110-берене. ККМди колдонууга карата талаптар

1. Ушул Кодекске ылайык ККМди колдонуу менен иш жүргүзүүгө милдеттүү болгон салык төлөөчүгө карата төмөнкүдөй талаптар коюлат:

1) ККМди сатып алуу жана техникалык тейлөөгө коюу;

2) ишти жүзөгө ашыруу башталганга чейин ККМди каттоо;

3) ККМдин ички механизмдерине жана фискалдык эске тутуусуна санкцияланбаган кирүүнү жокко чыгаруу жана ККМдин каттоо карточкасын алуу;

4) ККМди эксплуатациялоонун типтүү эрежелерине ылайык ККМди колдонуу;

5) Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарында белгиленген тартипте ККМди сатып алууга, каттоого жана колдонууга байланышкан документтерди жүргүзүү жана сактоо;

6) салык органдарынын кызмат адамдары ККМди колдонуунун тартиби сакталышын контролдоодо ККМге тоскоолдуксуз кирүүсүн камсыздоо;

7) ККМди оң абалда кармоо жана фискалдык эске тутуусундагы операцияларды белгилөө менен эсептешүүлөрдү жүргүзүүдө акча каражаттарынын талаптагыдай эсепке алынышын камсыз кылуу;

8) сатып алуучу же кардар менен эсептешүүлөрдү жүргүзүү учурунда да ККМди ордунда колдонуу;

9) сатылып жаткан товарлардын баасын жана кызмат көрсөтүүлөрдүн, аткарылуучу жумуштардын прейскуранттарын сатып алуучу же кардар үчүн жеткиликтүү жерге жайгаштыруу, алар жарыяланган бааларды жана/же тарифтерди тастыктаган документтерге ылайык келүүгө тийиш;

10) Кыргыз Республикасынын Өкмөтү бекиткен тартипте техникалык тейлөө борборлорунун кызматкерлерине ККМдин ички механизмдерине жана фискалдык эске тутуусуна жеткиликтүүлүктү камсыз кылуу;

11) ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча контролдук-кассалык чекти талап кылуу зарылчылыгы жөнүндө маалыматты сатып алуучуга же кардарга көрүнүктүү жерге жайгаштыруу.";

10) 111-беренеде:

а) берененин аталышы төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"111-берене. ККМди колдонуу жана пайдалануу тартибинин сакталышын салыктык контролдоо";

б) 1-бөлүк төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"1. ККМди колдонуу жана пайдалануу тартиби салык төлөөчүлөр тарабынан сакталышын контролдоону салык кызматынын органдары жүзөгө ашырат.";

в) 2-бөлүктө:

- биринчи абзац төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"2. Салык контролун жүргүзүүнүн жүрүшүндө төмөнкүлөр текшерилүүгө тийиш:";

- 3 жана 4-пункттар төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"3) сатып алуучуларга же кардарларга контролдук-кассалык чектерди берүү;

4) сатылуучу товарларга, аткарылуучу жумуштарга, кызмат көрсөтүүлөргө баалардын же прейскуранттардын болушу;";

- 5-пункттагы "ККМдин эске тутуусунун фискалдык блогунда реквизиттерин жана мурда берилген чектин" деген сөздөр "ККМдин фискалдык эске тутуусунда мурда берилген чектин реквизиттеринин жана" деген сөздөргө алмаштырылсын;

- бөлүк төмөнкүдөй мазмундагы 6 жана 7-пункттар менен толукталсын:

"6) ыйгарым укуктуу салык органына реалдуу убакыт режиминде фискалдык маалыматтарды берүүчү түзүлүштүн болушу жана оң абалда турушу;

7) контролдук-кассалык чектердин төлөөгө берилүүчү документтерге ылайык келиши.";

г) 3-бөлүк төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"3. Контролдук сатып алуу салык кызматынын органдары тарабынан сатып алуучуларга контролдук-кассалык чектердин берилишин контролдоо үчүн гана жүргүзүлөт жана мезгилдүүлүгү чектелбестен жүзөгө ашырылат. Субъект тарабынан товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү эсептөөнүн программалык каражаттарын пайдаланууда контролдук сатып алуу салык кызматынын органдары тарабынан контролдук-кассалык чектер сатып алуучуларга же кардарларга берилиши төлөөгө берилген документтерге алардын ылайык келишин контролдоо үчүн жүргүзүлөт.";

д) 4-бөлүк төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"4. Салык кызматынын органдары салыктык контролду жүргүзүү учурунда ККМдин фискалдык эске тутуусунда сакталган маалыматтарды колдонууга укуктуу.";

11) 112-берененин 1-бөлүгүндө "Товарларды жүгүртүүнүн" деген сөздөр "Товарлардын" деген сөзгө алмаштырылсын;

12) 122-берененин 3-бөлүгүнүн 4-пунктунда "КНСтин жасалма эсеп-фактураларын" деген сөздөр "жараксыз эсеп-фактураларды" деген сөздөргө алмаштырылсын;

13) 125-берененин 1-бөлүгүндө "жазуу же электрондук түрүндө" деген сөздөр "кагаздагы документ же электрондук документ түрүндө" деген сөздөргө алмаштырылсын;

14) 138-берененин 1-бөлүгүндө "6 жыл өтсө (эскирүү мөөнөтү)" деген сөздөр "доонун эскирүү мөөнөтү өтсө" деген сөздөргө алмаштырылсын;

15) 21-глава төмөнкүдөй мазмундагы 156-1-берене менен толукталсын:

"156-1-берене. Эсеп-фактура

1. Эсеп-фактура товарларды сатууда, кызмат көрсөтүүдө жана жумуштарды аткарууда салык төлөөчү тарабынан таризделүүчү салык документи болуп саналат.

2. Ушул беренеде каралган учурларды кошпогондо, Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарынын жана Кыргыз Республикасынын электрондук башкаруу жана электрондук кол тамга жөнүндө мыйзамдарынын талаптарына ылайык эсеп-фактура электрондук документ түрүндө таризделүүгө тийиш.

3. Салык төлөөчүнүн эсеп-фактураларды электрондук документ түрүндө тариздөөгө мүмкүнчүлүгү болбогон, Кыргыз Республикасынын Өкмөтү белгилеген учурларда, мындай салык төлөөчү эсеп-фактураны кагаз түрүндө үч нускада тариздөөгө укуктуу, андан соң Кыргыз Республикасынын Өкмөтү белгилеген мөөнөттөрдө жана тартипте электрондук эсеп-фактураны тариздейт.

Эсеп-фактураны кагаз түрүндө тариздеген салык төлөөчү эсеп-фактуранын бир нускасын салыктык катталган жери боюнча салык органына берүүгө милдеттүү:

- КНСти төлөөчү - салыктык мезгил үчүн КНС боюнча отчет менен бирге;

- КНСти төлөбөгөн салык төлөөчү - эсеп-фактура кагаз түрүндө таризделген айдан кийинки айдын 25-числосунан кийинки күндөн кечиктирбеген мөөнөттө.

4. Ушул берененин 7-бөлүгүнө ылайык эсеп-фактураны электрондук документ түрүндө тариздөөгө милдеттүү болгон салык төлөөчүгө төмөнкүдөй учурларда эсеп-фактураны тариздебей коюуга жана аны сатып алуучунун талабы боюнча берүүгө жол берилет:

1) салык төлөөчү ушул Кодекске ылайык ККМ аркылуу эсептешүүлөрдү жүзөгө ашырган шартта калкка товарларды сатуу, кызмат көрсөтүү жана жумуштарды аткаруу учурунда;

2) Кыргыз Республикасынын Өкмөтү белгилеген учурларда жана Тизмек боюнча так отчеттогу бланктардын негизинде накталай эсептешүү менен калкка жумуштарды аткаруу жана кызмат көрсөтүү учурунда.

5. Салык төлөөчү ушул берененин 4-бөлүгүндө каралган товарларды берген, жумуштарды аткарган жана кызмат көрсөткөн учурда эсеп-фактура айдын аягында бир жолу таризделет.

6. Эсеп-фактуранын формасын, аны тариздөө жана колдонуу тартибин, ошондой эле эсеп-фактураны электрондук документ түрүндө түзүү жана жүгүртүү тартибин Кыргыз Республикасынын Өкмөтү белгилейт.

7. Эсеп-фактураны электрондук документ түрүндө тариздөө милдети төмөнкүдөй мөөнөттөрдө белгиленет:

1) КНСти төлөөчү жана товарлардын импортун жана/же экспортун жүзөгө ашыруучу салык төлөөчү үчүн - 2018-жылдын 1-июлунан тартып;

2) Евразия экономикалык бирлигине мүчө болбогон мамлекеттерден Кыргыз Республикасынын аймагына ташылып келген товарларды жүгүртүүнү жүзөгө ашыруучу салык төлөөчү үчүн - Евразия экономикалык бирлигинин мыйзамдарында белгиленген мөөнөттө жана талаптарга ылайык;

3) ушул бөлүктүн 1-пунктунда көрсөтүлбөгөн салык төлөөчү эсеп-фактураларды электрондук документ түрүндө ыктыярдуу түрдө - 2018-жылдын 1-июлунан тартып, милдеттүү түрдө - Кыргыз Республикасынын Өкмөтү белгилеген мөөнөттө тариздейт.";

16) 216-беренеде:

а) 1-бөлүк төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"1. Пайдага салык төлөөчү биротоло эсептешүүнү жүргүзөт жана салыкты бирдиктүү салык декларациясын берүү датасына чейин төлөйт.";

б) берене төмөнкүдөй мазмундагы 1-1 жана 1-2-бөлүктөр менен толукталсын:

"1-1. Салыктын биротоло суммасы салыктын эсептелген суммасынын жана төмөнкүдөй сумманын ортосундагы айырма катары аныкталат:

1) отчеттук салык мезгилиндеги пайдага салыктын алдын-ала эсептелген суммасынын;

2) ушул Кодекстин 220-беренесинин талаптарына ылайык салык төлөөчү тарабынан чет мамлекетке төлөнгөн салыктын суммасынын;

3) ККМди же ушул берененин 1-2-бөлүгүнө ылайык аныкталган фискалдык маалыматтарды берүүчү түзүлүштөрдү сатып алууга чыгымдардын суммасынын.

1-2. Салык төлөөчү пайдага салыктын суммасын ККМди же фискалдык маалыматтарды берүүчү түзүлүштү сатып алуу чыгымдарынын суммасына салык төлөөчү төмөнкү шарттарды сактаган учурда 100 эселенген эсептик көрсөткүчтөн ашпаган өлчөмдө азайтууга укуктуу:

1) ККМ же фискалдык маалыматтарды берүүчү түзүлүш отчеттук салык мезгилинде сатып алынат;

2) ККМ же фискалдык маалыматтарды берүүчү түзүлүш ККМди же фискалдык маалыматтарды берүүчү түзүлүштү каттаган датадан баштап салык мезгили аяктаганга чейинки мезгил аралыгында салык төлөөчү тарабынан өз ишинде үзгүлтүксүз пайдаланылганда;

3) салык төлөөчү ККМди колдонуу боюнча Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптарын бузгандыгы үчүн жоопкерчиликке тартылбаса.";

17) 228-беренеде:

а) берененин аталышы төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"228-берене. Салык салынуучу субъект. КНСти төлөөчүлөр тууралуу малыматка жетүү";

б) 2-бөлүктө:

- 3-пункт күчүн жоготту деп таанылсын;

- 4-пункт төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"4) жараксыз деп таанылган эсеп-фактуранын реквизиттери.";

18) 230-беренеде:

а) 6-бөлүктүн экинчи абзацы күчүн жоготту деп таанылсын;

б) 8-бөлүктүн экинчи абзацы күчүн жоготту деп таанылсын;

19) 234-беренеде:

а) 4-бөлүк төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"4. Эгерде ушул беренеде башкасы каралбаса, эсеп-фактура салык салынуучу беримдердин датасына чейин жазып берилген же акы алынган болсо, салыктык милдеттенменин датасы болуп кайсынысы мурдараак болгондугуна жараша эсеп-фактура жазып берилген же акы алынган дата эсептелет.";

б) 5-бөлүктө "КНСтин эсеп-фактурасы" деген сөздөр "эсеп-фактура" деген сөздөргө алмаштырылсын;

20) 266-беренеде:

а) 6-бөлүк төмөнкүдөй мазмундагы 6-пункт менен толукталсын:

"6) жараксыз деп таанылган эсеп-фактура боюнча.";

б) 9-бөлүк төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"9. Салык салынуучу беримдин наркы ушул бөлүмгө ылайык жараксыз деп таанылган эсеп-фактура боюнча азаюу жагына түзөтүлүүгө тийиш эмес.";

21) 270-берененин 3-бөлүгүнүн 1-пунктунун "б" пунктчасы төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"б) ушул Кодексте белгиленген тартипте таризделген эсеп-фактура жазып берилсе; жана/же";

22) 271-беренеде:

а) 5-бөлүктө "КНСтин эсептик-фактуралары" деген сөздөр "эсеп-фактуралар" деген сөздөргө алмаштырылсын;

б) 6-бөлүктө "КНСтин эсеп-фактурасында" жана "КНСтин эсеп-фактуралары" деген сөздөр тиешелүү түрдө "Эсеп-фактурада" жана "эсеп-фактуралар" деген сөздөргө алмаштырылсын;

23) 275-берененин 1-бөлүгү төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"1. Эсеп-фактураларга негизделген, ушул бөлүмгө ылайык жараксыз деп таанылган фактылар боюнча өзгөртүүлөр жана толуктоолор КНС боюнча салык отчеттуулугуна салык төлөөчү тарабынан киргизилүүгө тийиш эмес.";

24) 280-берененин 2-бөлүгүнүн 3-пунктунда "КНСтин эсептик-фактурасы" деген сөздөр "эсеп-фактура" деген сөздөргө алмаштырылсын;

25) 282-берене төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"282-берене. КНС салыгын төлөөчү тарабынан таризделүүчү эсеп-фактура

1. КНСти төлөөчү төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) ушул Кодекстин талаптарына ылайык эсеп-фактураларды тариздөөгө;

2) беримдер жана сатып алынган материалдык ресурстар боюнча эсеп-фактуралардын эсебин жүргүзүүгө.

2. Салык салынуучу беримдин өлчөмүн оңдоодо кошумча эсеп-фактура таризделет, анда төмөнкүлөр милдеттүү түрдө көрсөтүлүүгө тийиш:

1) эсеп-фактуранын номери жана түзүлгөн датасы, ага кошумча эсеп-фактура таризделет;

2) товарлардын, жумуштардын, кызмат көрсөтүүлөрдүн аталышы, алар боюнча беримдин өлчөмү оңдолот;

3) сан жана нарк көрсөткүчтөрүн оңдоонун өлчөмү.

3. Жараксыздарын кошпогондо, эсеп-фактуралар сатып алынган материалдык ресурстар боюнча КНСтин суммаларын ушул бөлүмдө каралган тартипте КНСти төлөөчү тарабынан эсепке кабыл алуу үчүн негиз болот.";

26) 282-16-беренеде:

а) берененин аталышында "КНСтин эсеп-фактурасы" деген сөздөр "Эсеп-фактура" деген сөздөргө алмаштырылсын;

б) 1-бөлүк төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"1. Эгерде ушул беренеде башкасы белгиленбесе, эсеп-фактуралардан көчүрүп алуунун, аларды тариздөөнүн тартиби ушул Кодекстин 156-1-беренесине ылайык аныкталат.";

27) 345-берене төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"345-берене. Жаппы жоболор

1. Айрым салыктар милдеттүү патентти же ыктыярдуу патентти сатып алуу жолу менен төлөнүшү мүмкүн.

Патент салык төлөөчүнүн тандоосу боюнча кагаз жүзүндөгү документ түрүндө же болбосо электрондук форматта (электрондук патент) таризделет. Кагаз жүзүндөгү патент жана электрондук патент бирдей юридикалык мааниге ээ. Кагаз жүзүндөгү патенттин бланктары так отчеттогу документ болуп саналат. Патент ушул Кодексте белгиленген доонун эскирүү мөөнөтүнүн ичинде сакталууга тийиш.

2. Милдеттүү жана ыктыярдуу патенттер төмөнкүлөрдү күбөлөндүрөт:

1) салык төлөөчүнүн патентте көрсөтүлгөн иштин түрүн жүзөгө ашыруу укугун;

2) патентте көрсөтүлгөн иштин туру боюнча салыктарды төлөөнү;

3) патент жарактуу болгон салык мезгилинде киреше алууну.

3. Милдеттүү патентти ушул Кодекстин 53-главасында каралган иштин түрлөрү боюнча уюм же жеке ишкер салык төлөөчүнүн салыктык жана эсептик каттоосу болгон учурда, жеке же салык өкүлү аркылуу же ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасы аркылуу ишкердигин жүргүзгөн жери боюнча салык органынан сатып алат.

4. Ыктыярдуу патент жеке жакта салыктык каттоосу же салык төлөөчүдө эсепке алуу каттоосу бар болгон учурда, жеке ишкердигин жүргүзгөн жери боюнча салык органынан жеке жак тарабынан сатып алынышы мүмкүн.

5. Патенттин негизиндеги салыктын суммасы салык төлөөчү тарабынан төмөнкүдөй төлөнүшү мүмкүн:

1) банк мекемесинде, анын ичинде алыстан же дистанциялык банктык тейлөө системасы, анын ичинде интернет же мобилдүү банкинг аркылуу;

2) төлөм терминалы же POS-терминалы, электрондук акча аркылуу.

Банк мекемелери болбогон алыскы жана жетүүгө кыйын болгон калктуу конуштар үчүн Кыргыз Республикасынын Өкмөтү белгилеген тартипте патенттин негизинде салыктын суммасын патенттин негизинде салык органына төлөөгө жол берилет.

6. Банктын, төлөм терминалынын, POS-терминалынын квитанциясы же ыйгарым укуктуу салык органына перифериялык түзүлүштөр аркылуу жиберилген патенттин негизинде салыктын суммасы төлөнгөндүгү жөнүндө маалымат салык төлөөчүгө патентти берүү үчүн же мурда берилген патенттин колдонуу мөөнөтүн узартуу үчүн негиз болуп саналат.

7. Ишти патентсиз жүргүзүү каттоосуз иш жүргүзүү жана/же салык төлөөдөн качуу деп таанылат.

8. Патент берилген аймагында (район, районго бөлүнбөгөн шаар же Бишкек шаары) гана жарактуу. Ишкердикти жүзөгө ашыруу максатында патентти же анын көчүрмөсүн башка адамга берүүгө тыюу салынат.

9. Кагаз жүзүндө берилген патент жоголгондо, салык органы тарабынан анын дубликаты берилет. Мындай учурларда калган салыктык мезгилге салык төлөөчүгө "жоголгондун ордуна" деген белгиси менен жаңы патент берилет.

Электрондук патентти ырастоо максатында салык органы Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык электрондук документти түзөт.

10. Иштин айрым түрлөрүн жүзөгө ашырууга патент Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген талаптарга ылайык аларды жүргүзүү укугуна карата лицензияларды жана башка атайын уруксат берүүчү документтерди алмаштыра албайт.

11. Патенттердин реквизиттерин, формаларын жана аларды берүү тартибин Кыргыз Республикасынын Өкмөтү белгилейт.".