16-берене. Салык кызматынын органдарынын жана алардын кызмат адамдарынын укуктары жана милдеттери

1. Салык кызматынын органдары жана алардын кызмат адамдары төмөнкүлөргө укуктуу:

1) ушул Кодексте белгиленген тартипте салыктык эмес кирешелердин тиешелүү бюджетке түшүүсүн контролдоону жүзөгө ашырууга;

2) салыктык эмес кирешелерди эсептеп чыгуу жана тиешелүү бюджетке төлөө боюнча документтерди берүүнү салыктык эмес кирешени төлөөчүдөн, администратордон жана башкы администратордон талап кылууга;

3) салыктык эмес кирешелерди төлөөчүдөн, администратордон жана башкы администратордон салыктык эмес кирешелерди эсептеп чыгуу жана төлөө менен байланышкан документтерди, ошондой эле эсептөөнүн тууралыгын жана төлөмдүн өз учурунда жүргүзүлгөндүгүн тастыктоочу документтерди толтуруу боюнча түшүндүрмөлөрдү талап кылууга, төлөөчүдөн документтердин көчүрмөсүн алууга;

4) ушул Кодексте каралган негиздер боюнча салыктык эмес кирешелердин төлөнбөгөн суммаларын мажбурлап өндүрүп алуу жөнүндө доо арызын сотторго берүүгө;

5) салыктык эмес кирешелер жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын табылган бузууларды жоюуну талап кылууга жана көрсөтүлгөн талаптардын аткарылышын контролдоого;

6) ушул Кодекске ылайык тиешелүү бюджетке салыктык эмес кирешелерди төлөө боюнча милдеттенмелерди аткарууга байланыштуу башка мамлекеттик органдардан жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынан маалымат алууга;

7) салыктык эмес кирешелердин башкы администраторлорунун ушул Кодекске ылайык өкүлдөнгөн мамлекеттик ыйгарым укуктарды аткаруу боюнча ишин контролдоого.

8) салык органдары тарабынан башкарылуучу салыктык эмес кирешелер боюнча отчеттордун, эсептөөлөрдүн формаларын жана аларды толтуруу тартибин бекитүүгө.

2. Ушул Кодекс менен белгиленген ыйгарым укуктарды ишке ашыруу үчүн салык кызматынын органдары жана алардын кызмат адамдары ошондой эле ушул Кодексте жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген башка укуктарга ээ.

3. Салык кызматынын органдары жана алардын кызмат адамдары төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) салыктык эмес кирешелерди төлөөчүлөрдүн укуктарын жана мыйзамдуу кызыкчылыктарын сактоого;

2) салыктык эмес кирешелер жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын сактоого жана салыктык эмес кирешелерди төлөөчүлөрдөн жана башкы администраторлордон анын аткарылуусун талап кылууга;

3) ишкердик иште пайдаланылбаган турак жай курулмаларынын ээлери болуп саналган жеке жактарды кошпогондо, жер казынасын пайдалануу укугуна лицензияны кармап тургандык үчүн жыйым, калктуу конуштардын таштандыларын ташып чыгаруу үчүн жыйым, жергиликтүү маанидеги инфратүзүмдү өнүктүрүүгө жана күтүүгө чегерүүлөр, этил спиртин жана алкоголдук продукцияны өндүрүү жана жүгүртүү боюнча ишти жүргүзүү үчүн жыйым жана сынам жыйымы боюнча төлөөчүлөрдүн милдеттенмелеринин аткарылышына көмөк көрсөтүүгө;

4) жер казынасын пайдалануу укугуна лицензияларды кармоо үчүн жыйымды, ишкердик иште пайдаланылбаган турак жай курулмаларынын ээлери болуп саналган жеке жактарды кошпогондо, калктуу конуштардын таштандыларын ташып чыгаруу үчүн жыйымды, этил спиртин жана алкоголдук продукцияны өндүрүү жана жүгүртүү боюнча ишти жүргүзүү үчүн жыйымды, сынам жыйымын жана жергиликтүү маанидеги инфратүзүмдү өнүктүрүүгө жана күтүүгө чегерүүлөрдү төлөө боюнча милдеттенмелерди төлөөчүлөрдүн аткаруусун контролдоого;

5) ишкердик иште пайдаланылбаган турак жай курулмаларынын ээлери болуп саналган жеке жактарды кошпогондо, төлөөчүлөрдүн, жер казынасын пайдалануу укугуна лицензияны кармап тургандык үчүн жыйымдын, калктуу конуштардын таштандыларын ташып чыгаруу үчүн жыйымдын, жергиликтүү маанидеги инфратүзүмдү өнүктүрүүгө жана күтүүгө чегерүүлөрдүн, этил спиртин жана алкоголдук продукцияны өндүрүү жана жүгүртүү боюнча ишти жүргүзүү үчүн жыйымдын жана сынам жыйымынын эсептелген жана төлөнгөн суммаларынын эсебин жүргүзүүгө;

6) ишкердик иште пайдаланылбаган турак жай курулмаларынын ээлери болуп саналган жеке жактарды кошпогондо, жер казынасын пайдалануу укугуна лицензияны кармап тургандык үчүн жыйым, калктуу конуштардын таштандыларын ташып чыгаруу үчүн жыйым, жергиликтүү маанидеги инфратүзүмдү өнүктүрүүгө жана күтүүгө чегерүүлөр, этил спиртин жана алкоголдук продукцияны өндүрүү жана жүгүртүү боюнча ишти жүргүзүү үчүн жыйым жана сынам жыйымы боюнча отчеттуулуктун формаларын толтуруу тартибин түшүндүрүүгө;

7) кызматтык, коммерциялык, банктык жана мыйзам менен корголуучу башка сырды сактоого;

8) ишкердик иште пайдаланылбаган турак жай курулмаларынын ээлери болуп саналган жеке жактарды кошпогондо, төлөөчүнүн жазуу жүзүндөгү же электрондук суроо-талабы боюнча аны алган күндөн кийинки күндөн тартып 2 жумуш күндөн кечиктирбестен жер казынасын пайдалануу укугуна лицензияны кармап тургандык үчүн жыйым, калктуу конуштардын таштандыларын ташып чыгаруу үчүн жыйым, жергиликтүү маанидеги инфратүзүмдү өнүктүрүүгө жана күтүүгө чегерүүлөр жана туумдар, этил спиртин жана алкоголдук продукцияны өндүрүү жана жүгүртүү боюнча ишти жүргүзүү үчүн жыйым жана сынам жыйымы боюнча эсептөөлөрдүн суммалары жана даталары жөнүндө чечимди берүүгө;

9) салыктык эмес кирешелерди төлөө боюнча милдеттенмелердин аткарылган фактысын тастыктоочу документтердин 6 жылдын ичинде сакталышын камсыз кылууга;

10) ишкердик иште пайдаланылбаган турак жай курулмаларынын ээлери болуп саналган жеке жактарды кошпогондо, Кыргыз Республикасынын Салык кодексинде каралган тартипте жер казынасын пайдалануу укугуна лицензияны кармап тургандык үчүн жыйым, калктуу конуштардын таштандыларын ташып чыгаруу үчүн жыйым, жергиликтүү маанидеги инфратүзүмдү өнүктүрүүгө жана күтүүгө чегерүүлөр, этил спиртин жана алкоголдук продукцияны өндүрүү жана жүгүртүү боюнча ишти жүргүзүү үчүн жыйым жана сынам жыйымы боюнча төлөөчүлөрдүн даттанууларын кароого.

(КР 2025-жылдын 16-апрелиндеги № 75, 2025-жылдын 31-декабрындагы N 262, 2026-жылдын 6-августундагы № 145 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)