138-берене. Аба кемесинин эксплуатантын тастыктамалоо

1. Аба кемелеринин эксплуатантынын тастыктамасы Кыргыз Республикасында катталган, менчигинде же ижаралоо шартында (экипажсыз) коммерциялык аба ташууларын аткаруу үчүн учууга жарактуу экиден кем эмес аба кемеси, коммерциялык жүк ташуулары үчүн учууга жарактуу бир аба кемеси бар, ошондой эле ушул аба кемесин учуу жана техникалык эксплуатациялоо жана учууларды аткарууну камсыз кылуу үчүн зарыл болгон уюштуруучулук түзүмү, даярдалган персоналы, жабдуулары, имараты, курулмалары бар юридикалык жакка берилет.

2. Эксплуатанттын тастыктамасын жана (же) авиациялык иштерди аткарууга күбөлүктү алуу үчүн арыз ээси жарандык авиация органына белгиленген формадагы арызды эксплуатанттын тастыктамасын берүү боюнча колдонмого ылайык тастыктама талаптарына жана тастыктамалоо шарттарына шайкештигин тастыктаган документтер менен жиберет.

3. Эксплуатанттын тастыктамасын же авиациялык иштерди аткарууга күбөлүктү алуу үчүн арыз ээси жарандык авиация органына тастыктамаланган аба кемелери, аба кемелерин учуу, техникалык эксплуатациялоо жана учууларды аткарууну камсыз кылуу үчүн зарыл болгон, даярдалган персоналы, документтери, жабдуулары, имараттары, курулмалары бар экендигин көрсөтүүгө тийиш, ошондой эле Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык милдеттүү камсыздандырууну жүзөгө ашырат.

4. Алгачкы тастыктамалоодо арыз ээси пландалган ишти жүзөгө ашыруу жана учуулардын коопсуздугун жана авиациялык коопсуздукту камсыз кылуу үчүн авиация персоналын кесиптик даярдоого, аба кемелеринин учууга жарактуулугун сактоого, жабдууларды, каражаттарды сатып алууга финансылык ресурстарды бөлүүнү, эмгек акы төлөө фондун жана башка чыгымдарды камтыган иштин кеңири финансылык-экономикалык планын берет.

5. Иштин финансылык-экономикалык планы эксплуатанттын тастыктамасын алууга талапкер болгон юридикалык жактын менчик ээси (катышуучулары, акционерлери) тарабынан бекитилет. Жетиштүү финансылык ресурстардын болушу арыз ээсинин банктык эсебинин акыркы үч ай үчүн тиешелүү үзүндү көчүрмөсү менен тастыкталат.

6. Эксплуатантка эксплуатанттын тастыктамасында жана (же) авиациялык иштерди аткарууга күбөлүктө белгиленген эксплуатациялык талаптарды жана чектөөлөрдү бузууга тыюу салынат. Бир эле аба кемесинин эки жана андан көп эксплуатанттын тастыктамаларында жана (же) авиациялык иштерди аткарууга күбөлүктөрүндө болушуна жол берилбейт. Аба кемелерин эксплуатанттын колдонуудагы тастыктамасы жана (же) авиациялык иштерди аткарууга күбөлүгү жок эксплуатациялоого тыюу салынат.

7. Эксплуатанттын тастыктамасын жана (же) авиациялык иштерди аткарууга күбөлүктү башка адамга берүүгө болбойт.

8. Жарандык авиация органы эксплуатанттын тастыктамасынын жана (же) авиациялык иштерди аткарууга күбөлүктүн колдонулушун эксплуатанттын тастыктамасын берүү боюнча колдонмонун жоболоруна ылайык, ошондой эле төмөнкүдөй учурларда токтотуп турат:

1) эксплуатант тастыктамалоо талаптарын жана чектөөлөрдү сактабаганда;

2) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптарына ылайык камсыздандыруу камсыз кылынбаганда;

3) инспекциялык, анын ичинде чет мамлекеттердеги текшерүүлөрдө аныкталган, учуулардын коопсуздугуна жана авиациялык коопсуздукка таасир эткен бузуулар табылганда;

4) эксплуатант жазуу жүзүндө арыз берген учурда. Жарандык аба кемелеринин эксплуатантынын тастыктамасынын жана (же) авиациялык иштерди аткарууга күбөлүктүн колдонулушун токтотуп туруунун тартиби Кыргыз Республикасынын Авиациялык эрежелеринде жана Эксплуатанттын тастыктамасын берүү боюнча колдонмодо аныкталат.

9. Эгерде аба кемесинин эксплуатанты аныкталган шайкеш келбестиктерди жана (же) бузууларды белгиленген мөөнөттө жойбосо, жарандык авиация органы эксплуатанттын тастыктамасын жана (же) авиациялык иштерди аткарууга күбөлүктү жокко чыгарат. Эксплуатант коммерциялык аба ташууларын алты айдан ашык токтоткон учурда жарандык авиация органы эксплуатанттын тастыктамасын токтотуп турат.

10. Жалпы багыттагы авиациянын жеңил жана өтө жеңил аба кемесин жеке же юридикалык жактар тарабынан эксплуатанттын тастыктамасы жок эксплуатациялоонун шарттары Кыргыз Республикасынын Авиациялык эрежелеринде эскертилет.

11. Жетекчинин кызмат ордуна же башка кызматтык позицияга карабастан, арыз ээсинин/аба транспортунун иштеп жаткан эксплуатантынын жарандык авиация органынын ченемдик актыларында аныкталуучу кызматтык позицияларын аба транспортунун иштеп жаткан башка эксплуатантынын/эксплуатанттын тастыктамасын алууга башка арыз берүүчүнүн же башка авиациялык ишкананын кызматтык позициялары менен айкалыштырууга жол берилбейт.

12. Аба кемесинин эксплуатантынын тастыктамасын берүүнүн, өзгөртүүлөрдү киргизүүнүн, колдонулушун токтотуп туруунун же жокко чыгаруунун тартиби Кыргыз Республикасынын Авиациялык эрежелеринде белгиленет.

13. Кыргыз Республикасынын аймагында чет өлкөлүк жеке жана юридикалык жактардын катышуусу менен авиакомпанияларды түзүүгө авиакомпаниядагы чет өлкөлүк жеке же юридикалык жактардын катышуу үлүшү авиакомпаниянын уставдык капиталынын 49 пайызынан ашпаган шартта жол берилет.

(КР 2025-жылдын 1-октябрындагы № 206 Мыйзамынын редакциясына ылайык)