз карандылык - тамекини (никотинди) көп ирет керектөөдөн кийин калыптануучу жана адатта тамекини жана (же) никотинди керектөөгө болгон каалоосун өтө күчөтүүчү, аны керектөөнү контролдоону кыйындатып, тамекини жана (же) никотинди үзбөй чегүүгө алып келүүчү жүрүм-турумдук, когнитивдик жана физиологиялык көрүнүштөрдүн жыйындысы;

40) тамеки уюмдары - уюштуруу-укуктук формасына карабастан, тамеки же никотин камтыган заттарды өндүрүүнү, жүгүртүүнү жүзөгө ашыруучу юридикалык жактар. Ушул Мыйзамдын максаттары үчүн тамеки же никотин камтыган заттарды өндүрүү, жүгүртүү менен алектенген жеке ишкерлер тамеки уюмдарына теңештирилет;

41) никотинди жеткирүүнүн электрондук системалары (НЖЭС) - никотинди жеткирүүчү электрондук системалар үчүн эритиндини ысытуу жана пайдалануучу адам дем алуучу аэрозолду же бууну генерациялоо жолу менен тамеки тартууну имитациялаган түзүлүштөр, анын ичинде электрондук сигареталар (кадимки тамеки буюмдарына, мисалы, сигаретага, сигарага, сигаркага, түтүккө же кальянга окшош, ошондой эле күндөлүк тиричиликте колдонгон буюмдардай, мисалы, калем сап, USB-флешка жана андан чоңураак цилиндр, тик бурчтук формасындагы буюмдар же башка түрдө жана формада болушу мүмкүн);

42) электрондук сигареталар - электрондук технологиялардын жардамы менен никотин камтыган суюктукту ысытуучу, ошондой эле жылытуучу элементи бар (электрондук сигареталарда пайдалануу үчүн картридждерде, резервуарларда жана башка контейнерлерде) жана дем алууга арналган аэрозолду түзүүчү тамекиси жок буюмдар.

2. Башка түшүнүктөр ушул Мыйзамда ДСУ ТКАК жана анын беренелерин ишке ашыруу боюнча жетектөөчү принциптеринде, Бажы бирлигинин "Тамеки продукциясына техникалык регламент" (ТР ТС 035/2014) техникалык регламентинде, Бажы бирлигинин/Евразия экономикалык бирлигинин башка техникалык регламенттеринде аныкталган мааниде пайдаланылат.

(КР 2024-жылдын 22-ноябрындагы № 186 Мыйзамынын редакциясына ылайык)