47-берене. Айыпталуучунун, акталгандын, соттолгондун укуктары жана милдеттери

1. Айыпталуучунун төмөнкүлөргө укугу бар:

1) өзүнүн кайсыл кылмышты жана (же) жорукту жасаганына айыпталып жатканын билүүгө;

2) өз укуктарын, эркиндигин жана мыйзамдуу кызыкчылыктарын коргоого жана коргоого карата даярдануу үчүн жетиштүү убакыт алууга;

3) тиркелүүчү маалымдамалары менен айыптоо актысынын көчүрмөсүн, сот тарабынан экспертизаларды дайындоо жөнүндө токтомдордун көчүрмөсүн алууга;

4) көрсөтмөлөрдү берүүгө же көрсөтмөлөрдү берүүдөн баш тартууга;

5) далилдерди келтирүүгө;

6) өтүнүчтөрдү жана четтетүүлөрдү билдирүүгө;

7) көрсөтмөнү өз эне тилинде же өзү билген тилде берүүгө;

8) квалификациялуу котормочунун кызматынан пайдаланууга;

9) өзүн-өзү же өзү тандаган адвокаттын жардамы алдында коргоого;

10) мыйзамдарда каралган учурларда, мамлекет тарабынан кепилденген юридикалык жардамга;

11) санын жана узактыгын чектөөсүз, тоскоолдуксуз өзүнүн жактоочусу менен жекеме-жеке сүйлөшүүгө;

12) иштин бардык материалдары менен таанышууга жана көчүрмөлөрүн алууга;

13) эгерде ал өмүр бою эркинен ажыратуу түрүндө жаза каралган кылмышты жасагандыгына айыпталып жатса, анын жазык ишин сот арачыларынын катышуусу менен кароо жөнүндө өтүнүч берүүгө;

14) мыйзамда каралган учурларда, анын ичинде медиация тартибинде жабырлануучу менен элдешүүгө.

2. Айыпталуучу төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) сотко чакыруу боюнча келүүгө;

2) сотто төрагалык кылуучунун тескөөлөрүнө баш ийүүгө;

3) төрагалык кылуучунун уруксаты жок сот отурумунун залынан чыгып кетпөөгө;

4) сот отурумунун тартибин сактоого;

5) сот тарабынан жиберилгенде медиатор менен маалыматтык жолугушууга келүүгө.

3. Айыпталуучу ошондой эле ушул Кодексте каралган башка укуктарга ээ болот.

4. Ушул Кодексте каралган тартипте жашы жете электин же аракетке жөндөмсүз айыпталуучунун укуктарын анын мыйзамдуу өкүлү жүзөгө ашырат.

5. Айыпталуучу камакта кармоочу жайга ар бир жолу жеткирилген сайын, ошондой эле анын өзүнөн, анын жактоочусунан, жакын туугандарынан ага карата зомбулук, кыйноо же катаал мамиле жасагандыгы туурасында даттануу түшкөн учурда, ал тийиштүү документти түзүү менен милдеттүү түрдө медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөрүлүүгө тийиш. Медициналык күбөлөндүрүүнү жүргүзүү милдети камакта кармоочу жайдын администрациясына жүктөлөт.

6. Акталгандын же соттолгондун төмөнкүлөргө укугу бар:

1) сот отурумунун протоколу менен таанышууга жана ага карата сын-пикирлерин берүүгө;

2) соттун чечимдеринин көчүрмөлөрүн алууга жана аларга даттанууга;

3) иш боюнча түшкөн даттануулар жана сунуштамалар жөнүндө билүүгө жана аларга каршы пикирин билдирүүгө;

4) даттануулардын жана сунуштамалардын сотто каралышына катышууга;

5) жактоочуга ээ болууга, мыйзамдарга ылайык мамлекет тарабынан кепилдик берилген юридикалык жардамга.