МСКнын «Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик салык кызматынын 2025-жылдын 27-октябрындагы № 597 “Аракетсиз салык төлөөчүлөр категориясына киргизилген юридикалык жактарды мажбурлап жоюуда жана жеке ишкерлердин каттоосун жокко чыгарууда аймактык салык органдарынын иш-аракеттеринин тартиби жөнүндө нускаманы бекитүү тууралуу” буйругуна өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу» буйругу

Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик салык кызматынын 2025-жылдын 27-октябрындагы № 597 “Аракетсиз салык төлөөчүлөр категориясына киргизилген юридикалык жактарды мажбурлап жоюуда жана жеке ишкерлердин каттоосун жокко чыгарууда аймактык салык органдарынын иш-аракеттеринин тартиби жөнүндө нускаманы бекитүү тууралуу” буйругуна өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу

Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2026-жылдын 23-апрелиндеги № 278 “Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин салык салуу чөйрөсүндөгү айрым чечимдерине өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө” токтомунун ченемдерине ылайык келтирүү максатында, буйрук кылам:

1. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик салык кызматынын 2025-жылдын 27-октябрындагы № 597 “Аракетсиз салык төлөөчүлөр категориясына кирген юридикалык жактарды мажбурлап жоюу жана жеке ишкерлердин каттоосун жокко чыгаруу боюнча аймактык салык органдарынын иш-аракеттеринин тартиби жөнүндө нускаманы бекитүү тууралуу” буйругуна төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилсин:

– жогоруда аталган буйрук менен бекитилген Аракетсиз салык төлөөчүлөр категориясына киргизилген юридикалык жактарды мажбурлап жоюуда жана жеке ишкерлердин каттоосун жокко чыгарууда аймактык салык органдарынын иш-аракеттеринин тартиби жөнүндө нускама ушул буйруктун 1-тиркемесине ылайык редакцияда баяндалсын;

– 1-пункттун 2-пунктчасы төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

“2) Мажбурлап жоюу учурунда салык төлөөчүнү иликтөө актысы 2-тиркемеге ылайык.”;

– жогоруда аталган буйруктун 2-тиркемеси ушул буйруктун 2-тиркемесине ылайык редакцияда баяндалсын.

2. Санариптик трансформациялоо башкармалыгы (А.О. Осмонов) ушул буйрукту Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик салык кызматынын сайтына жайгаштырсын.

3. Иш кагаздар менен камсыздоо жана контролдоо бөлүмү (А.Дж. Маматбекова) ушул буйрукту Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик салык кызматынын борбордук аппаратынын түзүмдүк бөлүктөрүнө жана аймактык башкармалыктарына жеткирсин.

4. Ушул буйруктун аткарылышын контролдоо Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик салык кызматынын төрагасынын орун басары А. А. Алманбетовго жүктөлсүн.

Төрага А.Н. Шыкмаматов

Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу

Мамлекеттик салык кызматынын

27.10.2025-ж. № 597 буйругуна

1-тиркеме

Аракетсиз салык төлөөчүлөр категориясына киргизилген юридикалык жактарды мажбурлап жоюуда жана жеке ишкерлердин каттоосун жокко чыгарууда аймактык салык органдарынын иш-аракеттеринин тартиби жөнүндө нускама

1. Жалпы жоболор

1. Ушул Нускама аракетсиз салык төлөөчүлөрдүн категориясына киргизилген юридикалык жактарды мажбурлап жоюу жана жеке ишкерлердин каттоосун жокко чыгаруу жол-жоболорун жүргүзүү боюнча аймактык салык органдарынын кызматкерлеринин иш-аракеттеринин бирдиктүү тартибин аныктайт.

2. Нускама Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин (мындан ары - Салык кодекси) талаптарын сактоону камсыз кылууга, административдик жүктү азайтуу үчүн жол-жоболорду жөнөкөйлөтүүгө жана реестрлерди аракетсиз субъекттерден тазалоого багытталган.

3. Кыргыз Республикасынын Финансы министрлигине караштуу Мамлекеттик салык кызматынын 2025-жылдын 30-июлундагы № 433 буйругу менен белгиленген Салык төлөөчүлөрдү аракетсиз салык төлөөчүлөрдүн категориясына киргизүү критерийлерине жооп берген юридикалык жактар жана жеке ишкерлер аракетсиз салык төлөөчүлөр деп таанылат.

4. Ушул Нускаманы колдонуу үчүн негиздер:

1) Салык кодекси;

2) Кыргыз Республикасынын Граждандык кодекси;

3) Кыргыз Республикасынын Жарандык процесстик кодекси;

4) Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 4-мартындагы № 106 токтому менен бекитилген Кыргыз Республикасында салык төлөөчүлөрдү салыктык каттоо тартиби жөнүндө жобо;

5) Кыргыз Республикасынын Финансы министрлигине караштуу Мамлекеттик салык кызматынын 2025-жылдын 30-июлундагы № 433 буйругу менен бекитилген Салык төлөөчүлөрдү аракетсиз салык төлөөчүлөрдүн категориясына киргизүү критерийлери.

2. Аракетсиз салык төлөөчүлөрдү аныктоо тартиби

5. Аракетсиз салык төлөөчүлөр категориясына киргизилген салык төлөөчүлөрдүн тизмеси (мындан ары - Тизме) Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик салык кызматынын (мындан ары - МСК) маалыматтык тутумдарындагы маалыматтардын негизинде түзүлөт жана анын түзүлүшүнө жараша МСКнын расмий сайтында жайгаштырылат.

6. Салык төлөөчү жоюлганга чейин, аракетсиз салык төлөөчүлөрдүн категориясына киргизүү критейрийлеринде каралган негиздерди четтеткен учурда, көрсөтүлгөн Тизмеден чыгарылат.

7. МСКнын расмий сайтына Тизме жарыяларган күндөн тартып 30 күндүн ичинде кредиторлор жана башка кызыкдар жактар иш-аракетсиз салык төлөөчүнүн, салыктык каттоо жери боюнча салык органына мажбурлап жоюу же каттоодон чыгаруу жол-жоболорун токтотуу жөнүндө арыз менен кайрылууга укуктуу. Токтотуу салык органы тарабынан талаштын, карыздын же жоюуга/аяктооого же каттоодон чыгарууга тоскоол болгон башка жагдайлардын бар экендигин тастыктаган документ жүзүндө тастыкталган юридикалык маанилүү негиздер болгон учурда ишке ашырылат.

30 күндүк мөөнөт аяктагандан кийин көрсөтүлгөн жактар иш-аракетсиз салык төлөөчүнүн салыктык каттоосу жоюлганга же жокко чыгарылганга чейин (жоюу жөнүндө сот актысы чыкканга чейинки мезгилди кошо алганда) тиешелүү арыз менен салыктык каттоо жери боюнча салык органдарына кайрыла алышат.

8. Аймактык салык органынын кызматкери көрсөтүлгөн Тизменин негизинде салык төлөөчүнүн ишине иликтөө жана талдоо жүргүзүүгө милдеттүү. Салык төлөөчүнүн ишине иликтөө жана талдоо МСКнын расмий сайтына Тизме жайгаштырылгандан 30 күн өткөндөн кийин жүргүзүлөт.

9. Салык төлөөчүлөр боюнча жүргүзүлгөн иликтөөнүн жана талдоонун жыйынтыгы менен белгиленген формада иликтөө актысы түзүлөт.

10. Юридикалык жактарга карата сотко мажбурлап жоюу жөнүндө арыз менен кайрылуу үчүн материалдар таризделет.

11. Иликтөө актысы жана соттук материалдар аймактык салык органынын архивинде сакталат.

12. Салык органы тарабынан башкарылуучу салык жана камсыздандыруу төгүмдөрү, салыктык эмес кирешелер боюнча милдеттенмелерди аткарбоо же толук эмес аткаруу тобокелдиги аныкталган же келип чыккан учурда салык төлөөчүнүн каттоосун жокко чыгаруу жүргүзүлбөйт. Материалдар андан ары кароо жана белгиленген тартипте чара көрүү үчүн тиешелүү бөлүмгө жиберилет.

3. Жеке ишкердин каттоосун жокко чыгаруу тартиби

13. Жеке ишкердин каттосун жокко чыгарууга негиздер аныкталганда, аймактык салык органынын тиешелүү бөлүмү салык төлөөчүгө иликтөө жүргүзөт жана белгиленген форма боюнча Иликтөө актысын түзөт.

Иликтөө актысында түзүлгөн датага карата төмөнкүдөй маалыматтар көрсөтүлөт:

– Салык кодексинде белгиленген берүү мөөнөттөрүнөн бир жыл өткөндөн кийин салык отчетторунун жоктугу;

– салык органы тарабынан башкарылуучу салык жана камсыздандыруу төгүмдөрү, салыктык эмес кирешелер боюнча карыздын жоктугу;

– доонун эскирүү мөөнөтүнүн аралыгында МСКнын маалыматтык тутумдарында экономикалык иш жөнүндө маалыматтардын жоктугу (ЭЭФ, ККМ, “Жыйынды пост” АМТ, “ЖБД”, ӨЭК ж. б.);

– акыркы патенттин колдонулушу аяктаган учурдан тартып бир ай ичинде патентти сатып албагандыгы;

– жеке ишкердин Кыргыз Республикасынын банктарындагы эсептеринде жүргүзүлгөн операциялар, ошондой эле доонун эскирүү мөөнөтүнүн аралыгында анын эсебинин абалы жөнүндө маалыматтын жоктугу.

14. Аймактык салык органынын тиешелүү бөлүмүнүн иликтөө актысынын негизинде жеке ишкердин каттоосун мажбурлап жокко чыгаруу жөнүндө чечим кабыл алынат.

15. Чечим (DOC STI-167) Иликтөө актысы түзүлгөн күндөн кийинки бир жумуш күндөн кечиктирилбестен кабыл алынат.

4. Юридикалык жакты жоюу тартиби

16. Юридикалык жакты мажбурлап жоюу үчүн негиздер аныкталганда, аймактык салык органынын тиешелүү бөлүмү талдоо жүргүзөт жана андан ары сотко жиберүү үчүн материалдарды даярдайт. Талдоонун алкагында ыйгарым укуктуу органдардын мамлекеттик маалыматтык тутумдарында юридикалык жакка катталган кыймылсыз мүлк объекттери жана транспорт каражаттары жөнүндө маалыматтын жоктугу кошумча эске алынат.

Эгерде, уюмда салыктар боюнча ашыкча төлөнгөн суммасы болгон учурда, мындай ашыкча төлөнгөн сумманы кайтарып берүү (чегерүү, эсептен чыгаруу) жол-жобосу Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарынада белгиленген тартипте жүзөгө ашырылат.

Сотко кайрылган датага карата соттун буйругун берүү жөнүндө арыз төмөнкү маалыматтарды камтыйт:

– Салык кодексинде белгиленген берүү мөөнөттөрүнөн бир жыл өткөндөн кийин салык отчетторунун жоктугу;

– салык органы тарабынан башкарылуучу салык жана камсыздандыруу төгүмдөрү, салыктык эмес кирешелер боюнча карыздын жоктугу;

– доонун эскирүү мөөнөтүнүн аралыгында МСКнын маалыматтык тутумдарында экономикалык иш жөнүндө маалыматтардын жоктугу (ЭЭФ, ККМ, “Жыйынды пост” АМТ, “ЖБД”, ӨЭК ж. б.);

– уюмдун Кыргыз Республикасынын банктарындагы эсептеринде жүргүзүлгөн операциялар, ошондой эле доонун эскирүү мөөнөтүнүн аралыгында анын эсебинин абалы жөнүндө маалыматтын жоктугу.

17. Депозиттерди тартуу менен иш алып барган микрофинансылык компанияларын жана өз катышуучуларынан депозиттерди тартуу укугу каралган лицензияга ээ кредиттик союздарды мажбурлап жоюу Кыргыз Республикасынын банк мызамдарына ылайык Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы тарабынан ишке ашырылат.

Көрсөтүлгөн субъекттерге мажбурлап жоюу жөнүндө арыз менен сотко кайрылууда, Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын расмий сайтындагы “банктын милдеттери” (расмий тилде – Функции банка) графасынан Кыргыз Республикасында өз катышуучуларынан аманаттарды (депозиттерди) тартуу менен иш алып барууга укуктуу болгон кредиттик союздардые реестринде жана Кыргыз Республикасында кошумча операцияларды жүргүзүү укугуна лицензиясы бар микрофинансылык компанияларынын реестринде жок болгон учурда гана мүмкүн болот.

Көрсөтүлгөн реестрлерде маалыматтары жок микрофинансылык компанияларга жана кредиттик союздарга карата сотко кайрылууга ушул Инструкцияда каралган негиздер болгондо жол берилет.

18. Соттун буйругу мыйзамдуу күчүнө киргенден кийин аймактык салык органы юридикалык жактын мамлекеттик каттоосун токтотуу жол-жобосун жүзөгө ашыруу үчүн соттун буйругунун көчүрмөсүн юстиция органдарына жиберет.

Тиешелүү маалымат (соттун буйругунун көчүрмөсү) статистикалык маалыматтарга өзгөртүүлөрдү киргизүү үчүн статистика органдарына бир эле убакта жиберилет.

19. Юридикалык жактын ишин токтотууну мамлекеттик каттоо жөнүндө кабарламаны юстиция органынан алгандан кийин аймактык салык органы МСКнын маалыматтык тутумуна тиешелүү маалыматтарды киргизет.

20. Юридикалык жак мажбурлап жоюлган, ошондой эле жеке ишкердин салыктык каттоосу жокко чыгарылган учурда, салык органдары көрсөтүлгөн юридикалык жактын же жеке ишкердин эсептери ачылып жана жабылбаган банктарга субъекттин ишинин токтотулгандыгы жана анын салыктык каттоосунун жокко чыгарылгандыгы жөнүндө маалымдайт.

Эскертүү: Аймактык салык органынын жетекчилиги мажбурлап жоюу жол-жобосунун алкагында жеке ишкерге иликтөө жүргүзүү жана уюмдун ишин талдоо боюнча милдети анын функционалдык милдеттерин эске алуу менен жүктөлүүчү тиешелүү бөлүмдү аныктайт.

”.