100-берене. Токой чарбачылыгынын чыгашалары жана жоготуулары

Ата мекендик инвесторлор тарабынан жүзөгө ашырылуучу суу сактагычтары жана плотиналары бар электр энергетикалык өндүрүштүк ири кубаттуулуктардын, чакан ГЭСтердин курулушуна которулуучу (трансформациялануучу) мамлекеттик токой фондунун жерлерин кошпогондо, мамлекеттик токой фондунун, өзгөчө корголуучу жаратылыш аймактарынын жерлеринде жана жер фондунун башка категориялардагы жерлеринде жайгашкан токойлордо жеке жана юридикалык жактардын иштеринин натыйжасында пайда болгон токой чарбачылыгынын чыгашаларынын жана жоготууларынын орду толтурулууга тийиш. Токой чарбачылыгынын чыгашаларынын жана жоготууларынын орду төмөнкү учурларда толтурулат:

- мамлекеттик токой фондунун, өзгөчө корголуучу жаратылыш аймактарынын жерлеринин, жер фондунун башка категориялардагы жерлеринде жайгашкан токойлордун участокторун мамлекеттик жана коомдук муктаждыктар үчүн алып коюуда;

- мамлекеттик токой фондунун, өзгөчө корголуучу жаратылыш аймактарынын жерлеринин жана жер фондунун башка категориялардагы жерлеринде жайгашкан токойлордун участокторун жер фондунун башка категорияларына которууда (трансформациялоодо);

- мамлекеттик токой фондунун, өзгөчө корголуучу жаратылыш аймактарынын жерлерин жана жер фондунун башка категориялардагы жерлеринде жайгашкан токойлорду токой чарбачылыгын жүргүзүүгө байланышпаган максаттарда пайдаланууда;

- юридикалык жана жеке жактардын ишинин натыйжасында Кыргыз Республикасынын токойлорунун жана мамлекеттик токой фондунун башка жерлеринин сапаттык абалы начарлаганда.

Токой чарбачылыгынын чыгашаларынын жана жоготууларынын ордун толтуруу тартибинде келип түшкөн каражаттар токойлорду коргоо, сактоо, өстүрүү, жаңыртып өстүрүү жана токойлордун өнүмдүүлүгүн жогорулатуу үчүн пайдаланылат. Токой чарбачылыгынын чыгашаларын жана жоготууларын эсептөөлөр мамлекеттик токой фондунун, өзгөчө корголуучу жаратылыш аймактарынын жерлеринин жана жер фондунун башка категориялардагы жерлеринде жайгашкан токойлордун нарктык баасы (ченемдик баасы) аркылуу жүргүзүлөт, алардын ордун толтуруунун методикасы жана тартиби Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан белгиленет. Токой чарбачылыгынын чыгашаларынын жана жоготууларынын ордун толтурууга жана алардын өлчөмдөрүн аныктоого байланышкан талаштар сот тартибинде чечилет. (КР 2024-жылдын 7-февралындагы № 35 Мыйзамынын редакциясына ылайык)